Kế Toán Lưu Chuyển Hàng Hóa Tại Công Ty Cổ Phần Lương Thực – Thực Phẩm Sa Đéc

Khóa luận tốt nghiệp phân tích lưu chuyển hàng hóa tại công ty cổ phần lương thực thực phẩm Sa Đéc, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý logistics.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Lưu Chuyển Hàng Hóa Tại Công Ty Cổ Phần Lương Thực – Thực Phẩm Sa Đéc
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Sa Đéc

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 4.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 5. Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HÓA TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
• 1.1. Các khái niệm cơ bản, yêu cầu quản lý và nhiệm vụ lưu chuyển hàng hóa
• 1.1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.1.1. Doanh nghiệp thương mại
• 1.1.1.2. Hàng hóa và lưu chuyển hàng hóa
• 1.1.2. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa
• 1.1.2.1. Yêu cầu quản lý hàng hóa
• 1.1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa
• 1.2. Kế toán mua hàng
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm
• 1.2.2. Các phương thức mua hàng hóa
• 1.2.3. Kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước
• 1.2.3.1. Chứng từ sử dụng
• 1.2.3.2. Tài khoản sử dụng
• 1.2.3.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu
• 1.2.3.4. Sổ sách sử dụng
• 1.3. Kế toán bán hàng
• 1.3.1. Khái niệm và đặc điểm
• 1.3.2. Các phương thức bán hàng hóa
• 1.3.2.1. Bán hàng qua đại lý hay bán ký gửi hàng hóa
• 1.3.2.2. Bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp
• 1.3.2.3. Bán hàng theo phương thức trao đổi hàng
• 1.3.3. Các phương thức thanh toán hàng bán
• 1.3.4. Kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước
• 1.3.4.1. Chứng từ sử dụng
• 1.3.4.2. Tài khoản sử dụng
• 1.3.4.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu
• 1.3.4.4. Sổ sách sử dụng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN LƯƠNG THỰC – THỰC PHẨM SA ĐÉC
• 2.1. Tổng quan về Công ty CP Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc
• 2.1.1. Tên, địa chỉ, tư cách pháp nhân và hình thức tổ chức kinh doanh
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.3. Chức năng và lĩnh vực hoạt động
• 2.1.3.1. Lĩnh vực hoạt động
• 2.1.4. Bộ máy tổ chức quản lí
• 2.1.4.1. Chức năng, nhiệm vụ từng bộ phận
• 2.1.5. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty
• 2.1.5.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.5.2. Chức năng, nhiệm vụ phòng kế toán
• 2.1.5.3. Hình thức sổ kế toán
• 2.1.5.4. Ứng dụng tin học trong công tác kế toán
• 2.1.5.5. Tổ chức, vận dụng các chế độ và phương pháp kế toán
• 2.1.6. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển
• 2.1.6.1. Phương hướng phát triển
• 2.1.7. Kết quả kinh doanh một số năm gần đây
• 2.2. Thực trạng về kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty CP lương thực – thực phẩm Sa Đéc
• 2.2.1. Đặc điểm hạch toán thực tế công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty CP Lương thực - Thực phẩm Sa Đéc
• 2.2.1.1. Đặc điểm hạch toán thực tế công tác kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước tại Công ty
• 2.2.1.2. Đặc điểm hạch toán thực tế công tác kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước tại Công ty
• 2.2.2. Thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty CP Lương thực - Thực phẩm Sa Đéc
• 2.2.2.1. Kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước
• 2.2.2.2. Kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Nhận xét về công tác kế toán tại Công ty CP Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc
• 3.1.1. Nhận xét về tổ chức bộ máy kế toán
• 3.1.2. Nhận xét về nhân sự kế toán
• 3.1.3. Nhận xét về hệ thống tài khoản sử dụng
• 3.1.4. Nhận xét về hệ thống chứng từ
• 3.1.5. Nhận xét về hệ thống sổ sách
• 3.2. Nhận xét về kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty CP Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc
• 3.2.1. Nhận xét về kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước
• 3.2.2. Nhận xét về kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước
• 3.3. Kiến nghị về công tác kế toán
• 3.4. Kiến nghị về công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa
• 3.4.1. Kiến nghị về công tác kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước
• 3.4.2. Kiến nghị về công tác kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán lưu chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động lưu chuyển hàng hóa đóng vai trò huyết mạch. Nó kết nối sản xuất với tiêu dùng, tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp thương mại như Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc, quản lý hiệu quả quá trình này là yếu tố sống còn. Kế toán lưu chuyển hàng hóa không chỉ là việc ghi chép số liệu. Nó là công cụ cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho nhà quản trị. Thông tin này giúp đưa ra quyết định kinh doanh chiến lược, từ việc nhập hàng, định giá đến việc thúc đẩy tiêu thụ. Một hệ thống kế toán tốt sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ hàng tồn kho, tối ưu hóa dòng tiền và nâng cao năng lực cạnh tranh. Quy trình này bao gồm hai giai đoạn chính: kế toán mua hàng và kế toán bán hàng. Mỗi giai đoạn đều có những nghiệp vụ và yêu cầu quản lý riêng biệt, đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ các chuẩn mực kế toán hiện hành.

1.1. Vai trò của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại

Kế toán hàng hóa có vai trò nền tảng trong doanh nghiệp thương mại. Nhiệm vụ chính là phản ánh và giám sát toàn bộ quá trình vận động của hàng hóa. Quá trình này bắt đầu từ khâu mua vào, qua khâu dự trữ, bảo quản và kết thúc ở khâu bán ra. Kế toán cung cấp thông tin về số lượng, chất lượng và giá trị của hàng tồn kho tại mọi thời điểm. Điều này giúp nhà quản lý nắm bắt tình hình tài sản, phát hiện kịp thời hàng hóa ứ đọng, chậm luân chuyển. Từ đó, doanh nghiệp có thể đưa ra các biện pháp xử lý phù hợp, tránh tình trạng đọng vốn. Hơn nữa, thông tin từ sổ sách kế toán là cơ sở để xác định giá vốn hàng bán, tính toán doanh thu và lợi nhuận gộp. Những chỉ số này là thước đo hiệu quả hoạt động kinh doanh, giúp đánh giá khả năng sinh lời của từng mặt hàng, từng thị trường. Việc quản lý tốt hàng hóa giúp hạn chế rủi ro, thất thoát và đảm bảo uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

