Chương I: Cơ sở lý luận về bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khau bằng vận chuyển bằng đường biển Chương II: Hoạt động khai thác bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biễn tại VNI Đông Đô Chương II: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động khai thác bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biến tại Công ty Bảo hiểm VNI Đông Đô Em xin gửi lời cảm ơn đến ThS. Trần Tiến Dũng đã giúp đỡ và chỉ bảo nhiệt tình để em có thể hoàn thành đề tài này. Cảm ơn công ty bảo hiểm Hàng không VNI Đông Đô đã tạo điều kiện để em thực tập và cung cấp số liệu cho đề tài của em. Do thời gian, kiến thức thực tế và kinh nghiệm còn hạn chế nên chuyên đề của em sẽ không tránh khỏi những thiếu sót.
Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô giáo để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! CHUONG I: CO SO LY LUAN VE BẢO HIẾM HÀNG HÓA XUAT NHAP KHAU VAN CHUYEN BANG DUONG BIEN 1. Tổng quan về bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biến. Lịch sử hình thành và phát triển của bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển Bảo hiểm hàng hải có lịch sử rất lâu đời, nó ra đời và phát triển cùng với sự phát triển của thương mại hàng hóa và ngoại thương.
Vào khoảng thế kỷ thứ V TCN, người ta tìm ra cách giảm thiểu tổn thất của cả một chuyên hàng bằng cách chia lô hàng thành nhiều chuyến hoặc chia thành các thuyền nhỏ khác nhau. Có thể xem đây là một hình thức bảo hiểm sơ khai với đặc điểm là chia sẻ rủi ro va ton that. Đến thế kỷ XII trao đổi hàng hóa giữa các nước phát triển. Khi đó, nhiều ton thất lớn trên biển đã xảy ra do khối lượng và giá trị hàng hóa tăng cao, do thiên tai, tai nạn bất ngo, cudp biển.
Vì vậy, dé giải quyết tình trạng thiệt hại đã xuất hiện dưới hình thức "cho vay rủi ro". Do đó, người đi vay được miễn trả số tiền vay cả gốc và lãi (được miễn hoàn toàn) trong suốt quá trình vận chuyền nếu hành trình gặp rủi ro. Ngược lại, nếu hàng cập bến an toàn, chuyến đi thành công thì họ phải bỏ ra một khoản vốn và lãi rất cao. Lãi suất cao này có thể được coi là nguyên mẫu của phí bảo hiểm.
Tuy nhiên, số lượng tôn thất tăng lên, gây nguy hiểm cho vốn vay của các công ty và thay thế nó bằng sự ra đời của bảo hiểm. Hợp đồng bảo hiểm hàng hóa năm 1182 xuất hiện tại Lomborde, miền bắc nước Ý, trong đó người bán đơn bảo hiểm này cam kết với khách hàng sẽ thực hiện các nội dung quy định trong đơn. Kê từ đó, bảo hiểm đã nổi lên như một nghề độc lập. Vào khoảng thế kỷ 14, các hợp đồng bảo hiểm đầu tiên được tạo ra ở Florence, trong đó công ty bảo hiểm hứa với người được bảo hiểm sẽ bồi thường thiệt hại về tài sản mà người được bảo hiểm phải gánh chịu trong trường hợp thiệt hại đo biển gây ra và một khoản phí đã được công nhận.
Năm 1468 tại Venice, Ý, bộ luật hàng hải đầu tiên ra đời. Sự phát triển của thương mại hàng hải đã kéo theo sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của bảo hiểm hàng hải và một số tiêu chuẩn, công ước, điều ước quốc tế liên quan đến thương mại vả vận tải biển như Đạo luật bảo hiểm 1906 ), Công ước Brussels 4 1924, The Hague of Visby 1986, Hamburg 1978, Incoterms 1953, 1980, 1990, 2000”. Các điều kiện bảo hiểm hàng hải cũng ra đời và ngày càng hoàn thiện. Bảo hiểm hàng hải đã có lịch sử rất lâu đời, nó ra đời và phát triển cùng với sự phát triển của hàng hoá và ngoại thương.
