Huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thcs vùng khó khăn huyện mang thít tỉnh vĩnh long

Huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS tại Vĩnh Long là một chủ đề quan… 140 trang · Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội · 2017.

• Tác giả: Trần Cẩm Nhung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Lệ Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Giáo Dục Và Phát Triển Cộng Đồng
• Đề tài: Huy Động Các Lực Lượng Xã Hội Trong Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh THCS Tại Vĩnh Long
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học Giáo Dục
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Kỹ năng sống
• 1.2.2. Giáo dục kỹ năng sống
• 1.2.3. Các lực lượng xã hội
• 1.3. Kỹ năng sống của học sinh THCS
• 1.3.1. Những đặc điểm phát triển tâm lí của học sinh THCS
• 1.3.2. Vai trò của kỹ năng sống đối với học sinh THCS
• 1.3.3. Hệ thống các kỹ năng sống của học sinh THCS
• 1.4. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.4.1. Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.4.2. Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.4.3. Các hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5. Huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5.1. Ý nghĩa của việc huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5.2. Vai trò của các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5.3. Nội dung công tác huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5.4. Các hình thức huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.5.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường THCS
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS VÙNG KHÓ KHĂN HUYỆN MANG THÍT, TỈNH VĨNH LONG
• 2.1. Khái quát về huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục THCS của huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.2. Khái quát về phương pháp khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Phương pháp, kĩ thuật khảo sát
• 2.2.4. Mức độ đánh giá
• 2.3. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về ý nghĩa giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.3. Thực trạng các hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.4. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4. Thực trạng huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức về ý nghĩa của huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.2. Thực trạng tham gia công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long của các lực lượng xã hội (mức độ và hiệu quả)
• 2.4.3. Thực trạng các nội dung huy động các lực lượng tham gia công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.4. Thực trạng các hình thức huy động các lực lượng tham gia công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.5. Thực trạng kết quả huy động các lực lượng tham gia công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 2.5. Đánh giá và phân tích nguyên nhân thực trạng
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP HUY ĐỘNG CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS VÙNG KHÓ KHĂN HUYỆN MANG THÍT, TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Nguyên tắc xây dựng biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo phù hợp với định hướng phát triển văn hóa giáo dục của huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.1.2. Đảm bảo mục tiêu giáo dục trung học cơ sở
• 3.1.3. Đảm bảo phát huy tính chủ động tích cực của học sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục kỹ năng sống
• 3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.5. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.6. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức của các lực lượng xã hội về ý nghĩa của hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.2.2. Biên soạn tài liệu hướng dẫn cụ thể về nội dung, quy trình các bước, cách thức tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống học sinh ở các trường THCS huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.2.3. Đa dạng các hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.2.4. Tổ chức phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng giáo dục: gia đình – nhà trường – xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.3.1. Khái quát về khảo nghiệm
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống

Huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS tại Vĩnh Long là một chủ đề quan trọng. Nó không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Việc kết hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng sẽ tạo ra một hệ sinh thái giáo dục mạnh mẽ, giúp học sinh phát triển toàn diện.

1.1. Khái niệm về huy động lực lượng xã hội trong giáo dục

Huy động lực lượng xã hội trong giáo dục là quá trình kết nối các bên liên quan như gia đình, nhà trường và cộng đồng để cùng nhau tham gia vào việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Điều này giúp tạo ra một môi trường học tập phong phú và đa dạng.

1.2. Vai trò của kỹ năng sống trong giáo dục

Kỹ năng sống đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh. Nó giúp học sinh có khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và sự tự tin.

II. Thách thức trong việc huy động lực lượng xã hội tại Vĩnh Long

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS tại Vĩnh Long vẫn gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả giáo dục.

2.1. Thiếu sự quan tâm từ cộng đồng

Nhiều gia đình và cộng đồng chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt nguồn lực và sự tham gia của các bên liên quan.

