Khảo Sát Viêm Tử Cung Trên Chó Và Ứng Dụng Phác Đồ Điều Trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua bước đầu khảo sát viêm tử cung trên chó và ứng dụng phác đồ điều trị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Nguyễn Tấn Quang
• Người hướng dẫn: Pgs. Sử Thanh Long
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Bước Đầu Khảo Sát Viêm Tử Cung Trên Chó Và Ứng Dụng Phác Đồ Điều Trị
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• 6. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 7. TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI
• 8. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 9. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 10. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC HOẶC THỰC TIẾN
• 11. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 11.1. BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN CHÓ
• 11.1.1. Khái niệm bệnh viêm tử cung
• 11.1.2. Các dạng viêm tử cung
• 11.1.3. Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh
• 11.1.4. Đặc điểm dịch tễ học
• 11.1.5. Tình hình nghiên cứu về đề tài trong và ngoài nước
• 11.1.5.1. Tình hình nghiên cứu về đề tài ở Việt Nam
• 11.1.5.2. Tình hình nghiên cứu về đề tài trên thế giới
• 12. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 12.2. Thời gian nghiên cứu
• 12.3. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 12.4. Nội dung nghiên cứu
• 12.5. Phương pháp nghiên cứu
• 12.5.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 12.5.2. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung ở chó
• 12.5.3. Phương pháp chẩn đoán bằng siêu âm bệnh viêm tử cung ở chó
• 12.5.4. Phương pháp điều trị bảo tồn
• 12.5.5. Phương pháp điều trị Ngoại khoa
• 12.5.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 13. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 13.1. Tình hình chó đến khám, điều trị và sử dụng các dịch vụ tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA
• 13.2. Tỷ lệ các bệnh trên chó đến khám và điều trị
• 13.3. Các bệnh sinh sản thường gặp ở chó cái
• 13.4. Các dạng viêm tử cung ở chó
• 13.5. Giống chó nội và chó ngoại mắc bệnh viêm tử cung được mang đến tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA
• 13.6. Những nhóm tuổi thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung được mang đến phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA
• 13.7. Những lứa đẻ thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung được mang đến phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA
• 13.8. Hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung ở chó
• 14. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Viêm Tử Cung Ở Chó Khái Niệm Và Tình Hình

Viêm tử cung ở chó là một bệnh lý nghiêm trọng, thường xảy ra ở chó cái chưa triệt sản. Bệnh này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm vô sinh và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Theo nghiên cứu, viêm tử cung thường xảy ra sau khi chó cái sinh sản, đặc biệt là trong giai đoạn hoàng thể. Các yếu tố như rối loạn nội tiết tố và nhiễm khuẩn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh. Tình hình viêm tử cung ở chó tại Việt Nam đang gia tăng, đặc biệt ở những khu vực chưa có kiểm soát tốt về sức khỏe sinh sản của đàn chó.

1.1. Khái Niệm Về Viêm Tử Cung Ở Chó

Viêm tử cung là quá trình viêm xảy ra trong tử cung của chó cái, thường dẫn đến rối loạn sinh sản. Bệnh này có thể được chia thành nhiều dạng khác nhau, bao gồm viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung. Mỗi dạng bệnh có mức độ nghiêm trọng khác nhau và cần được chẩn đoán chính xác để có phương pháp điều trị phù hợp.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Ở Chó

Tình hình nghiên cứu về viêm tử cung ở chó tại Việt Nam còn hạn chế. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh này đang gia tăng, đặc biệt ở những giống chó ngoại. Việc thiếu thông tin và kiến thức về bệnh lý này trong cộng đồng nuôi chó là một thách thức lớn trong việc phòng ngừa và điều trị.

II. Nguyên Nhân Và Triệu Chứng Của Viêm Tử Cung Ở Chó

Nguyên nhân gây viêm tử cung ở chó chủ yếu liên quan đến rối loạn nội tiết tố và nhiễm khuẩn. Vi khuẩn như Escherichia coli thường được tìm thấy trong tử cung của chó cái mắc bệnh. Triệu chứng của viêm tử cung có thể rất đa dạng, từ nhẹ đến nặng, và có thể bao gồm chảy dịch từ âm hộ, sốt, và tình trạng mệt mỏi. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời.

