Luận văn thạc sĩ difficulties in teaching and learning english listening skills in english experienced by teachers and 10th grade students at duong tu minh high school in thai nguyen and some suggested solutions

Luận văn thạc sĩ phân tích difficulties in teaching and learning english listening skills in english experienced by teachers, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Thị Lan
• Người hướng dẫn: Phạm Thị Thanh Thủy, MA
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Dạy Và Học Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Tại Trường THPT Dương Tự Minh
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Thiết kế nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Định nghĩa về nghe và bản chất của việc hiểu khi nghe
• 2.1.1. Định nghĩa về nghe và hiểu khi nghe
• 2.1.1.1. Định nghĩa về nghe
• 2.1.1.2. Định nghĩa về hiểu khi nghe
• 2.1.2. Bản chất của việc hiểu khi nghe
• 2.1.2.1. Xử lý từ dưới lên
• 2.1.2.2. Xử lý từ trên xuống
• 2.2. Quy trình dạy nghe
• 2.2.1. Quy trình nghe
• 2.2.2. Các giai đoạn dạy kỹ năng nghe
• 2.3. Tầm quan trọng của kỹ năng nghe trong dạy và học ngoại ngữ
• 2.4. Những khó khăn khi nghe đối với người học ngoại ngữ
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng tham gia nghiên cứu
• 3.2. Công cụ thu thập dữ liệu
• 3.3. Quy trình thu thập dữ liệu
• 3.4. Quy trình phân tích dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thái độ của giáo viên và học sinh đối với việc dạy và học nghe
• 4.2. Những khó khăn khi nghe của học sinh
• 4.3. Những khó khăn khi dạy nghe của giáo viên
• 4.4. Thảo luận về các kết quả nghiên cứu
• 4.5. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu
• 4.6. Những hạn chế của nghiên cứu
• 4.7. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khó Khăn Dạy và Học Nghe Tiếng Anh THPT 50 60 Ký Tự

Việc dạy và học kỹ năng nghe tiếng Anh THPT đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi tiếng Anh trở thành phương tiện giao tiếp toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình này đối diện với nhiều khó khăn trong học tiếng Anh cả từ phía giáo viên và học sinh, đặc biệt tại các trường THPT như Dương Tự Minh. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định những thách thức cụ thể trong việc dạy và học nghe tiếng Anh tại trường THPT Dương Tự Minh, Thái Nguyên, đồng thời đề xuất các giải pháp cải thiện dạy và học nghe tiếng Anh hiệu quả. Theo nghiên cứu của Dương Thị Lan (2012), việc thiếu trang thiết bị và phương pháp giảng dạy mới là một trong những nguyên nhân chính. Việc đánh giá thực trạng này là bước đầu tiên để nâng cao chất lượng dạy và học, giúp học sinh đạt được mục tiêu dạy nghe tiếng Anh THPT.

1.1. Bối Cảnh Dạy và Học Tiếng Anh Tại Trường THPT

Tiếng Anh ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế. Việc dạy và học tiếng Anh không chỉ là yêu cầu bắt buộc trong chương trình giáo dục, mà còn là công cụ giúp học sinh tiếp cận tri thức và cơ hội việc làm. Tuy nhiên, thực trạng dạy và học nghe tiếng Anh tại nhiều trường THPT vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi những nỗ lực cải tiến liên tục. Việc hiểu rõ bối cảnh cụ thể của từng trường, như trường THPT Dương Tự Minh, là yếu tố then chốt để đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.2. Tầm Quan Trọng của Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Trong Giao Tiếp

Kỹ năng nghe tiếng Anh không chỉ quan trọng trong môi trường học thuật mà còn thiết yếu trong giao tiếp hàng ngày. Khả năng nghe hiểu giúp người học tiếp thu thông tin, xây dựng mối quan hệ và hòa nhập vào cộng đồng quốc tế. Như Underwood (1989:1) đã nhấn mạnh, nghe không chỉ là nghe từ ngữ mà còn là hiểu ý nghĩa đằng sau chúng. Việc rèn luyện kỹ năng nghe tiếng Anh cho học sinh cấp 3 cần được chú trọng để đảm bảo các em có thể sử dụng tiếng Anh một cách tự tin và hiệu quả trong cuộc sống.

II. Top 3 Vấn Đề Dạy Nghe Tiếng Anh THPT Phân Tích Chi Tiết

Nghiên cứu chỉ ra nhiều vấn đề dạy nghe tiếng Anh ở trường THPT, trong đó nổi bật là sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy chưa phù hợp, và trình độ tiếng Anh hạn chế của học sinh. Việc thiếu trang thiết bị nghe nhìn hiện đại gây khó khăn cho việc tạo môi trường học tập sinh động. Phương pháp giảng dạy truyền thống, ít tương tác, khiến học sinh cảm thấy nhàm chán và khó tiếp thu. Trình độ tiếng Anh yếu, đặc biệt là từ vựng tiếng Anh THPT và ngữ âm tiếng Anh THPT, làm giảm khả năng nghe hiểu của học sinh. Giải quyết những vấn đề này là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả dạy và học.

