CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm Kinh doanh Kinh doanh (tên tiếng Anh “Business”) là hoạt động buôn bán nhằm sinh lợi nhuận, các doanh nghiệp, tập đoàn… thực hiện hoạt động sản xuất ra của cải vật chất phục vụ nhu cầu người tiêu dùng sau đó đem bán trên thị trường và mang về lợi nhuận được tính bằng thước đo của tiền tệ. Các hoạt động kinh doanh được tổ chức, thực hiện đa dạng ở nhiều loại thể chế có tổ chức.
Các bộ phận đều có vai trò chức năng riêng tuy nhiên lại thống nhất, kết hợp bền chặt cùng thực hiện mục tiêu kinh doanh cuối cùng là mang lại doanh số, doanh thu cho công ty, doanh nghiệp, tập đoàn… Theo điều 4, Luật Doanh nghiệp 2015 thì “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình, đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”. Theo Mai Văn Bưu, Phan Kim Chiến trong cuốn giáo trình “Lý thuyết quản trị kinh doanh” thì: “Kinh doanh là một hoạt động kinh tế nhằm mục tiêu sinh lời của chủ thể doanh nghiệp trên thị trường”. Khái niệm về hiệu quả kinh doanh Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh những lợi ích đạt được từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh lợi ích thu được với chi phí bỏ ra trong suốt quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Dưới góc độ này thì chúng ta có thể xác định hiệu quả kinh doanh một cách cụ thể bằng các phương pháp định lượng thành các chỉ tiêu hiệu quả cụ thể và từ đó có thể tính toán so sánh được, lúc này phạm trù hiệu quả kinh doanh là một phạm trù có thể đồng nhất và là biểu hiện trực tiếp của lợi nhuận, doanh thu.
Ngoài ra nó còn biểu hiện mức độ phát triển doanh nghiệp theo chiều sâu, phản ảnh trình độ khai thác các nguồn lực trong quá trình sản xuất nhằm thực hiện được mục tiêu kinh doanh. Lúc này thì phạm trù hiệu quả kinh doanh là một phạm trù trừu tượng và nó phải được định tính thành mức độ quan trọng hoặc vai trò của nó trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Nói một cách khác, ta có thể hiểu hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu phản ánh trình độ và khả năng quản lý của doanh nghiệp. Lúc này hiệu quả kinh doanh thống nhất với hiệu quả quản lý doanh nghiệp.
Dưới góc độ này thì hiệu quả kinh doanh phản ánh trình độ và khả năng kết hợp các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất. 7 Hiệu quả kinh doanh là hoạt động mà mọi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đều nhắm tới. Việc làm thế nào, làm cách nào để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là bài toán đặt ra đối với các nhà quản trị. Theo tác giả Nguyễn Văn Công thì: “Hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu kinh tế xã hội tổng hợp dùng để lựa chọn các phương án hoặc các quyết định trong thực tiễn của con người ở mọi lĩnh vực.
Bất kỳ một quyết định nào cũng cần đạt được phương án tốt nhất trong điều kiện cho phép là giải pháp hiện thực có cân nhắc tính toán chính xác phù hợp với sự tất yếu của quy luật khách quan trong từng điều kiện cụ thể nhất”. Có một số tác giả cho rằng hiệu quả kinh tế được xác định bởi quan hệ giữa tỷ lệ tăng lên của hai đại lượng kết quả và chi phí. Các quan điểm này mới chỉ để cập đến hiệu quả của phần tăng thêm chứ không phải của toàn bộ phần tham gia vào quy trình kinh tế. Một số quan điểm lại cho rằng hiệu quả kinh tế được xác định bởi tỷ số giữa kết quả nhận được và chi phí bỏ ra để có được kết quả đó.
Điển hình cho quan điểm này là tác giả Manfred Kuhu, theo ông: “Tính hiệu quả được xác định bằng cách lấy kết quả tính theo đơn vị giá trị chia cho chi phí kinh doanh”. Đây là quan điểm được nhiều nhà kinh tế và quản trị kinh doanh áp dụng vào tính hiệu quả kinh tế của các quá trình kinh tế. Một khái niệm được nhiều nhà kinh tế trong và ngoài nước quan tâm chú ý và sử dụng phổ biến đó là: Hiệu quả kinh tế của một số hiện tượng (hoặc một quá trình) kinh tế phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu xác định. Đây là khái niệm tương đối đầy đủ phản ánh được tính hiệu quả kinh tế của các hoạt động sản xuất kinh doanh.
Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự tập trung phát triển kinh tế theo chiều sâu phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực và trình độ chi phí các nguồn lực đó trong quá trình tái sản xuất nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh. Nó là thước đo quan trọng của sự tăng trưởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Từ những quan điểm khác nhau như trên của các nhà kinh tế, có thể đưa ra một khái niệm thống nhất chung về hiệu quả sản xuất kinh doanh như sau: “Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác và sử dụng các nguồn lực của DN như vốn, lao động, máy móc, thiết bị. nhằm đạt được kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất; phù hợp với mục tiêu mà DN đã đề ra trong một quả trình kinh doanh nhất định”.
Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh tế, gắn liền với hai quy luật tương ứng của nền sản xuất xã hội là quy luật tăng năng xuất lao động xã hội và quy luật tiết kiệm thời giare Chính việc khan hiếm nguồn lực và sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra 8 yêu cầu phải khai thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt được mục tiêu kinh doanh, doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu quả các yếu tố sản xuất và tiết kiệm mọi chi phí. Chính vì vậy yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu hay chính xác hơn là đạt kết quả tối đa với chi phí nhất định.
Hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội có mối quan hệ gắn bó với nhau, là hai mặt của một vấn đề, do đó khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh cần phải xem xét hai mặt này một cách đồng bộ. Hai mặt này phản ánh những khía cạnh khác nhau của quá trình kinh doanh nhưng không tách rời nhau. Khái niệm hiệu quả kinh doanh sản phẩm của công ty a) Khái niệm, đặc điểm kinh sản phẩm của công ty - Công ty TNHH HMV Deli Distribution & Services hiện đang kinh doanh các sản phẩm, thực phẩm thuộc nhóm sữa có nguồn gốc từ động vật và các sản phẩm khác chế biến từ sữa động vật như tất cả các sản phẩm sữa dạng lỏng và nhiều loại thực phẩm làm từ sữa, vẫn giữ được hàm lượng canxi (bao gồm cả sữa chua và pho mát). Ngoài ra còn các thực phẩm làm từ sữa nhưng có ít hoặc không có canxi (như pho mát kem, kem và bơ), các sản phẩm được công ty nhập khẩu ở Châu Âu và có cam kết đảm bảo về chất lượng (đều trải qua quá trình kiểm tra và đánh giá nghiêm túc, các sản phẩm đều có chứng từ, hóa đơn đầy đủ, nơi xuất xứ rõ ràng đảm bảo không có hàng giả, hàng nhái).
- Những sản phẩm từ sữa như sữa tươi, sữa chua và phomai là nguồn dinh dưỡng quan trọng trong chế độ ăn và là nguồn thực phẩm giàu canxi. Và đặc biệt các sản phẩm này là nguồn cung cấp vitamin D quan trọng và là thực phẩm chủ yếu mà hầu hết mọi người sử dụng để có được vitamin D. Việc bổ sung các sản phẩm từ sữa trong chế độ ăn hàng ngày có thể giúp ngăn chặn thiếu canxi. Trong bất kì lứa tuổi nào thì sự thiếu hụt canxi có thể dẫn đến hư hỏng và mất mô xương, làm tăng nguy cơ mắc bệnh loãng xương.
- Công ty TNHH HMV Deli Distribution & Services ra đời với sứ mệnh trở thành nhà cung cấp đáng tin cậy với các sản phẩm tự nhiên, an toàn, tư vấn và định hướng lối sống lành mạnh, hướng cộng đồng tới một cuộc sống khỏe mạnh toàn diện và hạnh phúc. Do vậy, công ty luôn nỗ lực để có thể cung ứng những loại sản phẩm và dịch vụ tốt nhất cho người tiêu dùng. b) Hiệu quả kinh doanh sản phẩm của công ty - Từ khái niệm chung về hiệu quả kinh doanh cùng với khái niệm kinh doanh sản phẩm của công ty, có thể đưa ra một khái niệm về hiệu quả kinh doanh sản phẩm của công ty như sau: “Hiệu quả kinh doanh sản phẩm của công ty 9 là việc đánh giá trình độ sử dụng các nguồn lực đầu vào của công ty như vốn thành lập xây dựng cơ sở công ty, lao động, máy móc, thiết bị bảo quản sản phẩm, chi phí nhập khẩu lô hàng, vận chuyển và quảng bá sản phẩm tới người tiêu dùng, v.v Nhằm thu được doanh thu lớn nhất với chi phí thấp nhất và phù hợp với mục tiêu, sứ mệnh công ty đó là cung cấp các sản phẩm nhập khẩu tự nhiên, an toàn, tư vấn và định hướng người tiêu dùng sử dụng sản phẩm lành mạnh và hướng cộng đồng người tiêu dùng tới cuộc sống khỏe mạnh. Một số lý thuyết nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Một số lý thuyết về hiệu quả kinh doanh Một khái niệm được nhiều nhà kinh tế trong và ngoài nước quan tâm chú ý và sử dụng phổ biến đó là: Hiệu quả kinh tế của một số hiện tượng (hoặc một quá trình) kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực (lao động, máy móc, thiết bị, tiền vốn và các yếu tố khác) để đạt được mục tiêu đã xác định. Đây là khái niệm tương đối đầy đủ phản ánh được tính hiệu quả kinh tế của hoạt động kinh doanh.