2.1. Nguyên Nhân Gây Viêm Tử Cung Ở Chó

Nguyên nhân chính gây viêm tử cung ở chó bao gồm sự mất cân bằng nội tiết tố và sự xâm nhập của vi khuẩn. Trong giai đoạn hoàng thể, progesterone tăng cao có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm nhiễm. Ngoài ra, các yếu tố như tuổi tác, giống chó và lịch sử sinh sản cũng ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh.

2.2. Triệu Chứng Của Viêm Tử Cung Ở Chó

Triệu chứng viêm tử cung ở chó có thể bao gồm chảy dịch mủ từ âm hộ, sốt, mệt mỏi, và ăn uống kém. Chó có thể có dấu hiệu đau bụng và khó chịu. Việc phát hiện sớm các triệu chứng này giúp tăng khả năng điều trị thành công và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

III. Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung Ở Chó Các Phương Pháp Hiệu Quả

Phác đồ điều trị viêm tử cung ở chó bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, từ điều trị bảo tồn đến phẫu thuật. Điều trị bảo tồn thường được áp dụng cho các trường hợp nhẹ, trong khi phẫu thuật cắt tử cung buồng trứng là lựa chọn cho các trường hợp nặng hơn. Tỷ lệ khỏi bệnh cao cho thấy hiệu quả của các phương pháp này trong việc điều trị viêm tử cung.

3.1. Phương Pháp Điều Trị Bảo Tồn

Điều trị bảo tồn bao gồm việc sử dụng thuốc kháng sinh và các loại thuốc hỗ trợ để giảm viêm và nhiễm trùng. Phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp viêm tử cung dạng hở, nơi dịch viêm có thể thoát ra ngoài. Tỷ lệ khỏi bệnh với phương pháp này đạt khoảng 90,80%.

3.2. Phẫu Thuật Cắt Tử Cung Buồng Trứng

Phẫu thuật cắt tử cung buồng trứng là phương pháp điều trị hiệu quả cho các trường hợp viêm tử cung nặng hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn. Phương pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn nguồn gốc gây bệnh và có tỷ lệ khỏi bệnh đạt 71,88%. Tuy nhiên, phẫu thuật cần được thực hiện bởi các bác sĩ thú y có kinh nghiệm để đảm bảo an toàn cho chó.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Ở Chó

Kết quả nghiên cứu cho thấy viêm tử cung là một bệnh phổ biến ở chó cái, đặc biệt là ở những giống chó ngoại. Việc áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả đã giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe sinh sản cho đàn chó. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc nâng cao nhận thức của chủ nuôi về bệnh lý này là rất cần thiết để phòng ngừa và điều trị kịp thời.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung

Nghiên cứu cho thấy từ năm 2013 đến nay, có 135 ca mắc bệnh viêm tử cung trong tổng số 910 ca sản khoa tại phòng khám Gaia. Tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở giống chó ngoại so với giống chó nội, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

4.2. Ứng Dụng Phác Đồ Điều Trị Trong Thực Tiễn

Phác đồ điều trị viêm tử cung đã được áp dụng thành công tại nhiều phòng khám thú y. Việc sử dụng các phương pháp điều trị bảo tồn và phẫu thuật đã giúp nâng cao tỷ lệ khỏi bệnh và cải thiện sức khỏe cho chó cái. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp điều trị hiện đại trong thú y.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Ở Chó

Viêm tử cung ở chó là một bệnh lý nghiêm trọng cần được chú ý và điều trị kịp thời. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nâng cao nhận thức và áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả có thể giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh. Tương lai của nghiên cứu về viêm tử cung cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp phòng ngừa và điều trị mới, đồng thời nâng cao kiến thức cho chủ nuôi về bệnh lý này.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung

