Luận Văn Thạc Sĩ: Tìm Hiểu Các Lễ Tết Cổ Truyền Ở Trung Quốc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh tìm hiểu các lễ tết cổ truyền ở trung quốc, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Văn Cần
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Huy Quý
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử thế giới
• Đề tài: Tìm Hiểu Các Lễ Tết Cổ Truyền Ở Trung Quốc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TẾT XUÂN
• 1.1. Xuất xứ và tên gọi
• 1.2. Các tục lệ chính
• 1.3. Quá trình phát triển của tết Xuân
• 1.3.1. Trong thời kỳ phong kiến
• 1.3.2. Thời kỳ từ 1911 đến 1949
• 1.3.3. Thời kỳ từ 1949 đến nay
• 2. CHƯƠNG 2: TẾT NGUYÊN TIÊU
• 2.1. Xuất xứ và tên gọi
• 2.2. Các tục lệ chính
• 2.3. Quá trình phát triển của tết Nguyên Tiêu
• 2.3.1. Trong thời kỳ phong kiến
• 2.3.2. Thời kỳ từ 1911 đến 1949
• 2.3.3. Thời kỳ từ 1949 đến nay
• 3. CHƯƠNG 3: TẾT ĐOAN NGỌ
• 3.1. Xuất xứ và tên gọi
• 3.2. Một số tục lệ chính của tết Đoan Ngọ
• 3.3. Quá trình phát triển của tết Đoan Ngọ
• 3.3.1. Trong thời kỳ phong kiến
• 3.3.2. Thời kỳ từ 1911 đến 1949
• 3.3.3. Thời kỳ từ 1949 đến nay
• 4. CHƯƠNG 4: TẾT TRUNG THU
• 4.1. Xuất xứ và tên gọi
• 4.2. Các tục lệ chính
• 4.3. Quá trình phát triển của tết Trung Thu
• 4.3.1. Trong thời kỳ phong kiến
• 4.3.2. Thời kỳ từ 1949 đến nay
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ TẾT KHÁC
• 5.1. Tết Thanh minh
• 5.2. Tết Thất tịch
• 5.3. Tết Trùng Dương
• 5.4. Tết Tết tỏ
• 5.5. Tết Đổng chí
• 5.6. Tết Lập bát
• PHỤ LỤC I: CÁC LỄ TẾT TRONG NĂM CỦA DÂN TỘC HÀN VÀ CÁC TỤC LỆ CHÍNH
• PHỤ LỤC II: TÊN GỌI KHÁC NHAU TRONG DÂN GIAN CỦA CÁC THÀNH THEO LỊCH THÁI
• PHỤ LỤC III: "TAM TỰ KINH" CỦA NGƯỜI DÒNG BẮC VỀ CÁC TẬP TỤC TRONG NĂM
• PHỤ LỤC IV: MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ LỄ TẾT Ở TRUNG QUỐC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám Phá Tổng Quan Về Các Lễ Tết Cổ Truyền Ở Trung Quốc

Các lễ tết cổ truyền ở Trung Quốc là một phần không thể thiếu trong văn hóa và lịch sử của quốc gia này. Những lễ hội này không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh các giá trị văn hóa mà còn thể hiện sự kết nối giữa con người với thiên nhiên và tổ tiên. Mỗi lễ tết đều có những phong tục, tập quán riêng biệt, phản ánh sự đa dạng và phong phú của nền văn hóa Trung Hoa. Trong bài viết này, sẽ khám phá những lễ tết nổi bật như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, và nhiều lễ hội khác.

1.1. Ý Nghĩa Và Vai Trò Của Các Lễ Tết Cổ Truyền

Các lễ tết cổ truyền không chỉ đơn thuần là những ngày nghỉ lễ mà còn là dịp để mọi người tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe và hạnh phúc. Những phong tục tập quán trong các lễ hội này thường gắn liền với các truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian, tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng và phong phú.

1.2. Các Lễ Tết Chính Ở Trung Quốc

Trung Quốc có nhiều lễ tết nổi bật như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, Tết Đoan Ngọ, và Tết Hoa Đăng. Mỗi lễ tết đều có những phong tục và nghi lễ riêng, từ việc chuẩn bị món ăn đến các hoạt động vui chơi, giải trí.

II. Khám Phá Tết Nguyên Đán Lễ Hội Đầu Năm Quan Trọng Nhất

Tết Nguyên Đán, hay còn gọi là Tết Âm Lịch, là lễ hội quan trọng nhất trong năm của người Trung Quốc. Đây là dịp để gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong một năm mới an khang thịnh vượng. Các hoạt động trong dịp Tết Nguyên Đán thường bao gồm dọn dẹp nhà cửa, trang trí, và chuẩn bị các món ăn truyền thống.