1.2. Nhiệm vụ cốt lõi của kế toán lưu chuyển hàng hóa là gì

Nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa rất cụ thể và quan trọng. Thứ nhất, kế toán phải ghi chép đầy đủ, chính xác và kịp thời mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến mua hàng và bán hàng. Việc này bao gồm việc lập và kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ gốc như hóa đơn, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho. Thứ hai, kế toán phải tổ chức hạch toán chi tiết hàng hóa theo từng loại, từng kho. Việc này giúp theo dõi biến động nhập - xuất - tồn cả về số lượng và giá trị. Thứ ba, kế toán có nhiệm vụ tính toán đúng đắn giá trị thực tế của hàng nhập kho và giá trị hàng xuất kho. Lựa chọn phương pháp tính giá xuất kho phù hợp (như FIFO, bình quân gia quyền) ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ tiêu giá vốn hàng bán và lợi nhuận. Cuối cùng, kế toán phải cung cấp thông tin và lập các báo cáo định kỳ về tình hình hàng hóa. Các báo cáo này phục vụ cho công tác quản trị nội bộ và cung cấp cho các cơ quan chức năng theo quy định.

II. Thách thức trong quản lý kế toán hàng hóa tại Sadecfood

Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc (Sadecfood) hoạt động trong một ngành có tính cạnh tranh cao. Ngành lương thực, thực phẩm tại Đồng bằng Sông Cửu Long luôn có sự biến động lớn về giá cả nguyên liệu đầu vào. Điều này tạo ra nhiều thách thức cho công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa. Việc quản lý không chỉ dừng lại ở ghi chép mà còn phải phân tích và dự báo. Kế toán phải đối mặt với áp lực kiểm soát chi phí mua hàng một cách hiệu quả để đảm bảo giá vốn cạnh tranh. Đồng thời, việc quản lý các khoản phải thu, phải trả cũng trở nên phức tạp hơn. Doanh nghiệp cần duy trì mối quan hệ tốt với nhà cung cấp và khách hàng, nhưng cũng phải đảm bảo dòng tiền hoạt động ổn định. Những thách thức này đòi hỏi bộ máy kế toán phải linh hoạt, chính xác và có khả năng tham mưu hiệu quả cho ban giám đốc.

2.1. Khó khăn trong việc kiểm soát giá vốn hàng bán biến động

Một trong những thách thức lớn nhất tại Sadecfood là kiểm soát giá vốn hàng bán. Giá lúa gạo trên thị trường biến động liên tục. Sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí mua nguyên liệu đầu vào. Theo tài liệu nghiên cứu, công ty phải liên tục điều chỉnh giá mua để thu hút được nguồn cung ổn định. Điều này làm cho việc xác định giá gốc của hàng tồn kho trở nên phức tạp. Kế toán cần theo dõi sát sao giá thị trường để hạch toán chính xác chi phí. Việc áp dụng phương pháp tính giá xuất kho như Nhập trước - Xuất trước (FIFO) đòi hỏi sự quản lý chi tiết từng lô hàng nhập. Nếu không kiểm soát tốt, giá vốn hàng bán có thể bị tính toán sai lệch, dẫn đến kết quả kinh doanh bị bóp méo. Áp lực cạnh tranh buộc công ty phải giữ giá bán ổn định, trong khi giá mua lại tăng. Điều này làm giảm biên lợi nhuận và đặt ra bài toán khó cho bộ phận kế toán trong việc tư vấn các giải pháp tối ưu chi phí.

2.2. Quản lý công nợ và dòng tiền trong môi trường cạnh tranh

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, việc quản lý công nợ và dòng tiền là yếu tố sống còn. Sadecfood thực hiện cả nghiệp vụ mua hàng trả chậm và bán hàng thu tiền sau. Kế toán phải theo dõi chi tiết các khoản phải trả cho nhà cung cấp (TK 331) và các khoản phải thu từ khách hàng. Việc duy trì công nợ hợp lý giúp giữ chân các đối tác quan trọng. Tuy nhiên, nếu không quản lý chặt chẽ, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ bị chiếm dụng vốn. Dòng tiền vào từ hoạt động bán hàng cần được thu hồi kịp thời để thanh toán các khoản nợ đến hạn và chi trả chi phí hoạt động. Bộ phận kế toán phải thường xuyên lập báo cáo tuổi nợ, đối chiếu công nợ và đưa ra các cảnh báo sớm. Việc cân đối giữa dòng tiền thu vào và chi ra, đảm bảo thanh khoản là một thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng kế toán và phòng kinh doanh.

III. Quy trình kế toán mua hàng tại Công ty Lương thực Sa Đéc

Quy trình kế toán mua hàng tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc được tổ chức một cách hệ thống và chặt chẽ. Công ty áp dụng phương thức mua hàng chuyển hàng, trong đó nhà cung cấp giao hàng trực tiếp đến địa điểm chỉ định. Toàn bộ quy trình từ lúc ký hợp đồng, nhận hàng đến thanh toán đều được chuẩn hóa bằng các chứng từ và luồng công việc rõ ràng. Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho, giúp theo dõi liên tục và cập nhật tức thời mọi biến động về hàng hóa. Hệ thống tài khoản được sử dụng tuân thủ theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, với các tài khoản chi tiết được mở để theo dõi riêng cho từng loại hàng hóa như gạo 25% tấm (TK 156.G25T) hay tấm thơm (TK 156.TT). Sự rõ ràng trong quy trình và hệ thống sổ sách giúp đảm bảo tính chính xác của dữ liệu, phục vụ tốt cho công tác quản lý và kiểm soát nội bộ.

