Khóa luận: Kê khai cấp đổi GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở tại Tức Tranh, Thái Nguyên

Nghiên cứu khóa luận về công tác kê khai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất tại 3 xóm xã Tức Tranh, Phú

• Tác giả: Nguyễn Kim Chi
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Kê khai công tác cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn 3 xóm tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên năm 2018
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về kê khai công tác cấp GCNQSDĐ tại Tức Tranh

Xã Tức Tranh thuộc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên là địa phương triển khai kê khai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) theo quy định pháp luật. Công tác này nhằm xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn ba xóm. Năm 2018, xã tiến hành kê khai lập hồ sơ cấp đổi GCNQSDĐ cho các trường hợp đủ điều kiện. Quy trình thực hiện bao gồm nhiều bước từ tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra hiện trạng sử dụng đất đến công khai và xét duyệt. Công ty Cổ phần Tài nguyên Môi trường Phương Bắc được giao phối hợp cùng chính quyền địa phương triển khai. Kết quả kê khai giúp Nhà nước quản lý đất đai hiệu quả hơn. Đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sử dụng đất. Đây là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý đất đai cấp cơ sở.

1.1. Địa bàn nghiên cứu xã Tức Tranh

Xã Tức Tranh nằm ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Địa bàn gồm ba xóm với đa số hộ gia đình làm nông nghiệp. Hiện trạng sử dụng đất chủ yếu là đất nông nghiệp và đất ở. Năm 2017, tổng diện tích tự nhiên của xã được thống kê chi tiết theo từng loại đất. Xã có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển kinh tế nông thôn. Công tác quản lý đất đai tại cơ sở được chính quyền quan tâm thực hiện.

1.2. Đối tượng và phạm vi kê khai

Đối tượng kê khai cấp GCNQSDĐ gồm hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định. Phạm vi áp dụng trên địa bàn ba xóm thuộc xã Tức Tranh năm 2018. Các trường hợp bao gồm: người nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất. Người sử dụng đất có giấy tờ hợp lệ theo quy định Luật Đất đai. Ngoài ra còn có trường hợp cấp đổi, cấp lại GCNQSDĐ bị mất hoặc hư hỏng. Mỗi đối tượng cần đáp ứng điều kiện riêng theo quy định pháp luật.

II. Phân tích thực trạng kê khai cấp GCNQSDĐ tại Tức Tranh

Thực tế triển khai tại xã Tức Tranh năm 2018 cho thấy nhiều kết quả đáng ghi nhận. Số lượng hộ gia đình tham gia kê khai đạt tỷ lệ cao trong tổng số hộ trên địa bàn. Tuy nhiên vẫn còn một số hộ chưa đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp. Một số trường hợp đất có nguồn gốc phức tạp, tranh chấp ranh giới giữa các hộ liền kề. Tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích cũng gây khó khăn cho quá trình xét duyệt. Đội ngũ cán bộ địa chính xã còn hạn chế về chuyên môn và kinh nghiệm. Thời gian xử lý hồ sơ đôi khi kéo dài do phải xác minh nhiều lần. Mặt khác, nhận thức của người dân về thủ tục hành chính còn chưa đầy đủ. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ chung của công tác kê khai cấp GCNQSDĐ.

2.1. Kết quả kê khai đạt được

Năm 2018, ba xóm tại xã Tức Tranh có tổng số hộ tham gia kê khai cấp GCNQSDĐ đáng kể. Phần lớn hồ sơ được tiếp nhận và xử lý đúng quy trình. Số hộ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận chiếm tỷ lệ cao. Các hồ sơ hợp lệ được hoàn thiện và trình cấp huyện xét duyệt. Công tác niêm yết công khai được thực hiện tại nhà văn hóa thôn. Kết quả này phản ánh nỗ lực của chính quyền địa phương và sự phối hợp của người dân.

