Chương 1: Một số vấn đề lý luận về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cấp huyện nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Chương 2: Thực trạng chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức huyện La Mam, tỉnh Se Kong, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức huyện La Mam, tỉnh Se Kong thời gian tới. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP HUYỆN NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm cán bộ, công chức Hiện nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về cán bộ.
Theo cách hiểu thông thường, cán bộ là những người làm việc trong một cơ quan của HTCT, có chuyên môn, nghiệp vụ và được phân công đảm trách một hoặc một số nhiệm vụ cụ thể hay cán bộ là những người được thông qua “bầu cử”, “bổ nhiệm” được giao giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong một tổ chức, bộ máy. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ là một trong những viên ngọc quý, có ý nghĩa và thực tiễn sâu sắc. Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ vững mạnh, các cấp ủy đảng, cần quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng của người. “Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi người có ích trong công việc chung của chúng ta”.
Theo từ điển tiếng Việt, xuất bản năm 2004, thuật ngữ cán bộ được hiểu theo 2 nghĩa: [52, tr. Một là, người làm công tác nghiệp vụ có chuyên môn trong cơ quan Nhà nước, đơn vị Đảng và đoàn thể. Theo nghĩa này, cán bộ không chỉ là những người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan Nhà nước mà còn ở trong cả hệ thống chính trị. Hai là, người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người không có chức vụ.
Với nghĩa này, cán bộ là những người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức của hệ thống chính trị, là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Bộ phận cán bộ này được hình thành thông qua việc bầu cử dân chủ, đề bạt, bổ nhiệm. 9 Theo Từ điển tiếng Lào: “cán bộ cũng đồng nghĩa với công chức, nhà chức trách”. Còn quan niệm về công chức được thể hiện trong Nghị định 171 (1993), nay là Nghị định 82 (2003) của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế công chức Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào.
Sau ngày giải phóng giành được độc lập hoàn toàn trên cả nước, chính quyền về tay nhân dân, thành lập nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào ngày 02 tháng 12 năm 1975, từ đó Đảng trở thành Đảng cầm quyền, từ cán bộ được sử dụng một cách phổ biến trên cả nước và dường như thay hoàn toàn cho từ “viên chức” đã được gọi trong chế độ bù nhìn Viêng Chăn. Kể từ đó đến nay, trong xã hội đã hiểu danh từ cán bộ là danh xưng cho tất cả những người làm việc trong bộ máy cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, các nhà máy, xí nghiệp Nhà nước, lực lượng vũ trang. Cách hiểu như thế xuất phát từ chỗ, các đối tượng này có điểm chung là những người được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước Hiện nay, để phù hợp với pháp luật, Chính phủ đã ban hành hai nghị định về quy chế quản lý công chức CHDCND Lào, đó là Nghị định số 104/CP,chính phủ nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, ngày 11 tháng 6 năm 2012 về cơ bản đã quy định tương đối rõ cán bộ - công chức CHDCND Lào, tại điều 2 viết: " Cán bộ – Công chức của CHDCND Lào là công dân Lào được biên chế vào làm việc, bầu cử hoặc được bổ nhiệm cho đảm nhiệm một chức vụ nào đó trong tổ chức Đảng, nhà nước, Mặt trận xây dựng đất nước Lào và các tổ chức quần chúng cấp trung ương và địa phương hoặc thường trực tại cơ quan đại diện nước CHDCNDLào ở nước ngoài và cơ quan quốc tế mà được nhận tiền lương và tiền trợ cấp từ ngân sách nhà nước " [10, tr. Dù cách dùng, cách hiểu trong các trường hợp ở lĩnh vực cụ thể có khác nhau, nhưng về cơ bản có thể thấy những đặc trưng cơ bản của cán bộ là: - Bao hàm nghĩa chính của nó là bộ khung, là nòng cốt - Có tác động, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của tổ chức, đơn vị đó 10 - Có liên quan đến hoạt động lãnh đạo, quản lý, chỉ huy Như vậy, có thể hiểu một cách chung nhất, cán bộ là khái niệm chỉ những người có chức trách, vai trò nòng cốt trong một tổ chức, cơ quan, đơn vị có tác động, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước Thực hiện sự chỉ đạo của Đảng, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành pháp lệnh cán bộ, công chức tháng 3/1998, quy định về 5 nhóm đối tượng: - Những người được bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.
- Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. - Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao giữ công vụ thường xuyên, được phân theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, được xếp vào một ngạch hành chính, sự nghiệp trong cơ quan nhà nước; mỗi ngạch thể hiện về cấp, về chuyên môn nghiệp vụ; có chức danh tiêu chuẩn riêng. - Thẩm phán tòa án nhân dân, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân. - Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp.
Hiện nay, còn rất nhiều ý kiến cho rằng: với 5 nhóm đối tượng được công nhận là công chức nhà nước có hàm nghĩa quá rộng, nhiều người cho rằng chỉ nên coi công chức nhà nước là những người làm việc hành chính ở các cơ quan công quyền, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, và không nhất thiết bất cứ cán bộ nào của nhà nước cũng là công chức. Như vậy, so với khái niệm công chức, cán bộ có nghĩa rộng hơn. Theo Luật cán bộ, công chức 11 năm 2012, tại Điều 5 quy định “Cán bộ là công dân nước CHDCND Lào, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng NDCM Lào, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [10, tr. Như vậy, có thể rút ra quan niệm chung: Cán bộ là người giữ chức vụ trong một tổ chức, có vai trò lãnh đạo, quản lý, điều hành, phối hợp hoạt động chung trong một phạm vi nhất định, nhằm giải quyết tốt quan hệ công tác theo mục tiêu đã đề ra.
Cán bộ là người làm công tác chuyên môn trong một cơ quan, một tổ chức của hệ thống chính trị. Khái niệm công tác đào tạo, bồi dưỡng Công tác đào tạo, bồi dưỡng là một trong những hoạt động quan trọng của phát triển nguồn nhân lực nói chung và phát triển nguồn nhân lực hành chính công nói riêng. Theo Từ điển Tiếng Việt do GS. Hoàng Phê chủ biên (2010), Đào tạo: “Làm cho trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định.
Đào tạo chuyên gia” [41]. Như vậy, có thể hiểu đào tạo là một hoạt động có chủ đích, có tổ chức và được thực hiện theo một quy trình nhất định nhằm truyền đạt cho người học hệ thống những kiến thức, kỹ năng nhất định. Hoạt động đào tạo được tổ chức trong các cơ sở giáo dục với thời gian, nội dung và chương trình khác nhau và được dành cho các cấp, bậc đào tạo khác nhau. Cuối mỗi khóa đào tạo, người học sẽ được cấp bằng chứng nhận tốt nghiệp.
Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/03/2010 của Chính phủ đưa ra khái niệm: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc” [41]. Theo Từ điển Tiếng Việt do GS. Hoàng Phê chủ biên (2010), Bồi dưỡng: “Làm cho tăng thêm sức của cơ thể bằng chất bổ. Bồi dưỡng sức khỏe và tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất.
Bồi dưỡng cán bộ trẻ, bồi dưỡng đạo đức” [41]. Như vậy, có 12 thể hiểu bồi dưỡng là hoạt động bổ sung, gia tăng, cập nhật thêm những kiến thức mới, phẩm chất nghề nghiệp, kinh nghiệm thực tiễn nhằm giúp người học hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao. Đào tạo, bồi dưỡng có những sự tương đồng nhất định (đều có nghĩa chỉ quá trình làm tốt hơn, chuyên nghiệp hơn), song đây là hai khái niệm không đồng nghĩa. Nếu như đào tạo được xem như là một quá trình làm cho người học trở nên có năng lực, kỹ năng theo những tiêu chuẩn nhất định, còn bồi dưỡng là quá trình làm cho người học cập nhật, bổ sung thêm năng lực, phẩm chất.
Mục tiêu của ĐTBD CBCC là trang bị kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ, Lý luận chính trị (LLCT), Quản lý nhà nước (QLNN), tin học ngoại ngữ, quốc phòng - an ninh, kiến thức hội nhập quốc tế, các kỹ năng trong quá trình thực thi công vụ. Từ những quan niệm trên, có thể hiểu: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là quá trình tổ chức học tập cho đội ngũ CBCC nhằm trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độ làm việc giúp họ thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao. Khái niệm chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật và phân biệt nó với sự vật khác. Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật, biểu thị ra bên ngoài qua các thuộc tính.