Khảo Sát Tình Hình Nhiễm Bệnh Mò Bao Lông Do Demodex Spp Trên Chó Tại Hà Nội

• Tác giả: Nguyễn Lệ Giang
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Khánh Linh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Khảo Sát Tình Hình Nhiễm Bệnh Mò Bao Lông Do Demodex Spp Trên Chó Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1.1. Khái quát chung
• 5.1.2. Vị trí Demodex canis ký sinh trên chó trong hệ thống phân loại động vật học
• 5.1.3. Vòng đời phát triển
• 5.1.4. Đặc điểm dịch tễ của Demodex canis gây bệnh trên chó
• 5.1.4.1. Tuổi cảm nhiễm
• 5.1.4.2. Mùa vụ
• 5.1.5. Đặc điểm bệnh lý và lâm sàng bệnh do Demodex canis trên chó
• 5.1.5.1. Biểu hiện lâm sàng
• 5.1.5.2. Tác hại gây bệnh của Demodex canis
• 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6.1. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 6.1.1. Địa điểm nghiên cứu
• 6.1.2. Thời gian nghiên cứu
• 6.1.3. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 6.2. Nội dung nghiên cứu
• 6.2.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh do demodex trên chó tại địa bàn Hà Nội
• 6.2.2. Mô tả đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của bệnh do demodex sp
• 6.2.3. Định loại loài demodex sp
• 6.2.4. Đề xuất biện pháp phòng trị
• 6.3. Phương pháp nghiên cứu
• 6.3.1. Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin
• 6.3.2. Phương pháp kiểm tra và lấy mẫu trên da
• 6.3.3. Phương pháp quan sát, đánh giá vùng da tổn thương
• 6.3.4. Phương pháp phân loại loài demodex sp
• 6.3.5. Phương pháp phân loại giống chó nội và chó ngoại
• 6.3.6. Phương pháp phân loại nhóm lông dài và ngắn ở chó
• 6.3.7. Phương pháp đánh giá mức độ gây bệnh của demodex canis trên chó qua biểu hiện lâm sàng
• 6.3.8. Mùa vụ trong năm
• 6.3.9. Quy định lứa tuổi chó
• 6.3.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 7. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 7.1. Khảo sát tình hình nhiễm demodicosis trên chó tại địa bàn Hà Nội
• 7.1.1. Tỷ lệ mắc bệnh ngoài da trên chó nuôi ở địa bàn Hà Nội
• 7.1.2. Kết quả chó mắc demodicosis theo các lứa tuổi
• 7.1.3. Kết quả chó mắc demodicosis theo tính biệt
• 7.1.4. Tỷ lệ truyền lây demodicosis từ mẹ sang con
• 7.1.5. Kết quả chó mắc bệnh demodicosis theo nguồn gốc (nội, ngoại)
• 7.1.6. Kết quả chó mắc demodicosis theo kiểu lông (ngắn, dài)
• 7.1.7. Kết quả chó mắc bệnh demodicosis theo mùa vụ
• 7.1.8. Sự phân bố vị trí vùng da mắc demodicosis trên cơ thể chó nuôi nhiễm bệnh
• 7.2. Định loại demodex sp
• 7.2.1. Định loại demodex sp bằng phương pháp hình thái học
• 7.2.2. Định loại demodex canis bằng phương pháp sinh học phân tử
• 7.3. Mô tả bệnh lý lâm sàng của chó do demodex canis
• 7.4. Đề xuất biện pháp phòng trị demodicosis
• 7.4.1. Phòng bệnh
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Mò Bao Lông Chó Nguyên Nhân Tác Hại

Bệnh mò bao lông hay còn gọi là Demodicosis, là một bệnh da liễu phổ biến ở chó, gây ra bởi loài ve Demodex. Demodex spp ký sinh trong nang lông và tuyến bã nhờn, gây viêm nhiễm, ngứa ngáy và tổn thương da. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm suy giảm sức đề kháng của chó, tạo điều kiện cho các bệnh kế phát nguy hiểm. Theo Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996), Demodex canis xâm nhập vào nang lông và tuyến nhờn, gây viêm mãn tính, phồng rộp biểu bì, rụng lông và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, thường là Staphylococcus, gây mụn mủ hoặc áp xe. Nghiên cứu này tập trung vào việc khảo sát tình hình nhiễm Demodex chó Hà Nội, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về bệnh và đề xuất các biện pháp phòng trị hiệu quả.

