HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN LỆ GIANG KHẢO SÁT TÌNH HÌNH NHIỄM BỆNH MÒ BAO LÔNG DO DEMODEX SPP TRÊN CHÓ TẠI ĐỊA BÀN HÀ NỘI, ĐỊNH LOẠI BẰNG PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC PHÂN TỬ Ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Khánh Linh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 25 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Lệ Giang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Bùi Khánh Linh, người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Ký sinh trùng, Khoa Thú Y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 25 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Lệ Giang ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.
vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu.
Cơ sở khoa học của đề tài. Khái quát chung. Vị trí demodex canis ký sinh trên chó trong hệ thống phân loại động vật học. Vòng đời phát triển.
Đặc điểm dịch tễ của demodex canis gây bệnh trên chó. Đặc điểm bệnh lý và lâm sàng bệnh do demodex canis trên chó. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu ở trong nước.
Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài. Phương pháp pcr. Phương pháp chiết tách dna. Mồi đặc hiệu sử dụng trong nghiên cứu.
Cách tiến hành phản ứng pcr. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cúu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh do demodex trên chó tại địa bàn hà nội. Mô tả đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của bệnh do demodex sp. Định loại loài demodex sp. Đề xuất biện pháp phòng trị.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin. Phương pháp kiểm tra và lấy mẫu trên da. Phương pháp quan sát, đánh giá vùng da tổn thương.
Phương pháp phân loại loài demodex sp. Phương pháp phân loại giống chó nội và chó ngoại. Phương pháp phân loại nhóm lông dài và ngắn ở chó. Phương pháp đánh giá mức độ gây bệnh của demodex canis trên chó qua biểu hiện lâm sàng.
Mùa vụ trong năm. Quy định lứa tuổi chó. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.
Khảo sát tình hình nhiễm demodicosis trên chó tại địa bàn hà nội. Tỷ lệ mặc bệnh ngoài da trên chó nuôi ở địa bàn hà nội. Kết quả chó mắc demodicosis theo các lứa tuổi. Kết quả chó mắc demodicosis theo tính biệt.
Tỷ lệ truyền lây demodicosis từ mẹ sang con. Kết quả chó mắc bệnh demodicosis theo nguồn gốc (nội, ngoại). Kết quả chó mắc demodicosis theo kiểu lông (ngắn, dài). Kết quả chó mắc bệnh demodicosis theo mùa vụ.
Sự phân bố vị trí vùng da mắc demodicosis trên cơ thể chó nuôi nhiễm bệnh 27 4. Định loại demodex sp. Định loại demodex sp. Bằng phương pháp hình thái học.
Định loại demodex canis bằng phương pháp sinh học phân tử. Mô tả bệnh lý lâm sàng của chó do demodex canis. Đề xuất biện pháp phòng trị demodicosis. Phòng bệnh.
Kết luận và kiến nghị. 41 Tài liệu tham khảo. 42 v DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tỷ lệ mặc bệnh ngoài da trên chó nuôi ở địa bàn Hà Nội.
Kết quả chó mắc Demodicosis theo các lứa tuổi. Kết quả chó mắc Demodicosis theo tính biệt. Tỉ lệ chó con sinh ra nhiễm Demodex sp. Kết quả chó mắc bệnh Demodicosis theo nguồn gốc chó (nội, ngoại).
Kết quả chó mắc Demodicosis theo kiểu lông (ngắn, dài). Kết quả chó mắc bệnh Demodicosis theo các tháng trong năm. Sự phân bố vị trí nhiễm Demodex sp. Trên cơ thể chó.
Các đặc trưng của Demodex sp trên các mẫu thu được. Biểu hiện lâm sàng các thể bệnh của chó mắc bệnh do Demodex sp. Kết quả điều trị Demodicosis. 37 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2.
Hình thái và các giai đoạn phát triển của Demodex canis. Vòng đời, vị trí kí sinh và sự truyền lây của Demodex canis. Hình thái của ba loài Demodex. Demodex canis trên vi trường.
Trứng điển hình của D. Kích thước đo được của 1 con Demodex canis. Kết quả điện di trên gel Agarose 1,5%. Demodex canis gây rụng lông, da bị viêm, nhăn nheo và đóng vảy ở chó.
Da chó bị lở loét, đóng vẩy và Demodex canis trên vi trường. gây ra các thể, triệu chứng trên chó. Kết quả điều trị Demodicosis. 38 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Lệ Giang Tên Luận văn: Khảo sát tình hình nhiễm bệnh mò bao lông do Demodex spp trên chó tại địa bàn Hà Nội và định loại bằng phương pháp sinh học phân tử Ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định một số đặc điểm dịch tễ tại địa điểm nghiên cứu của bệnh mò bao lông gây ra bởi Demodex nhằm xác định khả năng gây bệnh để đưa ra biện pháp phòng chống hiệu quả căn bệnh.
