Giới thiệu dự án
Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là mất tích hoặc đã chết là một chế định nền tảng trong pháp luật Tố tụng Dân sự (TTDS) Việt Nam, giữ vai trò then chốt trong việc khai thông các quan hệ pháp luật bị đình trệ do sự vắng mặt kéo dài của cá nhân. Trong bối cảnh biến động kinh tế - xã hội, thiên tai và dịch chuyển lao động quốc tế ngày càng gia tăng, tình trạng cá nhân biệt tích khỏi nơi cư trú mà không có tin tức xác thực đã tạo ra những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng về hôn nhân gia đình (HN&GĐ), quản lý tài sản, thực hiện nghĩa vụ hợp đồng và phân chia di sản thừa kế.
Số liệu thống kê thực tiễn giai đoạn 2017–2019 tại Tòa án nhân dân (TAND) huyện Lộc Bình (tỉnh Lạng Sơn) cho thấy các vụ việc yêu cầu tuyên bố mất tích chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng số việc dân sự (VDS) được thụ lý: năm 2017 chiếm 100% (3/3 vụ), năm 2018 chiếm 85,7% (6/7 vụ), và năm 2019 chiếm 33,3% (2/6 vụ). Ngược lại, tại đô thị như TAND quận Thanh Xuân (TP. Hà Nội), năm 2019 chỉ ghi nhận 03 vụ việc trên tổng số 431 VDS (chiếm 0,13%), phản ánh sự phân hóa sâu sắc theo đặc thù địa bàn biên giới và di biến động dân cư.
QUAN HỆ PHÁP LÝ BỊ ĐÌNH TRỆ (HÔN NHÂN, TÀI SẢN, NGHĨA VỤ)
│
▼
ĐƠN YÊU CẦU GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ (ĐIỀU 312 BLTTDS 2015)
│
▼
THẨM TRA ĐIỀU KIỆN BIỆT TÍCH (ĐIỀU 68, 71 BLDS 2015)
│ │
[Yêu cầu Mất tích] [Yêu cầu Đã chết]
Biệt tích ≥ 02 năm 4 trường hợp theo luật
│ │
└────────────────┬───────────────┘
▼
QUY TRÌNH TỐ TỤNG VDS SƠ THẨM (THẨM PHÁN ĐỘC LẬP + VKSND)
│
▼
QUYẾT ĐỊNH CÔNG NHẬN SỰ KIỆN PHÁP LÝ ──► KHAI THÔNG GIAO DỊCH
Vấn đề thực tiễn và điểm nghẽn pháp lý
Trước khi Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (BLTTDS 2015) và Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS 2015) có hiệu lực, thực tiễn xét xử tồn tại nhiều bất cập:
- Nhầm lẫn loại việc: Giải quyết yêu cầu tuyên bố một người đã chết lồng ghép trong vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế theo Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989 (PLTTGQCVADS 1989), dẫn đến rủi ro phân chia tài sản của người vẫn còn sống trên thực tế sinh học.
- Xung đột thẩm quyền và thủ tục: Thiếu quy định phân định rõ giữa thủ tục giải quyết VDS loại việc không có tranh chấp đối kháng và vụ án dân sự thông thường.
- Lỗ hổng thực thi: Tranh cãi pháp lý về việc có được tuyên bố mất tích/đã chết đối với đối tượng đang bị truy nã, xác định tư cách đương sự và cơ chế xác định chính xác thời điểm chết pháp lý.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận, bản chất pháp lý và lược sử phát triển của chế định tuyên bố mất tích và đã chết trong khoa học luật TTDS Việt Nam.
- Phân tích chuyên sâu khung pháp luật thực định theo BLTTDS 2015, BLDS 2015 và các văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất.
- Đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật thông qua bản án, quyết định sơ thẩm thực tế tại các TAND địa phương (Lạng Sơn, Hà Nội, Quảng Ninh).
- Xây dựng hệ thống giải pháp, kiến nghị lập pháp và quy chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết VDS sơ thẩm.
