1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH ⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯ DÖÔNG THÒ LEÄ HUYEÀN HUY ÑOÄNG VOÁN NÖÔÙC NGOAØI CHO PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ TÖ NHAÂN TAÏI VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Kinh teá Taøi chính Ngaân haøng Maõ soá: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: GS.TS DÖÔNG THÒ BÌNH MINH TP.HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2006 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 MUÏC LUÏC Danh muïc chöõ vieát taét Danh muïc caùc baûng, ñoà thò Lôøi môû ñaàu Chöông 1 – LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ KTTN VAØ HUY ÑOÄNG VOÁN NÖÔÙC NGOAØI ÑOÁI VÔÙI SÖÏ PHAÙT TRIEÅN KHU VÖÏC KTTN 1.1 Toång quan veà khu vöïc KTTN 1.1Khaùi nieäm veà KTTN 1.2Caùc hình thöùc cuûa KTTN 1.3Tính taát yeáu phaùt trieån khu vöïc KTTN trong neàn kinh teá thò tröôøng 1.2 Huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi ñoái vôùi phaùt trieån khu vöïc KTTN 1.1 Caùc hình thöùc huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån khu vöïc KTTN 1.2 Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho KV KTTN 1.3 Taùc ñoäng cuûa voán nöôùc ngoaøi ñoái vôùi phaùt trieån KTTN 1.4 Söï caàn thieát phaûi naâng cao khaû naêng thu huùt voán nöôùc ngoaøi ñoái vôùi söï phaùt trieån khu vöïc KTTN Chöông 2 – THÖÏC TRAÏNG HUY ÑOÄNG VOÁN NÖÔÙC NGOAØI CHO PHAÙT TRIEÅN KTTN TAÏI VIEÄT NAM 2.1 Khaùi quaùt thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam 2.1 Tình hình hoaït ñoäng cuûa khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam thôøi gian qua 2.2 Nhöõng thaønh töïu ñaït ñöôïc cuûa khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam thôøi gian qua 2.1 Ñoùng goùp vaøo taêng tröôûng GDP vaø chuyeån dòch cô caáu kinh teá 2.2 Huy ñoäng moïi nguoàn voán ñaàu tö phaùt trieån 2.3 Ñoùng goùp to lôùn cho ngaân saùch 2.4 Taïo vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Phaùt trieån kinh teá ñoái ngoaïi 2.6 Quan heä saûn xuaát phuø hôïp vôùi löïc löôïng saûn xuaát 2.3 Nhöõng haïn cheá chuû yeáu cuûa khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam thôøi gian qua 2.2 Thöïc traïng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam thôøi gian qua 2.1 Thöïc traïng huy ñoäng voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi 2.2 Thöïc traïng huy ñoäng voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi 2.1 Nguoàn voán hoã trôï phaùt trieån chính thöùc (ODA) 2.2 Huy ñoäng voán ñaàu tö giaùn tieáp qua thò tröôøng taøi chính (FPI) 2.3 Thu huùt kieàu hoái 2.3 Ñaùnh giaù thöïc traïng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam thôøi gian qua 2.3 Nguyeân nhaân cuûa nhöõng haïn cheá Chöông 3 – CAÙC BIEÄN PHAÙP HOAØN THIEÄN HUY ÑOÄNG VOÁN NÖÔÙC NGOAØI CHO PHAÙT TRIEÅN KTTN TAÏI VIEÄT NAM 3.1 Ñònh höôùng phaùt trieån khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam ñeán naêm 2010 3.2 Caùc bieän phaùp hoaøn thieän huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån KTTN taïi Vieät Nam 3.1 Caùc giaûi phaùp vó moâ 3.2 Caùc giaûi phaùp vi moâ 3.1 Caùc giaûi phaùp thu huùt vaø söû duïng voán ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi 3.2 Caùc giaûi phaùp thu huùt vaø söû duïng voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi 3.3 Caùc giaûi phaùp hoã trôï Keát luaän Taøi lieäu tham