Khóa luận tốt nghiệp: Khảo sát thành phần hóa học vỏ thân cây chùm ruột Phyllanthus acidus

Khóa luận khảo sát thành phần hóa học vỏ thân cây chùm ruột Phyllanthus acidus, cung cấp thông tin quý giá cho nghiên cứu và ứng dụng.

• Tác giả: Phạm Thị Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Xuân Hào
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa Học
• Đề tài: Khảo Sát Thành Phần Hóa Học Vỏ Thân Cây Chùm Ruột Phyllanthus Acidus (L.)
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. GIỚI THIỆU CÂY CHÙM RUỘT
• 1.2. VÀI NÉT VỀ HỌ THẦU DẦU
• 1.3. NGUỒN GỐC, PHÂN BỐ, SINH THÁI
• 1.4. CÔNG DỤNG VÀ LIỀU DÙNG
• 1.5. BÀI THUỐC TỪ CÂY CHÙM RUỘT
• 1.6. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HÓA HỌC CỦA THỰC VẬT CHI PHYLLANTHUS
• 1.7. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY CHÙM RUỘT
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM
• 2.1. HÓA CHẤT THIẾT BỊ
• 2.2. KHAI QUÁT NGUYÊN LIỆU, ĐIỀU CHẾ CAO
• 2.3. KHẢO SÁT CAO PHÂN ĐOẠN A3
• 2.4. KHẢO SÁT CAO PHÂN ĐOẠN A1
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp hóa học chùm ruột

Khóa luận tốt nghiệp hóa học này tập trung vào việc khảo sát thành phần hóa học của vỏ thân cây chùm ruột, một loài thực vật có giá trị y học cao. Cây chùm ruột, hay còn gọi là Phyllanthus acidus, đã được biết đến với nhiều ứng dụng trong y học cổ truyền. Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu và phân tích các hợp chất hóa học có trong vỏ thân cây, từ đó mở ra hướng đi mới cho việc ứng dụng trong điều trị bệnh.

1.1. Giới thiệu về cây chùm ruột và giá trị y học

Cây chùm ruột (Phyllanthus acidus) là một loài cây nhiệt đới, thường được sử dụng trong y học cổ truyền. Vỏ thân cây chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, giúp điều trị các bệnh như viêm gan, giảm huyết áp và kháng viêm.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và tầm quan trọng

Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát thành phần hóa học của vỏ thân cây chùm ruột, từ đó đánh giá tiềm năng ứng dụng trong y học. Nghiên cứu này có thể cung cấp thông tin quý giá cho các nhà khoa học và bác sĩ trong việc phát triển thuốc mới.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu thành phần hóa học

Khảo sát thành phần hóa học của vỏ thân cây chùm ruột gặp nhiều thách thức, bao gồm việc xác định các hợp chất có trong mẫu và đánh giá hoạt tính sinh học của chúng. Việc thiếu tài liệu nghiên cứu trước đó cũng là một rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập mẫu và phân tích

Việc thu thập mẫu vỏ thân cây chùm ruột cần phải được thực hiện cẩn thận để đảm bảo chất lượng. Các phương pháp phân tích hóa học như sắc ký và phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) cũng đòi hỏi kỹ thuật cao và thiết bị hiện đại.

2.2. Thiếu thông tin về hoạt tính sinh học

Mặc dù cây chùm ruột đã được sử dụng trong y học cổ truyền, nhưng thông tin về hoạt tính sinh học của các hợp chất trong vỏ thân cây vẫn còn hạn chế. Điều này làm cho việc đánh giá tiềm năng ứng dụng trở nên khó khăn.

III. Phương pháp khảo sát thành phần hóa học vỏ thân cây chùm ruột

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hiện đại để phân tích thành phần hóa học của vỏ thân cây chùm ruột. Các phương pháp này bao gồm sắc ký lỏng, sắc ký khí và phổ NMR, giúp xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất.

3.1. Phương pháp sắc ký lỏng và sắc ký khí

Sắc ký lỏng và sắc ký khí là hai phương pháp chính được sử dụng để tách và phân tích các hợp chất trong mẫu. Những phương pháp này cho phép xác định các hợp chất có trong vỏ thân cây một cách chính xác.

3.2. Phân tích bằng phổ NMR

Phổ NMR được sử dụng để xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất đã tách được. Phương pháp này cung cấp thông tin chi tiết về cấu trúc phân tử, giúp hiểu rõ hơn về hoạt tính sinh học của chúng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy vỏ thân cây chùm ruột chứa nhiều hợp chất hóa học có hoạt tính sinh học. Những hợp chất này có thể được ứng dụng trong việc phát triển thuốc mới, đặc biệt là trong điều trị các bệnh liên quan đến gan và viêm.

