Khó khăn trong dạy và học ngữ âm trong các tiết học tiếng Anh 12 và giải pháp

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ulis difficulties in teaching and learning pronunciation in language focus periods english 12, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Hoàng Thị Hải Lý
• Người hướng dẫn: Hoàng Thị Xuân Hoa, Ph.D
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: Methodology
• Đề tài: Difficulties in Teaching and Learning Pronunciation in Language Focus Periods – English 12 and Some Solutions
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Declaration
• Table of contents
• List of charts and tables
• 1. PART 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Aims of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Methods of the study
• 1.5. Scope of the study
• 1.6. Significance of the study
• 1.7. Design of the study
• 2. PART 2: DEVELOPMENT
• 2.1. Chapter 1: Theoretical background
• 2.1.1. Definition of pronunciation
• 2.1.2. The importance of teaching and learning pronunciation
• 2.1.3. The teacher’s roles and student’s roles in teaching and learning pronunciation
• 2.1.4. The pronunciation components
• 2.1.5. Factors affecting pronunciation learning
• 2.2. Chapter 2: The study
• 2.2.1. An overview of the situation of teaching and learning English at Thang Long Upper Secondary School
• 2.2.2. The subjects of the study
• 2.2.3. Methods and procedures
• 2.2.4. Data analysis process
• 2.2.5. Summary
• 2.3. Chapter 3: Data analysis and discussions
• 2.3.1. Data analysis and discussions
• 2.3.2. The teachers and students’ attitudes towards teaching and learning pronunciation
• 2.3.3. The levels of difficulties in teaching and learning pronunciation
• 2.3.4. The causes of the difficulties in teaching and learning pronunciation
• 2.3.5. The techniques used in each stage of teaching pronunciation
• 2.4. Chapter 4: Some suggested techniques for teaching pronunciation in “Language Focus Periods” – English 12
• Conclusions of the study
• Limitations of the study
• Suggestions for further study

Tóm tắt

I. Tổng quan về khó khăn trong dạy và học ngữ âm tiếng Anh 12

Ngữ âm tiếng Anh là một phần quan trọng trong việc học ngôn ngữ, đặc biệt là ở cấp trung học phổ thông. Tuy nhiên, việc dạy và học ngữ âm tiếng Anh 12 gặp nhiều khó khăn. Những khó khăn này không chỉ đến từ giáo viên mà còn từ học sinh. Việc thiếu tài liệu dạy ngữ âm và sự chú ý không đủ từ cả giáo viên và học sinh là những vấn đề chính. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khó khăn và đề xuất giải pháp hiệu quả.

1.1. Khó khăn trong việc dạy ngữ âm tiếng Anh

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc dạy ngữ âm tiếng Anh là thiếu tài liệu phù hợp. Các giáo trình hiện tại thường không cung cấp đủ bài tập thực hành ngữ âm. Điều này dẫn đến việc học sinh không có cơ hội thực hành và cải thiện kỹ năng phát âm của mình.

1.2. Thách thức trong việc học ngữ âm tiếng Anh

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc phát âm chính xác các âm vị tiếng Anh do sự khác biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Nhiều học sinh cảm thấy tự ti khi nói tiếng Anh, dẫn đến việc họ không dám thực hành phát âm.

II. Phân tích nguyên nhân gây khó khăn trong dạy và học ngữ âm

Nguyên nhân gây khó khăn trong việc dạy và học ngữ âm tiếng Anh có thể được chia thành nhiều nhóm. Một số nguyên nhân chính bao gồm sự khác biệt ngôn ngữ, thiếu động lực học tập và phương pháp giảng dạy không hiệu quả. Việc hiểu rõ các nguyên nhân này sẽ giúp giáo viên tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Sự khác biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt

Sự khác biệt trong âm vị giữa tiếng Anh và tiếng Việt là một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn cho học sinh. Nhiều âm trong tiếng Anh không tồn tại trong tiếng Việt, khiến học sinh khó khăn trong việc phát âm chính xác.

2.2. Thiếu động lực và sự tự tin của học sinh

Nhiều học sinh thiếu động lực học tập ngữ âm do không thấy được tầm quan trọng của nó trong việc giao tiếp. Họ cũng thường cảm thấy xấu hổ khi phát âm sai, dẫn đến việc không dám thực hành.

III. Phương pháp dạy ngữ âm hiệu quả cho học sinh lớp 12

Để cải thiện việc dạy ngữ âm tiếng Anh, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh cải thiện kỹ năng phát âm mà còn tạo động lực cho họ trong việc học tập.

3.1. Sử dụng tài liệu dạy ngữ âm phong phú

Giáo viên nên sử dụng các tài liệu dạy ngữ âm phong phú và đa dạng, bao gồm video, audio và các bài tập thực hành. Điều này sẽ giúp học sinh có nhiều cơ hội để thực hành và cải thiện kỹ năng phát âm.