2.2. Chương trình giáo dục chưa đa dạng

Chương trình giáo dục kỹ năng sống hiện tại còn hạn chế về nội dung và phương pháp giảng dạy. Điều này làm giảm tính hấp dẫn và hiệu quả của các hoạt động giáo dục.

III. Phương pháp huy động lực lượng xã hội hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống, cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Những phương pháp này sẽ giúp tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa các bên liên quan.

3.1. Tăng cường truyền thông và nâng cao nhận thức

Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống. Việc này sẽ khuyến khích sự tham gia của các lực lượng xã hội.

3.2. Phát triển chương trình giáo dục đa dạng

Xây dựng chương trình giáo dục kỹ năng sống phong phú, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Điều này sẽ thu hút sự quan tâm và tham gia của học sinh cũng như cộng đồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong giáo dục kỹ năng sống

Việc huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống đã được áp dụng thực tiễn tại nhiều trường THCS ở Vĩnh Long. Những kết quả đạt được cho thấy sự cần thiết của việc này trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết quả từ các hoạt động giáo dục

Các hoạt động giáo dục kỹ năng sống đã giúp học sinh phát triển các kỹ năng cần thiết, từ đó nâng cao sự tự tin và khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống.

4.2. Sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng đã có những đóng góp tích cực trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Huy động lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS tại Vĩnh Long là một nhiệm vụ quan trọng. Cần tiếp tục phát triển các biện pháp huy động hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục trong tương lai.

5.1. Đề xuất các giải pháp

Cần xây dựng các giải pháp cụ thể để tăng cường sự tham gia của các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục.

5.2. Tương lai của giáo dục kỹ năng sống

Giáo dục kỹ năng sống sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách và kỹ năng cho học sinh, góp phần xây dựng một xã hội văn minh và phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo các nghiên cứu khoa học giáo dục hiện đại, kỹ năng sống đóng góp tới 85% vào sự thành công và khả năng thích ứng của mỗi cá nhân trong thế kỷ XXI, trong khi kiến thức chuyên môn thuần túy chiếm khoảng 15%. Tuy nhiên, tại các địa bàn nông thôn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, việc trang bị kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở (THCS) vẫn tồn tại nhiều rào cản và khoảng trống lớn về nguồn lực hỗ trợ.

Lứa tuổi học sinh THCS từ 11 đến 15 tuổi là giai đoạn bản lề với những biến đổi nhảy vọt về thể chất, tâm sinh lý và nhận thức xã hội. Đây là độ tuổi các em dễ gặp khủng hoảng hành vi, phát sinh xung đột tâm lý khi học cách làm người lớn nhưng thiếu hụt kỹ năng ứng phó. Tại huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long – một huyện thuần nông còn nhiều khó khăn, công tác giáo dục kỹ năng sống chủ yếu diễn ra đơn lẻ trong khuôn khổ nhà trường, chưa hình thành được cơ chế phối hợp chặt chẽ với gia đình và các tổ chức cộng đồng.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Giáo dục và phát triển cộng đồng của tác giả Trần Cẩm Nhung, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ Lệ Hoa tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (bảo vệ năm 2017), tập trung giải quyết bài toán trên. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá toàn diện thực trạng huy động các lực lượng xã hội và đề xuất 4 nhóm biện pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 2 xã khó khăn của huyện Mang Thít với sự tham gia của 150 khách thể khảo sát (gồm 50 cán bộ quản lý, giáo viên và 100 học sinh THCS). Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh có kỹ năng sống tích cực từ mức trung bình 45% lên trên 80%, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành ba môi trường giáo dục đạt trên 75%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết xã hội hóa giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam và khung tiếp cận 4 trụ cột giáo dục thế kỷ XXI do UNESCO đề xướng: học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tự khẳng định mình. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết phát triển tâm lý lứa tuổi thiếu niên (11 - 15 tuổi) nhằm phân tích các nhu cầu tự ý thức, khẳng định bản thân và nguy cơ lệch chuẩn hành vi.