4.1. Các hợp chất hóa học được phân lập

Nghiên cứu đã phân lập được một số hợp chất quan trọng từ vỏ thân cây chùm ruột, bao gồm các hợp chất phenolic và flavonoid. Những hợp chất này đã được chứng minh có hoạt tính chống oxi hóa và kháng viêm.

4.2. Ứng dụng trong y học

Các hợp chất từ vỏ thân cây chùm ruột có thể được sử dụng để phát triển các sản phẩm y tế mới. Chúng có tiềm năng trong việc điều trị các bệnh như viêm gan, giảm huyết áp và kháng viêm.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu thành phần hóa học của vỏ thân cây chùm ruột mở ra nhiều cơ hội mới trong lĩnh vực y học. Việc tiếp tục nghiên cứu sẽ giúp phát hiện thêm nhiều hợp chất có giá trị và ứng dụng trong điều trị bệnh.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng vỏ thân cây chùm ruột chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Những phát hiện này có thể đóng góp vào việc phát triển thuốc mới.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các hợp chất trong vỏ thân cây chùm ruột, cũng như đánh giá hoạt tính sinh học của chúng. Điều này sẽ giúp mở rộng ứng dụng của cây chùm ruột trong y học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chi thực vật Phyllanthus thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae) là một trong những taxon đa dạng sinh học bậc nhất với khoảng 700 loài trên toàn cầu và hơn 44 loài đã được ghi nhận tại Việt Nam. Trong kho tàng y học cổ truyền, cây chùm ruột (Phyllanthus acidus (L.) Skeels) từ lâu đã được nhân dân sử dụng như một vị thuốc quý giúp thanh nhiệt, bổ gan, tiêu đờm, sát trùng và hỗ trợ điều trị các bệnh lý ngoài da. Trong khi các bộ phận như lá và quả đã có nhiều công trình quốc tế chứng minh hoạt tính chống oxy hóa vượt trội cùng hàm lượng vitamin C dồi dào đạt tới 40 mg/100 g, vỏ thân cây chùm ruột vẫn là đối tượng còn ít được nghiên cứu chuyên sâu về mặt hóa học tại Việt Nam.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là cần làm sáng tỏ thành phần hóa học thứ cấp trong vỏ thân nhằm khai thác tối đa giá trị sinh học và định hướng ứng dụng dược phẩm. Đề tài tập trung vào mục tiêu cô lập và xác định cấu trúc các hợp chất hóa học tinh khiết từ phân đoạn cao chiết ethyl acetate của 12 kg bột thô vỏ thân chùm ruột thu hái tại huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Phạm vi nghiên cứu kết hợp giữa phương pháp chiết xuất phân bố lỏng - lỏng, sắc ký cột hiện đại và kỹ thuật phổ cộng hưởng từ hạt nhân đa chiều. Kết quả từ luận văn đóng góp dữ liệu cấu trúc quý giá cho 2 hợp chất tinh khiết thuộc nhóm phenylbutanoid glucoside và lupane triterpenoid, mở ra tiềm năng to lớn trong việc tiêu chuẩn hóa nguyên liệu dược liệu tự nhiên với hiệu suất thu hồi cao ethyl acetate đạt 9,2% từ cao tổng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống lý thuyết hóa học các hợp chất thiên nhiên kết hợp với hóa phân loại học thực vật (Chemotaxonomy). Mô hình nghiên cứu vận dụng nguyên lý tách phân đoạn theo thang độ phân cực tăng dần của dung môi nhằm cô lập các nhóm chất thứ cấp có hoạt tính sinh học.

Khung lý thuyết của đề tài bao quát 4 khái niệm khoa học trọng tâm:

1. Hợp chất terpenoid: Trọng tâm là nhóm triterpene 30 carbon khung lupane, một lớp chất phổ biến trong chi Phyllanthus có khả năng ức chế phản ứng viêm và bảo vệ màng tế bào.
2. Phenylbutanoid glucoside: Nhóm phenolic tự nhiên mang liên kết glycoside với phân tử đường glucose, có khả năng hòa tan phân cực và dập tắt các gốc tự do mạnh mẽ.
3. Chiết phân bố lỏng - lỏng: Quá trình phân chia cấu tử giữa hai pha dung môi không đồng tan dựa trên hệ số phân bố Nernst để loại bỏ tạp chất kém phân cực.
4. Quang phổ học cộng hưởng từ hạt nhân: Phương pháp vật lý xác định cấu trúc phân tử thông qua các thông số độ dịch chuyển hóa học, hình dạng mũi phổ, hằng số ghép spin và tương tác không gian.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được triển khai từ 12 kg bột khô vỏ thân cây chùm ruột thu thập trực tiếp tại xã Hòa Khánh Đông, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Mẫu thực vật được xử lý rửa sạch, phơi trong bóng râm và sấy khô ở nhiệt độ 60°C nhằm kiểm soát độ ẩm dưới 13% trước khi nghiền nhỏ. Phương pháp chọn mẫu là thu hái toàn phần ngẫu nhiên từ các cá thể cây trưởng thành trong tự nhiên để đảm bảo tính đại diện hóa học.

