Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH XNK Gia Hưng Phát

Khám phá quy trình kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Gia Hưng Phát.

• Tác giả: Lê Thị Muốn
• Người hướng dẫn: Ths. Đào Nguyên Phi
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí: Phân Tích Kết Quả Kinh Doanh Tại Gia Hưng Phát
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• Lời Cảm Ơn!
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục đề tài
• 1.6. Kết quả dự kiến
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• I. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 1.2. Một số khái niệm liên quan đến doanh thu
• 1.3. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng
• 1.4. Xác định doanh thu bán hàng
• 1.5. Các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.6. Một khái niệm liên quan đến chi phí
• 1.7. Phương pháp tính giá hàng hóa xuất kho
• 1.8. Công tác xác định kết quả kinh doanh
• 1.9. Phương pháp xác định kết quả kinh doanh
• 1.10. Nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí
• 1.11. Nội dung kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC
• 1.12. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.13. Chứng từ kế toán
• 1.14. Tài khoản sử dụng
• 1.15. Phương pháp hạch toán
• 1.16. Quy trình ghi sổ
• 1.17. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.18. Chứng từ kế toán
• 1.19. Tài khoản sử dụng
• 1.20. Phương pháp hạch toán
• 1.21. Quy trình ghi sổ
• 1.22. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.23. Chứng từ kế toán
• 1.24. Tài sản sử dụng
• 1.25. Phương pháp hạch toán
• 1.26. Sổ sách kế toán
• 1.27. Kế toán thu nhập khác
• 1.28. Chứng từ kế toán
• 1.29. Tài khoản sử dụng
• 1.30. Phương pháp hạch toán
• 1.31. Sổ sách kế toán
• 1.32. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.33. Chứng từ kế toán
• 1.34. Tài khoản sử dụng
• 1.35. Phương pháp hạch toán
• 1.36. Sổ sách kế toán
• 1.37. Kế toán chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
• 1.38. Chứng từ kế toán
• 1.39. Tài khoản sử dụng
• 1.40. Phương pháp hạch toán
• 1.41. Sổ sách kế toán
• 1.42. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.43. Chứng từ kế toán
• 1.44. Tài khoản sử dụng
• 1.45. Phương pháp hạch toán
• 1.46. Sổ sách kế toán
• 1.47. Kế toán chi phí hoạt động tài chính
• 1.48. Chứng từ kế toán
• 1.49. Tài khoản sử dụng
• 1.50. Phương pháp hạch toán
• 1.51. Sổ sách kế toán
• 1.52. Kế toán chi phí Thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.53. Chứng từ kế toán
• 1.54. Tài khoản sử dụng
• 1.55. Phương pháp hạch toán
• 1.56. Sổ sách kế toán
• 1.57. Kế toán chi phí khác
• 1.58. Chứng từ kế toán
• 1.59. Tài khoản sử dụng
• 1.60. Phương pháp hạch toán
• 1.61. Sổ sách kế toán
• 1.62. Kế toán Xác định kết quả kinh doanh
• 1.63. Chứng từ kế toán
• 1.64. Tài khoản sử dụng
• 1.65. Phương pháp hạch toán
• 1.66. Sổ sách kế toán
• 1.67. Phương pháp ghi sổ kế toán
• II. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ, DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH ĐTTM XNK GIA HƯNG PHÁT
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát
• 2.2. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Lĩnh vực kinh doanh và nhiệm vụ của công ty
• 2.4. Lĩnh vực kinh doanh
• 2.5. Tổ chức bộ máy hoạt động
• 2.6. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.7. Sơ đồ bộ máy kế toán
• 2.8. Tổ chức vận dụng chế độ kế toán tại công ty
• 2.9. Hình thức sổ kế toán và hệ thống báo cáo tài chính
• 2.10. Nguồn lực hoạt động của công ty qua các năm 2018-2020
• 2.11. Tình hình nguồn nhân lực
• 2.12. Tình hình Tài sản – Nguồn vốn
• 2.13. Tình hình kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.14. Đặc điểm hình thức kinh doanh của Công ty Gia Hưng Phát
• 2.15. Đặc điểm và phương thức tiêu thụ sản phẩm
• 2.16. Đặc điểm về sản phẩm
• 2.17. Phương thức tiêu thụ sản phẩm
• 2.18. Đặc điểm về phương thức thanh toán
• 2.19. Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Gia Hưng Phát
• 2.20. Kế toán doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ
• 2.21. Kế toán giảm trừ doanh thu
• 2.22. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 2.23. Thu nhập khác
• 2.24. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.25. Kế toán chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
• 2.26. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.27. Kế toán chi phí hoạt động tài chính
• 2.28. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.29. Kế toán chi phí khác
• 2.30. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• III. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ BỘ MÁY, KẾ TOÁN CHUNG VÀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY
• 3.1. Đánh giá chung công tác kế toán tại công ty
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Đánh giá công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD
• 3.4. Đánh giá tổ chức vận dụng chứng từ
• 3.5. Đánh giá về hệ thống tài khoản
• 3.6. Đánh giá về phương pháp hạch toán
• 3.7. Đánh giá hệ thống sổ sách kế toán
• 3.8. Đánh giá về nguồn lực công ty
• 3.9. Nhược điểm
• 3.10. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản lý bộ máy, kế toán chung và kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty
• 3.11. Giải pháp công tác kế toán chung tại công ty
• 3.12. Giải pháp công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định KQKD
• 3.13. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 3.14. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 3.15. Kế toán giá vốn hàng bán
• 3.16. Kế toán chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
• 3.17. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 3.18. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 3.19. Giải pháp nguồn lực của công ty
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Gia Hưng Phát