Hệ thống 4 khái niệm nền tảng được chuẩn hóa trong công trình bao gồm:

• Kỹ năng sống: Khả năng làm chủ bản thân, năng lực ứng xử tích cực và khả năng thích ứng linh hoạt trước những tình huống, thách thức trong đời sống hàng ngày của cá nhân.
• Giáo dục kỹ năng sống: Quá trình tác động sư phạm có mục đích, có kế hoạch nhằm trang bị tri thức, hình thành thái độ và rèn luyện hành vi đúng đắn cho người học trong các mối quan hệ xã hội.
• Các lực lượng xã hội: Tập hợp các chủ thể tham gia vào tiến trình giáo dục thế hệ trẻ, bao gồm gia đình (môi trường nền tảng), nhà trường (chủ thể nòng cốt) và cộng đồng xã hội gồm chính quyền địa phương, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Khuyến học và các tổ chức kinh tế - xã hội.
• Huy động lực lượng xã hội: Quá trình thu hút, tập hợp và điều phối các nguồn lực nhân lực, vật lực, tài lực từ các tổ chức và cá nhân ngoài nhà trường tham gia vào các hoạt động giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa phương pháp định tính và định lượng trong đợt khảo sát thực tế từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2017:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tổng cỡ mẫu khảo sát gồm 150 khách thể, bao gồm 50 cán bộ quản lý, giáo viên và 100 học sinh THCS tại 2 xã thuộc vùng khó khăn của huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các khối lớp từ lớp 6 đến lớp 9 cũng như đại diện cho các tổ chuyên môn trong trường học.
• Thu thập dữ liệu: Sử dụng 2 bộ phiếu hỏi anket cấu trúc chuẩn hóa cho giáo viên và học sinh; thực hiện 12 cuộc phỏng vấn sâu với đại diện ban giám hiệu, phụ huynh và cán bộ đoàn thể; triển khai 8 buổi quan sát sư phạm trực tiếp các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
• Xử lý dữ liệu: Toàn bộ dữ liệu khảo sát được xử lý bằng các công cụ thống kê toán học, tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm (%), điểm trung bình (ĐTB) và độ lệch chuẩn. Phương pháp phân tích thống kê giúp lượng hóa chính xác thực trạng nhận thức, tần suất tham gia và mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Dữ liệu khảo sát thực nghiệm tại huyện Mang Thít phản ánh 4 phát hiện quan trọng:

• Khoảng cách giữa nhận thức và mức độ tham gia thực tế: Có 86% cán bộ quản lý, giáo viên và 78% học sinh nhận thức sâu sắc về ý nghĩa đặc biệt của giáo dục kỹ năng sống. Tuy nhiên, mức độ tham gia thường xuyên của các tổ chức đoàn thể xã hội và gia đình vào hoạt động này chỉ đạt 32,5%.
• Nguồn lực đóng góp xã hội hóa còn hạn chế: Tỷ lệ các lực lượng xã hội tham gia đóng góp nguồn lực cơ sở vật chất, tài chính cho các chương trình kỹ năng sống chỉ dừng ở mức 24%, trong khi 76% kinh phí hoàn toàn dựa vào ngân sách thường xuyên của trường học.
• Hình thức tổ chức giáo dục còn đơn điệu: Có 68% hoạt động giáo dục kỹ năng sống được tiến hành qua hình thức tích hợp lồng ghép vào môn học chính khóa; trong khi các hình thức trải nghiệm thực tế, hoạt động ngoại khóa cộng đồng và dã ngoại chỉ chiếm 21,3% do thiếu thốn kinh phí và địa điểm tổ chức.
• Kiểm tra và đánh giá chưa đồng bộ: Khoảng 62% giáo viên cho biết nhà trường chưa có bộ tiêu chí chuẩn hóa để theo dõi, đo lường sự tiến bộ về kỹ năng sống của học sinh, dẫn đến việc đánh giá còn mang tính hình thức và cảm tính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên xuất phát từ bối cảnh kinh tế - xã hội đặc thù của huyện Mang Thít. Ước tính có tới 42% hộ gia đình có cha mẹ phải đi làm ăn xa tại các đô thị lớn hoặc khu công nghiệp, để con lại cho ông bà nuôi dưỡng, khiến chức năng giáo dục của gia đình bị gián đoạn. Bên cạnh đó, các trường học vùng khó khăn thiếu biên chế giáo viên chuyên trách về kỹ năng sống và tư vấn tâm lý học đường.

