NGUYEN HUu NINH - B~CH DANG PHONG BENH - GIA sOC __ ~ NHA XUAT BAN NONG NGHI~P s:. ~ v NGUYEN Ht1U NINH • B~CH DANG PHONe ~ , BENH I • SINH SAN GIA sue ~ (In ian tint hail NHA XUAT BAN NONG NGHIEP HA NOT- 2001 uri NHA xc,(r BAN Hieti nay ty te sinh de clla dan trau bo nuoi trong nhan: dan cung nhu trong cdc trqi chan nuoi quoc doanh. con rat tluip. ve sinh san nluc n{m soi, sat r-iu, uiern nhiem.
0 duong si";'h due, cieni uu. con hn« ph6 bien, nluit la 0 dan bo sua, lam. te' trong chan nuoi chua cao. So di co tinb.
La do cong tac quati Ii nuoi duong, cham. soc dan gia sue sinh san chua dap ling duoc ·cac ylu to, ky thugt can thiet. De gop ph'fin uao ui~c kMng chI benh. ve sinh s«n, dam btio eho dim gia euc phat trien.
nhanli ca ue so luang va chiit luang, cluing tot xutit ban cuon. sinh san cuo gia suc" do hai chuyen. gia Tnu y La Nguyen Hiiu Ninh ua Bach Dang Phong bien. soan: Sacn gioi thieu.
cdc b~nh sinh san thuang gt),p trong ctic thai ky c6 chua, thai ky de va sau khi de; cdc chung benh. v6 sinh ua cdc yeu t6 anh huang den khd nang sinh. san cua gia suc. Trong moi trubng hop cae tac gui deu de crJpden trieu cluing benh, each chan doan, tien.
luang benli 3 va phuong phap di~u tri co hieu qua. Nita xutit ban Nang nghiep xin tran. trong gioi thi~u cuon. sach ciing ban dQC ua.
y kiln dong gop. NHA XUAT BAN NONG NGHII~.P CHVONGI NHU'NG BtNH SINH SAN THUONG G~P 0 GIA sue I. NHVNG BI;NH THOI KY co CHUA 1. B~nh phil thung Bsnh thucng phat ra a bo va ngua khoang mot thang truce khi de.
Nguyen nhan gay b~nh chu yeu Ia thieu V~l1 dong' hoac co nang etta tim, than bt yeu gdy tro ngai cho tuan hoan ella tlnh mach lam cho ml(lc thttl1l xuat dong lai du(1i da bung. N gua va bo thuong. phil a phlin bung tI'11(lc r6n, nhung khOng cd pham vi ro rang, co khi Ian ~ng. den nguc, Bau vii cung co khi phil, th~m chi ca mep iim h9.
Ch6 phil det, nhist d¢ thap, an tay thay lorn xu6ng. Neu cM phil say sat thl d~ bi vism. - Dieu tri: cho an thirc an chat hrong tot, han che uong mroc, tang cuong v~n dQng; co the tiam cafein tic 5 den 10 ml. Benh bai liet Benh hay gap c1 bo va 1<;1n.Trude khi de, 2 chan sau b~.li liet, eon \'~t.
khong dang duoc, Benh thuong phat ra () nhirng thang chua cuoi cimg. - Nguyen nluui viI. trieu cluing: chu yeu do nuoi dllf1ng xau. M¢t 56 truong hop khong co nguyen nhan 1"0 rang.
Gia sue co chua din rat nhiau canxi <':I giai dean chua cudi cung. Neu thuc an thieu can xi va t hira Ian thi con v~t de bi bai li$t. Co trai 19n nai th€ly nhieu con co chtra chan sau dang kheng vCtng boac di xieu veo. Sau khi b6 sung canxi vao khau phan an thl b~nh giam J'() ret, Gia sue co chua ma q ua gay yeu hoac kiet sac thl cung d~ mac benh bai liet.