2.1. Thiếu Hụt Cơ Sở Vật Chất và Trang Thiết Bị Hỗ Trợ Dạy Nghe

Một trong những khó khăn về cơ sở vật chất chính là sự thiếu hụt các thiết bị nghe nhìn hiện đại, như loa, máy chiếu, và phòng lab chuyên dụng. Điều này hạn chế khả năng sử dụng các tài liệu nghe trực quan và sinh động, làm giảm hứng thú học tập của học sinh. Việc ứng dụng công nghệ trong dạy nghe trở nên khó khăn hơn khi không có đủ trang thiết bị. Giáo viên cần tìm cách khắc phục hạn chế này bằng cách tận dụng các nguồn tài liệu trực tuyến và khuyến khích học sinh sử dụng thiết bị cá nhân (nếu có).

2.2. Phương Pháp Dạy Nghe Truyền Thống và Thiếu Tính Tương Tác

Phương pháp dạy nghe truyền thống thường tập trung vào việc cho học sinh nghe và trả lời câu hỏi, ít chú trọng đến việc tạo cơ hội cho học sinh luyện tập và tương tác. Điều này khiến học sinh cảm thấy thụ động và nhàm chán. Việc so sánh phương pháp dạy nghe truyền thống và hiện đại cho thấy sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp, tăng cường các hoạt động tương tác, thảo luận nhóm, và đóng vai để tạo hứng thú cho học sinh khi học nghe.

2.3. Trình Độ Tiếng Anh Hạn Chế Của Học Sinh Từ Vựng Ngữ Âm

Trình độ tiếng Anh hạn chế, đặc biệt là vốn từ vựng tiếng Anh THPT nghèo nàn và khả năng luyện phát âm tiếng Anh kém, là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc học nghe. Học sinh gặp khó khăn trong việc nhận diện và hiểu các từ, cụm từ trong bài nghe. Giáo viên cần tập trung vào việc củng cố vốn từ vựng và cải thiện phát âm cho học sinh, đồng thời sử dụng các tài liệu dạy nghe tiếng Anh THPT phù hợp với trình độ của học sinh.

III. Hướng Dẫn Cải Thiện Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh THPT 3 Bước

Để cải thiện kết quả học tập kỹ năng nghe, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh. Giáo viên cần đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng các tài liệu nghe phù hợp, và tạo môi trường học tập tích cực. Học sinh cần chủ động tăng cường luyện tập nghe tại nhà, sử dụng các nguồn tài liệu trực tuyến, và tham gia các hoạt động ngoại khóa để nâng cao động lực học tiếng Anh. Cần có giải pháp cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh mang tính hệ thống.

3.1. Đổi Mới Phương Pháp Dạy Nghe Từ Thụ Động Sang Tích Cực

Giáo viên cần chuyển từ phương pháp dạy nghe thụ động sang các phương pháp tích cực, khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập. Sử dụng các hoạt động như nghe và điền thông tin, nghe và vẽ tranh, nghe và đóng vai để tăng tính tương tác. Điều chỉnh kinh nghiệm dạy nghe tiếng Anh THPT để phù hợp với từng đối tượng học sinh. Cần có sự sáng tạo và linh hoạt trong việc lựa chọn và sử dụng các bài tập luyện nghe tiếng Anh THPT.

3.2. Tạo Môi Trường Học Tập Tích Cực và Khuyến Khích Tự Học

Tạo ra một môi trường học tiếng Anh thoải mái và cởi mở, nơi học sinh không ngại mắc lỗi và sẵn sàng chia sẻ ý kiến. Khuyến khích học sinh sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giao tiếp hàng ngày. Hướng dẫn học sinh các phương pháp tự học tiếng Anh hiệu quả, như sử dụng ứng dụng học tiếng Anh, xem phim và nghe nhạc bằng tiếng Anh. Tạo dựng động lực học tiếng Anh từ bên trong.

3.3. Sử Dụng Tài Liệu Nghe Phong Phú và Phù Hợp Với Trình Độ

Lựa chọn các giáo trình dạy nghe tiếng Anh THPT có nội dung phong phú, đa dạng về chủ đề và phù hợp với trình độ của học sinh. Sử dụng các nguồn tài liệu nghe trực tuyến, như podcast, video trên YouTube, và các trang web học tiếng Anh. Tạo ra các bài tập nghe dựa trên các tình huống thực tế để tăng tính ứng dụng. Đảm bảo các tài liệu dạy nghe tiếng Anh THPT được cập nhật thường xuyên.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Nâng Cao Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh 50 60 Ký Tự

Ứng dụng công nghệ trong dạy nghe mang đến nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả học tập. Các ứng dụng học tiếng Anh, trang web luyện nghe trực tuyến, và các công cụ hỗ trợ phát âm giúp học sinh luyện tập mọi lúc mọi nơi. Giáo viên có thể sử dụng các phần mềm tạo bài tập nghe tương tác để thu hút sự chú ý của học sinh. Tuy nhiên, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn các công cụ phù hợp và đảm bảo tính hiệu quả.