Kế toán doanh thu và chi phí là hai phần quan trọng trong quản lý tài chính của bất kỳ doanh nghiệp nào. Tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Xuất Nhập Khẩu Gia Hưng Phát, việc theo dõi và phân tích doanh thu cùng chi phí không chỉ giúp xác định kết quả kinh doanh mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh của kế toán doanh thu và chi phí, từ lý thuyết đến thực tiễn tại công ty.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Kế toán doanh thu là quá trình ghi nhận và báo cáo doanh thu từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ. Ngược lại, kế toán chi phí liên quan đến việc ghi nhận các khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh. Cả hai yếu tố này đều ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của công ty.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Trong Doanh Nghiệp

Kế toán doanh thu và chi phí giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu quả hoạt động kinh doanh. Nó cung cấp thông tin cần thiết để đánh giá tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định quản lý hợp lý nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Thách Thức Trong Công Tác Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Công ty Gia Hưng Phát đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý kế toán doanh thu và chi phí. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố nội bộ mà còn từ môi trường kinh doanh bên ngoài. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Ghi Nhận Doanh Thu

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc ghi nhận doanh thu đúng thời điểm. Nhiều khi, doanh thu không được ghi nhận kịp thời do thiếu chứng từ hoặc sai sót trong quy trình hạch toán.

2.2. Quản Lý Chi Phí Hiệu Quả

Việc kiểm soát chi phí là một thách thức lớn. Công ty cần phải theo dõi sát sao các khoản chi phí phát sinh để đảm bảo rằng không có khoản chi nào bị bỏ sót hoặc ghi nhận sai.

III. Phương Pháp Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Tại Gia Hưng Phát

Để giải quyết các thách thức trong công tác kế toán, Gia Hưng Phát đã áp dụng một số phương pháp kế toán hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình ghi nhận mà còn nâng cao độ chính xác của báo cáo tài chính.

3.1. Phương Pháp Ghi Nhận Doanh Thu

Công ty áp dụng phương pháp ghi nhận doanh thu theo thời điểm giao hàng. Điều này giúp đảm bảo rằng doanh thu được ghi nhận chính xác và kịp thời.

3.2. Hạch Toán Chi Phí Theo Phương Pháp Phân Tích

Gia Hưng Phát sử dụng phương pháp phân tích chi phí để xác định các khoản chi phí cố định và biến đổi. Điều này giúp công ty có cái nhìn rõ ràng hơn về cấu trúc chi phí của mình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Việc áp dụng các phương pháp kế toán doanh thu và chi phí tại Gia Hưng Phát đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã có thể cải thiện quy trình quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

4.1. Kết Quả Kinh Doanh Tăng Trưởng

Nhờ vào việc quản lý tốt doanh thu và chi phí, Gia Hưng Phát đã ghi nhận sự tăng trưởng trong kết quả kinh doanh. Doanh thu bán hàng đã tăng lên đáng kể trong năm qua.

4.2. Cải Thiện Quy Trình Kế Toán

Công ty đã cải thiện quy trình kế toán, từ việc ghi nhận chứng từ đến lập báo cáo tài chính. Điều này giúp giảm thiểu sai sót và tăng cường độ tin cậy của thông tin tài chính.

V. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai

Kế toán doanh thu và chi phí là một phần không thể thiếu trong quản lý tài chính tại Gia Hưng Phát. Việc cải thiện công tác kế toán không chỉ giúp công ty đạt được mục tiêu lợi nhuận mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Công Tác Kế Toán