Các kết quả khảo sát trong luận văn được minh họa rõ nét qua 17 bảng thống kê số liệu và 17 biểu đồ đối sánh (từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.17 và Biểu đồ 2.1 đến 2.17 trong công trình). Khi so sánh điểm trung bình ĐTB (thang điểm 3 mức độ), điểm nhận thức của các bên đạt mức cao (ĐTB = 2,68), nhưng điểm thực thi phối hợp của các lực lượng đoàn thể ngoài nhà trường chỉ đạt mức trung bình thấp (ĐTB = 1,82). Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu giáo dục cộng đồng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, chứng minh rằng sự nhiệt tình của cộng đồng nếu không đi kèm cơ chế phối hợp cụ thể sẽ khó chuyển hóa thành kết quả thực chất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng tại địa phương, luận văn đề xuất 4 biện pháp đồng bộ:

• Nâng cao nhận thức của các lực lượng xã hội: Triển khai chiến dịch truyền thông định kỳ 2 lần/năm học qua hệ thống truyền thanh cơ sở, sinh hoạt chuyên đề Hội Phụ nữ và họp phụ huynh. Mục tiêu nâng tỷ lệ hiểu biết sâu về kỹ năng sống của cộng đồng từ 32,5% lên trên 85% trong giai đoạn 2017 - 2019 do Ban Giám hiệu phối hợp Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ xã thực hiện.
• Biên soạn tài liệu và cẩm nang hướng dẫn chuẩn hóa: Xây dựng bộ tài liệu cẩm nang rèn luyện 21 kỹ năng sống thiết yếu với quy trình tổ chức 5 bước rõ ràng, ngắn gọn và phù hợp điều kiện địa phương. Thời gian hoàn thiện trong vòng 6 tháng do Tổ chuyên môn nhà trường phối hợp Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mang Thít chủ trì.
• Đa dạng hóa các hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống: Thiết lập các câu lạc bộ sở thích, diễn đàn trẻ em, hội thi kỹ năng thực hành xã hội và ngày hội trải nghiệm cộng đồng với tần suất tối thiểu 1 hoạt động/tháng, đảm bảo thu hút 95% học sinh THCS tham gia chủ động.
• Thiết lập quy chế phối hợp liên ngành Gia đình – Nhà trường – Xã hội: Ký kết văn bản liên tịch phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn và cơ chế huy động đóng góp giữa nhà trường, Ủy ban nhân dân xã, Ban Đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức đoàn thể. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đóng góp nguồn lực xã hội hóa từ 24% lên tối thiểu 50% vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu trường THCS: Tiếp cận quy trình xây dựng kế hoạch liên ngành, phương pháp điều phối nguồn lực xã hội hóa và cách thức quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa tại các địa bàn khó khăn.
• Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và Tổng phụ trách Đội: Tham khảo khung 21 kỹ năng sống cốt lõi, phương pháp tích hợp bài giảng và các kịch bản tổ chức trò chơi, diễn đàn, hoạt động trải nghiệm thực tiễn cho học sinh lứa tuổi 11 - 15.
• Cán bộ chính quyền địa phương, Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ cấp xã: Nắm bắt cơ chế phối hợp ba môi trường giáo dục để chủ động xây dựng môi trường sống an toàn, tạo các sân chơi lành mạnh và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại cơ sở.
• Học viên cao học và các nhà nghiên cứu giáo dục học, phát triển cộng đồng: Khai thác bộ khung lý thuyết chuẩn, bộ công cụ phiếu hỏi 150 mẫu và mô hình xử lý dữ liệu thực nghiệm về xã hội hóa giáo dục vùng nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn tập trung vào những nhóm kỹ năng sống cơ bản nào cho học sinh THCS? Công trình hệ thống hóa 21 kỹ năng sống cốt lõi thuộc 5 nhóm chính: nhóm tự nhận thức (xác định giá trị, tự tin), nhóm giao tiếp (lắng nghe, đồng cảm, thương lượng), nhóm suy nghĩ sáng tạo (tư duy phê phán, xử lý thông tin), nhóm ra quyết định (giải quyết vấn đề, ứng phó căng thẳng) và nhóm làm chủ bản thân (quản lý thời gian, đảm nhận trách nhiệm).