Nghiên cứu về viêm tử cung không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về bệnh lý này mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các bác sĩ thú y trong việc điều trị và phòng ngừa. Việc hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng của bệnh sẽ giúp chủ nuôi có thể phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu

Tương lai của nghiên cứu về viêm tử cung cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn. Đồng thời, cần có các chương trình giáo dục để nâng cao nhận thức của chủ nuôi về bệnh lý này, từ đó giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe cho đàn chó.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống bệnh lý sinh sản ở động vật cảnh, viêm tử cung được xác định là một trong những hội chứng nguy hiểm hàng đầu với nguy cơ gây vô sinh và đe dọa trực tiếp đến tính mạng của chó cái. Dữ liệu khảo sát lâm sàng trên 18.906 trường hợp tiếp nhận tại Phòng khám và Chăm sóc thú cưng Gaia (thành phố Hà Nội) cho thấy nhóm bệnh sản khoa ghi nhận 910 ca, trong đó bệnh viêm tử cung chiếm tới 135 ca (tương đương 14,84% tổng số bệnh sản khoa và 1,20% tổng số ca khám chữa bệnh chung). Tình trạng rối loạn nội tiết tố kéo dài kết hợp cùng sự xâm nhập của vi khuẩn gây suy giảm nghiêm trọng chức năng tử cung, với khoảng 59% đến 60% trường hợp phát triển biến chứng nhiễm trùng huyết nguy kịch.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xây dựng bức tranh dịch tễ học toàn diện về bệnh viêm tử cung trên đàn chó nuôi tại khu vực đô thị Hà Nội, đồng thời xác định các yếu tố nguy cơ liên quan đến giống, độ tuổi và tiền sử sinh sản. Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trong giai đoạn từ tháng 6/2019 đến tháng 6/2020 trên các giống chó cái sinh sản ở mọi lứa tuổi. Ý nghĩa thực tiễn cốt lõi của công trình là thiết lập và hoàn thiện hai phác đồ can thiệp tối ưu: phương pháp điều trị bảo tồn nội khoa giúp duy trì khả năng sinh sản đạt tỷ lệ khỏi bệnh 90,80% và phương pháp phẫu thuật cắt bỏ tử cung buồng trứng đạt tỷ lệ thành công 71,88%, góp phần giảm thiểu tỷ lệ tử vong và cung cấp cơ sở dữ liệu học thuật vững chắc cho ngành thú y lâm sàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết bệnh sinh phức hợp nội tiết - vi sinh vật đường sinh sản. Cơ chế chính bắt nguồn từ sự gia tăng tác động của hormone Progesterone trong giai đoạn thể vàng, kích thích sự phì đại và tăng tiết của các tuyến nội mạc tử cung, tạo điều kiện hình thành hội chứng tăng sản nội mạc tử cung dạng nang (Cystic Endometrial Hyperplasia - CEH). Môi trường dịch ứ đọng kết hợp việc suy giảm co bóp cơ trơn và đóng cổ tử cung tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn cơ hội xâm lấn.

Nghiên cứu đồng thời kết hợp lý thuyết miễn dịch bẩm sinh nhận diện vi khuẩn gram âm, đặc biệt là vi khuẩn Escherichia coli. Khi nội độc tố Lipopolysaccharide (LPS) kích hoạt các thụ thể TLR2 và TLR4 trên màng tế bào nội mạc, phản ứng viêm bùng phát thông qua việc giải phóng prostaglandin E2, F2α và cyclooxygenase-2 (COX-2). Về mặt giải phẫu bệnh học, bệnh lý được phân loại theo 3 tầng tổn thương gồm viêm nội mạc tử cung (Endometritis), viêm cơ tử cung (Myometritis) và viêm tương mạc tử cung (Perimetritis), đồng thời phân loại chức năng lâm sàng thành hai thể chính: thể kín (cổ tử cung đóng kín, dịch mủ tích tụ áp lực cao) và thể hở (cổ tử cung mở, dịch viêm thoát ra ngoài âm đạo).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu hồi cứu kết hợp nghiên cứu mô tả cắt ngang trên tổng quy mô mẫu 18.906 trường hợp ghi nhận qua hệ thống bệnh án điện tử giai đoạn 2013-2020 và khảo sát chuyên sâu trên 135 cá thể chó mắc viêm tử cung từ tháng 6/2019 đến tháng 6/2020. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích bao gồm tất cả các ca bệnh có biểu hiện lâm sàng hoặc hình ảnh học bất thường tại hệ sinh dục tiếp nhận tại cơ sở nghiên cứu.