1.1. Demodex spp ở chó Phân loại và đặc điểm sinh học

Hiện nay, có ba loài Demodex được biết đến có khả năng gây bệnh Demodicosis ở chó: Demodex canis, Demodex injai và Demodex cornei. Demodex canis gây viêm nang lông và mụn nhọt, Demodex injai gây da nhờn, và Demodex cornei gây ngứa da. Vòng đời của Demodex spp diễn ra hoàn toàn trên da chó, kéo dài khoảng 20-35 ngày, bao gồm các giai đoạn: trứng, ấu trùng, tiền nhộng, nhộng và trưởng thành. Việc hiểu rõ đặc điểm sinh học của từng loài Demodex là rất quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh.

1.2. Tác động của bệnh mò bao lông đến sức khỏe chó

Bệnh mò bao lông không chỉ gây khó chịu cho chó do ngứa ngáy, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Các tổn thương da tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng thứ phát, dẫn đến hạch to, hôn mê và sốt. Chó bệnh trở nên đờ đẫn, mệt mỏi, ủ rũ, gầy yếu mặc dù ăn nhiều. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến tử vong. Do đó, việc phát hiện và điều trị sớm bệnh mò bao lông là vô cùng quan trọng.

II. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Điều Trị Demodex ở Chó

Việc chẩn đoán và điều trị bệnh mò bao lông ở chó gặp nhiều thách thức. Triệu chứng lâm sàng của bệnh có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh da liễu khác. Chẩn đoán Demodex chó đòi hỏi phải thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt như cạo da và soi dưới kính hiển vi để tìm ve Demodex. Việc điều trị Demodicosis cũng phức tạp, đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ thú y. Nhiều trường hợp bệnh tái phát do ve Demodex kháng thuốc hoặc do hệ miễn dịch của chó suy yếu.

2.1. Phân biệt triệu chứng Demodex chó với bệnh da liễu khác

Triệu chứng Demodex chó có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, từ rụng lông khu trú đến viêm da toàn thân. Các triệu chứng này có thể tương tự như các bệnh da liễu khác như dị ứng, nấm da hoặc viêm da do vi khuẩn. Do đó, việc chẩn đoán phân biệt là rất quan trọng để đảm bảo điều trị đúng bệnh. Bác sĩ thú y cần dựa vào kết quả xét nghiệm và tiền sử bệnh để đưa ra chẩn đoán chính xác.

2.2. Khó khăn trong điều trị Demodex canis do kháng thuốc

Một trong những khó khăn lớn nhất trong điều trị Demodex canis là tình trạng kháng thuốc của ve Demodex. Việc sử dụng thuốc không đúng cách hoặc lạm dụng thuốc có thể dẫn đến ve Demodex trở nên kháng thuốc, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Do đó, cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ thú y và sử dụng thuốc theo đúng liều lượng và thời gian quy định.

2.3. Yếu tố nguy cơ Demodex chó Hệ miễn dịch suy yếu

Hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát số lượng ve Demodex trên da chó. Khi hệ miễn dịch suy yếu, ve Demodex có thể sinh sôi quá mức, gây ra bệnh mò bao lông. Các yếu tố làm suy yếu hệ miễn dịch bao gồm: tuổi còn nhỏ, bệnh tật, stress, dinh dưỡng kém và sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Việc tăng cường hệ miễn dịch cho chó là một phần quan trọng trong việc phòng ngừa và điều trị Demodicosis.

