Mở đầu bài giảng có thể tiến hành theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào nội dung chủ để và mục đích của bài giảng nhưng nó phải ngắn, khá hấp dẫn để thu hút và giữ vững sự chú ý của học sinh. Do đó giáo viên nên xoáy vào kiến thức điểm tựa để chuẩn bị cho học sinh tiếp thu tài liệu mới.2 Trình bày bài giảng: Trình bày bài giảng là trọng tâm của bài giảng. Trình bay bài giảng tốt có lẽ là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà người thấy cần có để dim bảo cho học sinh học tập có kết quả. Nội dung của bài giảng phải được trình bày sao cho người thay có thể truyén đạt thông tin một cách hệ thống, dễ hiểu.
Trình bày tốt bài giảng sẽ giúp học sinh hiểu rõ những điểu mà giáo viên muốn truyền đạt. Khả năng nhớ lại những thông tin trước đây của học sinh sẽ tốt hơn. Hơn nữa, trình bày tốt bài giảng còn giúp lớp học sinh động hơn, giờ học thoải mái hon, khắc sâu kiến thức và phát huy tính tích cực học tập ở học sinh. Đối với việc dạy và học hiện nay, đàm thoại là phương pháp được sử dụng như là một phương pháp phổ biến và hữu hiệu đặc biệt khi kết hợp phương pháp đàm thoại và phương pháp trực quan trong trình bày bài giảng.
Tùy theo trình độ học sinh và mục đích giảng dạy mà giáo viên có thể sử dụng phương pháp đàm thoại ở 3 mức độ khác nhau: SVTH: Trán The Thu Hiền Trang 10 Luận vin Lết sghưêp Nién khoá 1998-2002 .ưư ưng ng hưu at, gư tk k. ——- Đàm thoại tdi hiện: hệ thống những câu hỏi nêu ra chỉ cần học sinh nhớ lại và trả lời, không can sự suy luận mà chi can trí nhớ đơn giản. phương pháp này áp dụng khi ôn tập những khái niệm, định luật, học thuyết. VD: Các em hãy nêu tính chất hóa học của Oxi?.
Đàm thoại giải thích minh hoa : Giải thích, làm sáng tỏ 1 dé tài nào đó ( Có thể kèm theo thí nghiệm minh họa ). Câu hỏi của phương pháp bao hàm nội dung cắn giải thích( có phương tiện trực quan hỗ trợ). VD : Dựa vào điều kiện của kim loại tác dụng với muối đã học giải thích, dự đoán hiện tượng Na + H,SO,. Đàm thoại nêu vấn dé : ( Erictix ): Câu hỏi nêu ra là câu hỏi nêu vấn dé, Những câu hỏi loại này có đặc điểm : + Phản ánh tâm trạng ngạc nhiên của học sinh.
+ Kích thích sự suy nghĩ, tìm tòi học sinh, đặt học sinh vào hoàn cảnh muốn biết muốn tìm tòi. Trong phương pháp này, hệ thống các câu hỏi của thay giữ vai trò chủ đạo, có tính chất quyết định đối với chất lượng lĩnh hội của cả lớp. Hệ thống câu hỏi của thấy vừa là kim chỉ nam, vừa là bánh lái hướng tư duy của trò đi theo một logic thích hợp, nó kích thích cả tính tích cực tìm tòi trí tò mò khoa học và cả sư ham muốn giải đáp. Khi giảng dạy, giáo viên có thể sử dụng phối hợp hình thức sau: *Hinh thức 1: Giáo viên néu ra hệ thống những câu hỏi riêng lẻ, mỗi học sinh lan lượt trả lời từng câu hỏi, nguồn cung cấp thông tin là hệ thống những câu hỏi và câu trả lời của học sinh.
SVTH Trần Thị Thu Hiến Fang Luận vite tết aghiep Niên khoá 1998-2u02 on Vi du: Tính chất vật lý của S Gv: Cho học sinh quan sát mẩu vật S trong lọ và đặt câu hỏi: Các em hãy nêu ra những kết luận về tính chất vật lý của S mà em quan sát được ?(trước khi đun và sau khi đun). Hs 1: § ở trạng thái rắn. Hs 2: Không tan trong H;O. Hs 3: khi dun có sự thay đổi về trạng thái tinh thể Cuối cùng giáo viên tổng kết và bổ sung.