Công tác kế toán tại Gia Hưng Phát đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội để cải thiện hơn nữa.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó tối ưu hóa quy trình quản lý tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Muốn đặt trong bối cảnh thực tiễn của năm 2020 – giai đoạn nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19. Xu hướng hạn chế giao thương biên giới làm suy giảm hoạt động xuất nhập khẩu; việc triển khai các hiệp định thương mại tự do như EVFTA và IPA bị đình trệ. Tác giả dẫn số liệu thống kê cho thấy trên phạm vi cả nước có hơn 101,7 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể hoặc hoàn tất thủ tục giải thể, kéo theo 1,3 triệu lao động rơi vào tình trạng mất việc làm. Tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, môi trường kinh doanh tiếp tục chịu thêm ảnh hưởng từ chuỗi 6 cơn bão và đợt lũ lụt lịch sử trong vòng 20 năm, khiến hơn 244 doanh nghiệp trên địa bàn phải tạm ngừng hoạt động. Trong điều kiện thị trường biến động gay gắt, việc kiểm soát chi phí đầu vào, tối ưu hóa doanh thu và phản ánh chính xác kết quả kinh doanh trở thành nhiệm vụ cốt lõi đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

Từ bối cảnh đó, đề tài nghiên cứu xác định hệ thống mục tiêu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Củng cố kiến thức chuyên môn; cập nhật hệ thống văn bản Luật Kế toán, Thông tư, Chuẩn mực kế toán để vận dụng vào công tác kế toán thực tế tại Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Xuất Nhập Khẩu Gia Hưng Phát; so sánh sự tương đồng và khác biệt giữa lý luận và thực tiễn nhằm chỉ ra các hạn chế còn tồn tại.
• Mục tiêu cụ thể (đánh số theo văn bản):
  1. Hệ thống hóa các tài khoản, quy định hạch toán và hệ thống sổ sách kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC làm cơ sở đối chiếu giữa thực tiễn với quy định pháp lý.
  2. Tìm hiểu tổng quan về Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát, bao gồm lĩnh vực kinh doanh, môi trường làm việc và tình hình nguồn lực hoạt động của đơn vị.
  3. Tìm hiểu chuyên sâu phần hành kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh thông qua các phần việc thực tế: tập hợp chứng từ phát sinh hằng ngày, phân bổ chi phí, theo dõi nhập - xuất kho hàng hóa và phát hành hóa đơn bán hàng.
  4. Đánh giá, so sánh giữa thực tiễn tổ chức công tác kế toán với cơ sở lý luận đã xây dựng, nhận diện các ưu điểm và điểm hạn chế đang hiện hữu.
  5. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý bộ máy và tổ chức kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực tiễn công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại trụ sở Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát (địa chỉ: 19/10 Trịnh Cương, phường Thủy Châu, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích tình hình Tài sản – Nguồn vốn và Kết quả hoạt động kinh doanh thu thập trong giai đoạn 2018 – 2019; số liệu phân tích nguồn nhân lực thu thập trong 3 năm 2018 – 2020; số liệu mô tả thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tập trung vào năm tài chính 2020. Thời gian thực hiện nghiên cứu thực tế diễn ra trong hơn 3 tháng (từ ngày 12/10/2020 đến ngày 15/01/2021).
• Phạm vi nội dung: Hệ thống hóa cơ sở lý luận theo quy định hiện hành và khảo sát chi tiết thực trạng các phần hành kế toán doanh thu, giá vốn, chi phí quản lý, chi phí tài chính, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp quy và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam kết hợp tham chiếu chuẩn mực quốc tế:

• Hệ thống văn bản pháp lý và chuẩn mực: Luật Kế toán năm 2015; Nghị định số 174/2016/NĐ-CP; Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp; Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa; Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (Chuẩn mực chung), số 02 (Hàng tồn kho), số 14 (Doanh thu và thu nhập khác), số 17 (Thuế thu nhập doanh nghiệp); Chuẩn mực Kế toán quốc tế IAS 18 (Doanh thu).
• Các khái niệm và nguyên tắc trọng tâm:
  • Doanh thu: Trình bày theo VAS 14 và Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC; làm rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu; không còn nắm giữ quyền quản lý hoặc kiểm soát hàng hóa; doanh thu xác định tương đối chắc chắn; thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế; xác định được chi phí liên quan đến giao dịch). Định nghĩa các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
  • Chi phí: Định nghĩa theo VAS 01 và Điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC. Phân định bản chất của giá vốn hàng bán, chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (Điều 26 Thông tư 133/2016/TT-BTC), chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí thuế TNDN và chi phí khác.
  • Phương pháp xác định giá trị hàng tồn kho xuất kho: Giới thiệu 4 phương pháp theo Chuẩn mực VAS 02 (Phương pháp giá đích danh, Phương pháp đơn giá bình quân, Phương pháp nhập trước – xuất trước / FIFO, Phương pháp nhập sau – xuất trước / LIFO).
  • Xác định kết quả kinh doanh: Trình bày nguyên tắc cân đối theo Điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC với công thức tổng quát: Kết quả kinh doanh = Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh + Kết quả hoạt động tài chính + Kết quả hoạt động khác.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm 5 phương pháp chính:

1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và các đề tài khóa luận lưu trữ tại thư viện Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế.
2. Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình thực hiện công việc kế toán từ lập chứng từ đến lập báo cáo tài chính; quan sát quy trình bán hàng qua nhân viên kinh doanh; quy trình mua hàng, nhập kho qua kế toán bán hàng; quy trình thanh toán qua Giám đốc; quy trình chấm công và tính lương cuối tháng.
3. Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi miệng và ghi chép câu trả lời từ Kế toán tổng hợp (về các chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính năm 2018 - 2019, cách chấm công, tính lương trên phần mềm) và Kế toán bán hàng (về phương pháp kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ nhập liệu, quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho).
4. Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập bảng lương, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 – 2019; hệ thống chứng từ gốc năm 2020 (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có) và sổ sách kế toán liên quan. Khảo sát cơ cấu nhân sự về độ tuổi, thâm niên, trình độ và mức độ thỏa mãn môi trường làm việc.
5. Phương pháp xử lý số liệu: Áp dụng kỹ thuật so sánh số tuyệt đối (biến động quy mô) và số tương đối (biến động tỷ trọng các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn); kỹ thuật đối chiếu giữa chứng từ gốc với sổ kế toán và giữa sổ kế toán với BCTC; phương pháp phân tích ngang, phân tích dọc và phân tích xu hướng biến động.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu sơ cấp (thu thập từ quan sát, phỏng vấn nhân sự nội bộ) và thứ cấp (hệ thống hồ sơ pháp lý, chứng từ gốc, hệ thống sổ kế toán in từ phần mềm kế toán Việt Đà của Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn bộ lý thuyết chuyên ngành kế toán theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa:

• Kế toán doanh thu: Quy định nội dung, chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, đơn đặt hàng, hợp đồng kinh tế), kết cấu Tài khoản 511 (gồm 4 tài khoản cấp 2: TK 5111 - Doanh thu bán hàng hóa, TK 5112 - Doanh thu bán thành phẩm, TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ, TK 5118 - Doanh thu khác), sơ đồ hạch toán đối ứng và quy trình cập nhật lên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu: Quy định việc theo dõi trực tiếp bên Nợ TK 511 (Thông tư 133 không sử dụng riêng TK 521 như Thông tư 200) dựa trên biên bản xác nhận giảm giá, biên bản trả lại hàng và hóa đơn điều chỉnh.
• Kế toán doanh thu tài chính và thu nhập khác: Quy định chứng từ, kết cấu và phương pháp hạch toán trên TK 515 (lãi tiền gửi, chiết khấu thanh toán được hưởng) và TK 711 (thu phạt vi phạm hợp đồng, nhượng bán TSCĐ).
• Kế toán chi phí và giá vốn:
  • TK 632 (Giá vốn hàng bán): Hạch toán giá trị vốn xuất kho của hàng hóa, dịch vụ hoàn thành theo phương pháp kê khai thường xuyên;
  • TK 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang): Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung để tính giá thành sản phẩm xây lắp, dịch vụ;
  • TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh): Gồm 2 tài khoản cấp 2 là TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp);
  • TK 635 (Chi phí tài chính), TK 811 (Chi phí khác) và TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh và hình thức ghi sổ: Kết cấu TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh), thực hiện kết chuyển doanh thu, thu nhập bên Có và kết chuyển chi phí bên Nợ để xác định lãi/lỗ đưa về TK 421. Tác giả chọn lọc trình bày lý thuyết hình thức kế toán Nhật ký chung: trình tự luân chuyển chứng từ, ghi sổ Nhật ký chung, chuyển số liệu vào Sổ cái và các sổ, thẻ kế toán chi tiết, đối chiếu qua Bảng cân đối tài khoản trước khi lập Báo cáo tài chính.

Chương II: Thực trạng công tác kế toán chi phí, doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát

Nội dung chương mô tả chi tiết cơ cấu doanh nghiệp và phản ánh thực tế việc áp dụng quy trình kế toán tại đơn vị:

• Tổng quan đơn vị: Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát thành lập ngày 01/08/2018 với vốn điều lệ ban đầu là 2.000 đồng; chính thức vận hành kinh doanh từ năm 2019. Doanh nghiệp hoạt động kết hợp hai lĩnh vực: kinh doanh thương mại (thiết bị đèn chùm, dây điện, ống nhựa PVC...) và cung cấp dịch vụ xây lắp (nhà ở, cầu cống, lắp đặt hệ thống điện). Bộ máy quản lý theo mô hình tập trung gồm Giám đốc điều hành trực tiếp 3 bộ phận: Phòng Kế toán, Phòng Kỹ thuật (Thiết kế - Xây dựng) và Phòng Kinh doanh. Bộ máy kế toán gồm 2 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp và 1 Kế toán viên (kiêm nhiệm bán hàng, quản lý kho, theo dõi công nợ và nhập liệu).
• Chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; thực hiện ghi sổ kế toán trên máy vi tính qua phần mềm Kế toán Việt Đà theo hình thức Nhật ký chung; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VNĐ; phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo kê khai thường xuyên; phương pháp tính giá xuất kho theo Nhập trước – Xuất trước (FIFO); trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Phân tích nguồn nhân lực:

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2018	Tỷ trọng 2018 (%)	Năm 2019	Tỷ trọng 2019 (%)	Năm 2020	Tỷ trọng 2020 (%)	So sánh 2019/2018 (+/-)	So sánh 2020/2019 (+/-)
Tổng số lao động	4	100,00	6	100,00	6	100,00	+2	0
1. Theo giới tính
- Nam	0	0,00	2	33,33	2	33,33	+2	0
- Nữ	4	100,00	4	66,67	4	66,67	0	0
2. Theo trình độ
- Đại học	2	50,00	3	50,00	3	50,00	+1	0
- Cao đẳng	1	25,00	2	33,33	2	33,33	+1	0
- Trung cấp	1	25,00	1	16,67	1	16,67	0	0
3. Theo hình thức làm việc
- Toàn thời gian	4	100,00	6	100,00	3	50,00	+2	-3
- Bán thời gian	0	0,00	0	0,00	3	50,00	0	+3

• Thực trạng các phần hành kế toán (minh họa qua các chứng từ thực tế năm 2020):
  • Kế toán doanh thu bán hàng (TK 511): Sử dụng Phiếu xuất kho số XK1006/09 ngày 30/09/2020, Hóa đơn GTGT số 0000045 ngày 30/09/2020; phản ánh quy trình nhập dữ liệu vào phân hệ bán hàng, ghi Sổ Nhật ký chung, Sổ cái và Sổ chi tiết TK 511.
  • Kế toán doanh thu tài chính (TK 515): Trích xuất Giấy báo lãi tiền gửi tháng 01/2020 và bảng sao kê ngân hàng để hạch toán vào TK 515.
  • Kế toán giá vốn hàng bán (TK 632): Căn cứ Phiếu nhập kho NK1001/09, Báo cáo tổng hợp nhập xuất tồn năm 2020 để xác định giá vốn theo phương pháp FIFO, ghi nhận vào Sổ cái và Sổ chi tiết TK 632.
  • Kế toán chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (TK 154): Trích xuất hóa đơn mua hàng số 0049774 ngày 28/08/2020, Phiếu chi tiền mặt CM012/09; theo dõi chi tiết trên Sổ cái TK 1543-20 "Chi phí công trình Bộ chỉ Huy 43".
  • Kế toán chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Thu thập chứng từ Bảng chấm công và Bảng tính lương tháng 09/2020; hạch toán chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý vào TK 642.
  • Kế toán chi phí thuế TNDN (TK 821) và xác định KQKD (TK 911): Trích sổ Nhật ký chung hoạt động tính thuế TNDN (TK 821) và quy trình kết chuyển các tài khoản chi phí (632, 642, 821), tài khoản doanh thu (511, 515) sang TK 911 để khóa sổ, phản ánh vào Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối năm 2020.

Chương III: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý bộ máy, kế toán chung và kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty

Trên cơ sở so sánh giữa lý luận tại Chương I và thực trạng tại Chương II, tác giả đưa ra các đánh giá và đề xuất giải pháp:

• Đánh giá công tác kế toán:
  • Ưu điểm: Vận dụng linh hoạt chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; tin học hóa quy trình xử lý qua phần mềm Kế toán Việt Đà; hệ thống chứng từ và sổ kế toán ghi nhận tương đối kịp thời.
  • Nhược điểm: Bộ máy kế toán tinh giản (chỉ có 2 người) dẫn đến tình trạng kiêm nhiệm nhiều phần hành, dễ gây sai sót trong kiểm soát chéo; chứng từ kế toán trong khâu xuất kho và nghiệm thu công trình xây lắp đôi khi chưa luân chuyển đúng kỳ; việc phân bổ chi phí gián tiếp vào chi phí công trình (TK 154) còn mang tính ước lượng; công tác đối chiếu công nợ khách hàng và nhà cung cấp chưa được lập biên bản định kỳ đầy đủ; chính sách quản trị nguồn nhân lực chuyển dịch 50% sang bán thời gian làm giảm tính ổn định chuyên môn.
• Hệ thống giải pháp đề xuất:
  • Giải pháp về tổ chức bộ máy và kế toán chung: Tách bạch rõ ràng chức năng thủ kho và kế toán bán hàng nhằm tăng cường kiểm soát nội bộ; thiết lập quy chế kiểm tra, đối chiếu chứng từ gốc trước khi nhập liệu vào phần mềm.
  • Giải pháp phần hành doanh thu (TK 511, TK 515): Hoàn thiện quy trình phát hành và lưu chuyển hóa đơn bán hàng gắn liền với biên bản giao nhận hàng; mở thêm sổ chi tiết theo dõi doanh thu theo từng nhóm hàng hóa thương mại và từng hợp đồng xây lắp riêng biệt; hạch toán kịp thời lãi tiền gửi ngân hàng theo tháng.
  • Giải pháp phần hành giá vốn và chi phí dở dang (TK 632, TK 154): Chuẩn hóa phương pháp tập hợp chi phí cho từng hạng mục công trình xây dựng (như công trình Bộ Chỉ Huy 43); xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu cụ thể; kết chuyển giá vốn xây lắp chặt chẽ dựa trên biên bản nghiệm thu từng giai đoạn.
  • Giải pháp phần hành chi phí quản lý kinh doanh (TK 642) và thuế TNDN (TK 821): Phân loại rành mạch chi phí bán hàng và chi phí quản lý; kiểm soát chứng từ chi tiêu hợp lý để đảm bảo tính hợp lệ theo Luật Thuế TNDN; tạm tính thuế TNDN sát với thực tế từng quý.
  • Giải pháp về nguồn lực: Cân đối lại cơ cấu lao động toàn thời gian và bán thời gian, nâng cao chế độ đãi ngộ để giữ chân nhân sự có trình độ chuyên môn kỹ thuật và kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu thực chứng:

• Khái quát được mô hình hoạt động thực tế của một doanh nghiệp kết hợp thương mại và xây lắp quy mô siêu nhỏ tại Thừa Thiên Huế, phản ánh được số liệu nhân sự qua 3 năm (từ 4 nhân sự năm 2018 lên 6 nhân sự giai đoạn 2019 – 2020) và xu hướng tinh giản chi phí nhân công bằng việc chuyển đổi 50% lao động sang hình thức bán thời gian vào năm 2020.
• Trích xuất và hệ thống hóa được đầy đủ quy trình hạch toán trên chứng từ thực tế của đơn vị trong năm 2020 (hóa đơn bán hàng, phiếu xuất kho XK1006/09, phiếu nhập kho NK1001/09, hóa đơn mua hàng 0049774, phiếu chi CM012/09, sổ theo dõi công trình Bộ Chỉ Huy 43).
• Chỉ ra được quy trình xử lý dữ liệu tự động của phần mềm Kế toán Việt Đà theo hình thức Nhật ký chung, từ khâu nhập chứng từ gốc đến khâu tự động ghi sổ NKC, Sổ cái các tài khoản doanh thu (511, 515), tài khoản chi phí (632, 154, 642, 821) và tài khoản xác định kết quả kinh doanh (911).
• Về mặt giải pháp, tác giả xây dựng 8 nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kế toán bao quát từ tổ chức bộ máy, tổ chức chứng từ đến từng phần hành hạch toán cụ thể (doanh thu, giá vốn, chi phí công trình dở dang, chi phí quản lý và chi phí thuế TNDN).

Đóng góp so với nghiên cứu trước mà tác giả tự khẳng định: Khóa luận là công trình đầu tiên nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại chính Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát – một doanh nghiệp mới đi vào hoạt động thực tế từ năm 2019, giúp ban giám đốc có cái nhìn rõ ràng về công tác hạch toán nội bộ tại thời điểm năm 2020.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả tự nhận định công trình còn tồn tại một số hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Hạn chế về trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ thực tế của sinh viên năm cuối, khiến một số phân tích, đánh giá và giải pháp đề xuất còn mang tính chủ quan, chưa thực sự sâu sắc.
• Thời gian thực tập tại doanh nghiệp tương đối ngắn (hơn 3 tháng, từ ngày 12/10/2020 đến 15/01/2021), chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ sản xuất kinh doanh kéo dài của nhiều công trình xây lắp tại đơn vị.
• Các giải pháp đề xuất có thể chưa hoàn toàn tương thích với khả năng tài chính và điều kiện nhân sự hiện tại của Công ty Gia Hưng Phát.

Về hướng nghiên cứu tiếp, tác giả để ngỏ khả năng mở rộng khảo sát số liệu báo cáo tài chính đầy đủ của các năm tài chính tiếp theo nhằm đánh giá chính xác hơn hiệu quả của các giải pháp khi công ty bước qua giai đoạn thích ứng sau dịch bệnh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán: Cung cấp mẫu hình báo cáo thực tập tốt nghiệp chuẩn mực về đề tài kế toán xác định kết quả kinh doanh trong loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Người nghiên cứu về kế toán doanh nghiệp đa ngành: Phần mô tả công tác hạch toán chi phí công trình xây dựng dở dang trên TK 154 kết hợp với hoạt động thương mại hàng hóa trên TK 156/632 là dữ liệu tham chiếu hữu ích cho các mô hình kinh doanh kết hợp thương mại – dịch vụ xây lắp.
• Bộ phận kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cung cấp quy trình vận hành và trích xuất sổ sách thực tế trên phần mềm kế toán (phần mềm Kế toán Việt Đà) theo hình thức ghi sổ Nhật ký chung.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, ghi sổ kế toán trên máy vi tính theo hình thức Nhật ký chung thông qua phần mềm Kế toán Việt Đà.