Quy trình chẩn đoán kết hợp khám lâm sàng (thân nhiệt, dịch tiết, sờ nắn vùng bụng) với kỹ thuật siêu âm ổ bụng bằng đầu dò chuyên dụng 3-5 phút ở hai bên sườn để đo đường kính ống tử cung, độ dày thành tử cung và mức độ tích dịch mủ. Phác đồ bảo tồn can thiệp bằng Prostaglandin F2α (liều 0,1 - 0,5 mg/kg thể trọng), Prednisolon (1 ml/10 kg thể trọng) cùng kháng sinh đặc hiệu kết hợp truyền dịch giải độc trong 5-7 ngày. Phác đồ phẫu thuật thực hiện cắt bỏ toàn phần tử cung và buồng trứng (OHE) qua đường trắng giữa bụng. Toàn bộ dữ liệu được mã hóa và xử lý bằng các thuật toán thống kê sinh học trên phần mềm Excel và Minitab 16, đảm bảo độ tin cậy với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát dịch tễ học và kết quả điều trị trên đàn chó mang lại các phát hiện thực nghiệm quan trọng sau:

• Phân bố cơ cấu bệnh lý: Trong 11.169 ca bệnh đến khám chữa, bệnh nội khoa chiếm ưu thế cao nhất với 77,78% (8.687 ca), tiếp theo là bệnh ký sinh trùng chiếm 9,87% (1.102 ca), bệnh sản khoa chiếm 8,15% (910 ca). Trong nhóm sản khoa, đẻ khó đứng đầu với 5,47% (612 ca), viêm tử cung chiếm 1,20% (135 ca) và chậm động dục chiếm 1,00% (112 ca).
• Tỷ lệ các thể bệnh lâm sàng: Viêm tử cung dạng hở xuất hiện phổ biến hơn dạng kín, ghi nhận 79 ca (chiếm 58,52%) so với 56 ca dạng kín (chiếm 41,48%).
• Tương quan về giống nuôi: Tỷ lệ mắc bệnh ở các giống chó ngoại nhập chiếm tỷ trọng áp đảo với 84,44% (114 ca), cao gấp hơn 5,4 lần so với các giống chó nội chỉ chiếm 15,56% (21 ca).
• Đặc điểm lứa tuổi và tiền sử sinh sản: Bệnh tập trung chủ yếu ở chó trên 1 tuổi (chiếm 94,96% trong 119 ca có dữ liệu tuổi), cụ thể nhóm 1 đến dưới 3 tuổi và 3 đến dưới 6 tuổi đều chiếm tỷ lệ 34,45% (41 ca mỗi nhóm), nhóm trên 6 tuổi chiếm 26,05% (31 ca), trong khi nhóm dưới 1 tuổi chỉ chiếm 5,04% (6 ca). Xét về lứa đẻ, chó chưa từng sinh sản (lứa 0) có nguy cơ mắc bệnh cao nhất với 56,25% (54/96 ca), giảm dần ở chó đẻ 1 lứa (22,92%), 2 lứa (14,58%) và từ 3 lứa trở lên chỉ chiếm 6,25%.
• Hiệu quả phác đồ can thiệp: Trong 119 ca điều trị, phác đồ bảo tồn đạt tỷ lệ khỏi 90,80% (79/87 ca), phác đồ phẫu thuật OHE đạt tỷ lệ khỏi 71,88% (23/32 ca), mang lại tỷ lệ điều trị thành công chung toàn đàn đạt 85,71% (102/119 ca).