Định danh loài Demodex ký sinh ở chó tại Hà Nội dưới cấp độ sinh học phân tử. Phương pháp nghiên cứu Những chó mắc các bệnh về da đến khám và điều trị tại Phòng khám và chăm sóc Thú cưng Gaia sẽ được cạo da để kiểm tra sự có mặt của Demodicosis. Xác định tỷ lệ nhiễm Demodex ở chó và xét mối tương quan về tỷ lệ nhiễm với độ tuổi, nguồn gốc, tính biệt, mùa vụ, tình trạng lông, khả năng truyền lây từ mẹ sang con. Định loại Demodex dựa vào đặc điểm hình thái.
Định loại bằng phương pháp sinh học phân tử, sử dụng cặp mồi (Forward 5'- GACCCGGATTATTATGAGT-3',Reverse 5'-TTAGCTTAATCTTACACTAA- 3') được thiết kế theo trình tự gen của gen D. canis ở GenBank (No. Kết quả chính và kết luận Trong nghiên cứu này, tỷ lệ nhiễm Demodicosis trong tổng số các trường hợp bị bệnh về da ở chó tại Hà Nội là 44,2%. Bằng phương pháp sinh học phân tử đã xác định được chính xác loài gây Demodicosis trên chó tại địa bàn Hà Nội là Demodex canis, cùng với việc nghiên cứu các đặc điểm dịch tễ và đặc tính gây bệnh đã cho ta cái nhìn tổng quan về căn bệnh, từ đó có thể đưa ra biện pháp phòng trị thích hợp.
viii THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Le Giang Thesis title: Prevalence of Demodicosis in dogs in Hanoi and Demodex spp. identification by molecular technology. Major: Veterinary Medicine Code: 60 64 01 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives The main purposes of this study are to determine some epidemiological characteristics of Demodicosis in dogs and to give some methods of prevention and treatment this disease. Identificaion of Demodex spp.
in dogs in Hanoi by molecular technology. Materials and Methods Skin of dogs that show skin diseases lesion were checked under microscope for Demodicosis at Gaia Pets Clinic & Resort. Identify the prevalence of Demodicosis in dogs by age, gender, origin, season, hair condition, ability to transmit from mother to puppy. Morphological identificaion of Demodex spp.
Molecular identification by using Forward primer 5'- GACCCGGATTATTATGAGT-3' and Reverse primer 5'- TTAGCTTAATCTTACACTAA-3’, were published on GenBank (No.AB080667) Main findings and conclusions This study show that the prevalence of Demodicosis in dogs were infected with skin disease are 44. By molecular idnetification, has identified the exact cause of Demodicosis in dogs in Hanoi was Demodex canis. Some epidermiological characteristics of Demodicosis in dogs in Hanoi were mentioned. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Chó là loài động vật được thuần hóa từ rất sớm và được nuôi phổ biến ở khắp các nước trên thế giới.
Chúng được biết là loài động vật thông minh, dũng cảm, trung thành và gần gũi với con người. Xã hội ngày càng phát triển, cuộc sống của con người ngày càng được nâng cao thì các chú chó được nuôi trong các gia đình cũng được quan tâm chăm sóc nhiều hơn, bởi lúc này chúng không chỉ đơn thuần là vật nuôi trong nhà, mà chiếm vị trí là một người bạn, một thành viên trong gia đình hay còn là người đồng nghiệp khi được huấn luyện để đảm nhiệm những công việc như dẫn đường cho người mù, cứu hộ cứu nạn, tìm kiếm điều tra tội phạm. Nước ta cũng có truyền thống nuôi chó từ xa xưa. Ngoài các giống chó nội được nuôi từ lâu đời thì gần đây có rất nhiều giống chó ngoại được nhập vào nước ta làm phong phú thêm về chủng loại và số lượng các giống chó.
Tuy nhiên, chó là loài động vật rất mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh, số lượng chó tăng thì vấn đề về dịch bệnh cũng tăng cao gây thiệt hại không nhỏ cho người chăn nuôi. Chó có thể mắc nhiều bệnh khác nhau như: bệnh nội khoa, ngoại khoa, sinh sản, truyền nhiễm và kí sinh trùng. Trong các bệnh trên thì kí sinh trùng là bệnh tương đối phổ biến trên chó.