Thoat dau can vat ua nam, nhung dang day rat kh6 khan, hai chan sau yeu, dung ea run run: eli lai cang kh6 khan, chan sau xieu veo, sau thl khong dang duoc nua du co nguci de1. Neu bai li~t keo d.8i thl eac co ella chan sao bi teo, nhirng cM ty xudng da:t bi tb6i lost. Khong co tri(!u chang toan than. Bo, de, len doi khi b] sa am dao, Khi de, neu ta cung bi xoan thl kheng t6ng thai ra duoc.
- Tien luong: tot neu benh phat ra VaG giai doan con vl,lt sap de. Nell khOng qua15 ngay thl sau khi de, con vat se trd Iai blnh thuong. Neu benh phat ra scm va keo dai thi gia sue co the bi bai huyet, rna chet do nhieu eM bi th6i loet. Dieu tri: tiem dung dich gluconat canxi 20% tit 500 d~n 1000 ml vao tlnh mach.
N{lu khOng co gluconat canxi, co the ti~m gluce t6ng hop. De tranh bi th6i lost, can 16t ram kho day cho con v~t nam vA l~t trO mlnh cho no m6i ngay ba b6n Ian. Neu gia sue dang duQC, moi ngay nen nang !l0 dung len hai Ian. Cho an thiic 1n.
co nhisu chilt dinh duong, d~ tieu, co du chin khoang' "Ill vitamin. Rach CCI bung Bsnh nay thucng ~p 0 bo, ngua vao nhung thang chua cuoi cling. - Nguyen nhan: co bung bi rach do hue, da, n5nk nhau, nga., nuoc thai qua nhieu, mang thai bi thu)' thung. Thuong' xay ra GQt ngot lam thay d6i hlnh dang o:.n con gia sue.
Do dac diem v~ giai phau, bo va de hay phat sinh (1 duoi bung ben phai. Mai dAu thanh bung l~i ra it, SIlU loi ra nhieu do thai phat trien. Vong thoat vi lit cM mieng' cua co bung bi rach. Vach cua thoat vi lA da bung, tt5 chitc dttai da vA phuc mac 410 thanh.
B~l\ trong cua thoat vi la ttl cung va nhirng khi quan nc$i tang khac. Tuy thea muc d¢ co bi rach, c6 khi ch6 thmH vi loi ra, co ranh giai ro rang, cung co khi khong roo. Tim luang: phai rat tMn trong. Khi co bung hi rach, sue ran yeu di, lam cho thai gian de keo dai, thai 7 b] tong ra cham nen ch~t ngat, Thoat vi qua to c6 th~.
lam chet gia sue me. - Dieu tri: thoat vi nho thi kh6ng can mo. Di~u quan trong ia ngan thoat vi phat trien. Muon vay phai bang chat eM thoat vi bang mot rnisng vAi ben, eMc dlJ co bung do phai chiu dung mot luc Ian.
Khi de nen tiC} san cho tot. De xong thl dao thai can me. Thoat vi to, TIlOcung it thanh congo 4. Sa am dao Am dao hlnh thanh nhiing nep.
nhan loi ra ngoai. Sa am dao co the mot phan hoac toan phan. - Nguyen nhan: do day chang gift am dao yeu, ap luc trong bung tang hoac ran qua manh; do can v~t bi suy nhuoc; con v~t co chira to ma narn qua lau; am dao bi kich thich' manh, con v~t ran qua nhieu. - Trieu cluing: phu thuec vao mile d() sa Am dao.
+ Sa din dao m<;}t phan: thuong xay ra truce khi de. Thanh am dao bi nhan nheo loi ra nhu m()t qua bong, Neu mci bj thi phan Ioi ra nho, niem mac 1<)ra ngoal khi gia sue nam, thut van khi no dung dl),y. Niem mac bi xung huye't. N eumac b~nh dB.
lau thi phan loi ra to, gia sue dang day hoi lau moi thut vao duoc, co khi chuyen thanh sa am dao toan phsn. Niern mac xung huyet nang, thuy thung, kho, dinh phan. 0 met so con cai, h~ co chua lau thl am dao loi ra mot phan. 8 + Sa 11m dao loan plum: xay ra tr\1ae khi de la do.
sa tim dao met phan keo dai mil phat tri~n len hoac do sa am dao nguyen phat. Phan Am dao lei ra ngoai to. nhu qua bong, co khi nhin tha:y ca c6 tli cung con dlnh eMit niem dich quanh. Sau khi de rna sa am dao thl phan loi ra tuong doi nho, khOng thay co tli eung.