4.1. Sử Dụng Ứng Dụng và Trang Web Luyện Nghe Tiếng Anh Miễn Phí

Có rất nhiều ứng dụng và trang web luyện nghe tiếng Anh miễn phí, cung cấp các bài tập nghe đa dạng về chủ đề và trình độ. Giáo viên có thể giới thiệu cho học sinh các ứng dụng như BBC Learning English, VOA Learning English, và Elsa Speak để tăng cường luyện tập nghe tại nhà. Cần hướng dẫn học sinh cách sử dụng các ứng dụng này một cách hiệu quả.

4.2. Khai Thác Nguồn Tài Liệu Nghe Trên YouTube và Podcast

YouTube và podcast là nguồn tài liệu nghe vô tận, với hàng ngàn video và audio về các chủ đề khác nhau. Giáo viên có thể lựa chọn các video và podcast phù hợp với trình độ của học sinh và sử dụng chúng trong các bài học. Khuyến khích học sinh phương pháp tự học tiếng Anh bằng cách tự tìm kiếm và nghe các tài liệu yêu thích trên YouTube và podcast.

4.3. Sử Dụng Phần Mềm Tạo Bài Tập Nghe Tương Tác Cho Học Sinh

Có nhiều phần mềm cho phép giáo viên tạo ra các bài tập nghe tương tác, với các hoạt động như điền vào chỗ trống, chọn đáp án đúng, và sắp xếp câu. Sử dụng các phần mềm này giúp tăng tính hấp dẫn và hiệu quả của bài học. Cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đảm bảo các bài tập phù hợp với mục tiêu dạy nghe tiếng Anh THPT.

V. Đánh Giá Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh THPT Phương Pháp và Tiêu Chí

Đánh giá kỹ năng nghe tiếng Anh THPT cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện, không chỉ tập trung vào kết quả mà còn chú trọng đến quá trình học tập của học sinh. Sử dụng các phương pháp đánh giá đa dạng, như bài kiểm tra, bài tập thực hành, và đánh giá dự án. Xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể, dựa trên mục tiêu dạy nghe tiếng Anh THPT đã đề ra. Đánh giá thường xuyên giúp giáo viên nắm bắt được trình độ của học sinh và điều chỉnh phương pháp giảng dạy.

5.1. Sử Dụng Bài Kiểm Tra Nghe Chuẩn Hóa và Bài Tập Thực Hành

Sử dụng các bài kiểm tra nghe chuẩn hóa, như TOEFL Junior và IELTS, để đánh giá trình độ nghe của học sinh theo chuẩn quốc tế. Kết hợp với các bài tập thực hành, như nghe và tóm tắt, nghe và trả lời câu hỏi, để đánh giá khả năng nghe hiểu và vận dụng kiến thức. Cần đảm bảo tính công bằng và khách quan trong quá trình đánh giá kỹ năng nghe tiếng Anh THPT.

5.2. Đánh Giá Quá Trình Học Tập và Tham Gia Hoạt Động Lớp

Không chỉ đánh giá kết quả cuối kỳ, mà còn cần chú trọng đến quá trình học tập của học sinh. Đánh giá sự tham gia của học sinh trong các hoạt động lớp, khả năng làm việc nhóm, và tinh thần tự học. Khuyến khích học sinh tự đánh giá khả năng của mình và đặt ra mục tiêu dạy nghe tiếng Anh THPT cho bản thân.

5.3. Xây Dựng Tiêu Chí Đánh Giá Rõ Ràng và Cụ Thể

Xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể, dựa trên các kỹ năng nghe cần thiết, như nhận diện âm thanh, hiểu từ vựng và ngữ pháp, nắm bắt ý chính, và suy luận. Chia nhỏ các kỹ năng thành các tiêu chí nhỏ hơn để dễ dàng đánh giá và phản hồi cho học sinh. Cần có sự nhất quán trong việc áp dụng các tiêu chí đánh giá kỹ năng nghe tiếng Anh THPT.

VI. Kết Luận Nâng Cao Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Hướng Đến Tương Lai

Việc nâng cao kỹ năng nghe tiếng Anh THPT là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự nỗ lực của cả giáo viên và học sinh. Bằng cách đổi mới phương pháp giảng dạy, tận dụng công nghệ, và tạo môi trường học tập tích cực, chúng ta có thể giúp học sinh vượt qua những khó khăn trong học tiếng Anh và đạt được thành công trong học tập và cuộc sống. Nghiên cứu này hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ vào việc cải thiện chất lượng dạy và học tiếng Anh tại các trường THPT ở Việt Nam.