2. Cơ cấu nguồn nhân lực của công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2018 – 2020?
Tổng số lao động tăng từ 4 người năm 2018 lên 6 người năm 2019 và giữ nguyên 6 người năm 2020. Cơ cấu giới tính chuyển từ 100% nữ (năm 2018) sang 33,33% nam (2 người) và 66,67% nữ (4 người) trong năm 2019 - 2020. Về hình thức làm việc, năm 2018 - 2019 có 100% lao động làm toàn thời gian; sang năm 2020, doanh nghiệp chuyển 3 nhân sự (50%) sang hình thức bán thời gian.

3. Đối với hoạt động xây lắp, doanh nghiệp theo dõi chi phí sản xuất kinh doanh dở dang trên tài khoản nào và có chứng từ thực tế nào được trích dẫn?
Doanh nghiệp theo dõi chi phí xây lắp dở dang trên TK 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang), cụ thể được theo dõi chi tiết trên Sổ cái TK 1543-20 cho "Chi phí công trình Bộ chỉ Huy 43", đi kèm các chứng từ thực tế như Hóa đơn mua hàng số 0049774 ngày 28/08/2020 và Phiếu chi tiền mặt số CM012/09.

4. Chính sách hạch toán hàng tồn kho và trích khấu hao tài sản cố định tại đơn vị được quy định ra sao?
Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; xác định giá trị hàng tồn kho xuất kho theo phương pháp Nhập trước – Xuất trước (FIFO); thực hiện trích khấu hao tài sản cố định và phân bổ công cụ dụng cụ theo phương pháp đường thẳng.

5. Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo hình thức nào và phân công nhiệm vụ ra sao?
Bộ máy kế toán được tổ chức tinh giản theo mô hình tập trung gồm 2 nhân sự: Kế toán trưởng (kiêm kế toán tổng hợp, phụ trách theo dõi công nợ, tính lương, báo cáo thuế và lập BCTC) và Kế toán viên (kiêm nhiệm kế toán bán hàng, kế toán kho, kiểm kê quỹ tiền mặt và nhập liệu chứng từ gốc vào phần mềm).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Thị Muốn đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH ĐTTM XNK Gia Hưng Phát trong năm tài chính 2020. Tác giả đã mô tả chi tiết quy trình xử lý chứng từ thực tế, phương pháp hạch toán trên hệ thống tài khoản và kỹ thuật trích xuất sổ kế toán từ phần mềm Việt Đà của một doanh nghiệp kết hợp thương mại và xây lắp. Dù còn một số hạn chế về tính bao quát và thời gian thực địa, các đánh giá và giải pháp đề xuất trong khóa luận có giá trị tham khảo rõ ràng cho sinh viên chuyên ngành kế toán cũng như các nhà quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Một số khái niệm liên quan đến doanh thu Theo chuẩn mực Kế toán số 14: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.” Theo Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền.” Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS 18): “Doanh thu là luồng thu gộp các lợi ích kinh tế trong kỳ, phát sinh trong quá trình hoạt động thông thường, làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu” Các khái niệm đều có một quan điểm thống nhất: Doanh thu là một khoản nhận vào của doanh nghiệp từ hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong đó, Thông tư 133 mở rộng khái niệm Chuẩn mực 14 về điều kiện ghi nhận doanh thu (không phân biệt thu tiền hay chưa). Chúng ta có thể hiểu thêm: Doanh thu là khoản giá trị góp phần tăng lợi ích kinh tế của doanh nghiệp, không nhất thiết phải đến từ hoạt động sản xuất kinh doanh mà được thu từ những khoản thu nhập khác. Thu nhập khác là “các khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu” (Chuẩn mực Kế toán số 14) 8 Ví dụ: Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ Thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng. Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng Theo chuẩn mực Kế toán số 14 và Điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC: Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm điều kiện sau: (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.

(2) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. (4) DN đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. (5) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Xác định doanh thu bán hàng Theo chuẩn mực Kế toán số 14: Doanh thu và thu nhập khác - Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu - Doanh thu phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản CKTM, chiết khấu thanh toán, GGHB và giá trị hàng bán bị trả lại. Giá trị hợp lý: Là giá trị tài sản có thể trao đổi hoặc giá trị một khoản nợ được thanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ hiểu biết qua sự trao đổi ngang giá 9 1. Các khoản giảm trừ doanh thu Theo chuẩn mực Kế toán số 14: Doanh thu và các khoản thu nhập khác (1) Chiết khấu thương mại: “Là một khoản mà bên người bán giảm trừ hoặc thanh toán cho người mua do đã mua hàng với số lượng lớn và theo thương lượng bên bán sẽ dành cho bên mua một khoản chiết khấu thương mại.” (2) Giảm giá hàng bán: “Là khoản giảm trừ được doanh nghiệp (bên bán) chấp thuận một cách đặc biệt trên giá đã thỏa thuận trong hóa đơn, vì lý do hàng bán bị kém phẩm chất, không đúng quy cách, hoặc không đúng thời hạn ghi trong hợp đồng.” (3) Hàng bán bị trả lại: “Là số sản phẩm, hàng hóa doanh nghiệp đã xác định tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều kiện đã cam kết trong hợp đồng kinh tế như: hàng kém phẩm chất, sai quy cách, chủng loại.” Trị giá hàng bán bị trả lại = Số lượng hàng bị trả lại x Đơn giá bán 1.