2.1. Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán có nguồn gốc từ các phong tục cổ xưa của người Trung Quốc, với nhiều truyền thuyết liên quan đến sự khởi đầu của mùa xuân. Đây là thời điểm để mọi người xóa bỏ những điều không may mắn của năm cũ và chào đón những điều tốt đẹp trong năm mới.

2.2. Các Phong Tục Trong Dịp Tết Nguyên Đán

Trong dịp Tết Nguyên Đán, người dân thường thực hiện nhiều phong tục như dọn dẹp nhà cửa, mua sắm đồ mới, và chuẩn bị các món ăn truyền thống như bánh chưng, bánh tét. Ngoài ra, việc trao đổi lì xì cũng là một phong tục không thể thiếu, thể hiện sự chúc phúc và may mắn.

III. Tết Trung Thu Lễ Hội Ánh Trăng Đặc Biệt

Tết Trung Thu, hay còn gọi là Tết Đoàn Viên, là một trong những lễ hội lớn của người Trung Quốc, diễn ra vào rằm tháng Tám âm lịch. Đây là dịp để gia đình quây quần bên nhau, thưởng thức bánh trung thu và ngắm trăng. Tết Trung Thu không chỉ mang ý nghĩa đoàn viên mà còn thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên.

3.1. Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Tết Trung Thu

Tết Trung Thu có nguồn gốc từ các phong tục cổ xưa, gắn liền với sự tôn vinh mặt trăng và mùa màng bội thu. Đây là dịp để mọi người thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên và cầu mong cho mùa màng bội thu.

3.2. Các Hoạt Động Trong Dịp Tết Trung Thu

Trong dịp Tết Trung Thu, người dân thường tổ chức các hoạt động như ngắm trăng, làm đèn lồng, và thưởng thức bánh trung thu. Những hoạt động này không chỉ mang lại niềm vui mà còn tạo cơ hội để gia đình gắn kết với nhau.

IV. Tết Đoan Ngọ Lễ Hội Đặc Sắc Với Món Bánh Ngon

Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là Tết Đoan Ngọ, diễn ra vào ngày 5 tháng 5 âm lịch. Đây là dịp để người dân tưởng nhớ các vị anh hùng và cầu mong sức khỏe. Món bánh đặc trưng trong dịp này là bánh tro, được làm từ gạo nếp và có hương vị đặc biệt.

4.1. Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ có nguồn gốc từ các phong tục cổ xưa, gắn liền với việc tưởng nhớ các vị anh hùng và cầu mong sức khỏe cho gia đình. Đây là dịp để mọi người thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên.

4.2. Các Phong Tục Trong Dịp Tết Đoan Ngọ

Trong dịp Tết Đoan Ngọ, người dân thường thực hiện nhiều phong tục như ăn bánh tro, tổ chức các hoạt động thể thao và vui chơi. Những hoạt động này không chỉ mang lại niềm vui mà còn thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ.

V. Tết Hoa Đăng Lễ Hội Ánh Sáng Rực Rỡ

Tết Hoa Đăng, diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch, là một lễ hội đặc biệt với những chiếc đèn lồng rực rỡ. Đây là dịp để mọi người cùng nhau thưởng thức ánh sáng và cầu mong cho một năm mới an khang thịnh vượng.

5.1. Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Tết Hoa Đăng

Tết Hoa Đăng có nguồn gốc từ các phong tục cổ xưa, gắn liền với việc tôn vinh ánh sáng và cầu mong cho một năm mới tốt đẹp. Đây là dịp để mọi người thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên.

5.2. Các Hoạt Động Trong Dịp Tết Hoa Đăng

Trong dịp Tết Hoa Đăng, người dân thường tổ chức các hoạt động như thả đèn lồng, ngắm trăng và thưởng thức các món ăn truyền thống. Những hoạt động này không chỉ mang lại niềm vui mà còn tạo cơ hội để gia đình gắn kết với nhau.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Các Lễ Tết Cổ Truyền Ở Trung Quốc

Các lễ tết cổ truyền ở Trung Quốc không chỉ là những ngày nghỉ lễ mà còn là những giá trị văn hóa quý báu. Trong bối cảnh hiện đại, việc gìn giữ và phát huy các lễ tết này là rất quan trọng để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Các lễ tết sẽ tiếp tục là cầu nối giữa các thế hệ, giúp mọi người nhớ về nguồn cội và truyền thống của dân tộc.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn Các Lễ Tết

Việc bảo tồn các lễ tết cổ truyền không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn tạo cơ hội cho các thế hệ trẻ hiểu và trân trọng giá trị văn hóa của tổ tiên.