6.1. Tổng Kết Các Giải Pháp Cải Thiện Kỹ Năng Nghe Hiệu Quả

Tóm tắt lại các giải pháp đã đề xuất, bao gồm đổi mới phương pháp giảng dạy, tận dụng công nghệ, tạo môi trường học tập tích cực, và sử dụng tài liệu nghe phong phú. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh trong quá trình học tập. Cần có một phương pháp dạy nghe tiếng Anh THPT toàn diện.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dạy và Học Nghe Tiếng Anh

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, như nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa đến khả năng nghe hiểu, nghiên cứu về phương pháp dạy nghe cho học sinh có trình độ khác nhau, và nghiên cứu về vai trò của giáo viên trong việc tạo động lực học tập cho học sinh. Mở ra những hướng đi mới trong việc cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh THPT.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỹ năng nghe đóng vai trò nền tảng trong giao tiếp quốc tế, đặc biệt khi Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Thống kê từ khảo sát thực tế cho thấy 100% học sinh nhận thức được tầm quan trọng của tiếng Anh đối với cơ hội nghề nghiệp tương lai, nhưng có đến 92% học sinh gặp trở ngại lớn khi tiếp nhận kỹ năng nghe trong chương trình phổ thông. Việc đổi mới sách giáo khoa Tiếng Anh 10 đã đặt ra yêu cầu chuyển dịch phương pháp từ truyền thụ ngữ pháp sang phát triển năng lực giao tiếp toàn diện. Tuy nhiên, quá trình giảng dạy và học tập kỹ năng nghe tại các trường trung học phổ thông khu vực trung du và miền núi vẫn đối mặt với vô vàn thách thức về phương pháp, nhận thức và điều kiện cơ sở vật chất.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu làm rõ các khó khăn cốt lõi mà giáo viên và học sinh lớp 10 gặp phải khi triển khai bài học nghe theo sách giáo khoa mới, đồng thời nhận diện các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tiếp thu ngôn ngữ. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm khả thi nhằm nâng cao chất lượng dạy và học kỹ năng nghe. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 6 giáo viên và 120 học sinh khối 10 tại Trường THPT Dương Tự Minh, tỉnh Thái Nguyên trong khoảng thời gian 8 tuần của học kỳ II năm 2012. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn thể hiện qua việc cung cấp cứ liệu khoa học giúp giảm thiểu tỷ lệ 89% học sinh thiếu hụt kỹ thuật nghe hiểu, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ của giáo viên và tạo tiền đề cải thiện chất lượng giảng dạy ngoại ngữ tại các trường phổ thông có điều kiện tương đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các mô hình thụ đắc ngôn ngữ hiện đại, đặc biệt là lý thuyết về bản chất của kỹ năng nghe hiểu (Listening Comprehension). Nghiên cứu tích hợp mô hình quá trình nghe 5 giai đoạn của John A. Kline (1996) bao gồm: Tiếp nhận (Receiving), Chú ý (Attending), Thấu hiểu (Understanding), Phản hồi (Responding), và Ghi nhớ (Remembering). Mô hình này khẳng định việc nghe không đơn thuần là quá trình thụ động tiếp nhận sóng âm mà đòi hỏi sự tập trung trí tuệ để giải mã thông điệp.

Bên cạnh đó, tác giả vận dụng lý thuyết xử lý thông tin hai chiều của Gillian Brown (1997) gồm xử lý từ dưới lên (Bottom-up processing) và xử lý từ trên xuống (Top-down processing). Quá trình Bottom-up tập trung giải mã các yếu tố ngôn ngữ vi mô như ngữ âm, trọng âm, ngữ điệu và cấu trúc ngữ pháp. Ngược lại, quá trình Top-down kích hoạt kiến thức nền tảng (background knowledge) và ngữ cảnh xã hội để dự đoán, suy luận ý nghĩa thông điệp. Nghiên cứu cũng kế thừa mô hình tổ chức bài dạy nghe 3 giai đoạn của Mary Underwood (1989) gồm Trước khi nghe (Pre-listening), Trong khi nghe (While-listening), và Sau khi nghe (Post-listening), kết hợp với quan điểm của Jack C. Richards (1985) và Steven Krashen về đầu vào ngôn ngữ hiểu được (Comprehensible Input) nhằm định hình khung phân tích sư phạm toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định lượng (Quantitative) và định tính (Qualitative) nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu học thuật:

• Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu: Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 6 giáo viên bộ môn tiếng Anh có độ tuổi từ 28 đến 39 tuổi (trong tổng số 15 giáo viên ngoại ngữ của trường) và 120 học sinh lớp 10 được chọn ngẫu nhiên từ 3 lớp 10A3, 10A4, và 10A7 có cùng trình độ đầu vào.
• Phương pháp chọn mẫu: Kỹ thuật lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho học sinh khối 10 tại Trường THPT Dương Tự Minh, hạn chế tối đa sai số do chênh lệch năng lực học tập.
• Công cụ thu thập dữ liệu: Tác giả thiết kế 2 bộ phiếu khảo sát cấu trúc gồm bảng hỏi 12 câu dành cho học sinh (khảo sát thái độ, động lực, khó khăn, nhu cầu) và bảng hỏi 17 câu dành cho giáo viên (khảo sát phương pháp giảng dạy, việc sử dụng giáo cụ, độ thích ứng giáo trình). Song song đó, nghiên cứu tiến hành dự giờ và ghi âm phân tích 4 tiết học nghe thực tế trên lớp để kiểm chứng tính xác thực của dữ liệu khảo sát.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng từ phiếu điều tra được mã hóa, xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp thành 21 bảng số liệu và biểu đồ tần suất phần trăm. Dữ liệu định tính từ quan sát lớp học được phân tích theo phương pháp phân tích nội dung nhằm đối chiếu trực tiếp với phản hồi khảo sát. Toàn bộ quy trình nghiên cứu diễn ra liên tục trong 8 tuần tại trường thực nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu điều tra thực tế đã chỉ ra 4 nhóm phát hiện then chốt về thực trạng dạy và học kỹ năng nghe:

• Rào cản về cơ sở vật chất và môi trường âm thanh: 92% học sinh khẳng định khó khăn lớn nhất là âm lượng bài nghe quá nhỏ hoặc bị lẫn nhiều tạp âm. Điều này bắt nguồn từ việc sĩ số lớp học quá đông, dao động từ 45 đến 50 học sinh/lớp (78% học sinh đồng tình), trong khi có tới 70% phòng học không được trang bị thiết bị công nghệ hiện đại đạt chuẩn.
• Hạn chế về năng lực ngôn ngữ và kỹ thuật nghe: 89% học sinh không hiểu nội dung bài nghe do thiếu vốn từ vựng, hạn chế về nhận diện ngữ âm và cấu trúc ngữ pháp; 78% thừa nhận bản thân chưa hình thành thói quen và kỹ năng luyện nghe chủ động; 42% học sinh nắm được ý chính nhưng không thể hoàn thành các yêu cầu chi tiết của bài tập.
• Sự phụ thuộc vào giáo cụ truyền thống: 100% giáo viên dựa hoàn toàn vào sách giáo khoa và tài liệu bổ trợ in ấn; chỉ có 56% thường xuyên sử dụng máy tính/loa và 60% sử dụng máy chiếu trong giờ học. Đáng chú ý, có tới 71% học sinh cho biết giáo viên phải trực tiếp đọc bài nghe thay vì phát băng đĩa chuẩn bản xứ do thiếu thiết bị chuyên dụng.
• Nhận thức và động lực chưa đồng bộ: 76% giáo viên nhận định kỹ năng nghe có tầm quan trọng tương đương các kỹ năng khác, nhưng 24% vẫn coi nhẹ kỹ năng này do hệ thống thi cử hiện hành chưa đưa phần nghe vào bài kiểm tra bắt buộc. Về phía người học, dù 100% học sinh có động lực hướng nghiệp, nhưng 49% chỉ học nghe với mục tiêu đối phó lấy điểm kiểm tra và 30% xem đây là môn học bắt buộc.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh mối tương quan chặt chẽ giữa hạn chế về cơ sở vật chất và phương pháp sư phạm chưa bắt kịp yêu cầu thực tế. Tình trạng 71% giáo viên sử dụng giọng đọc trực tiếp của bản thân thay thế băng đĩa bản xứ phản ánh sự thiếu hụt trang thiết bị nghiêm trọng tại các trường học vùng trung du. Khi học sinh không được tiếp xúc thường xuyên với ngữ điệu, trọng âm và nối âm chuẩn của người bản ngữ, các em dễ rơi vào trạng thái bế tắc trong khâu tiếp nhận âm thanh (Perception Stage).

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố của Goh (2000) và Underwood (1989) về những trở ngại nhận thức của người học ngoại ngữ ở giai đoạn đầu. Việc 97% giáo viên tập trung tối đa vào khâu dạy trước từ mới (Pre-teaching vocabulary) nhưng chỉ có 39% học sinh cảm thấy bài tập phù hợp với trình độ chứng minh quy trình tổ chức giờ học còn thiên về tiếp cận Bottom-up đơn thuần, chưa kích hoạt hiệu quả cơ chế Top-down. Dữ liệu từ các bảng khảo sát khi được trực quan hóa qua biểu đồ cơ cấu sẽ phản ánh rõ sự bất cân xứng giữa kỳ vọng đổi mới phương pháp giảng dạy giao tiếp và thực trạng vận hành lớp học truyền thống do giáo viên làm trung tâm kiểm soát hoàn toàn 100% hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm cải thiện căn bản chất lượng dạy và học kỹ năng nghe:

• Nâng cấp hạ tầng và thiết bị công nghệ hỗ trợ: Ban Giám hiệu nhà trường và ngành giáo dục địa phương cần phân bổ ngân sách đầu tư lắp đặt hệ thống loa trợ giảng chất lượng cao, máy chiếu cho 100% các phòng học ngoại ngữ trong khung thời gian 3 đến 6 tháng tới, nhằm xóa bỏ hoàn toàn rào cản âm thanh kém chất lượng.
• Đổi mới quy trình giảng dạy 3 giai đoạn: Giáo viên tiếng Anh cần áp dụng chuẩn hóa mô hình Pre-While-Post listening; đa dạng hóa các hoạt động kích hoạt kiến thức nền (brainstorming, hình ảnh trực quan) trong giai đoạn trước khi nghe; giảm tỷ lệ giáo viên tự đọc bài nghe từ 71% xuống dưới 10% trong năm học mới, thay thế bằng 100% tài liệu nghe âm thanh bản ngữ chuẩn.
• Bồi dưỡng chiến lược và kỹ thuật nghe cho học sinh: Giáo viên bộ môn xây dựng chuyên đề hướng dẫn kỹ năng nghe có mục đích (nghe lấy ý chính - Skimming, nghe lấy thông tin chi tiết - Scanning) và kỹ thuật ghi chú nhanh (note-taking); đặt mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh nắm vững phương pháp tự luyện nghe từ 22% lên 80% sau 4 tuần triển khai đầu năm học.
• Đổi mới phương thức kiểm tra đánh giá: Các cấp quản lý giáo dục cần nhanh chóng tích hợp phần thi kỹ năng nghe chiếm tỷ trọng từ 20% đến 25% trong cấu trúc các bài kiểm tra định kỳ và thi học kỳ, tạo động lực học tập thực chất cho học sinh trong lộ trình 1 năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giáo viên tiếng Anh bậc trung học phổ thông: Cung cấp góc nhìn thực chứng về những khó khăn điển hình của học sinh lớp 10, từ đó giúp giáo viên điều chỉnh giáo án, lựa chọn giáo cụ trực quan và tổ chức các hoạt động trong lớp một cách khoa học.
• Cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu nhà trường: Nắm bắt số liệu thực trạng cơ sở vật chất và nhu cầu của đội ngũ giáo viên để xây dựng kế hoạch đầu tư trang thiết bị dạy học ngoại ngữ đồng bộ, hiệu quả.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh (ELT/TESOL): Sử dụng khung lý thuyết, hệ thống bảng hỏi khảo sát 12 câu và 17 câu đã được chuẩn hóa làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về kỹ năng tiếp nhận ngôn ngữ.
• Sinh viên sư phạm ngoại ngữ: Tham khảo các tình huống thực tế và bài học kinh nghiệm về quản lý lớp học đông học sinh (45-50 người) để rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ sư phạm trước khi đi thực tập.

Câu hỏi thường gặp

Khó khăn lớn nhất mà học sinh lớp 10 gặp phải khi học nghe tiếng Anh là gì?
Khó khăn lớn nhất xuất phát từ môi trường âm thanh và cơ sở vật chất với 92% học sinh phản ánh âm thanh quá nhỏ hoặc nhiều tạp âm trong lớp học đông từ 45 đến 50 em. Tiếp đó, 89% học sinh gặp rào cản về vốn từ vựng và ngữ âm chưa vững.

Tại sao giáo viên thường xuyên phải tự đọc bài nghe thay vì phát băng đĩa?
Theo kết quả khảo sát, có tới 71% giáo viên phải đọc bài nghe trực tiếp do phòng học thiếu máy tính, loa phát chuyên dụng đạt chuẩn (chỉ 30% lớp có thiết bị tốt). Việc này giúp học sinh dễ nghe hơn tạm thời nhưng làm giảm cơ hội tiếp cận giọng bản xứ.

Mô hình giảng dạy 3 giai đoạn mang lại lợi ích gì cho tiết học nghe?
Mô hình Pre - While - Post listening giúp học sinh chuẩn bị tâm lý và kiến thức nền trước khi nghe, định hướng nhiệm vụ cụ thể trong lúc nghe và củng cố, mở rộng ngôn ngữ sau khi nghe, giúp chuyển đổi người học từ thụ động sang chủ động tiếp nhận thông tin.

Động lực học kỹ năng nghe của học sinh THPT hiện nay như thế nào?
100% học sinh nhận thức được việc giỏi tiếng Anh sẽ mở ra cơ hội việc làm tốt trong tương lai. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, 49% học sinh chỉ tập trung vào mục tiêu đạt điểm số và 30% học vì đây là môn học bắt buộc.