3.1. Phân tích quy trình luân chuyển chứng từ mua hàng thực tế

Quy trình luân chuyển chứng từ mua hàng tại Sadecfood bắt đầu bằng Hợp đồng kinh tế. Sau khi thỏa thuận, hợp đồng được lập, trình giám đốc ký duyệt và mỗi bên giữ một bản. Khi nhận hàng, kế toán hàng hóa nhận Hóa đơn GTGT từ nhà cung cấp, đối chiếu với thực tế và lập Phiếu nhập kho. Phiếu nhập kho được lập thành 2 liên, trình kế toán trưởng ký duyệt. Một liên được lưu tại bộ phận kế toán hàng hóa, liên còn lại chuyển cho kế toán tổng hợp để ghi sổ cái TK 156. Đối với thanh toán, nếu trả bằng tiền mặt, kế toán lập Phiếu chi. Nếu thanh toán qua ngân hàng, kế toán lập Ủy nhiệm chi. Mỗi chứng từ đều có quy trình luân chuyển rõ ràng qua các bộ phận liên quan để ký duyệt và ghi sổ. Lưu đồ luân chuyển chứng từ được mô tả chi tiết trong khóa luận, cho thấy sự kiểm soát chéo giữa các khâu, giúp hạn chế sai sót và gian lận.

3.2. Phương pháp hạch toán nghiệp vụ mua hàng theo Thông tư 200

Sadecfood thực hiện hạch toán các nghiệp vụ mua hàng theo đúng quy định của Thông tư 200. Khi mua hàng nhập kho, kế toán ghi nhận giá trị hàng hóa và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Ví dụ, nghiệp vụ ngày 30/10/2019, công ty nhập kho 69.650 kg Gạo 25% tấm với đơn giá 7.600đ/kg. Kế toán hạch toán: Nợ TK 156.G25T (Giá mua hàng hóa), Nợ TK 1331 (Thuế GTGT được khấu trừ), và Có TK 1121 (Tiền gửi ngân hàng) cho tổng số tiền thanh toán. Đối với các trường hợp mua hàng trả chậm, kế toán sử dụng tài khoản 331 (Phải trả cho người bán) để ghi nhận công nợ. Mọi chi phí liên quan trực tiếp đến việc mua hàng như chi phí vận chuyển đều được tính vào giá gốc của hàng mua. Việc hạch toán rõ ràng, tuân thủ chuẩn mực giúp báo cáo tài chính của công ty phản ánh trung thực và hợp lý tình hình tài sản.

IV. Hướng dẫn hạch toán bán hàng và ghi nhận doanh thu tối ưu

Hoạt động bán hàng là khâu cuối cùng trong chu trình kinh doanh, quyết định đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc, quy trình kế toán bán hàng được xây dựng để đảm bảo ghi nhận doanh thu chính xác và xác định đúng giá vốn hàng bán. Công ty chủ yếu bán hàng theo phương thức bán buôn qua kho, giao hàng trực tiếp cho khách hàng. Thời điểm ghi nhận doanh thu là khi hàng hóa được giao cho bên mua và bên mua đã ký nhận trên hóa đơn. Công ty áp dụng phương pháp tính giá xuất kho Nhập trước - Xuất trước (FIFO). Phương pháp này phù hợp với đặc thù sản phẩm lương thực, giúp đảm bảo hàng hóa nhập trước được xuất bán trước, tránh hư hỏng. Quy trình hạch toán và luân chuyển chứng từ được thực hiện bài bản, góp phần quản lý hiệu quả hoạt động tiêu thụ.

4.1. Sơ đồ luân chuyển chứng từ bán hàng và thu tiền hiệu quả

Quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng tại Sadecfood được kiểm soát chặt chẽ. Sau khi ký hợp đồng, kế toán tổng hợp lập Phiếu xuất kho (4 liên) trình ký duyệt. Dựa trên phiếu xuất kho, kế toán hàng hóa xuất hàng giao cho khách. Đồng thời, kế toán trưởng lập Hóa đơn GTGT (3 liên). Liên 1 của hóa đơn được lưu, liên 2 giao cho khách hàng, và liên 3 chuyển cho kế toán tổng hợp làm căn cứ ghi nhận doanh thu và lập Phiếu thu. Các chứng từ như Hợp đồng, Phiếu xuất kho, Hóa đơn GTGT và Phiếu thu (hoặc Giấy báo có) tạo thành một bộ hồ sơ đầy đủ cho mỗi giao dịch bán hàng. Sơ đồ luân chuyển này đảm bảo mọi nghiệp vụ đều được ghi nhận, có sự kiểm tra, đối chiếu giữa các bộ phận. Điều này giúp ngăn ngừa sai sót, thất thoát và là cơ sở vững chắc để theo dõi công nợ phải thu của khách hàng.

4.2. Cách xác định giá vốn hàng bán theo phương pháp FIFO chuẩn

Việc xác định giá vốn hàng bán là một nghiệp vụ quan trọng trong kế toán lưu chuyển hàng hóa. Sadecfood áp dụng phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO). Theo phương pháp này, giá trị của lô hàng nhập kho đầu tiên sẽ được dùng để tính giá vốn cho những lô hàng xuất kho đầu tiên. Kế toán phải theo dõi chi tiết giá trị của từng lô hàng nhập kho. Khi có nghiệp vụ bán hàng, kế toán căn cứ vào số lượng hàng xuất bán trên Phiếu xuất kho để xác định giá vốn. Ví dụ, nếu xuất bán 100 tấn gạo, kế toán sẽ lấy đơn giá của 100 tấn gạo đầu tiên trong kho để tính giá vốn. Phương pháp này giúp giá trị hàng tồn kho cuối kỳ trên báo cáo tài chính phản ánh gần với giá thị trường nhất tại thời điểm báo cáo. Việc áp dụng FIFO đòi hỏi công tác quản lý kho và sổ sách kế toán chi tiết phải cực kỳ chính xác để tránh nhầm lẫn giữa các lô hàng.

V. Phân tích thực trạng kế toán hàng hóa tại Sadecfood Q4 2019

Thực trạng công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Sadecfood được thể hiện rõ nét qua các số liệu và nghiệp vụ phát sinh trong quý 4 năm 2019. Tài liệu nghiên cứu đã cung cấp các ví dụ cụ thể về cả hoạt động mua hàng và bán hàng. Qua đó, có thể thấy công ty đã vận dụng tốt các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán vào thực tiễn. Việc hạch toán các nghiệp vụ kinh tế được thực hiện kịp thời, dựa trên bộ chứng từ hợp lệ và đầy đủ. Hệ thống tài khoản chi tiết giúp quản lý tốt các loại hàng hóa khác nhau. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin thông qua phần mềm kế toán chuyên dụng đã góp phần nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong công tác quản lý dữ liệu, giảm thiểu các công việc thủ công và rút ngắn thời gian lập báo cáo.