3.2. Tạo môi trường học tập tích cực

Tạo ra một môi trường học tập tích cực và khuyến khích học sinh thực hành phát âm là rất quan trọng. Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động nhóm, trò chơi và các buổi thuyết trình để học sinh có cơ hội thực hành.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ngữ âm

Việc áp dụng các phương pháp dạy ngữ âm hiệu quả đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc cải thiện kỹ năng phát âm của học sinh. Nghiên cứu cho thấy rằng khi học sinh được thực hành thường xuyên và nhận được phản hồi từ giáo viên, họ sẽ tự tin hơn trong việc phát âm.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng phương pháp mới

Nhiều giáo viên đã áp dụng các phương pháp dạy ngữ âm mới và nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong kỹ năng phát âm của học sinh. Học sinh trở nên tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Anh.

4.2. Phản hồi từ học sinh về phương pháp dạy

Học sinh đã phản hồi tích cực về các phương pháp dạy ngữ âm mới. Họ cảm thấy hứng thú hơn với việc học và sẵn sàng thực hành phát âm hơn trước.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong dạy ngữ âm tiếng Anh

Dạy ngữ âm tiếng Anh là một phần quan trọng trong việc học ngôn ngữ. Việc nhận diện và giải quyết các khó khăn trong dạy và học ngữ âm sẽ giúp học sinh cải thiện kỹ năng giao tiếp. Tương lai của việc dạy ngữ âm cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của ngữ âm trong giao tiếp

Ngữ âm đóng vai trò quan trọng trong việc giao tiếp hiệu quả. Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng này để có động lực học tập.

5.2. Định hướng phát triển chương trình dạy ngữ âm

Cần có sự phát triển chương trình dạy ngữ âm phù hợp với nhu cầu thực tế của học sinh. Các giáo viên cần được đào tạo để áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa, tiếng Anh đã trở thành phương tiện giao tiếp, thương mại và học thuật thiết yếu. Tại bậc trung học phổ thông ở Việt Nam, dù học sinh được đào tạo tiếng Anh liên tục trong khoảng 7 năm (từ lớp 6 đến lớp 12 hoặc từ bậc tiểu học), năng lực phát âm chuẩn xác vẫn là rào cản lớn dẫn đến tình trạng đứt gãy giao tiếp (communication breakdown). Chương trình sách giáo khoa Tiếng Anh 12 chuẩn gồm 16 đơn vị bài học (Unit), trong đó nội dung ngữ âm chỉ được bố trí như một tiểu mục nhỏ trong các tiết "Language Focus" với thời lượng vỏn vẹn khoảng 10 đến 15 phút mỗi bài. Thực tế cho thấy, áp lực từ các kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học vốn tập trung 100% vào bài thi viết đã khiến cả giáo viên lẫn học sinh có xu hướng xem nhẹ kỹ năng phát âm so với ngữ pháp và từ vựng.

Đề tài "Khó khăn trong dạy và học ngữ âm trong các tiết dạy Language Focus sách giáo khoa Tiếng Anh 12 và một số giải pháp" được thực hiện nhằm khảo sát toàn diện thực trạng, xác định các rào cản cốt lõi và nguyên nhân sâu xa trong quá trình dạy - học phát âm. Nghiên cứu tập trung giải quyết 3 mục tiêu cụ thể: đánh giá thái độ của giáo viên và học sinh đối với 8 thành tố ngữ âm trong chương trình; phân tích mức độ khó khăn cùng căn nguyên bắt nguồn từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan; và đề xuất hệ thống kỹ thuật giảng dạy tương tác phù hợp với bối cảnh thực tế. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại trường Trung học Phổ thông Thăng Long (Hà Nội) trong năm học 2009-2010 với đối tượng khảo sát là học sinh khối 12 và đội ngũ giáo viên bộ môn.

Ý nghĩa của luận văn thể hiện rõ ở việc thu hẹp khoảng cách giữa kết quả học tập trên lý thuyết (nơi có 10% học sinh đạt điểm giỏi từ 9,0 đến 10,0 và 30% đạt điểm khá từ 8,0 đến dưới 9,0) với năng lực phản xạ âm học thực tế. Luận văn cung cấp luận cứ thực nghiệm vững chắc giúp nâng cao hiệu quả sư phạm cho các tiết học ngôn ngữ ngắn hạn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các nghiên cứu kinh điển về âm vị học và phương pháp giảng dạy ngôn ngữ giao tiếp. Trọng tâm là quan điểm của tác giả Penny Ur (1996) khi định nghĩa phát âm bao gồm 5 khía cạnh liên hoàn: hệ thống âm vị (phonology), trọng âm và nhịp điệu (stress and rhythm), ngữ điệu (intonation), sự kết hợp âm và nối âm (linkage of sounds). Nghiên cứu tích hợp mô hình phân tích các yếu tố chi phối quá trình thụ đắc ngữ âm của Joanne Kenworthy (1987, 1992), bao gồm 6 nhân tố cốt lõi: ngôn ngữ mẹ đẻ (native language), độ tuổi (age factor), mức độ tiếp xúc ngôn ngữ (amount of exposure), năng khiếu ngữ âm (phonetic ability), thái độ/bản sắc cá nhân (attitudes and identity), cùng động lực học tập (motivation). Đồng thời, luận văn vận dụng khung phân loại thành tố phát âm của Gerald Kelly (2000) và Martin Hewings (2004) để làm rõ vai trò của âm vị đoạn tính và siêu đoạn tính trong việc đảm bảo tính dễ hiểu của lời nói (speech intelligibility).