Quy trình chiết xuất và phân lập diễn ra theo các bước tiêu chuẩn:

• Chiết hồi lưu nhiệt: Đun hoàn lưu 12 kg bột thô với dung môi methanol 3 lần liên tục (mỗi lần 3 giờ), cô quay chân không thu được 1200 g cao tổng methanol (hiệu suất 10%).
• Chiết phân bố lỏng - lỏng: Hòa tan cao methanol vào nước, lần lượt chiết với ether dầu thu 351,3 g cao và chiết tiếp bằng ethyl acetate thu 110,5 g cao.
• Kỹ thuật sắc ký: Sử dụng sắc ký cột silica gel pha thuận với kích thước hạt 40 - 63 µm và sắc ký cột pha đảo RP-18 kích thước 40 µm. Lý do lựa chọn hệ thống sắc ký cột kết hợp pha đảo là nhằm phân tách triệt để các phân đoạn có độ phân cực gần nhau và loại bỏ vết kéo dài trên bản mỏng sắc ký.
• Xác định cấu trúc: Toàn bộ cấu trúc được giải mã bằng hệ thống phổ 1H-NMR (500 MHz), 13C-NMR (125 MHz), DEPT-90, DEPT-135, cùng các phổ 2D-NMR bao gồm 1H-1H COSY, HSQC và HMBC ghi trên máy Bruker Avance 500 với chất nội chuẩn TMS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích sắc ký và giải mã quang phổ đã ghi nhận các kết quả nổi bật:

1. Phân lập thành công hợp chất CR3 với khối lượng 5,1 mg từ phân đoạn cao ethyl acetate A3.3 thông qua sắc ký cột pha đảo với hệ dung môi MeOH:H2O tỷ lệ 1:5. Hợp chất CR3 tồn tại dưới dạng bột vô định hình không màu, tan hoàn toàn trong DMSO. Dữ liệu phổ 1H-NMR và 13C-NMR xác định đây là 4-(4'-hydroxyphenyl)-2-butanone-4'-O-β-D-glucopyranoside gồm 16 nguyên tử carbon, với tín hiệu carbonyl ketone đặc trưng tại 207,8 ppm, vòng thơm thế đối xứng para với độ dịch chuyển 7,10 ppm và 6,92 ppm, cùng 1 đơn vị đường β-D-glucose có proton anomer tại 4,78 ppm với hằng số ghép J = 8,0 Hz.

2. Cô lập thành công hợp chất triterpenoid CR8 với khối lượng 5,4 mg từ phân đoạn A1.1 bằng sắc ký cột silica gel giải ly hệ dung môi ether dầu:ethyl acetate tỷ lệ 19:1. Hợp chất CR8 ở dạng dầu màu vàng, gồm 30 nguyên tử carbon mang cấu trúc lup-1,20(29)-dien-3-one. Điểm đặc trưng cấu trúc là sự hiện diện của 7 nhóm methyl từ 0,78 đến 1,68 ppm, nhóm carbonyl tại 205,6 ppm liên hợp với nối đôi olefin C-1=C-2 tại 7,11 ppm, và nhóm methylene đầu mạch =CH2 tại vị trí C-20(29).

3. Đánh giá hiệu suất phân đoạn: Từ 1200 g cao tổng ban đầu, lượng cao ethyl acetate thu được đạt 110,5 g (chiếm tỷ lệ 9,2%), cao ether dầu đạt 351,3 g (chiếm tỷ lệ 29,3%). Tỷ lệ này chứng minh vỏ thân cây chùm ruột chứa hàm lượng dồi dào các dẫn xuất hữu cơ phân cực trung bình, rất thuận lợi cho việc tinh chế hoạt chất quy mô phòng thí nghiệm và bán công nghiệp.

Thảo luận kết quả

Sự xuất hiện đồng thời của dẫn xuất phenylbutanoid glucoside (CR3) và khung lupane triterpene (CR8) trong vỏ thân Phyllanthus acidus mang ý nghĩa sinh tổng hợp sâu sắc. Về mặt hóa thực vật, khung lupane triterpenoid đóng vai trò cốt lõi trong cơ chế bảo vệ tự nhiên của cây trước các tác nhân oxy hóa và vi sinh vật gây hại. So với các loài cùng chi như Phyllanthus niruri hay Phyllanthus amarus vốn nổi tiếng với các hợp chất lignan phyllanthin và hypophyllanthin, sự xuất hiện của lup-1,20(29)-dien-3-one ở vỏ thân Phyllanthus acidus khẳng định tính đa dạng chuyển hóa của chi này.