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ mắc thể hở cao hơn thể kín (58,52% so với 41,48%) hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế tại châu Âu (ghi nhận 65% thể hở và 35% thể kín). Mặc dù thể hở dễ phát hiện nhờ dịch viêm rỉ ra âm hộ, thể kín lại có mức độ nguy hiểm bệnh lý cao hơn rõ rệt do độc tố vi khuẩn tái hấp thu vào máu, làm tăng mạnh số lượng bạch cầu trung tính và đẩy tỷ lệ nhiễm trùng huyết lên mức 59%.

Số liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ phân bố giữa giống chó nội và ngoại, cùng bảng biểu so sánh tương quan chéo giữa số lứa đẻ và các nhóm tuổi mắc bệnh. Sự vượt trội về số ca ở chó ngoại (84,44%) phản ánh xu hướng nuôi thú cưng tại đô thị và thói quen nuôi nhốt ít cho giao phối, dẫn đến rối loạn nội tiết tố progesterone. Những phát hiện này củng cố luận điểm của các nghiên cứu trước đây rằng việc không cho sinh sản định kỳ hoặc lạm dụng thuốc kích dục nội tiết là nguyên nhân nguyên phát kích hoạt chuỗi bệnh lý CEH - viêm tử cung. Hiệu quả 90,80% của phác đồ bảo tồn mở ra tiềm năng lớn trong việc bảo tồn nguồn gen quý cho các giống chó cảnh đắt tiền.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa quy trình tầm soát bằng siêu âm định kỳ: Đề nghị các phòng khám thú y thực hiện siêu âm kiểm tra tử cung buồng trứng cho 100% chó cái sau mỗi kỳ động dục từ 3 đến 8 tuần, đặc biệt là nhóm chó trên 3 tuổi, nhằm phát hiện sớm các nang nội mạc tử cung trước khi chuyển biến sang giai đoạn viêm mủ cấp tính.
• Áp dụng linh hoạt phác đồ điều trị bảo tồn có kiểm soát: Bác sĩ thú y cần ưu tiên áp dụng phác đồ kết hợp Prostaglandin F2α liều thấp (0,1 - 0,5 mg/kg thể trọng) với kháng sinh phổ rộng theo kết quả kháng sinh đồ cho các trường hợp viêm tử cung thể hở ở chó còn giá trị sinh sản, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ lệ hồi phục trên 90% trong liệu trình 5-7 ngày.
• Thực hiện phẫu thuật triệt sản OHE dự phòng: Khuyến cáo chủ nuôi thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tử cung và buồng trứng cho các giống chó cái không có mục đích nhân giống trước 2 năm tuổi hoặc ngay sau lứa sinh sản cuối cùng, giúp loại bỏ hoàn toàn 100% nguy cơ viêm tử cung và giảm thiểu trên 95% tỷ lệ khối u tuyến vú ác tính.
• Tập huấn và nâng cao kiến thức sinh sản cho cộng đồng nuôi chó: Chi cục Thú y và các hiệp hội nhân giống cần triển khai chương trình truyền thông về quản lý giao phối an toàn, vệ sinh chuồng trại và dinh dưỡng cân đối trong giai đoạn 2026-2028 nhằm giảm tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa tại các đô thị lớn xuống dưới 5%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ thú y lâm sàng và nhà quản lý bệnh viện thú y: Cung cấp quy trình chẩn đoán hình ảnh siêu âm chi tiết, hướng dẫn phân tầng nguy cơ và phác đồ điều trị nội khoa kết hợp phẫu thuật ngoại khoa chính xác để ứng dụng trực tiếp tại phòng khám.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Thú y: Tài liệu tham khảo học thuật giá trị cao về ngoại sản khoa thú nhỏ, cung cấp hệ thống số liệu dịch tễ học thực nghiệm và phương pháp luận nghiên cứu bệnh học sinh sản chuẩn mực.
• Các nhà nhân giống chó cảnh chuyên nghiệp: Nắm bắt quy luật phát sinh bệnh học theo lứa tuổi và chu kỳ sinh sản để xây dựng kế hoạch nhân giống khoa học, hạn chế tối đa rủi ro vô sinh và bảo vệ an toàn cho đàn giống ngoại nhập.
• Chủ nuôi thú cưng tại các đô thị: Giúp nhận diện nhanh các dấu hiệu lâm sàng sớm của bệnh viêm tử cung như khát nước, chướng bụng, chảy dịch âm hộ để kịp thời đưa vật nuôi đến cơ sở thú y cấp cứu.