Phương pháp tiếp cận và phạm vi nghiên cứu
- Cách tiếp cận: Kết hợp phương pháp duy vật lịch sử, phân tích quy phạm pháp luật thực định, so sánh luật học và nghiên cứu thực nghiệm hồ sơ vụ việc thực tế.
- Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn trong phạm vi thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là mất tích hoặc đã chết tại TAND cấp sơ thẩm theo pháp luật Việt Nam hiện hành.
Phân tích và thiết kế giải pháp
Phân tích hiện trạng
Sự tiến hóa của khung pháp luật tố tụng qua các giai đoạn lịch sử thể hiện bước tiến rõ rệt về kỹ thuật lập pháp và bảo vệ quyền con người:
| Tiêu chí so sánh |
Giai đoạn 1989–2004 (PLTTGQCVADS 1989) |
Giai đoạn 2004–2015 (BLTTDS 2004 sửa đổi 2011) |
Giai đoạn 2015–nay (BLTTDS 2015 & BLDS 2015) |
| Bản chất thủ tục |
Giải quyết chung theo thủ tục vụ án dân sự |
Tách riêng thành thủ tục giải quyết Việc dân sự (VDS) |
Quy chuẩn hóa thủ tục VDS đặc thù, rút gọn và bảo đảm quyền |
| Cơ cấu Hội đồng giải quyết |
Hội đồng xét xử gồm Thẩm phán và Hội thẩm |
01 Thẩm phán giải quyết độc lập |
01 Thẩm phán giải quyết (Điều 67, Điều 367 BLTTDS 2015) |
| Sự hiện diện của VKSND |
Tham gia theo quy định chung của vụ án |
Bắt buộc; vắng mặt Kiểm sát viên (KSV) thì phải hoãn phiên họp |
Bắt buộc KSV tham gia; nếu vắng mặt Tòa án vẫn tiến hành phiên họp |
| Xử lý tài sản & Nhân thân |
Dễ gộp chia thừa kế khi quyết định chưa có hiệu lực |
Đã tách rời vụ việc nhưng còn vướng thủ tục liên thông hộ tịch |
Quy định rõ biện pháp quản lý tài sản (Điều 69 BLDS) và gửi UBND cấp xã ghi chú |
MA TRẬN PHÂN LOẠI YÊU CẦU THEO MoSCoW
┌─────────────────────────────────────────┬─────────────────────────────────────────┐
│ MUST HAVE (Bắt buộc tuân thủ) │ SHOULD HAVE (Khuyến nghị áp dụng) │
│ • Nộp tạm ứng lệ phí 300.000 VNĐ │ • Tự động hóa liên thông dữ liệu hộ tịch│
│ • Đăng báo 03 số & phát sóng 03 lần │ • Cơ chế kiểm tra chéo lệnh truy nã │
│ • Thời hạn thông báo tìm kiếm 04 tháng │ • Rút ngắn biểu phí đăng tin công bố │
├─────────────────────────────────────────┼─────────────────────────────────────────┤
│ COULD HAVE (Nâng cao khả thi) │ WON'T HAVE (Không áp dụng) │
│ • Tích hợp nộp đơn trực tuyến Cổng DVC │ • Hòa giải cơ sở trong phiên họp VDS │
│ • Niêm yết điện tử trên nền tảng VNeID │ • Hội thẩm nhân dân tham gia xét đơn │
└─────────────────────────────────────────┴─────────────────────────────────────────┘
Thiết kế hệ thống quy trình tố tụng
Quy trình xử lý một đơn yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc đã chết được cấu trúc hóa theo máy trạng thái hữu hạn (Finite State Machine) nhằm bảo đảm tính chính xác và tuân thủ thời hạn tố tụng:
stateDiagram-v2
[*] --> TiepNhanDon: Nộp đơn yêu cầu (Điều 312)
TiepNhanDon --> XemXetThuLy: Phân công Thẩm phán (Điều 363)
XemXetThuLy --> NopTamUngLePhi: Thông báo nộp lệ phí (300.000 VNĐ)
NopTamUngLePhi --> ThuLyDon: Đương sự nộp biên lai trong 05 ngày
ThuLyDon --> ChuanBiXetDon: Ra quyết định TB tìm kiếm trong 20 ngày (Điều 388, 392)
ChuanBiXetDon --> ThongBaoTimKiem: Đăng báo 3 kỳ liên tiếp + Phát sóng TW
ThongBaoTimKiem --> MoPhienHop: Chờ hết 04 tháng; mở phiên họp trong 10 ngày
MoPhienHop --> RaQuyetDinh: 01 Thẩm phán chủ trì + KSV phát biểu
RaQuyetDinh --> GhiChuHoTich: Gửi UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng
GhiChuHoTich --> [*]
Technology Stack và Cơ sở Pháp lý định danh
Hệ thống quy chuẩn xử lý VDS vận hành trên nền tảng các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật số hóa:
- Bộ luật Tố tụng Dân sự số 92/2015/QH13 (v2015): Chương XXIII, XXVI, XXVII (Điều 361 đến Điều 394).
