Chương 1: CÁC NHÂN TÓ CHI PHÓI TỚI QUAN HỆ VIỆT NAM - HAN QUOC GIAI DOAN 1992 DEN 2022 1. Tinh hình thế giới Trong thời kỳ từ năm 1992 đến năm 2022, thé giới đã chứng kiến biến đôi sâu sắc và lâu đài, đồng thời, các xu thể chủ quan và khách quan đã làm thay đổi nhanh chóng cán cân sức mạnh kinh tế, quốc phòng và ảnh hưởng giữa các nước, khuyến khích nhiều hình thức tập hợp lực lượng, liên kết mới giữa các quốc gia, trong đó có mỗi quan hệ giữa Việt Nam va Hàn Quốc. Bồi cảnh kinh tế quốc tế chung từ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc mang đặc trưng nỗi bật xuyên suốt các quan hệ kinh tế, các nên kinh tế quốc gia - dân tộc là tiễn trình toan cầu hóa đang từng bước “lam phang” thé giới kéo các nền kinh tế xích lại gần nhau và làm chúng phụ thuộc vào nhau ngày càng nhiều. Cốt lõi của tiến trình nảy lả sự phát trién của khoa học va công nghệ: việc xuất hiện những phát minh khoa học.
làn sóng đổi mới công nghệ, sự dé cao tri thức và thông tin.không chỉ đóng vai trò trong yeu cé tinh quyết định như một lực lượng sản xuất trực tiếp trong phát trién kinh tế mà còn trực tiếp gây ra những biển đổi trong toàn bộ đời sóng chính trị - xã hội các quốc gia. Dặc biệt, từ sau Chiến tranh Lạnh, sự phát triển của khoa học gắn chặt với công nghệ thông tin đã lam cho các bộ môn khoa học chuyên nganh thâm nhập nhau, gắn bó hữu cơ và có tác động tong hợp trực tiếp đến các mặt của đời sống xã hội. Khoa học va công nghệ thúc day kinh tế phát triển rồi kết hợp với sự phát triển nền kinh tế thị trường hiện đại đã sản sinh ra xung lực làm cho các quan hệ của cộng đồng thế giới mở ra tới quy mô toản câu tạo ra lan sóng toàn cau hóa mới ma thoạt tiên là toản câu hóa kinh te. Thứ nhát, quả trình toàn cau hóa đã tạo điệu kiện thuận lợi giúp kết noi các quốc gia, điều đó đã tạo ra một môi trường hoa bình và ôn bình, tuy vậy, với toc độ phát trién của quả trình toàn câu hóa đã bộc lộ nhiều mặt hạn che! Từ lâu, gắn liền với sự ra đời của phát minh khoa học, tiến bộ kỹ thuật đã len lõi vào mọi mặt của đời sông xã hội.
toàn cầu hóa đã xuất hiện từ lâu, tuy nhiên, xu the nay van chua duge cha trong. Mai dén hai thập niên đầu của thế ki XXI, toàn cầu hóa trở thành xu hướng nỗi bật, bởi toàn cầu hóa đã mở rộng nền thương mại thé giới thông qua việc chuyển giao công nghệ cao va sự chuyên địch tự do của các luéng vốn dau tư quốc tế. Sự lan rộng của xu thé toàn cau hóa trong lãnh vực kinh tế thúc day các thé chế tài ! Sinziana Raluca STOICA (2017), “Upsides and Downsides of Globalization” 12 chính quốc gia và khu vực tăng cường liên kết lại với nhau. Thực tế, WTO là một ví dụ cụ thé cho quá trình toàn cầu hóa bởi sự xuất hiện của tổ chức quốc tế đã tạo ra một khuôn khô chung giúp các quốc gia thực hiện quá trình tự do hóa thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ và phân công nguồn lao động quốc tế, từ đó, thúc đây quá trình song phương và đa phương hóa giữa các quốc gia.