2.2. Những tồn tại và hạn chế

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác kê khai còn tồn tại nhiều hạn chế. Một số hồ sơ bị trả lại do thiếu giấy tờ hoặc thông tin không chính xác. Tình trạng đất không có giấy tờ nguồn gốc chiếm tỷ lệ đáng kể. Một số hộ dân chưa hợp tác đầy đủ trong quá trình cung cấp thông tin. Kỹ năng chuyên môn của cán bộ địa chính xã chưa đồng đều. Việc phối hợp giữa các ban ngành đôi khi chưa chặt chẽ. Thời gian giải quyết hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả cấp GCNQSDĐ tại Tức Tranh

Để nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSDĐ, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tăng cường tập huấn chuyên môn cho cán bộ địa chính xã. Đội ngũ nhân sự cần nắm vững quy định pháp luật về đất đai hiện hành. Thứ hai, đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân về quyền lợi và nghĩa vụ khi kê khai. Sử dụng loa truyền thanh, họp xóm để phổ biến quy trình thủ tục. Thứ ba, cải tiến quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo hướng đơn giản hóa. Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý dữ liệu đất đai. Thứ tư, tăng cường phối hợp giữa xã, huyện và đơn vị tư vấn. Giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình kê khai. Cuối cùng, rà soát lại toàn bộ hồ sơ tồn đọng để xử lý dứt điểm. Các giải pháp này cần được thực hiện liên tục và có sự giám sát chặt chẽ.

3.1. Tăng cường năng lực cán bộ và tuyên truyền

Cán bộ địa chính xã cần được đào tạo bài bản về quy trình cấp GCNQSDĐ. Các lớp tập huấn nên tổ chức định kỳ với nội dung cập nhật pháp luật mới. Đồng thời xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn chi tiết cho từng loại hồ sơ. Công tác tuyên truyền cần đa dạng hình thức: phát tờ rơi, treo banner, tổ chức hội nghị. Người dân hiểu rõ quy trình sẽ chủ động chuẩn bị đầy đủ giấy tờ. Từ đó giảm tỷ lệ hồ sơ bị trả lại và rút ngắn thời gian xử lý.

3.2. Cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ

Quy trình kê khai cấp GCNQSDĐ cần được chuẩn hóa theo quy định hiện hành. Mỗi bước thực hiện cần có thời gian cụ thể và người chịu trách nhiệm. Ứng dụng phần mềm quản lý đất đai giúp lưu trữ và tra cứu thông tin nhanh chóng. Số hóa hồ sơ giảm thiểu rủi ro mất mát tài liệu giấy. Hệ thống kết nối giữa xã và huyện tạo điều kiện trao đổi thông tin thuận lợi. Việc áp dụng công nghệ nâng cao tính minh bạch trong quản lý đất đai.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn công tác cấp GCNQSDĐ

Công tác kê khai cấp GCNQSDĐ tại xã Tức Tranh năm 2018 đạt được nhiều kết quả tích cực. Quy trình thực hiện cơ bản đúng quy định pháp luật về đất đai. Số lượng hồ sơ được giải quyết tăng đáng kể so với các năm trước. Tuy nhiên vẫn còn những hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Các giải pháp đề ra cần được triển khai đồng bộ và có lộ trình cụ thể. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền là yếu tố then chốt. Nhận thức của người dân về quyền sử dụng đất ngày càng được nâng cao. Kết quả nghiên cứu là cơ sở tham khảo cho các địa phương khác trong tỉnh. Công tác quản lý đất đai cần được đầu tư nguồn lực thỏa đáng. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo quyền lợi chính đáng cho mọi người sử dụng đất.

4.1. Bài học kinh nghiệm rút ra

Quá trình kê khai cấp GCNQSDĐ tại Tức Tranh rút ra nhiều bài học quý. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ ngay từ đầu giúp tiết kiệm thời gian. Sự tham gia tích cực của tổ trưởng thôn xóm tạo thuận lợi cho công tác vận động. Phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng thành viên ban chỉ đạo. Giải quyết kịp thời thắc mắc của dân để tránh khiếu nại kéo dài. Kinh nghiệm này có thể áp dụng cho các đợt kê khai tiếp theo.

4.2. Khuyến nghị cho tương lai

Cần tiếp tục rà soát và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai toàn xã. Đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác đo đạc, lập bản đồ. Nâng cao chế độ đãi ngộ cho cán bộ địa chính cấp xã. Đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ cho các trường hợp còn tồn đọng. Xây dựng cơ chế phản hồi để người dân đánh giá chất lượng dịch vụ. Đưa công tác cấp GCNQSDĐ vào chương trình phát triển kinh tế xã hội hàng năm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Đó là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng. Mỗi quốc gia, mỗi địa phương có một quỹ đất đai nhất định được giới hạn bởi diện tích, ranh giới, vị trí.Việc sử dụng và quản lý quỹ đất đai này được thực hiện theo quy định của nhà nước, tuân thủ Luật Đất đai và những văn bản pháp lý có liên quan.