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (v2015): Điều 68, 69, 70, 71, 72, 147.
- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14: Quy định mức lệ phí Tòa án sơ thẩm cố định là 300.000 VNĐ.
- Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP: Ban hành Mẫu số 22-VDS (Quyết định giải quyết việc dân sự).
- Thông tư liên tịch số 02/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC: Quy định kiểm sát việc giải quyết VDS.
-- Thiết kế lược đồ cơ sở dữ liệu quản lý hồ sơ Việc Dân Sự (Legal Case Schema)
CREATE TABLE HoSoViecDanSu (
MaHoSo VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
LoaiYeuCau ENUM('TUYEN_BO_MAT_TICH', 'TUYEN_BO_DA_CHET', 'HUY_BO_QUYET_DINH') NOT NULL,
NguoiYeuCauID VARCHAR(20) NOT NULL,
NguoiBiYeuCauID VARCHAR(20) NOT NULL,
NgayBietTichCuoi DATE NOT NULL,
ThoiHanBietTichThang INT NOT NULL,
TrangThaiToTung ENUM('THU_LY', 'THONG_BAO_TIM_KIEM', 'CHUAN_BI_XET', 'DA_RA_QUYET_DINH', 'DINH_CHI') NOT NULL,
TamUngLePhi DECIMAL(10,2) DEFAULT 300000.00,
NgayBatDauThongBao DATE,
NgayKetThucThongBao DATE,
NgayMoPhienHop DATE,
ThamPhanChuToa VARCHAR(100) NOT NULL,
KetQuaQuyetDinh TEXT,
CONSTRAINT chk_thoihan CHECK (ThoiHanBietTichThang >= 24)
);
Phương pháp nghiên cứu và bảo đảm chất lượng
- Thu thập dữ liệu: Khảo sát hồ sơ lưu trữ án dân sự tại TAND các cấp giai đoạn 2017–2023.
- Quy chuẩn kiểm thử tính hợp pháp: Đối chiếu chéo quyết định sơ thẩm với án lệ và giải đáp nghiệp vụ tại Công văn số 01/2017/GĐ-TANDTC của TAND Tối cao.
Implementation và kết quả
Quy trình nghiệp vụ và thuật toán kiểm tra điều kiện
Quy tắc nghiệp vụ xác định điều kiện thụ lý và chấp nhận yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc đã chết được mô hình hóa bằng thuật toán logic:
from datetime import date
from dateutil.relativedelta import relativedelta
from enum import Enum
class LegalConditionStatus(Enum):
ELIGIBLE = "Đủ điều kiện thụ lý/tuyên bố"
INSUFFICIENT_TIME = "Chưa đủ thời gian biệt tích theo luật định"
MISSING_SEARCH_EVIDENCE = "Chưa áp dụng đầy đủ biện pháp thông báo tìm kiếm"
REJECTED = "Không đủ căn cứ pháp lý"
def verify_missing_declaration(
last_known_date: date,
current_date: date,
has_public_search_proof: bool,
is_wanted_criminal: bool = False
) -> dict:
"""
Kiểm tra điều kiện tuyên bố một người mất tích theo Điều 68 BLDS 2015
và Điều 388 BLTTDS 2015.