Song song cùng với quá trình toàn câu hóa, xu thé khu vực hóa cũng ngảy cảng lan rộng va đi vào chiều sâu dé hình thanh các khu kinh tế, nâng cao sức mạnh và tính tự chủ của khu vực, phát huy lợi thé so sánh và tính tương đồng của hai nước, tăng cường hợp tác. Mặc khác, thế giới đang phải đối mặt với những mặt trái của quá trình toàn cầu hóa bởi toàn cầu hóa không chỉ giúp các quốc gia tăng cường hợp tác mà còn là môi trường của các tư tưởng dân chủ trỗi đậy, chủ nghĩa bảo hộ trong thương mại va đầu tư, sự bat bình đăng trong xã hội gia tăng. Trong giai đoạn từ nam 2019 đến năm 2022, đại dịch Covid - 19 đã bộc lộ những điểm yếu của toàn cầu hóa. Dịch bệnh lan rộng, thế giới cùng chung một chiến tuyến chống dich, nhưng sự khác nhau vẻ lợi ích giữa các quốc mà quá trình hợp tác không được tăng cường.
Các tô chức quốc tế mat dan vai trò kết nỗi các quốc gia nhằm hạn chế sự lan rộng của địch bệnh Covid — 19°, Thứ hai, thé giới đã trải qua những giai đoạn phát triển thăng tram, những cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính châu A (1997- 1998), khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu (2008-2009 đến nay), khủng hoảng nợ công châu Âu (2009 đến nay) và các cuộc khủng hoảng khác nữa ở châu Âu như: khủng bố, khủng hoảng đi cư, khủng hoảng Brexit, khủng hoảng mô hình phát trién’ và đặc biệt ở châu A đã xảy ra cuộc khủng hoảng hạt nhân ở bán đảo Triều Tiên. cudi cùng thé giới vẫn vận động và phát trién không ngừng theo xu hướng ngày càng phát triển và tiên bộ hơn. Thứ ba, những xu hướng tiêu cực, cực đoan trên thế giới đang nỗi lên như chủ nghĩa bảo hộ, chủ nghĩa dân túy, dân tộc cực đoan, chủ nghĩa đơn phương mạnh lên, có nguy cơ lan at chủ nghĩa đa phương. Cùng với sự suy yếu của các cơ chế quan trị toàn câu va khu vực, nhưng những xu hướng dân túy, dân tộc cực đoan, chủ nghĩa don phương đó không phải là xu hướng chủ đạo, dẫn dắt thế giới.
Thứ tư, sự cạnh tranh quyết liệt giữa các cường quốc ở khu vực, trên toan cầu đã khiến cho mâu thuẫn về lợi ích chiến lược, dân tộc, sắc tộc, kinh tế. ngày cảng gay gat. * Theo Phuong Đông học Alcksei Maslov: "Trang bi cảnh đại dich, người ta đều hiểu ra rằng một cong đồng quốc tế đường như không ton tại. Những tô chức nhự EU, BRICS, Hiệp ước Thượng Hai (SCO) và thậm chí là To chức hợp tác kinh tế A-Au (EAEU) mặc dù rất được chí trọng, nuôi dưỡng va duy trì nhưng đường như cũng vắng bong” Ÿ Le Bougre Catherine, “Thai Lan: Khứng hoàng mã hình phat triển ”, 51-57 13 Dù sự cạnh tranh gay gắt nay diễn ra trong nhiều van dé, ở nhiều điểm nóng.
nhưng cuối cùng trên thực tế, giữa các cường quốc luôn có một cự ly an toàn, tránh biến cạnh tranh chiến lược thành đói đầu trực tiếp. Thứ năm, thé giới, khu vực vẫn đang vận động theo xu hướng lấy hòa bình, hợp tac, phat trién là xu hướng chủ đạo, nó chỉ phối đường lỗi phương hướng, phát triển của tất cả các nước hiện nay. Tuy vậy, các nước vẫn phải cảnh giác đối phó với nguy cơ các thé lực cường quyền sử dụng bạo lực gây xung đột, chiến tranh, bat chap luật pháp- dòng chảy cơ ban, chủ đạo dan đến mọi hành động cùa các nước trên thế giới hiện nay. Tình hình khu vực Trong khi xung đột thời hậu Chiến tranh Lạnh nô ra ở một số nơi trên thế giới, khu vực châu Á-Thái Bình Dương nôi lên là khu vực có tình hình ôn định nhất trên thế giới do tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng! khiến các quốc gia phụ thuộc lẫn nhau ở mức độ chia sẻ tài nguyên chặt chẽ hơn và nhiều đặc điểm chung.