Thanh am dao thuong day va cung. Co khi phan am dao 10i ra boc ca bang quang eang to. Con v~t tieu Wim kh6 khan. 1'rU- truong hop ca biet con noi chung khi gia sue dung day am dao khong thut vao duoc.
Neu b! 10i ra qua lau, niem mac u huyet tim bam, thuy thung, be mat co the kh6 nut, n\10C vang ri ra tit ehO nut. Niem mac d~ bi dinh phan va da:t cat. 1'rbi nang c6 the co gioi. Thuong khi len bi sa am dao thi true trang cung Ioi ra.
Khi sa Am dao, trau, bo thuong bon chon, cong lung ran nhu ran dai. Tri~u chung toan than khong roo Ngua, de, len thuong d§:n den viem phuc mac va bai huyet. Luong: sa am dao mot phan thl kh6ng dang ngai vi khi de, thanh am dao keo thAng vEl phia triroc, phan am dao Ibi ra b! keo vao h6 X\1C1ng chau ma mat di, nen khong snh huong' den sinh de. Sa am dao toan phan me.
xay ra gan ngay de, tien 1l. Sau khi de co the ttj khoi. Tren thuc te vAn can dieu tri kip thai de phong nhiem trimg anh huang den toan than, gay ra s6t cao lam cho luong sua 9 giam di hoac mat. Neu de' b~nh keo dai, nlam mac am dao co the bi hoai tli hoac con vat b! bai huyet ma chet.
Nhieu truong hop tuy da chua khoi nhung Ian chua de sau vAn too phat Neu tai phat nhiau Ian thl phat sinh viem c6 tu cung sau Ian vao tucung lam chet thai hoac gay ra say thai.,len, neu thai gian sa Am dao keo dai, c6 the phat sinh viern phuc mac, bai huyet, lam chet can v~t. : Dieu tri: tuy thuoc VaG mac d¢ sa am dao, Truong hop sa Am dao mot philo, lai gan ngay de thl Ill\1C dich cua dieu tr] khong cho benh tien trien va gay t6n thuong. Mu6n vay, phai tang cuong chan tha d d(}ng co de gia sue it nam. Khi va chuang thl cho con.
v~t dang a cho phis sau cao phla truce thap de giam bot lip luc cua h6 chau. Hoac khi nam thl phan sau cling phai cao hon phan truce, Nen buoc du6i can v~t ve m~t ben VI khi eu d¢ng, du6i se lam say sat niem mac am dao noi b] 10i ra. Ngoai ra phai chu y cham soc nuoi dudng t6t can v~t. Neu no hi tao bon hoac Ia chay thi phili kip thai di~u trio Neu luc con v~t dung rna phan am dao loi ra kheng t1,l thut vao ducc thl phai day vao.
Sa Am dao toan phan khOng tl,t co vao ducc, thai gian keo dai nan b] viem va t6n thuong thl ngoai vi~c xli ly phan am dao 10i ra con phai tien hanh dieu trio Neu hang Quang cling lei ra thl phai an bang quang vao vi trf ella n6. Dieu tri chia lam hai buoc: day Am dao vao vi trl cu va c6 dinh, Khi dity am dao vao vi tri CU, nen de con 10 v~t dung" cho truce thap sau cao. Neu con v~t khong dung ducc thl phai treo hoac do cho nd dung de giam ap lue- trong hI) chsu. Rua phan am dao lei ra bang dung djch phen chua 2'X: hoae rivanol 1%., hoac lugol 1<k" hoac cac loai thudc sat trung nhe.
Rlia lai bang dung dich khang sinh (1 trieu UI penieilin va 1 gam steptomicin hoa tan trong 200 ml nude e~t). RAc len phan am dao loi ra 1119t lop bot sunfamit r"Oi d.1y am dao vao vi trl cu.