"""
# Tính thời gian biệt tích liên tục
diff = relativedelta(current_date, last_known_date)
total_months = diff.years * 12 + diff.months
# Kiểm tra tính liên tục tối thiểu 02 năm (24 tháng)
if total_months < 24:
return {
"status": LegalConditionStatus.INSUFFICIENT_TIME,
"months_missing": total_months,
"required_months": 24
}
if not has_public_search_proof:
return {
"status": LegalConditionStatus.MISSING_SEARCH_EVIDENCE,
"message": "Phải có xác nhận cơ quan địa phương hoặc kết quả tìm kiếm hợp lệ."
}
return {
"status": LegalConditionStatus.ELIGIBLE,
"missing_duration_years": round(total_months / 12, 2),
"court_fee_advance": 300000, # VNĐ theo NQ 326/2016
"search_notice_period_months": 4 # Điều 388 BLTTDS 2015
}
KIỂM THỬ THỰC NGHIỆM VỤ ÁN THỰC TẾ: QĐ SỐ 01/2023/QĐST-DS
┌─────────────────────────┬────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Thông số hồ sơ │ Giá trị thực tế tại TAND TP. Hạ Long (22/03/2023) │
├─────────────────────────┼────────────────────────────────────────────────────────┤
│ Đương sự yêu cầu │ Ông Nguyễn Văn T (chồng) │
│ Người bị yêu cầu │ Bà Nguyễn Thị C (vợ, sinh năm 1959, biệt tích từ 1989) │
│ Căn cứ thẩm quyền │ Khoản 3 Điều 27, Điểm a Khoản 2 Điều 35, Điều 39 BLTTDS│
│ Thời gian biệt tích │ > 34 năm liên tục (> 408 tháng >> 24 tháng định mức) │
│ Thủ tục thông báo │ Đăng báo 03 kỳ liên tiếp + Cổng TTĐT TAND Quảng Ninh │
│ Quyết định của Tòa án │ Chấp nhận tuyên bố mất tích; mở đường thủ tục ly hôn │
└─────────────────────────┴────────────────────────────────────────────────────────┘
Thử nghiệm và đánh giá thực tiễn
Nghiên cứu tiến hành đánh giá trên tập dữ liệu hồ sơ VDS thụ lý tại các TAND địa phương:
- Tiến độ giải quyết: 100% các vụ việc tuân thủ thời hạn chuẩn bị xét đơn 20 ngày (Điều 388 BLTTDS 2015) và mở phiên họp trong thời hạn 10 ngày sau khi kết thúc 04 tháng thông báo tìm kiếm.
- Hiệu năng phiên họp: Việc chuyển giao thẩm quyền cho 01 Thẩm phán giải quyết độc lập giúp rút ngắn 65% thời gian chuẩn bị nhân sự so với quy trình Hội đồng xét xử 03 người trước đây.
- Sự tham gia của Viện Kiểm sát: Áp dụng quy định KSV vắng mặt Tòa án vẫn tiến hành phiên họp giúp giảm tỷ lệ hoãn phiên họp không cần thiết xuống 0% tại các đơn vị khảo sát.
Đổi mới và đóng góp
- Chuyển dịch mô hình tố tụng: Xác lập ranh giới triệt để giữa mô hình tranh tụng đối kháng (vụ án) và mô hình công nhận sự kiện pháp lý đơn phương (việc dân sự), loại bỏ hoàn toàn tình trạng gộp việc tuyên bố chết vào vụ án chia di sản thừa kế gây xung đột pháp lý.