Yếu tố kiểm tra đánh giá ảnh hưởng ra sao đến chất lượng dạy kỹ năng nghe?
Do các kỳ thi học kỳ và kiểm tra định kỳ trước đây chưa tích hợp phần thi nghe bắt buộc, khoảng 24% giáo viên và phần lớn học sinh có xu hướng dành ít thời gian, công sức cho kỹ năng này so với ngữ pháp, đọc hiểu và viết.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng dạy và học kỹ năng nghe tiếng Anh lớp 10 tại Trường THPT Dương Tự Minh với các số liệu thực chứng từ 6 giáo viên và 120 học sinh.
• Nghiên cứu chỉ ra 2 nút thắt cốt lõi: 92% học sinh gặp trở ngại do thiết bị âm thanh phòng học chưa đáp ứng và 89% thiếu hụt nền tảng ngôn ngữ cùng kỹ thuật nghe hiểu.
• Đóng góp học thuật quan trọng của đề tài là hệ thống hóa khung lý thuyết xử lý thông tin hai chiều (Bottom-up & Top-down) kết hợp mô hình 3 giai đoạn vào thực tiễn trường học địa phương.
• Trong lộ trình 12 đến 24 tháng tới, nhà trường và các cơ sở giáo dục cần triển khai nâng cấp đồng bộ 100% thiết bị trợ giảng và đưa phần kiểm tra nghe vào đánh giá thường xuyên.
• Quý thầy cô, các nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể ứng dụng ngay các biểu mẫu khảo sát và khung giải pháp sư phạm từ luận văn này để nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ tại đơn vị của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST - GRADUATE STUDIES DƯƠNG THỊ LAN DIFFICULTIES IN TEACHING AND LEARNING ENGLISH LISTENING SKILLS EXPERIENCED BY TEACHERS AND 10 th GRADE STUDENTS AT DƯƠNG TỰ MINH HIGH SCHOOL IN THAI NGUYEN, AND SOME SUGGESTED SOLUTIONS NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG VIỆC DẠY VÀ HỌC KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT DƯƠNG TỰ MINH THÁI NGUYÊN, VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP GỢI Ý M. MINOR THESIS Field: English teaching methodology Code: 60.10 Supervisor: Phạm Thị Thanh Thủy, MA. Ha Noi - 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LIST OF ABBREVIATIONS. vi LIST OF FINGURES AND TABLES. vii CHAPTER 1: INTRODUCTION. Aims and Objectives of the study.

Scope of the study. Methods of the study. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. The definition of listening and the nature of listening comprehension.

Definition of listening and listening comprehension. The nature of listening comprehension. Process of teaching listening. Process of listening .Stages of teaching listening skills 2.

The importance of listening in teaching and learning a foreign language. Listening difficulties for foreign language learners. Participants of the research. Data collection instruments.

Data collection procedures. Data analysis procedures. 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] v CHAPTER 4: RESULTS AND DISCUSSION. Teachers and students’ attitudes to teaching and learning listening.

Listening difficulties experienced by students. Listening difficulties experienced by teachers. Discussions of the findings. Summary of the findings.

Limitations of the study. Suggestions for further research. 42 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi LIST OF ABBREVIATIONS CLT : Communicative Language Teaching DTM HS : Dương Tự Minh High School ESL : English as Second Language L2 : Second Language ULIS : University Languages and International Studies Ts : Teachers Ss : Students TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii LIST OF FIGURES ANDTABLES Figure 1 The listening process. 7 Table 1: Teachers’ opinion about the importance of listening.

16 Table 2: Teachers’ opinions about students’ interest (and motivation) in learning listening skill and lesson. 16 Table 3: Students motivation of learning listening. 17 Table 4: Students’ difficulties in general. 18 Table 5 Factors affecting students’ participation and interests in listening lessons.

19 Table 6 Classroom conditions. 19 Table 7: The use of teaching aids. 20 Table 8: Teacher’s roles. 20 Table 9: Listening activities in the classroom.

21 Table 10: Students’ opinion about the textbook. 22 Table 11: Expectations of the students towards teachers of listening skill. 23 Table 12: The number of the teachers who participated in the listening course. 24 Table 13: Factors have influence in students’ participation and interests in the listening lesson.

24 Table 14: Teachers’ employment of teaching aids. 25 Table 15: Activities in listening lessons. 26 Table 16: Activities in Pre-listening stage. 27 Table 17: Techniques used in While-listening stage.

28 Table 18 Activities in Post-listening stage. 29 Table 19: Adaptation of the new textbook. 30 Table 20: Teachers’ effort to have effective listening lessons. 30 Table 21: Teachers’ need in having effective listening lesson.

31 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PART 1: INTRODUCTION 1. Background English has been remarked with many changes, notably changes in the movement towards the teaching of English since it has become an international medium of communication in such fields as commerce, industry, science, and technology. Thus teaching and learning English in Vietnam is not excluded from the international trend due to the fact that Vietnam has recently adopted an open- door policy, which encourages broadening and improving relationship and cooperation with other countries in many aspects of life such as diplomatic, economic, cultural, scientific and technological areas. Consequently, English is taught not only as a major at many big universities in Vietnam such as Vietnam National University, Ho Chi Minh University, Vinh University, but also as a compulsory subject at various schools.

It is widely assumed that listening plays a very important role in everyday conversation as well as learning a foreign language. First, in real life, people wish to join in communication to exchange their information, experience, feelings and so forth. However, communication is not considered to be successful unless what is said or referred to is comprehended by another person. And there will be “communication breakdown” if the listener cannot understand the information given by the speaker.

It means that communication not only requires our abilities to produce the language but also a thorough understanding of what is directed to us. Second, in learning a foreign language, listening is in close relationship with other skills. Therefore, having a good command of listening skill helps to achieve good performance of the others. At my high school, teaching and learning listening is a really new challenging job.