Ba khái niệm học thuật chủ chốt được phân tích sâu bao gồm:

1. Hệ thống âm vị phân đoạn (Segmental features): Tiếng Anh sở hữu 24 phụ âm, 12 nguyên âm đơn và 8 nguyên âm đôi, tạo ra sự tương phản rõ rệt qua các cặp từ tối thiểu (minimal pairs); trong khi tiếng Việt có 22 phụ âm và không có sự phân biệt nguyên âm dài - ngắn tương đương.
2. Yếu tố siêu đoạn tính (Suprasegmental features): Bao gồm trọng âm từ (word stress), trọng âm câu (sentence stress), nhịp điệu theo thời khoảng trọng âm (stress-timed rhythm) và ngữ điệu (intonation). Tiếng Anh là ngôn ngữ đa âm tiết với cấu trúc ngữ điệu phức vi biểu thị chức năng ngữ pháp và thái độ, trái ngược hoàn toàn với đặc tính đơn âm tiết và 6 thanh điệu từ vựng (lexical tones) của tiếng Việt.
3. Chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ (Negative L1 transfer): Sự can thiệp của thói quen phát âm ngắt quãng từng âm tiết (staccato delivery) trong tiếng Việt khiến người học thường xuyên nuốt hoặc bỏ quên các phụ âm cuối và tổ hợp phụ âm phức tạp (consonant clusters).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp tam giác hóa dữ liệu (triangulation) kết hợp chặt chẽ giữa định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học cao nhất.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm:

• 7 giáo viên tiếng Anh giàu kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy khối 12 tại trường THPT Thăng Long (độ tuổi từ 30 đến 46 tuổi; trong đó có 1 giáo viên tốt nghiệp đại học sư phạm ngoại ngữ tại Nga, 4 giáo viên chuyển đổi từ tiếng Nga sang tiếng Anh, 1 thạc sĩ và 1 học viên cao học).
• 100 học sinh khối 12 đại diện cho tổng số khoảng 500 học sinh toàn khối (tỷ lệ 70% nữ và 30% nam, độ tuổi chuẩn 18).

Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) trên 14 lớp học (gồm 10 lớp ban A và 4 lớp ban D). Tại mỗi lớp, 7 học sinh được chọn ngẫu nhiên theo cơ cấu trình độ học lực phân hóa rõ rệt: 3 học sinh đạt điểm giỏi (8,0-10,0), 3 học sinh đạt điểm khá (6,0-8,0) và 1 học sinh đạt điểm trung bình - yếu (dưới 6,0).

Quy trình thu thập dữ liệu diễn ra qua 3 công cụ độc lập:

1. Bảng hỏi khảo sát (Survey questionnaire): Gồm 13 câu hỏi chi tiết về thái độ, mức độ khó khăn, nguyên nhân và tần suất sử dụng các kỹ thuật sư phạm. Thời gian làm bài là 45 phút đối với học sinh (bản tiếng Việt) và 30 phút đối với giáo viên.
2. Phỏng vấn bán cấu trúc (Semi-structured interview): Thực hiện trực tiếp với 2 giáo viên và 14 học sinh đại diện từ 14 lớp nhằm đào sâu các rào cản tâm lý và nguyện vọng phương pháp.
3. Dự giờ quan sát lớp học (Classroom observation): Tác giả đóng vai trò quan sát viên không tham gia (non-participant observer), tiến hành dự giờ và ghi chép chi tiết quy trình sư phạm tại 7 tiết dạy ngữ âm thực tế (15 phút/tiết) của 4 giáo viên trong vòng 3 tuần liên tiếp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc đối sánh chéo giữa số liệu định lượng từ bảng hỏi và dữ liệu thực tế từ biên bản dự giờ giúp loại bỏ các sai lệch chủ quan, phản ánh chính xác thực trạng diễn ra trong lớp học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm đã chỉ ra 4 phát hiện mang tính bước ngoặt về thực trạng dạy và học ngữ âm tại trường THPT Thăng Long:

Thứ nhất, tồn tại nghịch lý lớn giữa nhận thức tích cực và cảm nhận về độ khó. 100% giáo viên (71% đánh giá rất quan trọng, 29% đánh giá quan trọng) và 100% học sinh (40% rất quan trọng, 60% quan trọng) khẳng định vai trò sống còn của ngữ âm trong việc nâng cao năng lực giao tiếp. Đồng thời, 100% giáo viên và 91% học sinh cảm thấy môn học này có sức hấp dẫn. Tuy nhiên, có tới 86% giáo viên (29% rất khó, 57% khó) và 88% học sinh (32% rất khó, 56% khó) thừa nhận việc dạy và học ngữ âm là một quá trình vô cùng gian nan.