• Vì sao việc huy động lực lượng xã hội tại huyện Mang Thít còn gặp nhiều hạn chế? Nghiên cứu chỉ ra khoảng 42% phụ huynh phải đi làm ăn xa nên thiếu sự đồng hành thường xuyên với con em. Ngoài ra, nguồn lực tài chính đóng góp từ bên ngoài nhà trường chỉ chiếm 24%, cộng với việc thiếu quy chế phối hợp liên ngành cụ thể giữa nhà trường và chính quyền địa phương.

• Biện pháp nào trong luận văn được đánh giá có tính khả thi và cần thiết cao nhất? Biện pháp biên soạn tài liệu hướng dẫn quy trình tổ chức và đa dạng hóa hình thức trải nghiệm ngoại khóa được 94% cán bộ, giáo viên tham gia khảo nghiệm đánh giá là rất cần thiết, đạt mức độ khả thi thực tiễn trên 88% nhờ tính linh hoạt và dễ áp dụng.

• Quy mô và phương pháp chọn mẫu khảo sát của đề tài được thực hiện như thế nào? Đề tài khảo sát trực tiếp 150 khách thể (50 cán bộ quản lý, giáo viên và 100 học sinh THCS) tại 2 xã thuộc vùng khó khăn của huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên trong 5 tháng đầu năm 2017.

• Gia đình và nhà trường cần phối hợp như thế nào để nâng cao kỹ năng sống cho học sinh? Hai bên cần duy trì sổ liên lạc điện tử hoặc định kỳ, tổ chức tọa đàm chuyên đề kỹ năng sống tối thiểu 2 lần mỗi học kỳ và xây dựng kênh tư vấn tâm lý học đường, cam kết 100% học sinh có biểu hiện khủng hoảng hành vi được hỗ trợ kịp thời.

Kết luận

• Giáo dục kỹ năng sống giữ vai trò nền tảng đóng góp 85% vào sự thành công của cá nhân, đòi hỏi sự chung tay đồng bộ của ba lực lượng: Gia đình, Nhà trường và Xã hội.
• Công trình đã phản ánh chính xác thực trạng tại huyện Mang Thít với 86% giáo viên nhận thức sâu sắc nhưng nguồn lực huy động xã hội hóa thực tế chỉ đạt 24% đến 32,5%.
• Đề xuất thành công hệ thống 4 nhóm biện pháp có tính khả thi trên 88%, tập trung vào truyền thông, chuẩn hóa cẩm nang 21 kỹ năng sống, đổi mới hoạt động trải nghiệm và hoàn thiện quy chế liên ngành.
• Định hướng giai đoạn 2017 - 2020 đặt mục tiêu phủ sóng 100% chương trình rèn luyện kỹ năng sống chuẩn hóa đến học sinh THCS vùng khó khăn tại địa phương.
• Các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và cơ quan ban ngành hãy chủ động ứng dụng mô hình phối hợp cùng bộ cẩm nang hướng dẫn trong luận văn để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS - Chương 2: Thực trạng huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long. - Chương 3: Biện pháp huy động các lực lượng xã hội trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vùng khó khăn huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh long. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG CÁC LỰC LƢỢNG XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1.1 Trên thế giới Trên thế giới có rất nhiều công trình nghiên cứu về kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống như: Skills for health (WHO, 2001); Life Skills in Non-Formal Education: A Review (UNESCO, 2001).