Câu hỏi thường gặp

Viêm tử cung thể kín và thể hở ở chó, dạng nào nguy hiểm hơn? Viêm tử cung thể kín nguy hiểm hơn rất nhiều vì cổ tử cung đóng chặt khiến dịch mủ và độc tố vi khuẩn không thể thoát ra ngoài, dẫn đến nguy cơ vỡ tử cung và nhiễm trùng huyết lên tới 59%. Chó mắc thể kín thường suy sụp thể trạng nhanh, rối loạn chức năng thận và có nguy cơ tử vong rất cao nếu không được can thiệp phẫu thuật kịp thời.

Tại sao chó không cho sinh sản lại có nguy cơ mắc viêm tử cung cao hơn chó sinh sản đều đặn? Ở chó không cho sinh sản hoặc sinh sản không đều, hormone progesterone vẫn được buồng trứng tiết ra liên tục sau mỗi chu kỳ động dục. Lớp nội mạc tử cung tiếp xúc với progesterone kéo dài sẽ tăng sinh tuyến và hình thành các u nang tích dịch, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm nhiễm thứ phát chiếm tới 56,25% ca bệnh.

Phác đồ điều trị bảo tồn nội khoa có làm mất khả năng sinh sản của chó cái không? Phác đồ bảo tồn bằng Prostaglandin F2α kết hợp kháng sinh giúp làm giãn mở cổ tử cung, tống xuất dịch mủ ra ngoài và bảo tồn hoàn toàn cơ quan sinh sản với tỷ lệ khỏi bệnh đạt 90,80%. Tuy nhiên, sau điều trị cần hoãn phối giống ở chu kỳ động dục đầu tiên để niêm mạc tử cung phục hồi hoàn toàn chức năng sinh lý.

Phương pháp siêu âm có ưu thế gì so với khám lâm sàng thông thường? Siêu âm ổ bụng cho phép phát hiện sớm dịch viêm tích tụ trong lòng tử cung ngay cả khi đường kính sừng tử cung chưa mở rộng quá mức. Kỹ thuật này đạt độ chính xác cao trong chẩn đoán phân biệt giữa viêm thể kín với chửa giả, sảy thai hoặc các khối u nang buồng trứng phức tạp trong thời gian chỉ từ 3 đến 5 phút.

Phẫu thuật cắt bỏ tử cung buồng trứng (OHE) có điều trị dứt điểm bệnh không? Phẫu thuật OHE là phương pháp điều trị triệt để nhất với tỷ lệ điều trị thành công đạt 71,88% trên các ca bệnh nặng, loại bỏ hoàn toàn ổ nhiễm trùng và ngăn ngừa vĩnh viễn nguy cơ tái phát bệnh. Đây là giải pháp chỉ định bắt buộc đối với các trường hợp viêm tử cung thể kín, tổn thương thực thể nặng hoặc chó cái lớn tuổi.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập bức tranh dịch tễ học chi tiết về bệnh viêm tử cung trên đàn chó tại Hà Nội với 135 ca mắc, khẳng định viêm tử cung chiếm 14,84% trong cơ cấu bệnh lý sản khoa.
• Tỷ lệ mắc bệnh ở thể hở (58,52%) cao hơn thể kín (41,48%), trong khi giống chó ngoại nhập chiếm tỷ lệ mắc bệnh áp đảo lên tới 84,44%.
• Nhóm chó từ 1 đến dưới 6 tuổi và chó chưa từng sinh sản (chiếm 56,25%) là những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung cao nhất trong quần thể.
• Nghiên cứu chứng minh tính hiệu quả vượt trội của phác đồ bảo tồn nội khoa (90,80%) và phác đồ phẫu thuật cắt bỏ tử cung buồng trứng OHE (71,88%), đạt tỷ lệ phục hồi chung 85,71%.
• Công trình đóng góp nền tảng dữ liệu khoa học chuẩn mực, định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo giai đoạn 2026-2028 mở rộng khảo sát phân lập vi khuẩn chuyên sâu và hoàn thiện quy trình sàng lọc sinh sản định kỳ cho thú cưng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN TẤN QUANG BƯỚC ĐẦU KHẢO SÁT VIÊM TỬ CUNG TRÊN CHÓ VÀ ỨNG DỤNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ Ngành: Thú y Mã số: 8 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Sử Thanh Long NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 01 tháng 7 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Tấn Quang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN! Lời đầu tiên, tôi xin được chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban chủ nhiệm khoa Thú y, cùng toàn thể các Thầy Cô giáo đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại nhà trường, trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản về chuyên môn nghề nghiệp và tư cách đạo đức làm nền tảng cho tôi trong cuộc sống cũng như công việc.