khaûo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 DANH MUÏC NHÖÕNG TÖØ VIEÁT TAÉT KTTN : Kinh teá tö nhaân KTNN : Kinh teá nhaø nöôùc ÑTNN : Ñaàu tö nöôùc ngoaøi DN : Doanh nghieäp DNNQD : Doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh DNNN : Doanh nghieäp nhaø nöôùc TNHH : Traùch nhieäm höõu haïn XHCN : Xaõ hoäi chuû nghóa FDI : Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi FPT : Ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi qua thò tröôøng taøi chính ODA : Hoã trôï phaùt trieån chính thöùc BOT : Xaây döïng – Kinh doanh – Chuyeån giao BTO : Xaây döïng – Chuyeån giao - Kinh doanh BT : Xaây döïng – Chuyeån giao WB : Ngaân haøng theá giôùi ADB : Ngaân haøng phaùt trieån Chaâu AÙ IMF : Quó tieàn teä quoác teá IFDA : Quó quoác teá veà phaùt trieån noâng nghieäp cuûa Lieân hieäp quoác NGO : Toå chöùc phi Chính phuû CG : Nhoùm tö vaán caùc nhaø taøi trôï WTO : Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 DANH MUÏC CAÙC BAÛNG VAØ BIEÅU ÑOÀ Baûng Baûng 1: GDP trong nöôùc phaân theo thaønh phaàn kinh teá.32 Baûng 2: Giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp caû nöôùc .33 Baûng 3: Soá DN hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh coù ñeán 31/12 .34 Baûng 4: Nguoàn voán cuûa DN coù ñeán 31/12 .36 Baûng 5: Cô caáu nguoàn voán DN coù ñeán 31/12.36 Baûng 6: Thu ngaân saùch treân ñòa baøn TP.38 Baûng 7: Soá lao ñoäng trong DN coù ñeán 31/12.38 Baûng 8: Cô caáu lao ñoäng trong DN coù ñeán 31/12 .39 Baûng 9: FDI theo ngaønh 1988-2005-chæ tính caùc döï aùn coøn hieäu löïc.49 Baûng 10: FDI theo hình thöùc ñaàu tö 1988-2005-chæ tính caùc döï aùn coøn hieäu löïc .50 Baûng 11: FDI theo nöôùc 1988-2005-chæ tính caùc döï aùn coøn hieäu löïc .51 Baûng 12: FDI theo ñòa phöông 1988-2005-chæ tính caùc döï aùn coøn hieäu löïc .52 Baûng 13: Cam keát vaø thöïc hieän ODA thôøi kyø 1993-2005.54 Baûng 14: Danh saùch caùc Quó ñaàu tö nöôùc ngoaøi trong laøn soùng ñaàu tö thöù nhaát .61 Baûng 15: Caùc Quó ñang hoaït ñoäng taïi Vieät Nam tính ñeán thaùng 6/2006 .62 Bieåu ñoà Bieåu soá 1: Soá löôïng caùc DN thuoäc khu vöïc KTTN ñaêng kyù giai ñoaïn 1991- 2005 .29 Bieåu ñoà 2: So saùnh soá DN ñaêng kyù hai giai ñoaïn: 1991 - 1999 vaø 2000 - 2005 .29 Bieåu soá 3: Taêng tröôûng GDP caû nöôùc.32 Bieåu soá 4: Cô caáu DN coù ñeán 31/12/2005 .35 Bieåu soá 5: Cô caáu DN khu vöïc KTTN coù ñeán 31/12/2006.35 Bieåu soá 6: Taêng tröôûng DN .35 Bieåu soá 7: Taêng tröôûng nguoàn voán DN .37 Bieåu ñoà 8: Cô caáu lao ñoäng coù ñeán 31/12/2005 .39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi Ñeå tieán haønh nhanh söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa caàn huy ñoäng toái ña caùc thaønh phaàn kinh teá tham gia, trong ñoù coù thaønh phaàn KTTN laø moät taát yeáu khaùch quan vaø ñaây laø moät boä phaän caáu thaønh khoâng theå thieáu ñöôïc trong neàn kinh teá nöôùc ta cuõng nhö caùc nöôùc treân theá giôùi. Phaùt trieån KTTN goùp phaàn giaûi phoùng moïi löïc löôïng saûn xuaát, huy ñoäng khai thaùc caùc tieàm löïc doài daøo veà voán, kinh nghieäm quaûn lyù, ngaønh ngheà truyeàn thoáng…….thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá, phaùt trieån ñaát nöôùc. Nhöõng noã löïc cuûa khu vöïc KTTN trong thôøi gian qua ôû nöôùc ta ñaõ vaø ñang goùp phaàn xaây döïng quan heä saûn xuaát môùi phuø hôïp, thuùc ñaåy löôïng löïc saûn xuaát phaùt trieån, thöïc hieän coâng baèng xaõ hoäi.