Thứ hai, mức độ khó khăn tập trung cao độ ở các thành tố siêu đoạn tính. Trong số 8 thành tố ngữ âm của SGK Tiếng Anh 12, trọng âm từ (Word Stress) và ngữ điệu (Intonation) được xác định là hai rào cản lớn nhất. Cụ thể, 100% giáo viên đánh giá trọng âm là khó và rất khó (86% chọn mức rất khó), trong khi 100% học sinh đồng thuận với nhận định này (95% đánh giá rất khó và 5% đánh giá khó). Đối với ngữ điệu, 100% giáo viên (71% rất khó, 29% khó) và 95% học sinh (73% rất khó, 22% khó) xếp thành tố này vào nhóm phức tạp nhất do thiếu quy tắc cố định và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cảm xúc người nói.

Thứ ba, sự nghèo nàn và đơn điệu của tài liệu cùng áp lực thời gian tạo nên điểm nghẽn sư phạm. 100% giáo viên và 100% học sinh đồng thuận tuyệt đối rằng các bài tập thực hành trong SGK Tiếng Anh 12 quá nhàm chán (trong đó 86% giáo viên và 92% học sinh hoàn toàn đồng ý - strongly agree). Xuyên suốt từ Unit 1 đến Unit 16, SGK chỉ lặp lại duy nhất 2 dạng bài tập cơ bản: "Nghe và nhắc lại từ đơn lẻ" cùng "Luyện đọc câu". Ngoài ra, 86% giáo viên và 90% học sinh chỉ ra thời lượng 10-15 phút là quá ngắn ngủi để truyền tải lượng quy tắc ngữ âm đồ sộ cho một lớp học quá đông từ 40 đến 50 học sinh.

Thứ tư, có sự lệch pha nghiêm trọng giữa kỹ thuật giảng dạy thực tế của giáo viên và nhu cầu tiếp nhận của học sinh. Tại giai đoạn giới thiệu bài (Presentation), 100% giáo viên thường xuyên sử dụng kỹ thuật liệt kê quy tắc ngữ pháp khô cứng (29% luôn luôn, 71% thường xuyên), trong khi 100% học sinh mong muốn được học qua trò chơi (games), bài hát hoặc thơ ca ngộ nghĩnh. Tại giai đoạn thực hành (Practice), kỹ thuật nghe và nhắc lại chiếm ưu thế tuyệt đối (100% giáo viên luôn luôn và thường xuyên áp dụng), còn các hoạt động tương tác tự nhiên hoàn toàn bị bỏ quên. Đáng báo động hơn, giai đoạn vận dụng tạo lập lời nói (Production) bị 71% giáo viên hiếm khi (seldom) và 29% giáo viên không bao giờ (never) triển khai trong giờ dạy.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm trên phản ánh trung thực thực trạng giảng dạy tiếng Anh phổ thông tại Việt Nam. Nguyên nhân chính khiến học sinh gặp khó khăn nghiêm trọng ở phần trọng âm xuất phát từ sự khác biệt loại hình ngôn ngữ học: tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, không có biến đổi hình thái từ và không có trọng âm từ, trong khi tiếng Anh là ngôn ngữ đa âm tiết với vị trí trọng âm thay đổi linh hoạt tùy thuộc vào từ loại và hậu tố phái sinh.

Dữ liệu khảo sát có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh mức độ khó khăn giữa 8 thành tố ngữ âm và bảng ma trận tần suất sử dụng 12 kỹ thuật giảng dạy tương ứng với 3 giai đoạn của phương pháp PPP (Presentation - Practice - Production). Minh chứng từ 7 tiết dự giờ thực tế khẳng định toàn bộ giáo viên đều áp dụng khuôn mẫu truyền thống: ghi ví dụ lên bảng phụ/bảng đen, phân tích mẫu câu, đọc đồng thanh và yêu cầu học sinh làm bài tập SGK. Việc thiếu vắng hoàn toàn phòng thực hành ngôn ngữ (lab room) chuyên dụng và sĩ số lớp học chạm ngưỡng 45-50 học sinh khiến giáo viên không thể sửa lỗi phát âm cho từng cá nhân. Kết quả này củng cố các luận điểm của Kenworthy (1987) và Martin Hewings (2004), đồng thời chỉ ra rằng nếu không có sự can thiệp sư phạm linh hoạt, học sinh sẽ tiếp tục thụ động và thất bại trong việc chuyển hóa kiến thức âm vị học thành năng lực giao tiếp thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá nhằm tối ưu hóa chất lượng dạy và học phát âm trong các tiết Language Focus:

1. Đổi mới quy trình giảng dạy 3 giai đoạn (PPP) theo hướng tinh gọn: Tái cấu trúc thời lượng 10-15 phút của tiết học một cách khoa học. Giáo viên cần cắt giảm phần liệt kê quy tắc ở giai đoạn Presentation xuống dưới 3 phút; tăng cường giai đoạn Practice lên 6 phút và bắt buộc dành ít nhất 4 đến 5 phút cho giai đoạn Production. Mục tiêu hướng tới là đạt trên 85% học sinh trong lớp được trực tiếp phát âm và tương tác tạo câu hoàn chỉnh trong mỗi tiết học. Chủ thể thực hiện: Giáo viên bộ môn Tiếng Anh. Lộ trình triển khai: Ngay từ đầu học kỳ 1.