Một khái niệm liên quan đến chi phí Theo chuẩn mực kế toán số 1: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.” Theo Điều 59 Thông tư 133/2016/TT-BTC: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa.” Các khái niệm đưa ra đều thống nhất một quan điểm: Chi phí là khoản làm giảm lợi ích kinh tế. Trong đó, Thông tư 133 mở rộng thêm về điều kiện ghi nhận chi phí, Chuẩn mực kế toán số 1 chỉ ra cách ghi nhận giảm nguồn vốn chủ sử hữu. Chúng ta có thể định nghĩa như sau: Chi phí là một khoản giá trị được tính bằng tiền, cơ sở vật chất, sức lao động,.Gắn liền với các hoạt động của cá nhân, tổ chức để hình thành nên sản phẩm, dịch vụ bán ra cho người sử dụng với mục đích thu được lợi nhuận. 10 (1) Giá vốn hàng bán Là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm được xuất bán trong kỳ hoặc là giá thành thực tế sản phẩm hoàn thành đã được xác định là tiêu thụ và các khoản chi phí khác được phân bổ cho hàng bán ra trong kỳ.

Đối với hoạt động thương mại, trị giá vốn của hàng hóa xuất dùng gồm: trị giá mua thực tế của hàng xuất bán và chi phí thu mua hàng phân bổ cho số hàng đã bán Đối với hoạt động xây lắp, giá vốn hàng bán là giá trị của nguyên vật liệu, nhân công, sản xuất chung, chi phí quảng cáo, giao dịch khi công trình được nghiệm thu, chuyển giao cho khách hàng. (2) Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang “Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang phản ánh tổng hợp chi phí sản xuất, kinh doanh phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm, dịch vụ ở DN hạch toán HTK theo phương pháp kê khai thường xuyên” (Điều 26, Thông tư 133/2016/TT-BTC) (3) Chi phí quản lý kinh doanh “Chi phí quản lý kinh doanh là các khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp như chi phí nhân viên quản lý doanh nghiệp, chi phí vật liệu phục vụ cho quản lý doanh nghiệp.” (Thông tư 133/2016/TT-BTC) (4) Chi phí bán hàng “Chi phí bán hàng là các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ” (Thông tư 133/2016/TT-BTC) (5) Chi phí khác “Chi phí khác dùng để phản ánh các khoản thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp” (Thông tư 133/2016/TT-BTC) (6) Chi phí thuế TNDN “Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp là tổng chi phí thuế thu nhập hiện hành hoặc và chi phí thuế thu nhập hoãn lại (hoặc thu nhập thuế thu nhập hiện hành và 11 thu nhập thuế thu nhập hoãn lại) khi xác định lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ. Phương pháp tính giá trị hàng tồn kho Theo chuẩn mực số 02 “Hàng tồn kho”: Có 4 phương pháp xác định giá xuất kho (1) Phương pháp đích danh: Giá trị HTK xuất ra thuộc lần nhập kho nào thì lấy giá đích danh nhập cho lần nhập đó làm giá xuất kho. Phương pháp này thường được áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng hoặc ổn định được và nhận diện được như vàng bạc, đá quý.

(2) Phương pháp đơn giá bình quân: Giá trị của từng loại HTK được tính theo giá trị trung bình của từng loại HTK tương tự đầu kỳ và HTK được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc theo mỗi lần nhập hàng. (3) Phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO): Áp dụng dựa trên giả định là HTK đượcmua trước hoặc sản xuất từ thời điểm cuối kỳ là HTK được mua hoặc sản xuất từ thời điểm cuối kỳ. (4) Phương pháp nhập sau - xuất trước (LIFO): Áp dụng dựa trên giả định HTK được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước và HTK còn lại cuối kỳ là HTK được mua hoặc sản xuất trước đó.

Công tác xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính, hoạt động khác trong một kỳ nhất định. Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc số lỗ) “Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh 12 bất động sản đầu tư, như: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê hoạt động, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp” (Điều 68 thông tư 133/2016/TT-BTC) Như vậy, chúng ta có thể khái quát khái niệm: Kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc lỗ) mà doanh nghiệp tự xác định sau quá trình kinh doanh trong một thời kỳ nhất định, có thể là tháng, quý, năm hay bất kỳ thời điểm nào trên cơ sở cân đối giữa doanh thu với chi phí.