5.1. Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh điển hình trong mua bán hàng

Khóa luận tốt nghiệp đã trích dẫn 5 nghiệp vụ mua hàng điển hình trong quý 4/2019. Chẳng hạn, nghiệp vụ ngày 29/11/2019 mua 89.000 kg Gạo 25% tấm và 10.000 kg Tấm thơm từ DNTN Thái Hưng II. Công ty thanh toán một phần bằng tiền mặt, phần còn lại ghi nợ. Kế toán đã hạch toán chính xác vào các tài khoản 156, 133, 111 và 331. Các bút toán này phản ánh đúng bản chất của nghiệp vụ: tăng hàng tồn kho, tăng thuế được khấu trừ, giảm tiền mặt và tăng nợ phải trả. Việc phân tích các nghiệp vụ cụ thể cho thấy sự nhất quán trong việc áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên và các quy định kế toán. Mỗi nghiệp vụ đều được hỗ trợ bởi các chứng từ gốc như Phiếu nhập kho PN04/002, Phiếu chi C004 và Hóa đơn GTGT số 0002335, đảm bảo tính pháp lý và minh bạch cho sổ sách kế toán.

5.2. Ứng dụng phần mềm kế toán Vietsun trong quản lý dữ liệu

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán, Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc đã ứng dụng phần mềm kế toán Vietsun. Việc áp dụng công nghệ này mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Thay vì ghi chép thủ công, kế toán viên chỉ cần nhập liệu chứng từ gốc vào hệ thống. Phần mềm sẽ tự động xử lý dữ liệu, định khoản các nghiệp vụ, cập nhật vào các sổ liên quan như Sổ Nhật ký chung, Sổ cái và các sổ chi tiết. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể sai sót do con người, tiết kiệm thời gian và công sức. Cuối kỳ, phần mềm hỗ trợ lập các báo cáo tài chính một cách nhanh chóng và chính xác. Trình tự ghi sổ kế toán trên máy tính được chuẩn hóa, từ khâu nhập liệu đến in báo cáo, giúp quy trình làm việc trở nên khoa học và hiệu quả hơn. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại doanh nghiệp.

VI. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa

Dựa trên phân tích thực trạng, công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Sadecfood đã có nhiều ưu điểm về tổ chức và quy trình. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và thích ứng tốt hơn với môi trường kinh doanh biến động, việc đề ra các giải pháp hoàn thiện là cần thiết. Các giải pháp này tập trung vào việc cải tiến quy trình, nâng cao năng lực kiểm soát và ứng dụng sâu hơn công nghệ. Việc hoàn thiện hệ thống không chỉ giúp công việc của kế toán viên hiệu quả hơn mà còn cung cấp cho ban lãnh đạo những thông tin quản trị giá trị, sắc bén hơn. Từ đó, công ty có thể đưa ra các quyết định chiến lược chính xác, nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường lương thực, thực phẩm đầy tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức.

6.1. Đánh giá ưu và nhược điểm trong hệ thống kế toán hiện tại

Hệ thống kế toán của Sadecfood có nhiều ưu điểm nổi bật. Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung, gọn nhẹ, có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng. Công ty áp dụng hình thức Nhật ký chung và phần mềm kế toán, giúp công việc được xử lý nhanh chóng, chính xác. Các quy trình luân chuyển chứng từ cho nghiệp vụ mua hàng và bán hàng được xây dựng khá chặt chẽ. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số điểm cần cải thiện. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng việc quản lý hàng tồn kho và công nợ vẫn còn những thách thức do biến động thị trường. Việc phân tích sâu hơn về hiệu quả của từng mặt hàng, từng kênh phân phối cần được chú trọng hơn nữa. Hệ thống báo cáo quản trị có thể được bổ sung thêm các chỉ số phân tích chi tiết để hỗ trợ ra quyết định tốt hơn.

6.2. Kiến nghị tối ưu hóa quy trình hạch toán và kiểm soát nội bộ

Để hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa, một số kiến nghị có thể được áp dụng. Thứ nhất, cần tăng cường công tác kiểm kê hàng tồn kho định kỳ và đột xuất, đối chiếu thường xuyên giữa sổ sách kế toán và thực tế tại kho để phát hiện chênh lệch kịp thời. Thứ hai, nên xây dựng chính sách bán hàng và chính sách công nợ linh hoạt hơn, có thể áp dụng chiết khấu thương mại hoặc chiết khấu thanh toán để khuyến khích khách hàng trả tiền sớm, giúp đẩy nhanh vòng quay vốn. Thứ ba, cần đầu tư vào việc đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán, đặc biệt là kỹ năng phân tích tài chính và sử dụng phần mềm. Cuối cùng, có thể nghiên cứu xây dựng hệ thống định mức chi phí cho hoạt động mua hàng, bán hàng để làm cơ sở kiểm soát, đánh giá hiệu quả và tối ưu hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp thương mại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường mở cửa và hội nhập, hoạt động thương mại đóng vai trò cầu nối thiết yếu giữa khâu sản xuất và khâu tiêu dùng. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh thương mại (DNTM), việc quản lý và hạch toán chính xác quá trình lưu thông hàng hóa từ khâu mua vào đến khâu bán ra là điều kiện tiên quyết nhằm bảo toàn vốn, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đối với ngành hàng lương thực – nông sản tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, biến động giá cả lúa gạo nội địa và áp lực cạnh tranh gay gắt đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ giá vốn, định giá bán hợp lý và theo dõi kịp thời công nợ.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Thị Bích Du (ngành Kế toán, Trường Đại học Cửu Long, năm 2020) nghiên cứu thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc (SADECFOOD).