2. Đa dạng hóa bộ công cụ kỹ thuật thực hành và kiểm tra: Thiết kế và tích hợp linh hoạt 5 kỹ thuật bổ trợ được học sinh yêu thích nhất vào bài giảng, bao gồm: bài tập phân biệt âm khác biệt (Odd one out), trò chơi âm học tương tác (Pronunciation games như Bingo, Slap the board), đọc nối tiếp có nhịp điệu (Rhythm chant), luyện hội thoại ngắn theo cặp (Pair-work dialogue) và bài tập đọc to kết hợp ngữ cảnh (Reading aloud). Việc ứng dụng các kỹ thuật này mục tiêu nâng chỉ số hứng thú học tập lên 90% và giúp cải thiện điểm số phần thi ngữ âm trong các kỳ thi kiểm tra định kỳ từ 1,5 đến 2,0 điểm. Chủ thể thực hiện: Tổ chuyên môn Tiếng Anh nhà trường. Lộ trình: Xây dựng ngân hàng hoạt động mẫu trong vòng 4 tuần.

3. Tối ưu hóa môi trường tiếp xúc ngôn ngữ (Amount of exposure): Xây dựng không gian lớp học thuần tiếng Anh (English-only classroom environment), duy trì thói quen giao tiếp 100% bằng tiếng Anh giữa thầy và trò đối với các hiệu lệnh lớp học. Tận dụng tối đa các thiết bị nghe nhìn di động (loa bluetooth, máy chiếu, băng đĩa chuẩn bản ngữ) nhằm khắc phục tình trạng thiếu phòng lab chuyên dụng; đảm bảo học sinh được tiếp xúc với giọng đọc chuẩn bản ngữ tối thiểu 3 lần trong mỗi đơn vị bài học. Chủ thể thực hiện: Giáo viên bộ môn phối hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường. Lộ trình: Duy trì xuyên suốt 9 tháng của năm học.

4. Nâng cao năng lực chuyên môn và đổi mới công tác kiểm tra đánh giá: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn định kỳ hàng tháng cho 100% giáo viên tiếng Anh trong trường để chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy ngữ âm thực hành. Đồng thời, nhà trường và tổ bộ môn cần đưa tối thiểu 15% đến 20% câu hỏi kiểm tra kỹ năng phân biệt ngữ âm và nhận diện trọng âm/ngữ điệu vào cấu trúc các bài kiểm tra 15 phút, 45 phút và thi học kỳ nhằm tạo động lực học tập thực chất cho học sinh. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, Tổ trưởng chuyên môn và các chuyên viên khảo thí. Lộ trình: Thực hiện định kỳ hàng tháng và hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Giáo viên Tiếng Anh cấp Trung học Phổ thông: Cung cấp cẩm nang chi tiết gồm các kỹ thuật tổ chức hoạt động ngữ âm sinh động cho 16 bài học SGK Tiếng Anh 12; giúp giáo viên giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt thời gian và quản lý lớp học sĩ số đông 40-50 học sinh một cách hiệu quả.

2. Cán bộ quản lý chuyên môn và Chuyên viên Sở/Phòng GD&ĐT: Cung cấp bức tranh dữ liệu thực chứng từ 100 học sinh và 7 giáo viên; làm cơ sở khoa học tin cậy để hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên, điều chỉnh phân bổ chương trình và đổi mới phương thức ra đề thi đánh giá năng lực ngôn ngữ.

3. Học viên cao học và Nhà nghiên cứu phương pháp giảng dạy tiếng Anh (TESOL/ELT): Cung cấp khung tham chiếu hoàn chỉnh về lý thuyết âm vị học đối chiếu Anh - Việt, hệ thống phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng chuẩn mực và bộ phiếu khảo sát thực địa có giá trị học thuật cao.

4. Sinh viên ngành Sư phạm Tiếng Anh: Đóng vai trò như tài liệu hướng dẫn thực hành thiết kế giáo án (lesson planning), giúp giáo viên tương lai nắm vững phương pháp tổ chức trò chơi ngôn ngữ, cách khắc phục lỗi phát âm do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ và nghệ thuật truyền cảm hứng trong lớp học.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học sinh lớp 12 gặp khó khăn nghiêm trọng nhất ở phần trọng âm từ (Word Stress)? Theo kết quả khảo sát, 100% giáo viên và 95% học sinh đánh giá trọng âm từ là nội dung rất khó. Nguyên nhân căn bản bắt nguồn từ sự khác biệt loại hình ngôn ngữ: tiếng Việt là ngôn ngữ đơn âm tiết có thanh điệu cố định, trong khi tiếng Anh là ngôn ngữ đa âm tiết với hệ thống quy tắc trọng âm phức tạp, nhiều trường hợp ngoại lệ và có sự dịch chuyển trọng âm linh hoạt giữa các từ loại cùng gốc.