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy PGS. Sử Thanh Long - Trưởng bộ môn Ngoại Sản khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã dành thời gian tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Bác sỹ Thú y Nguyễn Thị Hoa cùng các cán bộ,các bác sỹ tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực tập tại phòng khám. Tôi cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu.

Hà Nội, ngày 01 tháng 7 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Tấn Quang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình. vii Danh mục biểu đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiến.

Tổng quan tài liệu. Bệnh viêm tử cung trên đàn chó. Khái niệm bệnh viêm tử cung. Các dạng viêm tử cung.

Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh. Đặc điểm dịch tễ học. Tình hình nghiên cứu về đề tài trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu về đề tài ở Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu về đề tài trên thế giới. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. 15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung ở chó. Phương pháp chẩn đoán bằng siêu âm bệnh viêm tử cung ở chó. Phương pháp điều trị bảo tồn.

Phương pháp điều trị Ngoại khoa. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Tình hình chó đến khám, điều trị và sử dụng các dịch vụ tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA.

Tỷ lệ các bệnh trên chó đến khám và điều trị. Các bệnh sinh sản thường gặp ở chó cái. Các dạng viêm tử cung ở chó. Giống chó nội và chó ngoại mắc bệnh viêm tử cung được mang đến tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA.

Những nhóm tuổi thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung được mang đến phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA. Những lứa đẻ thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung được mang đến phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA. Hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung ở chó. Kết luận và kiến nghị.

38 Tài liệu tham khảo. 39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ IM Intramuscular (Tiêm bắp) OHE Ovariohysterectomy PGF 2α Prostaglandin F 2α TT Thể trọng v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tỷ lệ chó đến khám chữa bệnh và dịch vụ tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia. Tỷ lệ các bệnh trên đàn chó đến khám và điều trị.

Tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa thường gặp ở chó cái. Các dạng viêm tử cung. Giống chó nội và chó ngoại trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung. Các nhóm tuổi thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung.

Những lứa đẻ thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung. 34 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Kiểm tra thân nhiệt trên chó.

Chó bị chảy dịch viêm ra ngoài. Siêu âm chẩn đoán viêm tử cung trên chó. Các bọc viêm khi siêu âm trên chó bị viêm tử cung. 18 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.

Tỷ lệ các bệnh trên đàn chó đến khám và điều trị tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia. Tỷ lệ các bệnh sản khoa thường gặp trên chó đến khám và điều trị tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia. Số lượng chó nội và chó ngoại trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung đến khám, điều trị tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia. Các nhóm tuổi thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung đến khám và điều trị tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia.