Mục tiêu chung của đề tài là khảo sát thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hóa tại đơn vị, nhận diện ưu điểm cùng các điểm còn hạn chế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại công ty. Để đạt được mục tiêu chung, tác giả xác định 3 mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các khái niệm, nguyên lý cơ bản của kế toán lưu chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại theo chế độ kế toán hiện hành.
2. Khảo sát, phân tích tình hình thực tế công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa trong nước tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc.
3. Đưa ra nhận xét, đánh giá và đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình thực trạng công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa trong nước, phản ánh thông qua hệ thống chứng từ kế toán, tài khoản sử dụng, quy trình hạch toán và hệ thống sổ kế toán tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán - Tài vụ và các bộ phận nghiệp vụ liên quan tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc (địa chỉ: ĐT 852, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích chi tiết quy trình ghi sổ và chứng từ được thu thập trong kỳ kế toán quý 4 năm 2019; số liệu phân tích kết quả hoạt động kinh doanh được tổng hợp trong giai đoạn 3 năm từ năm 2017 đến năm 2019. Thời gian thực hiện khóa luận diễn ra từ ngày 17/02/2020 đến ngày 25/04/2020.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên các chuẩn mực và nguyên lý kế toán doanh nghiệp thương mại:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Bản chất của DNTM là thực hiện kinh doanh thông qua chu chuyển hàng hóa theo công thức vận động "Hàng – Tiền – Hàng", không qua chế biến làm thay đổi hình thái vật chất. Quá trình này bao gồm hai khâu cốt lõi: mua hàng (chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa từ người bán sang doanh nghiệp và chuyển giao quyền sở hữu tiền tệ hoặc nghĩa vụ nợ tương ứng) và bán hàng (chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho khách hàng và thu hồi tiền hàng hoặc xác lập quyền đòi nợ). Kế toán phải đáp ứng yêu cầu quản lý đồng thời ba mặt: số lượng, chất lượng và giá trị hàng hóa.
• Văn bản pháp quy áp dụng: Tác giả đối chiếu thực tế hạch toán với quy định của chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (văn bản gốc ghi nhận là Thông tư 200/2014/QĐ-BTC ban hành ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính).
• Công thức xác định giá trị thực tế hàng mua: $$\text{Trị giá thực tế} = \text{Trị giá mua ghi trên hóa đơn} + \text{Chi phí thu mua phát sinh} + \text{Thuế không hoàn lại} - \text{Các khoản giảm trừ (CKTM, giảm giá, trả lại)}$$
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập số liệu: Tiếp cận trực tiếp nguồn dữ liệu thứ cấp từ phòng kế toán của công ty, bao gồm chứng từ gốc (hợp đồng kinh tế, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu chi, phiếu thu, ủy nhiệm chi), sổ kế toán (Sổ Nhật ký chung, Sổ cái, Sổ chi tiết các tài khoản 111, 112, 156, 331, 511, 632) và Báo cáo tài chính giai đoạn 2017 - 2019.
  • Phương pháp hạch toán và ghi sổ: Mô tả trình tự luân chuyển chứng từ, định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và đối chiếu số liệu tổng hợp - chi tiết.
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá biến động chỉ tiêu kinh doanh thông qua so sánh tuyệt đối ($A = A_1 - A_0$) và so sánh tương đối ($\pm% \Delta A = \frac{A_1 - A_0}{A_0} \times 100%$).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán lưu chuyển hàng hóa trong các doanh nghiệp thương mại

Chương này trình bày toàn diện lý thuyết kế toán lưu chuyển hàng hóa theo quy định hiện hành:

• Nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa: Theo dõi, phản ánh đầy đủ, chính xác số lượng, chất lượng và giá trị hàng hóa mua vào, xuất bán và tồn kho; phân bổ chi phí thu mua hợp lý; ghi nhận kịp thời doanh thu bán hàng và giá vốn hàng bán; kiểm soát các khoản công nợ phải thu của khách hàng và phải trả cho nhà cung cấp nhằm hạn chế tình trạng chiếm dụng vốn.
• Kế toán nghiệp vụ mua hàng: Trình bày hai phương thức mua hàng (mua trực tiếp và mua theo phương thức chuyển hàng). Phân tích cấu phần giá gốc hàng nhập khẩu (thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu theo phương pháp trực tiếp, phí bốc dỡ, lưu kho bãi, hoa hồng ủy thác). Giới thiệu hệ thống tài khoản phản ánh mua hàng theo phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng TK 151, TK 156 với 3 tài khoản cấp hai: TK 1561 - Giá mua hàng hóa, TK 1562 - Chi phí thu mua hàng, TK 1567 - Hàng hóa bất động sản) và phương pháp kiểm kê định kỳ (sử dụng thêm TK 6112 - Mua hàng hóa).
• Kế toán nghiệp vụ bán hàng: Phân loại các phương thức tiêu thụ hàng hóa: bán buôn qua kho (giao hàng trực tiếp hoặc chuyển hàng), bán buôn chuyển thẳng (giao tay ba hoặc vận chuyển thẳng có tham gia/không tham gia thanh toán), bán lẻ (thu tiền tập trung hoặc không thu tiền tập trung), bán hàng đại lý ký gửi, bán hàng trả góp (khoản lãi trả góp hạch toán vào TK 515 thay vì TK 511), và bán hàng theo phương thức trao đổi.
• Tài khoản và sổ kế toán bán hàng: Mô tả chức năng của TK 157, TK 511 (gồm 6 tài khoản cấp hai: 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118), TK 521 (gồm 3 tài khoản cấp hai: 5211, 5212, 5213), TK 632 và TK 641. Khái quát 5 hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ và hình thức Kế toán máy.