6.2. Hướng Đi Tương Lai Của Các Lễ Tết Cổ Truyền

Trong tương lai, các lễ tết cổ truyền cần được kết hợp với các hoạt động văn hóa hiện đại để thu hút sự quan tâm của giới trẻ, từ đó giúp các lễ tết này tiếp tục phát triển và tồn tại trong xã hội hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

DAI HOC QUOC GIÀ HA NOI TRITONO DAI HOC KHOA HOC XÀ HÒI VA NHÀN VÀN NGUYEN VÀN CÀN TIM HIEU CAC LE TET CO TRUYÈN Ò TRUNG QUÒC Chuyen ngành: Lich su thè giói Ma so : 5 08 01 LUAN VÀN THAC SÌ KHOA HOC LICH SU* r- H-'- U NGUOl HUÓNG DAN KHOA HOC: iKU, •lu ' WH PGS. NGUYÈN HUY QUI \i-lifòbL HA NOI - 2002 %- VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma LÒI CAM DOAN Tòi xin carri doari day là còng trình nghièn cùu cùa rièng cà nhàn tói, chua co mot tàc già nào khàc còng bó. TAC CIA LUAN AN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma BANG CHtJ VIÉT TÀT GS Giào su PGS Phó giào su SCN Sau còng nguyén TCN Truóc còng nguyé XHCN Xa hoi chù nghla Nxb Nhà xuat bàn tr Trang VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma MUC LUC Trang Phàn mòr dau 7 Chuong1 TÉT X U A N 13 1.1 Xuat xu: va tén goi 13 1.2 Càc tue le chinh 15 1.1 Tue eùng Tao 16 1.2 Thàm mó ma to tién 18 1.3 Treo bua trù tà ma, dàn thiép mòn thàn 18 1.4 Treo càu dò'i tét 19 1.5 Treo tranh tét 20 1.6 Dot phào ngày Xuàn 21 1.7 Chuàn bi bua cam doàn vién 22 1.9 Té le to tièn 23 1.3 Qua trình phàt trién cùa tét Xuàn 30 1.1 Trong thcd ky phong kién 30 1.2 Thòiky tir 1911 dén 1949 31 1.3 Thòiky t ù l 9 4 9 d é n n a y 33 Chuofng 2 TÈT NGUYÉN TIÈU 37 2.1 Xuat xu: va tén goi 37 2.2 Càc tue le chinh 43 2.1 Tét Nguyén Tièu vói tue do dèn 43 2.2 Tét Nguyén Tiéu va tue àn bành 45 Nguyén Tiéu VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma 2.3 Tét Nguyén Tiéu va tue chod dèn 46 2.4 Nguyén Tiéu di ehcd "tét càu nò'i" 48 2.3 Qua trình phàt trién cùa tét Nguyén Tiéu 50 2.1 Trong thcfi ky phong kién 50 2.2 Thcrikytìirl911 dén 1949 51 2.3 Thòi ky tir 1949 dén nay 52 Chuomg 3 TÉT DOAN NGO 54 3.1 Xuàt xii va tén goi 54 3.1 Tét tuòng niém Khuà't Nguyén 55 3.2 Tét tucfng niém Ngù Tir Tu 56 3.3 Tét "Hiéu nix" tuòns niém Tao Nga 57 3.4 Tét "Thi nhàn" tuong niém Thu Càn 58 3.2 Mot so tue le ehinh cùa tét Doan Ngo 58 3.1 Treo là ngài, xuong bó 59 3.2 Treo ành Chung Qui 59 3.3 Àn bành chung 60 3.4 Uóng arou hùng hoàng 60 3.6 Deo tùi huong 61 3.7 Ràn "bành" va tròi 62 3.8 Sao thuong truàt, xàc ve 62 3.9 Dua thuyén róng 62 3.10 Tue ky niém hai làn tét Doan Ngo 65 3.3 Qua trình phàt trién cùa tét Doan Ngo 66 3.1 Trong thcd ky phong kién 66 3.2 Thòiky tir 1911 dén 1949 67 3.3 Thóiky tir 1949 dén nay 68 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma Chuomg 4 TÉT TRUNG THU 70 4.1 Xuà't xii va tén goi 70 4.2 Càc tue le chinh 71 4.1 Tue cùng Trang 71 4.2 Tue chia bành 74 4.3 Tue thuong Tràng 77 4.3 Qua trình phàt trién cùa tét Trung Thu 78 4.1 Trong thòi ky phong kién 7§ 4.3 Thcd ky tir 1949 dén nay 80 Chuomg 5 MOT SO TET KHA 83 5.1 Tét Thanh minh 83 5.2 Tét That tich 86 5.3 Tét Trùng Duong 93 5.4 Tét té té 95 5.5 Tét Dóng chi 98 5.6 Tét Lap bàt 100 ' h à n két luàn 103 Tài !ièu tham khào Phu lue 113 Phu lue I : Càc le tét trong nàm cùa dàn toc Hàn va càc tue le clu'nh 113 Phu lue II: Tèn goi khàc nhau trong dàn gian cùa càc thàng theo lich Thài sa i25 Phu lue III: "Tam tu kinh" cùa nguci Dòng Bàc ve càc tàp tue trong nàm 127 Phu lue IV: Mot so hình ành ve le tét cf Trung Quòe 129 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma PHÀNTHLfNHÀT MÒDAU l.Muc dich nghién culi cùa luan àn Vàn hóa Trung Quéc co lich su làu dòd, phong phu va sau sàc,trong mot thcfi gian dai diing a vi tri tién tién cùa nhàn loai. Qua bao thè he càc phong tue tàp quàn, le té't luòn duac tòn trong, giii gin.