Luật Đất đai năm 2013 ra đời đã xác định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do nhà nước thống nhất quản lý. Để đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý đất đai thì công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải được thực hiện nghiêm túc. Công tác này không chỉ đảm bảo sự thống nhất quản lý mà còn bảo đảm các quyền lợi và nghĩa vụ cho người sử dụng, giúp cho người sử dụng đất yên tâm đầu tư, sản xuất, xây dựng các công trình. Hiện nay vấn đề về đất đai là vấn đề được nhiều người quan tâm, tranh chấp, khiếu nại, lấn chiếm đất đai thường xuyên xảy ra và việc giải quyết vấn đề này cực kỳ nan giải do thiếu giấy tờ pháp lý.

Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như ngày nay đã làm cho thị trường bất động sản trở nên sôi động, trong đó đất đai là hàng hoá chủ yếu của thị trường này. Nhưng thực tế trong thị trường này thị trường ngầm phát triển rất mạnh mẽ. Đó là vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay. Để đảm bảo cho thị trường này hoạt động công khai, minh bạch thì yêu cầu công tác đăng ký cấp giấy 2 chứng nhận phải được tiến hành.

Ngoài ra một vấn đề quan trọng của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giúp cho nhà nước có cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho nhà nước. Có thể thấy rằng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở nước ta vẫn còn chậm, thiếu sự đồng đều, ở các vùng khác nhau thì tiến độ cũng khác nhau do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan ở từng địa phương. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã và đang thực hiện tốt. Xuất phát từ tình hình thực tế và nhu cầu cần thiết của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa Quản lí tài nguyên - trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, em tiến hành nghiên cứu đề tài: "Kê khai công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất , quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn 3 xóm tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên năm 2018”.

Mục tiêu đề tài - Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Tức Tranh. - Tìm hiểu, đánh giá hiện trạng sử dụng đất của xã có liên quan đến công tác cấp giấy chứng nhận. - Thực hiện cấp GCNQSDĐ cụ thể tại các xóm Quyết Tiến, Đồng Danh, Đồng Tiến thuộc xã Tức Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá tìm ra những thuận lợi, khó khăn trong khi thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Bổ sung hoàn thiện kiến thức đã được học trong nhà trường cho bản thân. Đồng thời tiếp cận và thấy được những thuận lợi và khó khăn của công tác kê khai cấp GCNQSD đất đai trong thực tế. Nắm vững những quy định 3 của Luật Đất đai 2013 và các văn bản dưới Luật về đất đai của Trung ương và địa phương về cấp GCNQSDĐ.

Ý nghĩa trong thực tiễn Qua quá trình nghiên cứu cấp GCNQSDĐ sẽ thấy được những việc đã làm được và chưa làm được trong quá trình thực hiện, từ đó rút ra những kinh nghiệm và tìm những giải pháp phù hợp với tình hình thực tế nhằm thúc đẩy công tác thực hiện cấp GCNQSDĐ nói riêng và công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung được tốt hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Một số khái niệm cơ bản về đăng kí đất đai * Khái niệm đăng kí đất đai: Đăng ký đất đai là một thủ tục hành chính xác lập mối quan hệ pháp lý giữa Nhà nước (với tư cách là đại diện chủ sở hữu) và người sử dụng đất được Nhà nước giao quyền sử dụng, nhằm thiết lập hồ sơ địa chính đầy đủ để quản lý thống nhất đối với đất đai theo pháp luật, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho những chủ sử dụng đất có đủ điều kiện, để xác lập địa vị pháp lý của họ trong việc sử dụng đất đối với Nhà nước và xã hội (Thông tư 23,2014)[10]. * Khái niệm đăng ký quyền sở hữu nhà ở: Đăng ký quyền sở hữu nhà ở là việc cá nhân, tổ chức sau khi hoàn thành, tạo lập nhà ở hợp pháp thì đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật(Thông tư 23,2014)[10].

* Khái niệm đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất: Thuật ngữ đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thực chất là việc ghi vào hồ sơ địa chính về quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với một thửa đất xác định và cấp giấy chứng nhận đối với tài sản gắn liền với thửa đất đó nhằm chính thức xác lập quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất(Thông tư 23,2014)[10]. * Vai trò của công tác đăng ký đất đai: Đăng ký đất đai là công cụ của Nhà nước đảm bảo lợi ích Nhà nước, cộng đồng công dân như quản lý nguồn thuế, Nhà nước với vai trò trung gian tiến hành cân bằng lợi ích giữa các chủ thể, bố trí cho mục đích sử dụng tốt nhất. Nhà 5 nước biết được cách để quản lý chung qua việc dùng công cụ đăng ký đất đai để quản lý. Lợi ích của công dân có thể thấy được như Nhà nước bảo vệ quyền và bảo vệ người công dân khi có các tranh chấp, khuyến khích dầu tư cá nhân, hỗ trợ các giao dịch về đất đai, giảm khả năng tranh chấp đất đai(Thông tư 23,2014)[1].