Chương 2: Thực trạng về kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc

Chương 2 đi sâu vào hồ sơ thực tế của doanh nghiệp khảo sát:

• Tổng quan đơn vị: Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc (SADECFOOD), mã số thuế 1401246362, đặt trụ sở tại ĐT 852, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Giám đốc là ông Trần Hữu Hậu. Công ty được cấp phép ngày 18/05/2010 và chính thức hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Tháp cấp lần đầu ngày 01/09/2010. Hoạt động kinh doanh chính là thương mại bán buôn các loại gạo sản xuất bia (gạo 25% tấm, tấm gạo, tấm thơm) và dịch vụ cho thuê kho bãi.
• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Bộ máy quản lý gồm Ban Giám đốc, Phòng Hành chính, Phòng Kinh doanh và Phòng Kế toán. Bộ máy kế toán tổ chức theo hình thức tập trung, nhân sự gồm 4 vị trí: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán hàng hóa và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Đơn vị thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ là VNĐ, kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá trị xuất kho theo phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO), xác định giá trị tồn kho theo giá gốc. Về công nghệ, công ty vận hành phần mềm kế toán Vietsun theo hình thức sổ Nhật ký chung.
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2017 – 2019: Số liệu tăng trưởng qua các năm được tổng hợp trong bảng phân tích:

Chỉ tiêu	Năm 2017 (Tr.đ)	Năm 2018 (Tr.đ)	Năm 2019 (Tr.đ)	Chênh lệch 2018/2017 (%)	Chênh lệch 2019/2018 (%)
Doanh thu tài chính	1.364	1.364	1.364	0,00%	0,00%
Giá vốn hàng bán	105.xxx	122.xxx	130.xxx	+15,68% (+16.560 Tr.đ)	+6,69% (+8.170 Tr.đ)
Chi phí bán hàng	0	0	0	0,00%	0,00%
Chi phí quản lý DN	12.xxx	16.xxx	19.xxx	+31,22% (+3.917 Tr.đ)	+20,63% (+3.396 Tr.đ)
Các khoản giảm trừ DT	4.xxx	6.xxx	9.xxx	+42,84% (+1.970 Tr.đ)	+44,11% (+2.897 Tr.đ)
Lợi nhuận khác	709	865	1.xxx	Tăng	Tăng
Tổng LN trước thuế	16.xxx	19.xxx	24.xxx	+17,54% (+2.893 Tr.đ)	+24,56% (+4.760 Tr.đ)
Lợi nhuận sau thuế	13.xxx	15.xxx	19.xxx	+17,54% (+2.314 Tr.đ)	+24,56% (+3.808 Tr.đ)

(Ghi chú: Số liệu tổng hợp từ Bảng 2.1 và diễn giải phân tích của tác giả tại trang 26-27 khóa luận).

• Thực tế kế toán nghiệp vụ mua hàng trong nước:
  • Phương thức mua hàng: Mua theo phương thức chuyển hàng; bên bán vận chuyển hàng hóa đến địa điểm giao nhận theo hợp đồng; chi phí vận chuyển bên mua chi trả và được cộng trực tiếp vào giá mua.
  • Phương thức thanh toán: Tiền mặt, chuyển khoản qua ngân hàng VietinBank (áp dụng cho nghiệp vụ từ 20.000.000 đồng trở lên; trong văn bản tác giả viết nhầm thành 20.000đ), hoặc mua chịu trả chậm theo tháng.
  • Hệ thống chứng từ sử dụng: Hợp đồng kinh tế (2 bản), Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho (2 liên: liên 1 Kế toán hàng hóa lưu, liên 2 Kế toán tổng hợp lưu để ghi Sổ cái TK 156), Phiếu chi (3 liên: liên 1 Kế toán tổng hợp lưu, liên 2 giao nhà cung cấp, liên 3 Thủ quỹ lưu), Ủy nhiệm chi (2 liên). Luân chuyển chứng từ được thể hiện chi tiết qua 5 lưu đồ quy trình.
  • Tài khoản chi tiết: Công ty sử dụng TK 156 mở 3 tài khoản chi tiết theo ký hiệu chữ: TK 156.G25T (Gạo 25% tấm), TK 156.TT (Tấm thơm), TK 156.T (Tấm). Tài khoản công nợ TK 331 được sử dụng chung mà không mở chi tiết cho từng nhà cung cấp.
  • Nghiệp vụ mua hàng tiêu biểu trong quý 4/2019 (đối tác cung ứng: DNTN Thái Hưng II):
    1. Ngày 30/10/2019: Nhập kho 69.650 kg Gạo 25% tấm, đơn giá 7.600 đ/kg, thành tiền 529.340.000 đồng, thanh toán bằng chuyển khoản (Nợ TK 156.G25T / Có TK 1121).
    2. Ngày 29/11/2019: Nhập kho 89.000 kg Gạo 25% tấm (đơn giá 7.600 đ/kg = 676.400.000 đồng) và 10.000 kg Tấm thơm (đơn giá 8.000 đ/kg = 80.000.000 đồng). Tổng giá trị 756.400.000 đồng. Thanh toán ngay tiền mua Tấm thơm bằng tiền mặt (80.000.000 đồng), phần còn lại nợ tháng sau (Nợ TK 156.G25T: 676.400.000; Nợ TK 156.TT: 80.000.000 / Có TK 1111: 80.000.000; Có TK 331: 676.400.000).
    3. Ngày 30/11/2019: Nhập kho 15.000 kg Tấm, đơn giá 6.900 đ/kg, thành tiền 103.500.000 đồng, chưa thanh toán (Nợ TK 156.T / Có TK 331).
    4. Ngày 28/12/2019: Nhập kho 2.000 kg Tấm thơm, đơn giá 8.000 đ/kg, thành tiền 16.000.000 đồng, thanh toán bằng tiền mặt (Nợ TK 156.TT / Có TK 1111).
    5. Ngày 30/12/2019: Nhập kho 135.000 kg Gạo 25% tấm (đơn giá 7.600 đ/kg = 1.026.000.000 đồng) và 20.000 kg Tấm (đơn giá 6.900 đ/kg = 138.000.000 đồng), tổng cộng 1.164.000.000 đồng, chưa thanh toán (Nợ TK 156.G25T: 1.026.000.000; Nợ TK 156.T: 138.000.000 / Có TK 331).
• Thực tế kế toán nghiệp vụ bán hàng trong nước:
  • Phương thức tiêu thụ: Bán buôn (bán sỉ) hàng hóa qua kho trực tiếp. Khách hàng nhận hàng tại kho của công ty và ký vào hóa đơn bán hàng.
  • Giá vốn và chi phí: Công ty xác định giá vốn theo phương pháp FIFO; trong kỳ không phát sinh chi phí bán hàng (TK 641 không hạch toán số liệu) và không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu bán lẻ trực tiếp trong các hóa đơn khảo sát.
  • Chứng từ bán hàng: Hợp đồng kinh tế do công ty lập (2 bản), Phiếu xuất kho (4 liên: liên 1 Kế toán tổng hợp lưu, liên 2 Kế toán trưởng lập HĐ GTGT, liên 3 giao khách hàng, liên 4 Kế toán hàng hóa lưu), Hóa đơn GTGT (3 liên) và Phiếu thu tiền.