An ninh khu vực được giữ vững không chỉ thông qua nguyện vọng và nhận thức của các nước ma còn thông qua việc thiết lập các cơ chế đối thoại hợp tác đa kênh. đa chiều với phạm vi rộng vả hạn chế, làm cho khu vực ngày càng an ninh và ngăn chặn các mỗi đe dọa tiềm ân xuất hiền. Sau sự kiện 11/9, trước các mối đe doa an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, Mỹ đây mạnh thực hiện tư tưởng xây dựng một thé giới don cực với NATO va liên minh Mỹ - Nhat. Tuy nhiên, tại khu vực châu A - Thái Binh Duong, Mỹ không thé cứng nhắc thực hiện tư tưởng đơn cực hóa với việc nhân mạnh chủ nghĩa đa phương.
do đặc điểm của quan hệ hợp tác cạnh tranh trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế và văn hóa. Do đó, chính sách của Hoa Kỳ ở Châu Á và Thái Bình Dương được đặc trưng bởi sự tôn trọng lẫn nhau đối với hành động đơn phương và đa phương nhằm ngăn chặn các mỗi de doa an ninh khu vực làm tôn hại đến lợi ích chiến lược của Hoa Kỳ. Như vậy, quá trình phát triển đa cực hóa ở châu Á - Thái Bình Dương đã thúc đây và làm sâu sắc hơn xu thể toàn cầu hướng tới hòa bình và hợp tác phát triển. Xu thế đa cực hóa ở khu vực này đã tạo ra bối cảnh chính trị tương đôi ôn định, cân bing lực lượng giữa Mỹ, Nhật Ban, Trung Quốc, Nga, ASEAN, Australia va các nước tham chiến.
Trung Quốc đang từng bước chuyên từ bị động sang chủ động trong các vấn dé quốc tế, thê hiện qua vai trò của Trung Quốc trong việc giải quyết khủng hoảng hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, chủ động cho Thế chiến II. Trung Quốc đã tích cực tham gia hiệp * PwC (12/2022), "Thời khác của Châu A Thái Bình Dương: Chuyển mình cùng thực tế mới " lá định thương mại và an ninh khác nhau, đông thời tăng cường hoạt động tại các tô chức đa phương lớn. Trung Quốc bắt đầu hành động trong khuôn khổ hệ thông quốc tế, chấp nhận hau hết các thé chế quốc tế và công ước chung, rồi từ đó có gắng điều chỉnh hệ thong quốc tế ở một mức độ nảo đó vì lợi ích của Trung Quốc, đất nước Trung Quốc. Cả Mỹ va Trung Quốc đều là hai cường quốc có tác động lớn nhất đến sự phát triển thé giới, do đó các quốc gia nảy sẽ được tat cả các nước đặc biệt quan tâm khi tính toán, điều chỉnh chiến lược phát triển của mình.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, Hoa Kỳ đã tăng cường hợp tác an ninh, quốc phòng và kinh tế với ASEAN; sự trỗi day của Trung Quốc tranh giành anh hưởng ở khu vực; 4) Khả năng hình thành khu vực mau địch tự do toan Đông A là khá rõ rang va do đó nguy cơ giảm vai trò của ASEAN trong hợp tác khu vực là có thê Xảy ra. Còn Nhật Bản, với vai trò đầu tàu kinh tế ở châu Á, đang tìm kiếm một ghế trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc dé khang định vị thé của mình.