Hợp chất CR3 mang cấu trúc tương đồng với betuloside, một hoạt chất phenolic glycoside có khả năng kháng viêm và ức chế enzyme tyrosinase. Trong thực nghiệm, dữ liệu tương quan phổ 2D-NMR (HSQC và HMBC) đã giải thích rõ ràng vị trí gắn kết của mạch đường glucose vào vị trí carbon C-4' của nhân thơm nhờ tương quan liên kết 3 nối giữa proton anomer H-1'' và carbon C-4' tại 155,7 ppm. Toàn bộ tiến trình tách chiết có thể được trực quan hóa qua sơ đồ phân nhánh dòng chảy dung môi và bảng đối chiếu độ dịch chuyển hóa học NMR, cho thấy độ tương đồng tuyệt đối với độ lệch chuẩn phổ thực nghiệm dưới 0,02 ppm so với các tài liệu chuẩn quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả hóa thực vật đã đạt được, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị hành động chiến lược:

1. Tối ưu hóa quy trình trích ly: Các phòng thí nghiệm hóa dược cần chuẩn hóa quy trình chiết ngấm kiệt có hỗ trợ sóng siêu âm trên quy mô 50 - 100 kg vỏ thân khô, nhằm mục tiêu gia tăng hiệu suất phân lập các triterpenoid lên thêm 15 - 20% trong vòng 12 tháng tới.
2. Đánh giá hoạt tính sinh học toàn diện: Viện nghiên cứu dược liệu và các cơ sở chuyên môn cần sớm triển khai thử nghiệm in vitro hoạt tính kháng viêm, dập tắt gốc tự do DPPH và ức chế các dòng tế bào ung thư gan đối với 2 hợp chất tinh khiết CR3 và CR8, hướng tới xác định giá trị IC50 cụ thể trong thời gian 6 đến 9 tháng.
3. Mở rộng khảo sát các phân đoạn còn lại: Nhóm nghiên cứu cần tiếp tục sắc ký phân tách 4 phân đoạn cao còn lại (A2, A4, A5 và cao ether dầu 351,3 g) để cô lập thêm ít nhất 5 đến 7 hợp chất mới trong lộ trình 18 tháng.
4. Phát triển vùng nguyên liệu và kiểm nghiệm chuẩn: Cơ quan quản lý nông nghiệp tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (như Long An, Tiền Giang) cần phối hợp với doanh nghiệp dược xây dựng tiêu chuẩn nguyên liệu sạch, đồng thời thiết lập phương pháp định lượng hoạt chất bằng HPLC-DAD với độ tinh khiết trên 98% vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Hóa hữu cơ, Hóa dược: Cung cấp tài liệu thực tiễn chuyên sâu về phương pháp luận sắc ký cột pha thuận, pha đảo RP-18 và quy trình biện luận phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D/2D-NMR cho các hợp chất thiên nhiên phức tạp.
2. Các nhà khoa học và viện nghiên cứu hợp chất tự nhiên: Sử dụng số liệu phổ chi tiết của CR3 và CR8 làm dữ liệu đối sánh trong các công trình nghiên cứu hóa phân loại thực vật chi Phyllanthus.
3. Doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và thực phẩm chức năng: Ứng dụng quy trình chiết tách phân đoạn ethyl acetate để định hướng phát triển các chế phẩm hỗ trợ bảo vệ gan, chống dị ứng và kháng viêm từ nguồn thảo dược sẵn có.
4. Chuyên viên kiểm nghiệm và tiêu chuẩn hóa dược liệu: Tham khảo các thông số sắc ký bản mỏng và dữ liệu phổ để xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, kiểm tra chất lượng nguồn nguyên liệu vỏ thân chùm ruột thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Nghiên cứu đã phân lập và xác định được những hợp chất tinh khiết nào? Luận văn đã phân lập thành công hai hợp chất gồm CR3 (5,1 mg) là 4-(4'-hydroxyphenyl)-2-butanone-4'-O-β-D-glucopyranoside thuộc nhóm phenylbutanoid glucoside và CR8 (5,4 mg) là lup-1,20(29)-dien-3-one thuộc nhóm triterpenoid khung lupane từ 110,5 g cao ethyl acetate của vỏ thân cây chùm ruột.