Trong diễn đàn thế giới về giáo dục cho mọi người họp tại Senegan (2000). Chương trình hành động của Dakar đã đề ra 6 mục tiêu, trong đó mục tiêu thứ 3 nói “Mỗi quốc gia phải đảm bảo cho người học được tiếp cận chương trình giáo dục kỹ năng sống” còn mục tiêu thứ 6 yêu cầu “Khi đánh giá chất lượng giáo dục cần phải đánh giá kỹ năng sống của người học”. Với sự tài trợ của các tổ chức quốc tế như: UNICEF, UNESCO, WHO chương trình giáo dục kỹ năng sống đã được phát triển rộng khắp trên phạm vi toàn cầu. Các tổ chức này đã mở những cuộc hội thảo, cung cấp vật liệu, đồng thời phối hợp với nhau để đẩy mạnh hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong thanh thiếu niên.

Chương trình này đã được thực hiện và phát triển mạnh trong khu vực Mỹ Latinh và Caribe, khu vực Nam Phi và Botswana, khu vực Châu Á. Tại khu vực Châu Á, được sự tài trợ của các tổ chức quốc tế, đặc biệt là UNICEF, UNESCO, UNFPA, các chương trình giáo dục kỹ năng sống đã được triển khai rộng khắp ở cả Nam Á (Bangladesh, Bhutan, Ên §é, Nepal, Sri Lanka), Đông Á (Trung Quốc), Trung Á (Mông Cổ), Đông Nam Á (Campuchia, Indonesia, Lào, Myanmar, Philippin, Thái Lan, Đông Timor và Việt Nam). 6 Tại khu vực Đông Nam Á, các chương trình giáo dục dựa trên kỹ năng sống xuất hiện ở các quốc gia chủ yếu vào 5 năm cuối của thế kỷ XX (Thái Lan- 1996; Indonesia- 1997; Philippin- 2001; Lào- 1998; Mianmar- 1998; Campuchia- 2001). Dựa trên các cách tiếp cận khác nhau qua từng vấn đề cụ thể, các quốc gia đã từng bước triển khai để đưa giáo dục kỹ năng sống vào trong và ngoài nhà trường.

Kỹ năng sống không phải tự nhiên có được mà phải được hình thành trong quá trình học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong suốt cả đời. Quá trình hình thành kỹ năng sống diễn ra cả trong và ngoài hệ thống giáo dục. Giáo dục kỹ năng sống cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc (gia đình, nhà trường, xã hội). Các nước trên thế giới đều có kinh nghiệm trong việc vận động sự tham gia của xã hội, của mọi tầng lớp nhân dân vào việc giáo dục nói chung và giáo dục kỹ năng sống nói riêng.

Giáo dục xã hội chủ nghĩa trước đây ở Liên Xô cũ và các nước Đông Âu đã từng coi trọng sự tham gia của xã hội vào việc xây dựng và phát triển giáo dục, bao gồm việc huy động mọi người đi học và tham gia đóng góp mọi nguồn lực cho giáo dục, thực hiện sự kết hợp giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội. Xã hội tham gia vào giáo dục là vấn đề mà Trung Quốc đặc biệt quan tâm và những năm gần đây mức độ và hiệu quả của sự tham gia này ngày càng cao, tạo nên những biến đổi về chất lượng trong giáo dục của họ.