Những lứa đẻ thường gặp trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung đến khám và điều trị tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia. 33 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Tấn Quang Tên luận văn: Bước đầu khảo sát viêm tử cung trên chó và ứng dụng phác đồ điều trị Ngành: Thú y Mã số: 8 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xây dựng bức tranh tổng thể về tình hình bệnh viêm tử cung và các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung ở chó nuôi tại địa bàn thành phố Hà Nội Xây dựng phác đồ phòng và điều trị bệnh viêm tử cung trên chó. Phương pháp nghiên cứu Đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp thu thập thông tin Phương pháp phân loại giống chó Phương pháp chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung ở chó Phương pháp chẩn đoán bằng siêu âm bệnh viêm tử cung ở chó Phương pháp điều trị bảo tồn Phương pháp điều trị Ngoại khoa Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận Từ năm 2013 đến nay, tổng cộng có 18906 trường hợp chó đến khám chữa bệnh và sử dụng các dịch vụ tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia.

Trong đó, có 135 ca mắc bệnh viêm tử cung trong tổng số có 910 ca sản khoa; Khi đánh giá trên đàn chó mắc bệnh viêm tử cung, nhận thấy: Chó mắc bệnh viêm tử cung dạng hở phổ biến hơn so với dạng kín (58,52% so với 41,48%); Giống chó ngoại (114 chó) có số lượng mắc bệnh viêm tử cung cao hơn so với giống chó nội (21 chó); Nhóm chó dưới 1 tuổi có số lượng mắc bệnh viêm tử cung thấp hơn so với nhóm chó từ 1 tuổi trở lên; ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các chó đã đẻ nhiều lứa có số lượng mắc viêm tử cung thấp hơn so với những chó không cho sinh sản hoặc đẻ ít lứa; Sử dụng phương pháp phương pháp điều trị bảo tồn và phương pháp phẫu thuật cắt tử cung buồng trứng đều mang lại hiệu quả cao với tỷ lệ khỏi lần lượt là 90,80% và 71,88%. x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Tan Quang Thesis title: Investigation of the metritis status in dogs raising in Hanoi and treatment method application Major: Veterinary Medicine Code: 8 64 01 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives - A comprehensive picture of factors affecting uterine inflammation in dogs in Hanoi. - Prevention and treatment of metritis in dogs. Materials and Methods Topics used the following research methods: Data collection method Dog breed categorization The method of clinical diagnosis of metritis in dogs Ultrasound diagnosis of metritis in dogs Conservative therapy Surgical methods Data processing methods.

Main findings and conclusions - From 2013 up to now, there are 18906 cases of dog coming for examination, treatment and using the other services at the Gaia Clinic and Resort. Meanwhile, out of 910 cases of the obstetric disease, there were 135 cases with metritis. The evaluation of dogs suffering from metritis: - Open-cervix metritis was more common than closed-cervix metritis in canine (58. - Foreign dogs had higher numbers of metritis (114 dogs) than that of domestic dogs (21 dogs).

- A higher risk of metritis was exhibited in dogs < 1 year in the age in comparison with dogs ≥ 1 year old. xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Dogs with more parity are less likely to develop metritis than dogs that not breed or fewer parity (irregular whelping). - In treatment therapy, using conservative treatment methods and surgical methods of ovarian uterine surgery has high efficiency with 90.88% cure rates, respectively. xii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI Những năm gần đây, nền kinh tế ngày càng phát triển, đời sống dân trí được nâng cao và cải thiện, do vậy việc nuôi chó để giữ nhà, làm cảnh và làm kinh tế được quan tâm chú ý trong nhiều gia đình người dân Hà Nội. Ngoài các giống chó nội được nuôi từ lâu đời, gần đây có rất nhiều giống chó ngoại được nhập vào nước ta làm phong phú và đa dạng các giống chó được nuôi. Tuy nhiên, chó là loài động vật mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh nên rất dễ mắc nhiều bệnh khác nhau như nội khoa, ngoại khoa, sản khoa, truyền nhiễm và ký sinh trùng. Trong các bệnh sản khoa, bệnh viêm tử cung là bệnh thường gặp nhất của đường sinh sản ở chó cái và có tầm quan trọng trong thực tiễn rất lớn (Kempisty & cs., 2013) bởi có thể gây vô sinh trên đàn chó.