Tại sao nghiên cứu lại tập trung khảo sát phân đoạn cao ethyl acetate? Phân đoạn ethyl acetate chiếm 9,2% khối lượng cao tổng, tương đương 110,5 g từ 1200 g cao methanol. Đây là phân đoạn tập trung phong phú các hợp chất có độ phân cực trung bình như phenolic và triterpenoid oxy hóa, vốn là những nhóm chất mang hoạt tính sinh học tiềm năng nhất.

Phương pháp quang phổ nào được sử dụng để giải mã cấu trúc phân tử? Cấu trúc phân tử được xác định chuẩn xác nhờ hệ thống phổ cộng hưởng từ hạt nhân 500 MHz hiện đại gồm phổ 1H-NMR, 13C-NMR, DEPT-90, DEPT-135 và các phổ 2D-NMR gồm 1H-1H COSY, HSQC, HMBC đo trong dung môi DMSO-d6 và CDCl3.

Hợp chất lup-1,20(29)-dien-3-one (CR8) có ý nghĩa sinh học như thế nào? CR8 là một triterpenoid 30 carbon mang nhóm ketone liên hợp. Trong thực tế và các công bố quốc tế, nhóm hợp chất khung lupane có khả năng chống oxy hóa, kháng viêm mạnh, ức chế enzyme gây viêm và hỗ trợ ngăn ngừa tổn thương tế bào gan hiệu quả.

Nghiên cứu này có ý nghĩa gì đối với nguồn dược liệu Việt Nam? Nghiên cứu đã bổ sung dẫn liệu khoa học đầu tiên về hóa thực vật vỏ thân cây chùm ruột tại Long An, khẳng định giá trị sử dụng của các bộ phận cây gỗ bản địa và mở rộng tiềm năng kinh tế cho 44 loài thuộc chi Phyllanthus ở nước ta.

Kết luận

• Phân lập thành công 2 hợp chất hữu cơ tinh khiết CR3 (5,1 mg) và CR8 (5,4 mg) từ phân đoạn ethyl acetate vỏ thân Phyllanthus acidus.
• Xác định chính xác cấu trúc hóa học của 4-(4'-hydroxyphenyl)-2-butanone-4'-O-β-D-glucopyranoside và lup-1,20(29)-dien-3-one bằng kỹ thuật 1D và 2D-NMR 500 MHz.
• Xây dựng hoàn chỉnh quy trình chiết phân đoạn từ 12 kg nguyên liệu khô với hiệu suất thu hồi cao tổng đạt 10% (1200 g cao methanol).
• Cung cấp dẫn liệu khoa học mới đầu tiên về thành phần hóa thực vật của vỏ thân cây chùm ruột tại khu vực Long An, Việt Nam.
• Mở ra tiềm năng ứng dụng phát triển các chế phẩm hỗ trợ điều trị bệnh lý viêm nhiễm và bảo vệ gan từ thảo dược thiên nhiên.

Công trình là bước đệm thực nghiệm vững chắc cho các nghiên cứu hoạt tính sinh học chuyên sâu trong giai đoạn tới. Các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể tiếp tục phối hợp khai thác sâu hơn tiềm năng dược liệu to lớn từ cây chùm ruột Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

404 @1)£@V BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH KHOA HÓA - BỘ MÔN HÓA HỮU CƠ c.>—e=ee> ĐAIHỌOC mg t9 SP TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN TÓT NGHIỆP ĐÈ TÀI: KHAO SÁT THÀNH PHAN HÓA HỌC VỎ THÂN CÂY CHÙM RUỘT PHYLLANTHUS ACIDUS (L.) THU VIEWN Tt r{ GV hướng dẫn: TS. Bùi Xuân Hào SV thực hiện: Phạm Thị Thuý Hằng MSSV: K36.013 Tp Hồ Chí Minh, ngày 08 tháng 05 năm 2014 GVHD: TS. Bùi Xuân Hào SVTH: Phạm Thị Thúy H LỜI CẢM ƠN Dé tài được thực hiện tại Phòng thí nghiệm Hoá học các hợp chất thiên nhiên - Khoa Hoá học - Trường Đại học Sư phạm Tp.

Hỗ Chí Minh. Với tắm lòng trân trọng và biết ơn sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến: e Thay 7S. Bai Xuân Hào đã hết lòng. tận tinh hướng dẫn.

va tạo mọi điều kiện tốt nhất cho em thực hiện dé tải. Trong suốt khoảng thời gian đó, Thay đã nhiệt tình hỗ trợ rất nhiều về vat chất, công sức cũng như động viên tinh than của em. Thây đã truyền cho em nhiều kiến thức khoa học và nhiều kinh nghiệm nghiên cứu quý báu. Đặc biệt, với tắm lòng đêm mê nghiên cứu Thay mang đến cho em những hành trang cần thiết và lòng nhiệt huyết trên con đường học tập và nghiên cửu.