Sau đó, vào khoảng thế kỷ thứ V trước Công nguyên, người ta đã tìm ra cách giảm nhẹ tôn thất toàn bộ một lô hàng bằng cách chia nhỏ lô hàng của mình ra làm nhiều chuyến hàng hay chia ra các thuyền nhỏ khác nhau. Đây có thê coi là hình thức nguyên khai của bảo hiểm với đặc điểm là phân tán rủi ro, tốn thất. Đến thế kỷ thứ XII, thương mại và giao lưu hàng hoá bằng đường biển giữa các nước phát triển. Thời điểm này cũng xuất hiện nhiều tốn thất lớn xảy ra trên biển vì khối lượng và giá trị của hàng hoá ngày càng tăng, do thiên tai, tai nạn bất ngờ, cướp biến,.
Sau đó, đề đối phó với tình trạng ton that nang né da xuất hiện hình thức “cho vay mạo hiểm”. Theo đó, trong quá trình vận chuyền, người vay sẽ được miễn không phải trả khoản tiền vay cả vốn lẫn lãi (xoá nợ hoàn toàn) nếu như chuyến đi gặp phải rủi ro. Ngược lại, khi hàng hoá đến bến an toàn, chuyến đi thành công, họ sẽ phải trả một khoản gồm cả vốn và lãi suất rất cao. Lãi suất cao và nặng nề này có thể coi là hình thức ban đầu của phí bảo hiểm.
Song, số vụ tôn thất xảy ra ngày càng nhiều làm cho các nhà kinh doanh cho vay vốn cũng lâm vào thế nguy hiểm và thay thế vào đó là sự ra đời của bảo hiểm. Đến năm 1182 ở Lomborde Bắc Ý, hợp đồng bảo hiểm hàng hoá đã xuất hiện, trong đó người bán đơn này đã cam kết với khách hàng sẽ thực hiện nội dung ghi trong đơn. Cũng kể từ đó, người bảo hiểm đã ra đời với tư cách như một nghề độc lập. Vào khoảng thế kỷ XIV, ở Floren đã xuất hiện các hợp đồng bảo hiểm đầu tiên, trong đó thể hiện người bảo hiểm cam kết với người được bảo hiểm sẽ bồi thường những thiệt hại về tài sản mà người được bảo hiểm gánh chịu khi có thiệt hại xảy ra trên biển, đồng thời ghi nhận một khoản phí.
Năm 1468 luật hàng hải đầu tiên ra đời ở Venice, Ý. Sự phát triển của thương mại hàng hải đã dẫn đến sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của bảo hiểm hàng hải và một số quy tắc, công ước, điều ước quốc tế liên quan đến thương mại và vận tải biển như Luật Bảo hiểm 1906), Công ước Brussels 1924, Haya Visby 1986, Hamburg 1978, Incoterms of 1953, 1980, 1990, 2000. Điều khoản bảo hiểm hàng hải cũng ra đời và hoàn thiện hơn. Khi thảo luận về bảo hiểm hàng hải, người ta không thể không nhắc đến England và Lloyd's.
Đến thế kỷ XVII, nước Anh đã phát triển ngoại thương với đội thương thuyền mạnh nhất thế giới và trở thành trung tâm thương mại và hàng hải của thế giới. Nhờ đó, Anh cũng là một trong những quốc gia đầu tiên có các quy định, luật lệ về hàng hải và bảo hiểm hàng hải. Năm 1779, các thành viên của Lloyd's đã biên soạn tất cả các nguyên tắc bảo hiểm hàng hải và kết hợp chúng thành một hiệp ước chung được gọi là hiệp ước của Lloyd. Chỉ thị này đã được Quốc hội Anh thông qua và được áp dụng ở nhiều nước cho đến năm 1982.