In addition to the lack of well- equipped facilities, teaching listening methods are quite new and unfamiliar to teachers. Since the new English textbook was in use, they have been inexperienced in teaching listening methods and approaches. Another problem is students’ low levels of proficiency in term of vocabulary, grammar, pronunciation, skills and so forth. It is the reason why students find it difficult and tough to listen to and they are not confident enough to do listening tasks successfully.

In literature so far, there have been not many studies on the difficulties in teaching and learning a foreign language in general, listening in particular, at a high school in Vietnam. Moreover, not many researchers study listening difficulties experienced by high school teachers and students in using the new “ Tieng Anh 10 ” textbook. Therefore, the author of this research found an urgent need of taking a serious look at such issue. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Aims and Objectives of the study The main purpose of the study was to probe difficulties in teaching and learning listening among the teaching staff and the 10 th form students at Duong Tu Minh upper- secondary school, in Thai Nguyen Province. With this purpose the three following central questions were investigated: 1. What are the difficulties experienced by the teachers and the 10 th form students when teaching and learning listening skill in the new textbook “ Tieng Anh 10 ” ? 2. What are some factors affecting the success of the listening process as perceived by DTM HS teachers and students DTM HS? 3.

What are some effective ways to improve DTM HS students’ learning and teachers’ teaching methods of listening skills? 1. Scope of the study This study points out difficulties in listening that teachers and 10 th form students at Duong Tu Minh High School face. The study focuses on describing the problems the teachers and students meet, and the factors causing such challenges, for instance, facilities, students’ English listening proficiency, and teachers’ methods. Due to the limited time, the investigator could not implement the research for a longer time and study on a larger population.

The sample population is only 6 teachers out of 15 and 120 freshmen from three classes of the same English proficiency level. Design of the study The study is divided into five chapters which are summarized as follows: The first chapter is the introduction of the rationale for the study, the aims, and the methods, scope of the study as well as the design of the study. The second chapter is the literature review discussing the theoretical background, which is relevant to the purposes of the study. The third chapter shows the procedure of carrying out the research such as the participants, data collection instruments and methods of data analysis.

The fourth chapter reports and discusses the finding obtained from the data. Some suggested solutions are also provided to help students overcome their difficulties in learning listening skill. The fifth chapter summaries the whole study, followed by references and appendices. Methods of the study The research is done by both quantitative and qualitative methods; it is carried out on the basis of situation analysis, material collection, survey questionnaires, class observations.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 In the first place, situation analysis has a look at the background to the study including the description of the current context at Duong Tu Minh High School and listening skill in the new textbook “Tieng Anh 10”. Secondly, for the theoretical basis, a lot of reference materials on listening teaching methods and problems have been gathered, analyzed and synthesized thoroughly with the due consideration for teacher’s teaching and students’ learning situations. Eventually, for the practical basis, questionnaires, class observations were carried out with the teachers and students to gather the most reliable data for analysis to find answers to the research questions mentioned above. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 PART 2: DEVELOPMENT CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW In this chapter, the researcher would like to provide a theoretical background to the study to know more and deeply about Listening Comprehension Teaching.

It consists of four sections. The first section examines different views on the definition of listening. The second section presents the stages of teaching listening. The third section is about the importance of listening comprehension.

The finally section is designed to look at the listening difficulties for foreign language learners. The definition of listening and the nature of listening comprehension 2. Definition of listening and listening comprehension a. Definition of listening It is believed that listening is a significant and an essential area of development in a native language and in a second language; therefore, there are different points of view on the definition of listening, which present different views of scholars towards the concept.

Listening, as Underwood (1989:1) defines: “is the activity of paying attention to and trying to get meaning from something we hear.” The author also emphasizes: “To listen successfully to spoken language, we need to be able to work out what speakers mean when they use particular words in particular ways on particular occasions, not simple to understand the words themselves” (Underwood, 1989:1) As Celce-Murcia (1991:88) puts it, “Listening can be defined broadly as everything that impinges on the human processing which meditates between sound and the construction of meaning”. Definition of listening comprehension There have been a large number of definitions for listening comprehension made by methodologists. Gary Buck (2001:31) points out that “ Listening comprehension is an active process of constructing meaning and this is done by applying knowledge to the incoming sound” in which “number of different types of knowledge are involved: both linguistic knowledge and non - linguistic knowledge”. To put it in another way, Gary Buck (2001:31) concludes “comprehension is affected by a wide range of variables, and that TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 potentially any characteristic of the speaker, the situation or the listener can affect the comprehension of the message”.

While Brown and Yule (1983) list the four degrees of comprehension on which listening exercises can be constructed: (1) The listener can repeat the text; (2) The students should have heard and understood the meaning of particular vocabulary items as that are used in that text; (3) The student should be able to resolve anaphoric reference and to determine which was referred to; and (4) The student should be able to work out not only what is directly asserted in the text, but also what is implied. On the other hand, Wolvin and Coakley (1985) state listening “the process of receiving, attending to and assigning meaning to aural stimuli”. This definition suggests that listening is a complex, problem- solving skill. The task of listening is more than perception of sound; although perception is the foundation, it also requires comprehension of meaning.