2. Thời lượng 10-15 phút trong tiết Language Focus có đủ để dạy phát âm hiệu quả không? Khoảng 86% giáo viên và 90% học sinh khẳng định thời lượng 10-15 phút là quá ngắn nếu dạy theo lối truyền thống. Tuy nhiên, thời lượng này hoàn toàn khả thi nếu giáo viên tinh giản tối đa phần thuyết giảng lý thuyết (dưới 3 phút), chuyển trọng tâm sang các hoạt động luyện tập nhanh (6 phút) và dành 5 phút cho học sinh thực hành giao tiếp tương tác theo cặp.

3. Kỹ thuật "Odd one out" mang lại lợi ích cụ thể nào cho học sinh chuẩn bị thi đại học? Kỹ thuật "Odd one out" (tìm từ có cách phát âm hoặc trọng âm khác biệt) được 100% giáo viên và học sinh đánh giá cao. Kỹ thuật này vừa giúp học sinh rèn luyện khả năng phân biệt âm thanh chuẩn xác, vừa mô phỏng trực tiếp 100% dạng câu hỏi ngữ âm thường gặp trong đề thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giúp học sinh nâng cao điểm số bài thi rõ rệt.

4. Làm thế nào để tổ chức dạy phát âm hiệu quả trong lớp học đông từ 40-50 học sinh mà không có phòng lab? Trong điều kiện thiếu phòng lab, giáo viên có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 học sinh, sử dụng thiết bị âm thanh di động chất lượng cao để phát âm mẫu, kết hợp linh hoạt giữa đọc đồng thanh toàn lớp (chorus repetition) và kiểm tra xác suất theo cặp (pair-work) để tăng tối đa tần suất luyện tập của từng cá nhân.

5. Hiện tượng chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ (Negative L1 transfer) biểu hiện rõ nhất ở những lỗi phát âm nào? Do tiếng Việt không có phụ âm cuối bật hơi và tổ hợp phụ âm, học sinh Việt Nam có xu hướng nuốt âm cuối (đặc biệt là đuôi /-s/, /-es/, /-ed/), làm mất các phụ âm bật /t/, /d/, /k/ hoặc không thể phát âm chuẩn các âm ma sát răng như /θ/ và /ð/, dẫn đến hiểu lầm nghiêm trọng trong ngữ cảnh giao tiếp thực tế.

Kết luận

1. Nghiên cứu đã xác lập hệ thống dữ liệu thực nghiệm toàn diện về thái độ và nhận thức: 100% giáo viên và học sinh đều khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của ngữ âm, song có tới 88% học sinh gặp nhiều trở ngại trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ.
2. Luận văn nhận diện chính xác hai thành tố gây trở ngại lớn nhất là trọng âm từ và ngữ điệu (được trên 95% đối tượng khảo sát đánh giá ở mức rất khó) do sự tương phản sâu sắc giữa hệ thống ngữ âm tiếng Anh và tiếng Việt.
3. Bốn nguyên nhân cốt lõi được làm sáng tỏ gồm: thời lượng tiết học quá ngắn (10-15 phút), sự nghèo nàn đơn điệu của hệ thống bài tập SGK hiện hành (100% đồng thuận), sĩ số lớp quá đông (40-50 học sinh/lớp) và thiếu môi trường tiếp xúc chuẩn bản ngữ.
4. Công trình đề xuất thành công hệ thống giải pháp thực tiễn tập trung vào việc đổi mới tiến trình 3 giai đoạn (PPP), tích hợp ngân hàng 5 kỹ thuật thực hành tương tác (games, odd one out, chants, dialogues) và tối ưu hóa môi trường lớp học thuần tiếng Anh.
5. Luận văn đóng góp tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn vững chắc, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn ngữ âm trong chương trình tiếng Anh phổ thông tại Việt Nam.

Kế hoạch hành động tiếp theo trong vòng 6 đến 12 tháng tới bao gồm việc triển khai thực nghiệm mở rộng bộ kỹ thuật giảng dạy tại nhiều trường THPT trên địa bàn, đồng thời tiến hành ghi âm và phân tích phổ âm học giọng nói của người học để đo lường chính xác mức độ tiến bộ. Các thầy cô giáo, nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các kỹ thuật sư phạm này vào thực tiễn giảng dạy nhằm tạo nên những giờ học ngữ âm đầy hứng khởi và chất lượng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Vietnam national university, hanoi University of languages and international studies Faculty of post graduate studies HOÀNG THỊ HẢI LÝ DIFFICULTIES IN TEACHING AND LEARNING PRONUNCIATION IN LANGUAGE FOCUS PERIODS – ENGLISH 12 AND SOME SOLUTIONS (KHÓ KHĂN TRONG DẠY VÀ HỌC NGỮ ÂM TRONG CÁC TIẾT DẠY “LANGUAGE FOCUS” SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG ANH 12 VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP) M. Minor ProgammeThesis Field: Methodology Code: 601410 Hanoi, 8 - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Vietnam national university, hanoi University of languages and international studies Faculty of post graduate studies HOÀNG THỊ HẢI LÝ DIFFICULTIES IN TEACHING AND LEARNING PRONUNCIATION IN LANGUAGE FOCUS PERIODS – ENGLISH 12 AND SOME SOLUTIONS (KHÓ KHĂN TRONG DẠY VÀ HỌC NGỮ ÂM TRONG CÁC TIẾT DẠY “LANGUAGE FOCUS” SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG ANH 12 VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP) M. Minor Programme Thesis Field: Methodology Code: 601410 SUPERVISOR: HOÀNG THỊ XUÂN HOA, Ph.D Hanoi, 8 - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 TABLE OF CONTENTS Declaration……………………………………………………………………………. iii Table of contents…………………………………………………………………….