* Hình thức đăng ký đất đai: Có hai hình thức đăng ký là đăng ký tự nguyện và đăng ký bắt buộc. Theo quy mô và mức độ phức tạp của công việc về đăng ký trong từng thời kỳ đăng ký đất đai được chia thành 2 giai đoạn:(Thông tư 23,2014)[10]. - Giai đoạn 1: đăng ký đất ban đầu được tổ chức thực hiện lần đầu trên phạm vi cả nước để thiết lập hồ sơ địa chính ban đầu cho toàn bộ đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tất cả các chủ sử dụng đủ điều kiện. - Giai đoạn 2: đăng ký biến động đất đai thực hiện ở những địa phương đã hoàn thành đăng ký ban đầu cho mọi trường hợp có nhu cầu thay đổi nội dung của hồ sơ địa chính đã thiết lập.

* Quyên sử dụng đât: Quyền sử dụng đất là toàn bộ các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành trong đó quy định việc bảo vệ các quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất sử dụng. “Quyền sử dụng đất của cá nhân, pháp nhân, hộ gia đình, chủ thể khác được xác lập do Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất” (theo Điều 688 Bộ Luật Dân sự). Đất đai có thể đem lại sự giàu có, sự phồn thịnh cho chủ sở hữu đất, và việc sở hữu đất đai như thế nào cho hợp lý để đảm bảo cho sự phát triển ổn định hoà bình, công bằng xã hội lại là vấn đề hết sức hóc búa đối với mỗi quốc gia cũng như toàn thể nhân loại. Chế độ quản lý và sử dụng đất đai hiện hành của nước ta là sở hữu toàn 6 dân về đất đai, Nhà nước thống nhất quản lý, nhân dân được trực tiếp sử dụng và có quyền của người sử dụng đất.

Để quy định, bảo vệ và thực thi chế độ này Nhà nước ta đã đưa ra các văn bản pháp luật, pháp lý quy định cụ thể. Đó là Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1980 (Điều 19), Hiến pháp 1992 (Điều 17,18, 84), Luật Đất đai năm 1993, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 1998, năm 2001 quy định về quyền sở hữu đất đai, quyền sử dụng đất đai, chế độ quản lý đất đai thống nhất của Nhà nước cũng như quy định rõ quyền hạn trách nhiệm, các công tác quản lý đất và quyền hạn trách nhiệm của người sử dụng đất. * Quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất: Nhà ở là tài sản luôn gắn liền với đất đai, hơn thế nữa nhà ở đặc biệt quan trọng, quý giá đối với mỗi con người, mỗi gia đình cũng như toàn xã hội. Nhà ở lại là tài sản có giá trị lớn do con người tạo lập nhằm thoả mãn cho nhu cầu của mình, vì vậy nảy sinh và tồn tại quyền sở hữu về nhà ở.

Theo Điều 181 Luật dân sự Việt nam nhà ở là một bất động sản không thể di dời và quyền sở hữu nhà ở cũng như quyền sở hữu các tài sản khác bao gồm quyền chiếm đoạt (quản lý nhà ở), quyền sử dụng (lợi dụng các tính năng của nhà ở để phục vụ mục đích kinh tế - đời sống), và quyền định đoạt (quyết định số phận pháp lý của nhà ở như bán, cho thuê, cho mượn, để thừa kế, phá đi,. Chủ sở hữu nhà ở là người có đầy đủ các quyền đó. Tuy nhiên quyền sở hữu nhà ở cũng có thể tách rời như đối với đất, nghĩa là chủ sở hữu có thể chuyển giao một phần hoặc toàn bộ quyền sử dụng nhà ở và quyền chiếm hữu nhà ở của mình cho người khác trong một khoảng thời gian và không gian xác định, đó là khi chủ sở hữu cho thuê nhà, cho mượn nhà. Việc quy định phân chia quyền hạn giữa chủ sở hữu nhà và người sử dụng nhà không tuân theo một quy tắc cứng nhắc mà tuân theo sự thoả thuận giữa hai bên.