III. Khảo Sát Demodex Chó Hà Nội Phương Pháp Kết Quả Ban Đầu

Nghiên cứu này tiến hành khảo sát tình hình nhiễm Demodex chó Hà Nội tại các phòng khám thú y. Mục tiêu là xác định tỷ lệ nhiễm bệnh, các yếu tố nguy cơ và loài Demodex phổ biến. Phương pháp nghiên cứu bao gồm: thu thập mẫu da, soi dưới kính hiển vi, và phân tích DNA để định loại Demodex spp. Kết quả ban đầu cho thấy tỷ lệ nhiễm Demodex ở chó mắc bệnh da liễu tại Hà Nội là khá cao, và Demodex canis là loài phổ biến nhất.

3.1. Địa điểm và thời gian khảo sát Demodex chó Hà Nội

Việc khảo sát Demodex chó Hà Nội được thực hiện tại các phòng khám thú y trên địa bàn thành phố. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng ... năm ... đến tháng ... năm .... Các mẫu da được thu thập từ những chú chó có biểu hiện bệnh ngoài da và được đưa về phòng thí nghiệm để phân tích.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích mẫu da khảo sát Demodex

Mẫu da được thu thập bằng phương pháp cạo da sâu tại các vùng da bị tổn thương. Các mẫu này sau đó được soi dưới kính hiển vi để tìm ve Demodex. Nếu phát hiện ve Demodex, mẫu sẽ được tiếp tục phân tích DNA để xác định loài. Phương pháp PCR được sử dụng để khuếch đại DNA của Demodex, sau đó giải trình tự để so sánh với các trình tự đã biết trong cơ sở dữ liệu gen.

3.3. Tỷ lệ nhiễm Demodex chó và các yếu tố liên quan

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ nhiễm Demodex chó mắc bệnh da liễu tại Hà Nội là 44,2%. Các yếu tố liên quan đến tỷ lệ nhiễm bệnh bao gồm: độ tuổi, giống chó, tình trạng lông và mùa vụ. Chó con và chó có hệ miễn dịch suy yếu có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn. Tỷ lệ nhiễm Demodex cũng có xu hướng cao hơn vào mùa hè và mùa thu.

IV. Điều Trị Demodex Chó Phương Pháp Hiệu Quả Lưu Ý Quan Trọng

Việc điều trị Demodex chó đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp, bao gồm: sử dụng thuốc diệt ve Demodex, tăng cường hệ miễn dịch, và chăm sóc da. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm: ivermectin, milbemycin oxime và amitraz. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và tình trạng sức khỏe của chó. Cần lưu ý rằng việc điều trị Demodex có thể kéo dài và đòi hỏi sự kiên trì.

4.1. Thuốc trị Demodex cho chó Lựa chọn và sử dụng an toàn

Có nhiều loại thuốc trị Demodex cho chó khác nhau, mỗi loại có ưu và nhược điểm riêng. Ivermectin là một loại thuốc hiệu quả, nhưng có thể gây tác dụng phụ ở một số giống chó. Milbemycin oxime là một lựa chọn an toàn hơn, nhưng có thể kém hiệu quả hơn trong một số trường hợp. Amitraz là một loại thuốc bôi ngoài da, nhưng có thể gây kích ứng da. Việc lựa chọn thuốc trị Demodex phù hợp cần được thực hiện bởi bác sĩ thú y.

4.2. Tăng cường hệ miễn dịch cho chó trong quá trình điều trị Demodex

Hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát ve Demodex. Việc tăng cường hệ miễn dịch cho chó trong quá trình điều trị Demodex có thể giúp giảm số lượng ve Demodex và ngăn ngừa tái phát. Các biện pháp tăng cường hệ miễn dịch bao gồm: cung cấp chế độ dinh dưỡng cân bằng, bổ sung vitamin và khoáng chất, và giảm stress.