iv List of charts and tables………………………………………. vi PART 1: INTRODUCTION………………………………. Rationale of the study…………………………………. Aim of the study…………………………………………………………………….

Methods of the study……………………………………. Scope of the study ………………………………………. Significance of the study…………………………………. Design of the study………………………………………………………………… 3 PART 2: DEVELOPMENT………………………………………………………… 4 Chapter 1: Theoretical background ……………………………………………….

Definition of pronunciation. The importance of teaching pronunciation ……………………………………… 4 1. The teacher‟s roles and student‟s roles in teaching and learning pronunciation…. The pronunciation components.

Factors affecting pronunciation learning. Differences between English and Vietnamese……………………………………. Techniques of teaching pronunciation. 13 Chapter 2: The study……………………………………………………………….

An overview of the situation of teaching and learning English at Thang Long 14 Upper Secondary School. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. The subjects of the study………………………………………………………. Methods and procedures……………………………………………………….

Data analysis process…………………………………………………………… 19 2. Summary………………………………………………………………………… 19 Chapter 3: Data analysis and discussions ……………………. Data analysis and discussions……………………………………. The teachers and students‟ attitudes towards teaching and learning 20 pronunciation 3.

The levels of difficulties in teaching and learning pronunciation……………… 23 3. The causes of the difficulties in teaching and learning pronunciation…………. The techniques used in each stage of teaching pronunciation………………….……………………………… 35 Chapter 4: Some suggested techniques for teaching pronunciation in “Language 36 Focus Periods” – English 12. Conclusions of the study…………………………………………………………… 39 2.

Limitations of the study……………………………………………………………. Suggestions for further study. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 LIST OF CHARTS AND TABLES Table 1: Pronunciation components and activities in each unit Table 2: The purpose of teaching and learning pronunciation Table 3: Techniques used in the presentation stage Table 4: Techniques used in the practice stage Table 5: Techniques used in the production stage Table 6: The favorite techniques of teaching and learning pronunciation in each stage Chart 1: The role of pronunciation in teaching and learning English Chart 2: The role of each pronunciation component in English 12 Chart 3: The attraction of teaching and learning pronunciation Chart 4: The attraction of each pronunciation component in English 12 Chart 5: The levels of difficulties in teaching and learning pronunciation Chart 6: The levels of difficulties of each pronunciation component in English 12 Chart 7: The causes of the difficulties in teaching and learning pronunciation Chart 8: The causes of the difficulties in teaching and learning pronunciation in English 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 PART 1: INTRODUCTION 1. RATIONALE OF THE STUDY Nowadays, with the rapid pace of integration and globalization, English becomes a golden key to open the door of many fields such as commerce, communication, science and technology throughout the world.

Therefore, to meet the demand of the society, it is very necessary to teach English in schools of all levels. One of the most important goals of learning a foreign language is to communicate while oral communication of human beings bases on sounds. If people do not pronounce correctly they will have many difficulties in exchanging ideas or sometimes it may lead to the communication breakdown. Up to now, at upper-secondary school level, in language teaching and learning, pronunciation is paid less attention compared with vocabulary, grammar and language skills.

This is because of number reasons: First, the textbooks (English 10 - 11 - 12) have few exercises for pronunciation practice. Second, all important English exams at schools as well as the entrance exam to universities are always in written form so most teachers as well as students have little motivation to teach and to learn pronunciation. As a result, students are often shy and unconfident to speak in English. So, what are the difficulties in teaching and learning? How to find suitable methods to teach pronunciation? What should teachers do to teach pronunciation effectively? How should teachers make students become interested in learning pronunciation? They are burning questions for many teachers of English.

The answers to these questions will help teachers improve students‟ pronunciation knowledge and help them to make progress in communication. For the above reasons, I decide to investigate “Difficulties in teaching and learning Pronunciation in Language Focus periods – English 12 and some solutions” 2. AIMS OF THE STUDY This study mainly focused on the difficulties in teaching and learning pronunciation in Language Focus periods – English 12 and solutions to help them overcome these difficulties. In order to achieve this aim, some objectives are posed for exploration as LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 follows: - To find out the attitudes of teachers and learners towards in teaching and learning pronunciation at Thang Long Upper Secondary School.