Từ ngày 1 tháng I năm 1982 Hiệp hội bảo hiểm London đã phê chuẩn và sử dụng đơn bảo hiểm hàng hải mẫu mới ở hầu hết các nước trên thế giới hiện nay, Việt Nam, thời kỳ đầu, nhà nước giao cho một công ty chuyên môn trực thuộc Bộ Tài chính kinh doanh bảo hiểm là Công ty Bảo hiểm Việt Nam ( nay là Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt). Trước năm 1964, Bảo Việt chỉ làm đại lý bảo hiểm hàng hoá XNK cho công ty Bảo hiểm nhân dân Trung Quốc trong trường hợp mua theo gia FOB, CFR va ban theo giá CIF với mục đích học hỏi kinh nghiệm. Năm 1965, khi Bảo Việt đi vào hoạt động, Bộ Tài chính đã ban hành quy tắc chung về Bảo hiểm hàng hoá vận chuyền bằng đường biển. Để phù hợp với sự phát triển thương mại và ngành hàng hải của đất nước, Bộ Tài chính cũng đưa ra các bộ quy tắc mới theo thời gian.
Các quy tắc chung này cùng với Luật Hàng hải Việt Nam là cơ sở pháp lý chủ yếu điều chỉnh các vấn đề về bảo hiểm hàng hoá XNK vận chuyền băng đường biển tại Việt Nam. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển Ngành bảo hiểm ra đời do có sự tồn tại khách quan của các rủi ro mà không ai có thể khống chế được. Khi rủi ro xảy ra, không có các khoản bù đắp thiệt hại kịp thời của các nhà bảo hiểm, đặc biệt là những rủi ro mang tính thảm hoạ gây ra tốn thất rất lớn thì chủ tàu và chủ hàng gặp rất nhiều khó khăn về tài chính trong việc khắc phục hậu quả do các rủi ro đó gây ra. Hàng hoá xuất nhập khẩu phải vượt qua biên giới của một hay nhiều quốc gia, người xuất khâu và nhập khẩu lại ở xa nhau và thường không trực tiếp áp tải được hàng hoá trong quá trình vận chuyên do đó phải tham gia bảo hiểm cho hàng hoá.
Ở đây, vai trò của bảo hiểm là người bạn đồng hành với người được bảo hiểm. Cùng với đó vận tải đường biển thường gặp nhiều rủi ro tôn thất đối với hàng hoá do thiên tai, tai nạn bat ngờ gây nên như: mắc cạn, đâm va, đắm chìm, cháy nô, mất cắp, cướp biển, bão, lốc, sóng thần. vượt qua su kiểm soát của con người. Theo hợp đồng vận tải người chuyên chở chỉ chịu trách nhiệm về tôn thất của hàng hoá trong một phạm vi và giới hạn nhất định.
Trên vận đơn đường biển, rất nhiều rủi ro các hãng tàu loại trừ, không chịu trách nhiệm, ngay cả các công ước quốc tế cũng quy định mức miễn trách nhiệm rất nhiều cho người chuyên chở. Với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu mở cửa hội nhập và nhu cầu giao lưu, trao đổi hàng hóa ngày càng cao. Việc buôn bán, trao đổi hàng hóa không thê thiếu phương tiện vận tải. Điều này làm cho cảng biển trở thành cầu nối giao thông quan trọng, bởi nó là điểm gặp nhau của mọi phương tiện giao thông.
Cảng biên, nhất là cảng biến có container đóng vai trò quan trọng trong vận tải đa phương thức. Vận tải biển chiếm tới 90% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khâu của thế giới. Ngay cả những quốc gia không tiếp giáp biển cũng phải đi qua các quốc gia khác để vận chuyền hàng hóa như Lào, Hungary. Có thể thấy, vận tải biển đã phát triển và đang dần trở thành một ngành vận tải hiện đại trên thế giới.
Hệ thống giao thông quốc tế. Ngay từ thế kỷ thứ V trước Công nguyên.