© Quy thay cô trong Ban Chủ nhiệm Khoa Hod, các thầy cô trong Tổ bộ môn Hoá Hữu cơ đã tạo điều kiện và giúp đỡ em trang thiết bị tốt nhất của Phòng thí nghiệm để hoản thành luận văn tết nghiệp này. Nguyễn Thị Anh Tuyết đã nhận lời phản biện, đóng góp những ý kiến quý báo giúp em rõ thêm vẻ nội dung mà minh đang thực hiện. e Các bạn Huỳnh Thị Ngọc Nhi, Trần Thị Thùy Trân, Nguyễn Thái Thế cùng các bạn sinh viên K36, Khoa Hóa trường ĐH Sư Phạm Tp. Hồ Chí Minh đã tận tinh cộng tác, giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu va thực hiện luận văn.

se Cuối cùng, em xin bày tỏ lòng cám ơn sâu sắc đến ba mẹ em đã tạo điều kiện vật chất, luôn là điểm dựa tin thần cho em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường. Em xin chân thành cám ơn! LUẬN VĂN TÓT NGHIỆP 2014 NHẬN XÉT CUA HỘI DONG 1". Tee SESE nnaaa ¬. (2c "QqGatttaa(aa(aa((Ctaaa 1".

Q20 ccaGỪ Q22 ~"cc c uacq(Ciaaaaa 1". Annee een 9 0 00000 ER EEEEEE EEE EEE OREN EEEEEEEEEEER EEE EEEREREEEREE REESE EREEREREEREEERTER ESSER EERE x1 cc.<cc ESHEETS EES ESE Anne eA eRe RRR Ree EERE EEE AERA EES EEEEE EERE EEEEE EERE EEE EER EERE ERE E SEE EEREEEREREEEE EEE E EERE EEE REEEE EEE EEEEEEE SESE EERE EE EEEE REESE xxx. OEE nee e eee e ERNE EE EEE EE EEE EEEEE EE EEEEEREREEETEREEEEEEEES TEES ESTEE EEE EEEEE EERE SESEEEREEEEEEEEEEEEEEESEREEEEEEEEEEEEEERESSE REE EEE AEA AERA Ae Ree kh E AREER REESE EE EEEEE ER EEEEEREEEREREEEERE EERE EEE EEEEEE EEE EEEEE EEE ESEEREEEEEEEEEEEESEEREEE EEE EEEEEEEEEH ESTEE ' nh“. Bùi Xuân Hào SVTH: Phạm Thị Thúy Hang DANH MUC CAC KY HIEU VA CHU VIET TAT 'H-NMR: Phổ cộng hưởng từ hạt nhân của proton (Proton Nuclear Magnetic Resonance) "C-NMR: Phổ cộng hưởng từ hạt nhân của cacbon (Carbon Nuclear Magnetic Resonance) DEFT: Distortionless Enhancement by Polarization Transfer COSY: Correlation Spectroscopy HSQC: Phỏ tương tác dj hạt nhân qua một liên kết (Heteronuclear Single Quantum Corrclation) HMBC: Phổ tương tác dị hạt nhân qua nhiều liên kết (Heteronuclear Multiple Bond Coherence) Ss: Mũi don (singlet) d: — Mũi đôi (doublet) I: Mũi ba (triplet) dd: Mii đôi đôi (double of doublet) m: Midi da (Multiplet) 5: Độ địch chuyển hoá hoc (Chemical shift) j: Hằng số phép spin (Coupling constant) ppm: Một phan một triệu (Par per million) RP-18; Pha dao C-18 (Reversed Phase-18) LUAN VAN TOT NGHIEP 2014 GVHD: TS.

Bùi Xuân Hào SVTH: Phạm Thy Thay Hang DANH MỤC CAC BANG, SO DO, HINH ANH Hinh anh RIE ay 8 uy. ga aakaaeoncaedassesserxese 3 H1; CY SÁO ko che tá 06 e0 pak La ac RAIN 3 HÀ SA, TẾT cáo 066468660 22444106)406i 266000466 ecases 3 Hink:4: CAy châm 2000. 4 Fli 3: NI đi tUỖ ss nano diiiaieeoido tien, 4 Hình 6: Các hợp chat phân lập được trong chỉ Phyllanthus.- 13 Hinh 7: Tương quan H-H COSY va HMBC của CR3 .-cssseesssseesesecenssssenseseee 31 Hinh 8: 4-(4`-hydroxypheny])-2-butanone-4`-()-Ø-D-glucopyranoside. scssssissavissconsnnnesssesisinnvonvsnssovsoavsstaveassovesceronitd vertu 39 Bảng biểu Bang 1.1: Các hợp chất phân lập được trong chỉ Phyllanthus.1: Sắc kí cột phân đoạn A3 .2: Sắc kí cột phân Gogn.3: Sắc kí cột phân đoạn A Ì.-2s--2-©-72222227seerzecccedEns26icsacee 27 Bang 3.1; Số liệu phé'H-NMR, "C-NMR và tương quan 'H-'H COSY và HMBC CN Ho |.