* Hình thức hai: Giáo viên đặt ra cho cả lớp 1 câu hỏi chính có kèm theo gợi ý. Học sinh lan lượt trả lời từng bộ phận cho câu hỏi lớn đó. Học sinh sau bổ sung và hoàn chỉnh câu trả lời của người trước, cứ thế cho đến khi câu hỏi được trả lời đúng và hoàn chỉnh. Ví dụ 1: Ap dụng khi nghiên cửu tính chất của AL -M sao nhôm được ng dụng rộng rải trong đời sống và trong công nghiệp? -Cho biết những ứng dụng của nhôm trong đời sống hằng ngày mà em biết? +Làm thau, xô đựng nước.
những vật dụng trong nhà. -Những ứng dụng trong công nghiệp? +Làm thân máy bay. -Đặc trưng nào của nhôm khác với các kim loại khác ? => Nhôm nhẹ. dẽo , dé dát mỏng , dẫn điện và nhiệt tốt, nhôm bên, không bi Oxi hoá ngoài không khí vì có lớp Oxit nhôm bao bọc AVTH: Trá» Thị ThuHiền Trang 12 Luật vin LAL nghưệt Niên khoá 1998-2002 TK TT ee ee ee ee ee *Hinh thức 3: [Hocainhi | “Í Hersnh2 [| Hoe sinh 3 | Giáo viên nêu ra cho cả lớp một câu hỏi chung, câu hỏi này thường chứa đựng những mâu thuẫn.
Vì vậy, sẽ gây ra những tranh luận giữa các nhóm học sinh, có nhiều ý kiến trái ngược nhau. Ở đây giáo viên phải phân tích những ý kiến của các em học sinh kể cả những ý kiến sai và cần dùng thí nghiệm để hỗ trợ cho ý kiến của mình. Ở đây nguồn thông tin là câu hỏi chính kèm theo sự kích thích tranh luận, bản thân sự tranh luận và lời giải đáp tổng kết. Đây là phương pháp đàm thoai dùng trong cemina.
Ví dụ : Ta có 1 mẩu CaO để trong không khí. sau một thời gian để trong Khong khi thì có hiện tượng gi xdy ra? Có hiện tượng gì khác nhau khi tiến hành 2 quá trình sau: -Cho từ từ dung dịch NaOH vào lọ đựng AICI:? - Cho từ từ dung dich AICI, vào lọ đựng NaOH? Để một bài giảng thành công tốt đẹp và đúng như mong đợi, người giáo viên phải chuẩn bị rất nhiều khâu từ khâu đọc tài liệu, lập kế hoạch, soạn giáo án.Người giáo viên phải hình dung xem bài giảng sẽ “diễn ra” như thế nào, những chỗ phức tạp, khó hiểu nhất sẽ được lĩnh hội như thế nào và có thể làm cho nội dung dé hiểu hơn bằng những phương tiện gì. Tất cả đều rất quan trọng đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực rất nhiều. Câu hỏi đặt ra trong phan trình bày bài giảng thường gồm 2 kiểu: - Kiểu 1: Câu hỏi chỉ đòi hỏi thông tin đơn giản về câu trả lời.
Câu hỏi thường đòi hỏi học sinh nhớ lại kiến thức và trả lời. Người ta gọi đây là loại câu hỏi Cái gì? Ở đâu? Khi nào? - Kiểu 2: Câu hỏi đòi hỏi những câu trả lời phức tạp hơn. Chúng đòi hỏi học sinh phải đạt đến trình độ hiểu, biết phân tích và biết vận dụng. Đây là kiểu câu hỏi Tại sao? Như thế nào? Hình thức hỏi đáp trong giảng dạy chính là cách thức để có được sự cộng tác tốt nhất từ phía học sinh- yếu tố được xem là chủ yếu để kích thích sẽ“ - ee - rs SVTH Trần Thi The Mid = Lote vin tt nah p Nién khoá 1998-2002 việc học tập, sự thụ động của trí tuệ và sự mệt mỏi của người nghe.