- To find out the difficulties and the causes of difficulties in teaching and learning Pronunciation. - To find out how pronunciation components are taught at Thang Long Upper Secondary School. RESEARCH QUESTIONS The research tries to answer the following questions: 1. What are the attitudes of teachers and students towards teaching and learning pronunciation? 2.

What are the difficulties and the causes in teaching and learning pronunciation in Language focus periods – English 12? 3. How are pronunciation components taught at Thang Long upper secondary school? 4. METHODS OF THE STUDY In order to fulfill the tasks as mentioned above, a certain data about the attitudes of teachers and students as well as the difficulties and causes of difficulties in teaching and learning pronunciation at Thang Long Upper Secondary School were collected and analyzed. To collect data for the research, a survey questionnaire were delivered to 7 teachers and 100 grade 12 students at Thang Long Upper Secondary School.

Some observation and interviews with some teachers and students were also conducted for supplementary information. After that, the results obtained from questionnaires and observation were discussed then some useful pronunciation teaching techniques were recommended. SCOPE OF THE STUDY There are a number of difficulties in teaching and learning English at upper – LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 secondary school. However, as this study is concerned with teaching and learning pronunciation in Language focus periods – English 12.

SIGNIFICANCE OF THE STUDY This study hopes to make contribution to teaching pronunciation at upper secondary school and the result of the study is considered to be useful for teachers and students at school. So this study will be an interesting reference material for any upper secondary teachers in Vietnam especially for those who are in favor of improving their students' pronunciation. This research will help teachers and students identify their difficulties in teaching and learning pronunciation and self- improve their pronunciation. DESIGN OF THE STUDY The study starts with the first part as an INTRODUCTION to the rationale, the aims, the significance of the study, the research questions, the method, the scope and the design of the study.

The next part provides the DEVELOPMENT of the thesis with 4 chapters. Chapter 1 presents the theoretical background with definition of pronunciation; the importance of teaching pronunciation; the teacher's and student's roles in teaching pronunciation; the pronunciation components, factors affecting pronunciation learning, and some techniques of teaching pronunciation. Chapter 2, chapter 3 constitutes the body of the study. Chapter 2 is the study of the thesis with an overview on situation of teaching and learning English at Thang Long high school, research questions, and research methodology and data analysis process.

Chapter 3 presents data analysis and discussions. Chapter 4 suggests some techniques for teaching pronunciation in “Language Focus Periods” – English 12. Part 3 is the CONCLUSION provides the summary of the thesis, limitations and some suggestions for further study. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 PART 2: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND 1.

Definition of pronunciation The notion of "pronunciation" has been defined in different ways by many writers. Ur (1996: 47) defines that "The concept of "pronunciation" may be said to include sounds of the language or phonology; stress and rhythm; intonation; combination of sounds; linkage of sounds". Dalton, (1994: 3) describes pronunciation in general term "as the production of significant sound in two senses. First, sound is significant because it is used as part of a code of a particular language.

In this sense we can talk about pronunciation as the production and reception of sounds of speech. Second, sound is significant because it is used to achieve meaning in contexts of use. Here the code combines with other factors to make communication possible. In this sense we can talk about pronunciation with reference to acts of speaking".

In this paper, the author has no intention of pointing out which definition of pronunciation is the most precise but she only wishes to find an appropriate definition facilitating the understanding of pronunciation in language study. Therefore, the definition of pronunciation proposed by Ur (1996) is adopted. The importance of teaching and learning pronunciation “A learner who constantly mispronounces a range of phonemes can be extremely difficult for a speaker from another language community to understand. A consideration of learners‟ pronunciation errors and of how these can inhibit successful communication is a useful basis on which to assess why it is important to deal with pronunciation in the class”.

While saying about why it is important to teach pronunciation, Martin Hewings (2004:10) adds “Difficulties with pronunciation might mean that students fail to get their message across, even when the correct words are being used, or they might fail to understand what is said to LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.” Sound is the core of the language so that is the reason why when teaching a language the first thing the teachers should do is to let the learners have chances to explore to the sounds of that language. Moreover, communicative approach is considered as the major language teaching in the twenty first century as what the learners really need after graduating is that they can communicate successfully in their work and their life. That is the reason why pronunciation teaching has been paid more and more attention by all the teachers. Pronunciation is as important as any other aspects of language like syntax and vocabulary.

Speech is much more than pronunciation of course, but speech is impossible without it. Correct pronunciation, in fact, is considered to be a prerequisite to develop the speaking skill. That is why teaching pronunciation should occupy an important place in the study of any language. The teacher’s roles and student’s roles in teaching and learning pronunciation Because of the importance of teaching pronunciation mentioned above, teachers play a key role in teaching and learning pronunciation.

Many authors share this idea and they all give out the similar roles of teacher's and students' in pronunciation practice. However, in this study, the literature of Kenworthy (1987: 1-2) about the teacher's role was chosen. The roles of the teacher and students can be derived in the following parts. The teacher's roles in teaching pronunciation 1.

Helping students hear and perceive the model as exactly as possible Students often have a strong tendency to hear the sounds of English in terms of the sounds of their native language.