Nhiéu tàp tue dà tra thành thuàn phong, my tue, thành tiéu chuan già tri trong dcd song vàn hóa cùa nguòi dàn Trung Quoc. Mat khàc Trung Quoc là quò'c già róng lón, da dàn toc nén càc phong tue tàp quàn, le tét rat da dang va phong phu. Ngày nay chung ta dà buóc vào xà hoi hien dai nhung càc truyén thóng cùa vàn boa Trung Quò'c vàn là tài san tinh thàn vò già cùa càc dàn toc Trung Hoa. Trong thòi ky cài càch ma cùa, nén kinh té cùa Trung Quoc phàt trién manh dóng thòi cùng dat nén vàn hóa truyén thò'ng triróc mot so và'n de: Cài càch kinh té làm cho nén kinh té phàt trién, dem lai nhiéu già tri kinh tévàt chà't làm thay dòi nép song bình thuong.

Ma cùa cùng co nghla là dòn nhàn càc quan he giao luii vàn hóa quoc te' mai. Nhu vay cài càch ma cùa sé co nhùng tàc dòng tich cuc nhu làm phong phu thém càc hình thùc sinh boat vàn boa, da dang càc boat dòng vàn bòa, tiép thu auge nbùng tinh boa vàn hóa thè giói.Dóng thòi cùng co nbùng tàc dòng tiéu cuc nhu nhiéu le tét, nhiéu tàp quàn vàn boa bi mai mot, nhiéu boat dòng nghe thuat truyén tbòng dùng truóc nguy ca bi bién màt. Anh huong cùa kinh té thi truòng, cùa vàn boa ngoai lai co nhiéu diém tàc dòng kbòng tò't dén dao due, lò'i sò'ng, quan he còng dóng vò'n là chuan mire bang ngàn dòi cùa nén vàn bòa truyén thò'ng. VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma Trung Quò'c dà co nhiéu kinh nghiém thành còng trong viéc giài quyé't nhiing vàn de dat ra cùa dòi sò'ng vàn bòa xà bòi, giài quyé't nhùng ành • huong tiéu cuc cùa qua trình ma cùa giao luu de xày dung mot nén vàn hóa XHCN mang dac sàc Trung Quò'c.

Do dac diém ve dia ly va lich su nén nén vàn bòa truyén thò'ng cùa Viét Nam va Trung Quò'c co nhiéu net tuong dóng. Ngày nay kbi chuyén dói nén kinh té nuóc ta sang nén kinh té bang bòa nhiéu thành phàn, vàn bành theo ca che thi truòng thi nén vàn hóa truyén thò'ng cùa Viét Nam cùng se dùng truóc nhùng tbàch thùc nhu cùa nén vàn bòa Trung Quò'c. Viéc ma cùa boi nhàp, ngoài nhùng tàc dung tich cuc, cùng sé co nguy ca du nbap yé'u to' vàn bòa lai càng, xa la voi vàn bòa truyén thò'ng Viét Nam. Vi vày, cùng vói viéc xày dung va phàt trién kinh té de bòi nhàp khu vuc va thè giói, Dang ta chù truang tiép thu tinh hoa vàn hóa cùa càc dàn toc trén thè giói de làm giàu, làm phong phu thém cho vàn bòa Viét Nam, dóng thòi phài chù trong quan tàm giù gin truyén thò'ng vàn hóa cùa cha òng, giù gin bàn sàc vàn hóa dàn tòc.Tuy nhién, muò'n tbuc bién dugc yéu càu này khòng phài don thuàn dua vào y ngbi va nhàn dinh chù quan ma phài tìm hiéu bàn chà't, nguón gó'c cùa vàn hóa truyén thóng.