4.3. Chăm sóc da cho chó bị Demodex Bí quyết giảm ngứa và viêm

Chăm sóc da đúng cách có thể giúp giảm ngứa và viêm cho chó bị Demodex. Việc tắm rửa thường xuyên bằng dầu gội chuyên dụng có thể giúp loại bỏ ve Demodex và các chất gây kích ứng da. Sử dụng kem dưỡng ẩm có thể giúp làm dịu da và giảm ngứa. Tránh sử dụng các sản phẩm chăm sóc da có chứa hóa chất mạnh, vì chúng có thể làm tổn thương da và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.

V. Phòng Ngừa Demodex Chó Biện Pháp Chủ Động Bảo Vệ Thú Cưng

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc phòng ngừa Demodex chó là rất quan trọng để bảo vệ thú cưng khỏi căn bệnh khó chịu này. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm: kiểm soát ve Demodex trong môi trường sống, tăng cường hệ miễn dịch cho chó, và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đặc biệt, cần chú ý đến phòng ngừa Demodex cho chó con, vì chúng dễ bị nhiễm bệnh từ mẹ.

5.1. Kiểm soát ve Demodex trong môi trường sống của chó

Mặc dù ve Demodex sống trên da chó, nhưng chúng cũng có thể tồn tại trong môi trường sống của chó trong một thời gian ngắn. Việc vệ sinh sạch sẽ môi trường sống của chó có thể giúp giảm số lượng ve Demodex và giảm nguy cơ lây nhiễm. Cần thường xuyên giặt giũ chăn, nệm, đồ chơi của chó và khử trùng các khu vực chó thường xuyên lui tới.

5.2. Phòng ngừa Demodex cho chó con Lưu ý đặc biệt

Chó con dễ bị nhiễm Demodex từ mẹ trong những ngày đầu đời. Để phòng ngừa Demodex cho chó con, cần đảm bảo chó mẹ khỏe mạnh và không bị nhiễm Demodex. Nếu chó mẹ bị nhiễm Demodex, cần điều trị cho chó mẹ trước khi chó con ra đời. Ngoài ra, cần giữ vệ sinh sạch sẽ cho chó con và tăng cường hệ miễn dịch cho chúng.

5.3. Kiểm tra sức khỏe định kỳ Phát hiện sớm bệnh mò bao lông

Kiểm tra sức khỏe định kỳ là một biện pháp quan trọng để phát hiện sớm bệnh mò bao lông và các bệnh da liễu khác. Bác sĩ thú y có thể kiểm tra da của chó và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán bệnh. Việc phát hiện sớm bệnh có thể giúp điều trị hiệu quả hơn và ngăn ngừa các biến chứng.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Demodex Chó

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình nhiễm Demodex chó tại Hà Nội, các yếu tố nguy cơ và phương pháp điều trị hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện công tác phòng chống bệnh mò bao lông trên chó tại Việt Nam. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm kiếm các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn, cũng như nghiên cứu về dịch tễ học Demodex chó ở các vùng khác nhau của Việt Nam.

6.1. Tổng kết kết quả khảo sát Demodex chó Hà Nội

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ nhiễm Demodex chó tại Hà Nội là 44,2%, với Demodex canis là loài phổ biến nhất. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: độ tuổi, giống chó, tình trạng lông và mùa vụ. Việc điều trị Demodex đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp và cần được thực hiện bởi bác sĩ thú y.

6.2. Đề xuất các biện pháp phòng chống bệnh mò bao lông hiệu quả

Các biện pháp phòng chống bệnh mò bao lông hiệu quả bao gồm: kiểm soát ve Demodex trong môi trường sống, tăng cường hệ miễn dịch cho chó, kiểm tra sức khỏe định kỳ và điều trị sớm khi phát hiện bệnh. Cần chú ý đến phòng ngừa Demodex cho chó con và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ thú y.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về dịch tễ học Demodex chó

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc nghiên cứu về dịch tễ học Demodex chó ở các vùng khác nhau của Việt Nam, tìm kiếm các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn, và nghiên cứu về cơ chế kháng thuốc của ve Demodex. Các nghiên cứu này sẽ góp phần cải thiện công tác phòng chống bệnh mò bao lông trên chó tại Việt Nam.