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị

Tác giả đưa ra các đánh giá đa chiều về hệ thống kế toán của SADECFOOD:

• Đánh giá về tổ chức bộ máy và hệ thống sổ: Bộ máy kế toán 4 người được tổ chức tập trung gọn nhẹ, phân công trách nhiệm rõ ràng. Doanh nghiệp ứng dụng hiệu quả phần mềm kế toán Vietsun kết hợp mẫu sổ Nhật ký chung giúp cập nhật số liệu nhanh chóng, in ấn sổ sách kịp thời. Trình tự luân chuyển chứng từ chặt chẽ thông qua hệ thống lưu đồ ký duyệt minh bạch.
• Tồn tại trong hạch toán:
  • Tài khoản công nợ người bán (TK 331): Công ty không mở sổ chi tiết tài khoản 331 theo từng đối tượng nhà cung cấp mà chỉ theo dõi tổng hợp trên sổ cái. Điều này gây khó khăn cho việc quản lý công nợ tồn đọng, đối chiếu số dư từng kỳ và lập kế hoạch thanh toán.
  • Quy cách mã hóa tài khoản chi tiết hàng hóa (TK 156): Công ty đặt mã chi tiết dạng văn bản viết tắt (TK 156.G25T, TK 156.TT, TK 156.T) thay vì tuân thủ hệ thống mã hóa chữ số phân cấp theo quy định chuẩn của chế độ kế toán.
  • Chi phí bán hàng: Doanh nghiệp không hạch toán chi phí bán hàng (TK 641 = 0), dẫn đến việc chưa phản ánh tách bạch toàn diện các chi phí liên quan đến bảo quản, bốc xếp hoặc dịch vụ bán hàng trong hoạt động thương mại.
• Hệ thống kiến nghị của tác giả:
  • Đề xuất mở sổ chi tiết công nợ cho TK 331 theo từng nhà cung cấp (mở thẻ chi tiết thanh toán cho từng đối tác như DNTN Thái Hưng II, v.v.).
  • Chuẩn hóa hệ thống danh mục mã tài khoản chi tiết hàng tồn kho theo định dạng số thống nhất để đảm bảo tính đồng bộ trên phần mềm Vietsun.
  • Rà soát việc tập hợp các khoản chi phí phát sinh trong khâu tiêu thụ nhằm ghi nhận đầy đủ vào chi phí bán hàng, hỗ trợ xác định chính xác lãi gộp theo từng ngành hàng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận hoàn thành các mục tiêu đề ra và mang lại những đóng góp cụ thể:

• Chuẩn hóa quy trình chứng từ: Tác giả xây dựng và sơ đồ hóa thành công 10 lưu đồ luân chuyển chứng từ thực tế tại doanh nghiệp (từ Hợp đồng kinh tế, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Phiếu thu, Phiếu chi đến Ủy nhiệm chi qua ngân hàng VietinBank). Đây là sự minh họa trực quan về quy trình kiểm soát nội bộ tại một DNTM vừa và nhỏ.
• Phản ánh trung thực thực trạng hạch toán: Toàn bộ chuỗi nghiệp vụ mua - bán hàng quý 4/2019 được trích xuất nguyên bản từ chứng từ thực tế của SADECFOOD với các con số chính xác về khối lượng hàng (kg), đơn giá và dòng tiền luân chuyển giữa các tài khoản TK 156, TK 111, TK 112, TK 331.
• Đóng góp phát hiện nghiệp vụ: Phát hiện sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn tại doanh nghiệp, bao gồm: việc bỏ trống chi phí bán hàng (TK 641), việc sử dụng mã tài khoản chi tiết bằng ký tự chữ thay vì chữ số, và tình trạng chưa mở sổ chi tiết theo dõi công nợ người bán trên TK 331. Các kiến nghị đưa ra gắn liền với việc khắc phục trực tiếp các sai sót này.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận chỉ khảo sát số liệu hạch toán chi tiết trong phạm vi một kỳ kế toán ngắn (Quý 4 năm 2019) và tập trung phần lớn vào một đối tác giao dịch chính (DNTN Thái Hưng II). Bên cạnh đó, đề tài chỉ đi sâu vào mảng nghiệp vụ mua bán gạo nội địa phục vụ sản xuất bia, chưa mở rộng phân tích mảng kinh doanh dịch vụ cho thuê kho bãi dù đây là một trong các ngành nghề đăng ký chính thức của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát xuyên suốt cả niên độ kế toán và phân tích đa dạng nhiều nhà cung cấp, khách hàng khác nhau.
  • Nghiên cứu hoàn thiện kế toán chi phí và xác định kết quả kinh doanh cho mảng dịch vụ cho thuê kho bãi.
  • Nghiên cứu sâu hơn về kế toán xuất khẩu gạo và các công cụ phòng ngừa rủi ro biến động giá nguyên liệu lúa gạo tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp mẫu hình nghiên cứu thực tế về kế toán lưu chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nông sản; minh họa chi tiết cách mô tả các lưu đồ chứng từ và cách lập các định khoản kế toán thực tế theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Tham khảo mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung tinh gọn (4 nhân sự), quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho, và kinh nghiệm ứng dụng phần mềm kế toán (Vietsun) trong quản lý dòng hàng và dòng tiền.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống 10 lưu đồ luân chuyển chứng từ tại Chương 2 và phương pháp tổ chức định khoản kế toán chi tiết đối với ngành hàng kinh doanh gạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc áp dụng chế độ kế toán và hình thức sổ kế toán nào?
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12 hàng năm, sử dụng đơn vị tiền tệ VNĐ và vận hành công tác ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung trên phần mềm kế toán Vietsun.

2. Công ty áp dụng phương pháp nào để hạch toán hàng tồn kho và tính giá trị xuất kho?
SADECFOOD áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, xác định giá trị tồn kho cuối kỳ theo giá gốc và tính giá trị hàng hóa xuất kho theo phương pháp Nhập trước - Xuất trước (FIFO).