là con đường để có mối liên hệ hai chiéu giữa thay và trò bởi đúng như câu nói” Nơi nào không có thông tin ngược, nơi đó không có sự điều khiển có hiệu qua”.3 Củng cố bài giảng: Việc giải thích tài liệu mới đã kết thúc, tiếp theo là củng cố tài liệu đó. Tuy nhiên việc củng cố không phải bao giờ cũng là một giai đoạn có tính chất bắt buộc của giờ học. Nếu tài liệu dễ lĩnh hội. phương pháp làm việc cũng không phức tạp thì giáo viên chỉ cần củng cố một cách vững chắc tài liệu đã học ngay trong quá trình giảng giải là đủ.
Mục đích sư phạm của củng cố các tri thức và kỹ năng là: © Thứ nhất là nhằm làm cho chúng trở nên rành mach hơn và vững chấc hơn © Thứ hai là nhằm rèn luyện cách vận dụng những tri thức và kỹ nang đã tiếp thu được vào thực tế học tập. sản xuất và sinh hoạt. Người ta chia cùng cố làm 2 loại: + Củng cố bước đầu + Củng cổ về sau Ta biết rằng: Dù tài liệu được củng cố tốt đến mấy đi nữa trong quá trình giảng giải hay sau khi giảng xong cũng không nên quén rằngdù sao đó chỉ là củng cố bước đầu và tri thức, kỹ năng mới được hình thành ở mức độ giỏi lắm là như khi nghe giảng vì thế cẩn phải củng cố về sau. Khi củng cố bài giảng giáo viên có thể củng cố từng phan kết hợp với củng cố toàn bài hay chỉ tiến hành một trong hai hình thức.
Dù thế nào đi nữa, cầu hỏi néu ra trong phắn củng cố thường: - Có tính chất khái quát hơn và thường liên hệ đến những kiến thức cơ bản, những kiến thức quan trọng của bài giảng - Thường là câu hỏi khái quát hóa, câu hỏi so sánh, câu hỏi đòi hỏi sự phần tích tổng hợp hay thậm chí chỉ yêu cầu học sinh nhắc lại những lý thuyết quan trọng của bài giảng - Được nêu ra như là một nhiệm vụ do giáo viên cho dưới dạng bài tập thêm về nhà 1.6 Yêu cầu của câu hỏi trên lớp và những chú ý khi sử dụng: 1.1 Đặc điểm của câu hỏi được sử dung trong bài học: .cg kg g0 6660040020044 40 4000040400040 9040009009404 000940 04000402006 060SV6 9 S049 0+6 090“. xa SV TI Trae The Thụ Hát Tram 14 Luận vin 14+ =s‡p Niên khoá 1995-2002 CLE LO ng gu ưu n ng Lao ng tư Lo tru 9 ng. gu ng tt. te hư 8n g tt gang ư tt tk km.
Câu hỏi mà Gv đặt ra trong quá trình giảng dạy khác với câu hỏi bình thường trong cuộc sống. Đó là những cái đã biết. Vì vậy, cầu hỏi dat ra trong quá trình giảng day của Gv không phải để đánh đố hoặc để bay Hs mà là những câu hỏi mở. Đó là những câu hỏi về những vấn dé mà Hs đã học hay từ những kiến thức đã được học mà suy ra.
Câu hỏi là những bài làm mà khi hoàn thành chúng Hs phải tiến hành moi hành đông tái hiện bất luận là trả lời miệng. trả lời viết hay xác minh bằng thực nghiệm. Có nhiều loại câu hỏi, tùy vào mục đích sử dụng, hình thức, chức năng, nội dung mà mỗi câu hỏi sẽ có những đặc điểm riêng, khác nhau.2 Yêu cầu của câu hỏi trên lớp: - Diễn đạt đúng văn phạm. ngắn gọn, rõ ràng , chính xác.
- Phù hợp trình độ học sinh.