nh ee 32 Bang 3.2: Số liệu phé'H-NMR, '°C-NMR và số liệu phé'H-NMR, C-NMR giữa CR8 và 16/-hydroxylup-I,20(29)-dien-3-one. Sơ đỗ điều chế cao ethyl acetate. 2: + ©2+cze+zzzer2Zc2zzzee 25 Sơ đồ 2. Sơ đỏ cô lập hợp chất CR3 từ cao ethyl acetate.Sơ đỗ cô lập hợp chất CR8 từ cao ethyl acetate.UAN VAN TOT NGHIỆP 2014 GVHD: TS.

Bùi Xuân Hào SVTH: Phạm Thị Thúy Han EGO NGIƯIÀ uc ttacccctoctttGitoSaitxaaesaebeetuasessesead CHUNG TỔNG QHẤN qua ikeiaidieeieeaaueceeeeesec 2 Il. VAINETVEHOTHAU DẦU -sieeeessseeeeeese=e= 3 1.2, GIỚI THIỆU CAY CHUM RUỘTTÍ! Ì .: Mô thine wets ie 4 1. Nguồn gốc, phân bố, sinh thaiz. Côn ieee VN ĐH rcceecscnssccss insyviserocnceamnenarnicnermcmmnen 5 !.

Bài thuốc từ cây chùm ruột. TINH HINH NGHIÊN CỨU HÓA HỌC CUA THỰC VAT CHI JJ0/88097. Hợp chất khung terpenoid. Error! Bookmark not defined.

Các hợp chất acid. Error! Bookmark not defined. Các hợp chất khung Lignan. Error! Bookmark not defined.

Các hợp chất khung flavonoid. Error! Bookmark not defined. Một số hợp chat phenolic khac. Error! Bookmark not defined.

Métsé hợp chất nhóm ancaloid. Error! Bookmark not defined. MỘT SO NGHIÊN CỨU VE THÀNH PHAN HOA HỌC CUA CAY CHOMPRHOT.ỶỲ--yee Error! Bookmark not defined. Hình 6: Cấu trúc các hợp chất phân lập được trong chi Phyllanthus.

Error! Bookmark not defined. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM.- 55 ssssseesrssersssrsvsrrrsszerserrrsseree 18 5t: HÔACHẤTTHIẾTHÌ G0 áGGL0G6 06010000036 xeag 19 PAA. Wie iite espn ee seerets 19 Be. THẬN xee=sseeinueetekeexenoeraeeandttienesroianaoesasseno 19 D2: KHAONATNGUVENLIÊU.

DIEU CHE CAO. Khao sat cao ethyl acetate (so G2) nce ees 20 2. Khảo sát cao phân đoạn A3 (sơ đồ 2) .ccccccccescssecssessssesssseessnecssnseesues 20 LUẬN VĂN TÓT NGHIỆP 2014 GVHD: TS. Bùi Xuân Hào SVTH: Phạm Thị Thúy Hing 2.

Khảo sát phân đoạn A3. Khảo sát phân đoạn Al (sơ đỗ 3) .scccsecssseeseessvecsessssessssesscesncessseenes 25 CHƯƠNG 3: KET QUA VÀ THẢO LUẬN. KHẢO SÁT CÁU TRÚC HÓA HỌC CUA HỢP CHAT CR3. KHẢO SÁT CẤU TRÚC HOA HỌC CUA HOP CHAT CR&.

32 CHƯƠNG 4: KET LUẬN VA DE NGHỊ,. aa aaa 35 TÀI TE THAM KHÍ aie ncaa cae„38 a SS LUAN VAN TOT NGHIEP 2014 LỜI NÓI ĐÀU Việt Nam là quốc gia nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, được thiên nhiên ưu đãi cho các loài thực vật rất đa dạng. người Việt Nam đã biết tan dụng nguồn tài nguyên này vào dé làm thuốc chữa bệnh (gọi là thảo dược). Nhưng có thé do ngẫu nhiên hoặc phải mắt rit nhiều thời gian thì người ta mới nhận biết được một loại cây có thé dùng làm thuốc.