3. Danh mục tài khoản chi tiết hàng hóa (TK 156) tại công ty được thiết lập như thế nào và có điểm gì đặc thù?
Công ty sử dụng 3 tài khoản chi tiết cho hàng hóa nhưng mã hóa bằng ký hiệu chữ thay vì số hiệu, gồm: TK 156.G25T (Gạo 25% tấm), TK 156.TT (Tấm thơm) và TK 156.T (Tấm). Điểm đặc thù là công ty không mở tài khoản chi tiết theo dõi công nợ cho từng đối tượng nhà cung cấp trên TK 331.

4. Kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2017 – 2019 biến động ra sao?
Lợi nhuận sau thuế của công ty duy trì đà tăng trưởng đều: năm 2018 tăng 2.314 triệu đồng (+17,54%) so với năm 2017; năm 2019 tăng 3.808 triệu đồng (+24,56%) so với năm 2018. Doanh thu hoạt động tài chính giữ nguyên ở mức 1.364 triệu đồng cho cả 3 năm, trong khi chi phí bán hàng không phát sinh (0 đồng).

5. Khóa luận chỉ ra hạn chế lớn nhất trong công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại đơn vị là gì?
Hạn chế lớn nhất được tác giả phân tích là việc doanh nghiệp không mở sổ kế toán chi tiết tài khoản 331 theo từng nhà cung cấp, việc mã hóa tài khoản chi tiết hàng hóa chưa theo chuẩn số hiệu, và chưa ghi nhận hạch toán chi phí bán hàng (TK 641) trong các kỳ hoạt động.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Thị Bích Du đã khái quát toàn diện cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán lưu chuyển hàng hóa tại Công ty Cổ phần Lương thực – Thực phẩm Sa Đéc trong giai đoạn 2017 – 2019. Bằng việc phân tích sâu các nghiệp vụ thực tế quý 4/2019 và xây dựng hệ thống 10 lưu đồ luân chuyển chứng từ, công trình đã làm rõ quy trình hạch toán mua - bán gạo và vận hành phần mềm kế toán tại doanh nghiệp. Các nhận xét về việc thiếu sổ chi tiết công nợ TK 331, mã hóa tài khoản chi tiết và việc không hạch toán chi phí bán hàng là cơ sở thực tiễn xác đáng cho hệ thống kiến nghị hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HÓA TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Các khái niệm cơ bản, yêu cầu quản lý và nhiệm vụ lưu chuyển hàng hóa 1.1 Các khái niệm cơ bản 1.1 Doanh nghiệp thương mại Doanh nghiệp thương mại là DN thực hiện quá trình kinh doanh của mình bằng quá trình lưu chuyển hàng hóa. Quá trình lưu chuyển hàng hóa là quá trình đưa hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng thông qua hình thức mua và bán.2 Hàng hóa và lưu chuyển hàng hóa a) Hàng hóa Hàng hóa là sản phẩm lao động mà nó có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người. Hàng hóa được sản xuất không phải phục vụ cho nhu cầu của người sản xuất mà để trao đổi hoặc bán trên thị trường. b) Lưu chuyển hàng hóa Lưu chuyển hàng hóa là hoạt động trung gian đem lại hàng hóa từ nơi sản xuất, nhập khẩu đến nơi tiêu dùng.

Về cơ bản, hoạt động lưu chuyển hàng hóa trong các DN KDTM đều được thực hiện theo công thức: Hàng – Tiền – Hàng, cho thấy lưu chuyển hàng hóa trong KDTM bao gồm 2 giai đoạn chính: mua hàng và bán hàng không qua khâu chế biến làm thay đổi hình thái vật chất của hàng hóa đó.2 Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa 1.1 Yêu cầu quản lý hàng hóa Quản lý hàng hóa đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động KDTM. Quản lý tốt hàng hóa thì có thể hạn chế được rủi ro ảnh hưởng đến việc tiêu thụ hàng hóa cũng như thu nhập của toàn DN. Để quản lý hàng hóa tốt hì DN cần đảm bảo quản lý tốt về các mặt số lượng, chất lượng và giá trị.  Quản lý về mặt số lượng: đó là việc phản ánh thường xuyên tình hình nhập, xuất hàng hóa về mặt hiện vật để qua đó thấy được việc thực hiện kế hoạch mua và tiêu thụ hàng hóa, qua đó cũng phát hiện ra những hàng hóa tồn đọng lâu ngày SVTH: Đoàn Thị Bích Du Trang 4 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS.

Nguyễn Hữu Thanh Tùng tiêu thụ chậm hoặc không tiêu thụ được để có biện pháp giải quyết, tránh tình trạng ứ đọng vốn.  Quản lý về mặt chất lượng: để có thể cạnh tranh được trên thị trường hiện nay thì hàng hóa lúc nào cũng đáp ứng được chất lượng thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng. Đó là một yêu cầu rất cần thiết của hoạt động KDTM. Do đó, khi mua hàng thì các DN phải lựa chọn nguồn hàng có tiêu chuẩn cao và phải kiểm nghiệm chất lượng khi mua hàng về nhập kho.

Hàng hóa dự trữ trong kho luôn phải kiểm tra bảo quản tránh tình trạng hư hỏng, giảm chát lượng làm mất uy tín của DN.  Quản lý về mặt giá trị: đơn vị luôn phải theo dõi giá trị hàng hóa trong kho, và theo dõi tình hình biến động giá cả trên thị trường để biết được có giá trị tăng giảm như thế nào để phản ánh đúng thực tế giá trị hàng hóa tồn kho.2 Nhiệm vụ của kế toán lưu chuyển hàng hóa Trong KDTM, cần xuất phát từ đặc điểm quan hệ thương mại với các bạn hàng để tìm phương thức giao dịch mua, bán thích hợp, đem lại cho đơn vị lợi ích lớn nhất. Vì vậy, kế toán lưu chuyển hàng hóa trong các DNTM cần thực hiện các nhiệm vụ để cung cấp thông tin cho người quản lý trong và ngoài DN đưa ra các quyết định hữu hiệu. Đó là:  Ghi chép số lượng, chất lượng và chi phí mua hàng, giá mua, chi phí khác, thuế không được hoàn lại theo chứng từ đã lập và trên hệ thống số thích hợp.