Tuy nhieân, trong quaù trình tröôûng thaønh, KTTN ñöùng tröôùc nhieàu khoù khaên vaø thaùch thöùc, caàn coù nhöõng giaûi phaùp ñoàng boä thaùo gôõ nhöõng khoù khaên vöôùng maéc, khai thaùc toái öu tieàm naêng cuûa khu vöïc naøy cho phaùt trieån kinh teá quoác gia. Trong ñoù, huy ñoäng vaø söû duïng voán nöôùc ngoaøi, moät nguoàn voán coù öu theá cho ñoåi môùi coâng ngheä vaø naâng cao söùc caïnh tranh cuûa haøng hoùa vaø doanh nghieäp Vieät Nam treân thò tröôøng quoác teá, ñang laø khoù khaên lôùn nhaát ñoái vôùi khu vöïc KTTN Vieät Nam, do nhöõng baát caäp töø cô cheá chính saùch vaø khaû naêng tieáp caän voán töø khu vöïc KTTN. Vì leõ ñoù, vaàn ñeà huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån KTTN ñang trôû thaønh vaán ñeà maø nhieàu ngöôøi vaø xaõ hoäi quan taâm trong giai ñoaïn hieän nay. Vôùi mong muoán tìm hieåu ñeå goùp phaàn giuùp caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch, caùc cô quan quaûn lyù nhaø nöôc, caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø trong nöôùc, caùc doanh nghieäp coù söï quan taâm, hieåu roõ hôn veà moät khu vöïc kinh teá quan troïng ñoái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 vôùi kinh teá thò tröôøng, hoïc vieân maïnh daïn choïn ñeà taøi “ Huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho söï phaùt trieån khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam” ñeå nghieân cöùu.
Muïc ñích cuûa luaän vaên Luaän vaên naøy nhaèm ñeán caùc muïc ñích sau: Thöù nhaát: Nghieân cöùu lyù luaän chung veà caùc loaïi hình kinh teá thuoäc khu vöïc KTTN vaø caùc lyù luaän cô baûn veà voán nöôùc ngoaøi. Töø ñoù, thaáy ñöôïc söï caàn thieát phaûi naâng cao khaû naêng thu huùt voán nöôùc ngoaøi ñoái vôùi söï phaùt trieån khu vöïc KTTN. Thöù hai: Phaân tích vaø ñaùnh giaù thöïc traïng phaùt trieån KTTN ôû Vieät Nam vaø khaû naêng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cuûa khu vöïc KTTN trong thôøi gian qua. Thaáy ñöôïc nhöõng öu ñieåm, haïn cheá vaø nguyeân nhaân cuûa nhöõng haïn cheá trong vieäc huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cuûa khu vöïc KTTN.
Thöù ba: Ñeà xuaát moät soá bieän phaùp hoaøn thieän huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho söï phaùt trieån KTTN taïi Vieät Nam. Phaïm vi nghieân cöùu Nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu nghieân cöùu, noäi dung cuûa luaän vaên höôùng taäp trung vaøo caùc vaán ñeà lyù thuyeát vaø thöïc tieãn cuûa caùc doanh nghieäp thuoäc khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam, khoâng ñi saâu vaøo moät ngaønh hay moät soá ngaønh cuï theå. Luaän vaên söû duïng soá lieäu toång hôïp coù nguoàn goác boùc taùch töø naêm 2000 ñeán naêm 2006 ñeå coù soá lieäu saùt vôùi thöïc tieãn laøm cô sôû cho phaân tích vaø ñaùnh giaù thöïc traïng vaø kieán nghò caùc bieän phaùp hoaøn thieän huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån KTTN taïi Vieät Nam. Tuy nhieân duø hoïc vieân ñaõ raát coá gaéng trong vieäc thu thaäp soá lieäu, song keát quaû cuõng chæ döøng laïi ôû möùc ñoä maø luaän vaên ñaït ñöôïc.
Phöông phaùp nghieân cöùu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Phöông phaùp nghieân cöùu chuû yeáu cuûa luaän vaên laø phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïp. Nhôø phöông phaùp naøy coù theå nghieân cöùu ñöôïc nhöõng thaønh töïu cuõng nhö thaáy ñöôïc nhöõng haïn cheá trong quaù trình phaùt trieån cuûa KTTN vaø khaû naêng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cuûa khu vöïc naøy. Töø ñoù ñeà xuaát nhöõng bieän phaùp hoaøn thieän vaø naâng cao khaû naêng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho söï phaùt trieån khu vöïc KTTN taïi Vieät Nam. Ngoaøi ra, luaän vaên coøn söû duïng caùc phöông phaùp khaùc nhö: phöông phaùp thoáng keâ, phöông phaùp dieãn giaûi vaø qui naïp, phöông phaùp so saùnh…….
Keát caáu cuûa ñeà taøi Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän, danh muïc caùc baûng, chöõ vieát taét, luaän vaên coù 96 trang vôùi keát caáu nhö sau: Chöông 1: Lyù luaän chung veà KTTN vaø huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi ñoái vôùi söï phaùt trieån khu vöïc KTTN. Chöông 2: Thöïc traïng huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån KTTN taïi Vieät Nam. Chöông 3: Caùc bieän phaùp hoaøn thieän huy ñoäng voán nöôùc ngoaøi cho phaùt trieån KTTN taïi Vieät Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Chöông 1: LYÙ LUAÄN VEÀ KTTN VAØ HUY ÑOÄNG VOÁN NÖÔÙC NGOAØI ÑOÁI VÔÙI SÖÏ PHAÙT TRIEÅN KHU VÖÏC KTTN 1.1 Toång quan veà khu vöïc KTTN 1.