Phài xàc dinh dung va chi rò dàu là nhùng net dep phù bop vói cuòc sò'ng hien tai, là thuàn phong my tue; dàu là me tin, lac bau, khòng bop thòi, là dói phong bai tue. Nbìn lai tbuc té vàn bòa truyén thóng cùa Vict Nam trong dó co le tét co truyén déu chiù ành huong cùa Trung Quò'c. Tìm hiéu vàn hóa truyén thò'ng Trung Quoc ma cu the là càc le tét co tmyén cùa Trung Quoc trong qua trinh phàt trién cùa xà bòi chinh là de hiéu sàu sàc bon vàn bòa truyén thò'ng ma cu the là le té't co truyén Viét Nam. Do dó viéc cbon va trién khai de tài " Tìm hiéu càc le tét co truyén cùa Trung Quò'c" là mot viéc làm càn tbiét va co y nghla.

Dò'i tugng va pham vi nghién culi Trung Quò'c là dà't nuóc co mà'y ngàn nàm lich su. Qua qua trình phàt trién cùa càc triéu dai phong kién phong tue tàp quàn, le té't co truyén dugc VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma luu truyén va tich luy vò cùng phong phù. Màt khàc, Trung Quò'c là mot quò'c già da dàn toc phàn bó trén mot dien tich rgng lón nén phong tue tàp quàn, le tét khòng chi nhiéu ve so lugng ma con nhiéu ve the loai bình thùc. Ve thòi gian co thè tbà'y trong mot nàm khòng co thàng nào là khòng co le tét, tàp tue dac biet co nhùng thàng nhu thàng Giéng gàn nhu ngày nào cùng co.

Ve khòng gian kbòng co vùng nào là khòng co le bòi, mòi vùng lai co nhùng dac trung riéng, diéu này dugc minh boa bang càu nói cùa nguòi Trung Quò'c : "Muòi dam khàc phong, tram dam khàc tue". Ma phong tue là giò là né nép dà dugc lan truyén rgng rài. Tue là thói quen làu dòi , là nhùng thói quen dà àn sàu vào dòi song xà bòi, dà dugc mgi nguòi tbùa nhàn va làm theo. Vi vay le duang nhién phong tue, le tét co noi dung rat phong phù, bình thùc rà't da dang.

Han nùa Trung Quò'c là mot quò'c già nòng nghiép lai co mot nén vàn hóa phàt trién som. Ngay tu thòi nhà Ha càch day han 4000 nàm nguòi Trung Quò'c dà biét dén duòng hoàng dao va chu ky di chuyén cùa sao Mgc. Càn cu vào chu ky dó nguòi ta xàc dinh thòi gian va goi là 1 nàm bay 1 tuoi. Trong mot nàm càn cu vào su thay dòi cùa duòng hoàng dao va khi hau, thòi tié't nguòi Trung Quò'c co dà chia thành 24 tiét khi, mòi thàng co 2 tié't khi theo tràt tu sau: thàng Mot góm Tiéu bàn va Dai hàn, thàng Hai góm lap Xuàn, Vù tbùy; thàng Ba góm Kinh tràp, Xuàn phàn; thàng Tu góm Thanh minh, Cóc vù; thàng Nàm góm lap Ha,Tiéu man; thàng Sàu góm Mang chùng, Ha chi; thàng Bay góm Tiéu thù, Dai thù; thàng Tàm góm lap Thu, Xù thù; thàng Chin góm Bach lo, Thu phàn; thàng Muòi góm Hàn lo, Suang giàng; thàng Muòi mot góm lap Dòng, Tiéu tuyét; thàng Muòi hai góm Dai tuyét, Dòng chi.

Sau này trong qua trình sinh sò'ng va phàt trién cùa xà bòi dàn dàn xuat bién càc le tét khàc ti^ong dò co càc le té't mang tinh chà't ky niém, tuong niém càc danh nhàn, càc bàc quàn vuang boàc nhùng nguòi co còng trang dac bièt vi du Long dai dàu, Tam hoàng, Hàn tbuc, Doan Ngo, Tét bà co, Phàn long, Van thg, Té té v. Cùng co càc té't xuat hien do càc tòn giào mang lai dàn dàn tra thành té't chung cùa toàn xà bòi vi du Tbién dàn, Dia tang.