Ngày nay, sự phát triển nhanh chóng của khoa học kĩ thuật. ngành tổng hợp hoá được rat phát triển. không phải hợp chat nào cũng có thé dé dàng được tổng hợp. Dé đáp ứng yêu cầu đó, đồng thời cũng tận dụng những ưu đãi của thiên nhiên, ngành Hoá học các hợp chất thiên nhiên ra đời và phát triển rất mạnh mẽ.

Nhiều hợp chất tự nhiên được phân lập từ cây cỏ đã được ứng dụng rộng rãi dé sản xuất các loại thuộc chữa bệnh bảo vệ sức khoẻ con người. Hơn nữa, việc dùng thuốc Nam hau như không gây tác dụng phụ va phủ hợp với sức khoẻ con người. Các nguồn tài liệu cho thấy cây chùm ruột là một loài cây được phân bế khá pho biến ở các nước nhiệt đới gió mùa như Thái Lan, Việt Nam, An D6, Malaysia. Các chất được phân lập từ lá cây chùm ruột đều có hoạt tính sinh học rất cao như chống lại những thương tổn ở gan, làm giảm huyết áp, có tính kháng viêm.

giảm đau, chống oxi hoá. Tuy nhiên, cho đến nay, vỏ thân cây chùm ruột vẫn chưa được nghiên cứu ki. Từ những điều trên, cần thiết phải nghiên cứu và khảo sát tiếp tục thành phần hoá học vỏ cây chim ruột Phyllanthus acidus & Việt Nam để tìm ra những chất hi vọng có hoạt tính mới và tương tự như lá cây chùm ruột. Xuất phát từ những ứng dụng y học quý giá và kế thừa những nghiên cứu đã có nên chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Khao sát thành phần hoá học của vỏ thân cây chùm ruột Phyllanthus acidus (L.

CHUONG 1: TONG QUAN 1. GIỚI THIỆU CÂY CHUM RUỘT!'!?! 1. Mô tả thực vật Cây chùm ruột còn được gọi là cây tam ruột hay tam gluộc. Tên khoa học là Phyllanthus acidus,ho Euphorbiaceae.

Chùm ruột là cây nhỏ, cao 3-5 m, thân nhãn. Canh non màu lục nhạt, nhăn; cảnh giả màu xám mang nhiều vét sẹo do lá rụng đẻ lại. Lá kép mọc so le, có cuống dai, lá chét mỏng, mềm, dài 4-5 cm, rộng 18-20mm. Gốc lá bau tròn, phân đâu phiến lá nhọn, mặt dưới màu xám nhạt, gân lá rõ ở cả hai mặt; lá kèm có răng.

Cụm hoa mọc ở kẽ những lá đã rụng thành xim, dai 6-l5 cm, cuống mảnh có cạnh; hoa nhỏ mau đỏ, hoa cái và hoa đực ở cùng một cây; hoa đực có đài 4 răng, 4 nhị, rời; hoa cái có 4 lá đài, bau 4 ô. Hoa mọc thành cụm từ 4-7 hoa ở mỗi mắu tròn. Quả mong, có khía, 4 mảnh, đường kính 5mm có đài hơi đồng trưởng, cuống quả đài chừng 7mm. Khi quả chín có màu vàng nhạt, vị chua, hơi ngọt, ăn được.

Mùa hoa: tháng 3 - 5. Mùa quả: tháng 6 - 8. VÀI NÉT VE HO THAU DAU Họ Thầu dầu (Euphorbiaceae)hay còn gọi là họ Đại kích là một họ lớn của thực vật có hoa với 240 chi và khoảng 6. Phan lớn là cây thân thảo, nhưng ở khu vực nhiệt đới cũng tn tại các loại cây bụi hoặc cây thân gỗ.

Một SỐ loài cây chứa nhiều nước và tương tự như các loại xương rồng. Họ này phân bổ chủ yếu ở khu vực nhiệt đới, với phan lớn các loài tập trung trong khu vực sinh thái Đông Dương và khu vực nhiệt đới châu Mỹ. Tại khu vực nhiệt đới châu Phi cũng có nhiều loài, giống, thử, nhưng không đa dạng như hai khu vực kế trên. Tuy nhiên, chỉ Euphorbia cũng có nhiều loài trong các khu vực không nhiệt đới, chăng hạn như khu vực Địa Trung Hải, Trung Đông, miền nam châu Phi hay miền nam Hoa Kỳ.

Lá mọc so le, hiếm khi mọc đối với các lá kèm. Hình dạng lá chủ yếu là lá đơn, nhưng cũng có loài có lá phức, chủ yếu là loại dạng chân vịt, không thấy dạng lông chim. Các lá kèm có thé bị suy thoái thành gai, lông tơ hay các tuyến nhó. Hoa đối xứng xuyên tâm (tỏa tia) thường là đơn tính, với hoa đực và hoa cái thường cùng trên một cây.