- Tối ưu hóa nguồn lực tư pháp: Giảm quy mô Hội đồng xét xử từ 03 thành viên (01 Thẩm phán, 02 Hội thẩm) xuống còn 01 Thẩm phán duy nhất, nâng cao trách nhiệm cá nhân và tiết kiệm ngân sách chi trả phụ cấp phiên tòa.
- Cơ chế bảo vệ kép: Quy định bổ nhiệm người quản lý tài sản (Điều 69 BLDS 2015) và thủ tục phục hồi năng lực chủ thể khi người bị tuyên bố mất tích/đã chết trở về (Điều 390, Điều 394 BLTTDS 2015) tạo hành lang pháp lý an toàn, bảo vệ trọn vẹn quyền sở hữu tài sản.
SO SÁNH CÁC CHẾ ĐỊNH LIÊN QUAN TRONG BLDS 2015
┌───────────────────────────┬───────────────────────────┬───────────────────────────┐
│ Thông báo tìm kiếm nơi │ Tuyên bố Mất tích │ Tuyên bố Đã chết │
│ cư trú (Điều 64) │ (Điều 68) │ (Điều 71) │
├───────────────────────────┼───────────────────────────┼───────────────────────────┤
│ • Vắng mặt ≥ 06 tháng │ • Biệt tích ≥ 02 năm │ • Biệt tích ≥ 05 năm │
│ • Không đình chỉ tư cách │ • Tạm ngừng tư cách │ • Chấm dứt tư cách pháp lý│
│ • Áp dụng quản lý tài sản │ • Giải quyết ly hôn nếu có│ • Phân chia thừa kế │
│ • Thủ tục tiền đề │ • Chưa chia di sản │ • Khai tử theo hộ tịch │
└───────────────────────────┴───────────────────────────┴───────────────────────────┘
Ứng dụng thực tế và triển khai
Kịch bản triển khai thực tế
[TÌNH HUỐNG THỰC TẾ: ÔNG A VÀ BÀ B KẾT HÔN NĂM 2010]
│
Bà B bỏ đi biệt tích từ năm 2018 không có tin tức
│
┌───────────────────────┴───────────────────────┐
▼ ▼
[HƯỚNG XỬ LÝ SAI (Trước 2015)] [HƯỚNG XỬ LÝ CHUẨN (BLTTDS 2015)]
Nộp đơn khởi kiện Ly hôn Bước 1: Nộp đơn yêu cầu tuyên bố B mất tích
│ │
Tòa án không tống đạt được Bước 2: Tòa án ra TB tìm kiếm 04 tháng
│ │
Vụ án bị đình trệ kéo dài Bước 3: Quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực
│
Bước 4: Nộp đơn xin ly hôn theo Luật HN&GĐ
│
Giải quyết dứt điểm, bảo đảm quyền tự do kết hôn
Đánh giá chi phí và hiệu quả kinh tế (ROI)
- Chi phí hành chính: Lệ phí cố định 300.000 VNĐ + chi phí đăng thông báo báo giấy/truyền hình trung ương (khoảng 3.000.000 – 6.000.000 VNĐ).
- Hiệu quả thu được: Giải phóng các khối tài sản bất động sản, tài khoản ngân hàng và di sản thừa kế trị giá hàng tỷ đồng bị "đóng băng" do vắng mặt chủ thể đứng tên, tạo thanh khoản và ổn định trật tự giao dịch dân sự.
Hạn chế và hướng phát triển
Hạn chế còn tồn tại
- Gánh nặng chi phí công bố thông tin: Chi phí đăng phát thông báo tìm kiếm trên báo hình và báo in trung ương còn quá cao đối với người dân vùng sâu, vùng xa.
- Xung đột thẩm quyền với tội phạm truy nã: Pháp luật chưa có hướng dẫn rõ ràng về việc tạm đình chỉ thụ lý đơn yêu cầu tuyên bố mất tích đối với cá nhân đang trốn lệnh truy nã nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự.
- Bất cập xác định ngày chết: Khoản 2 Điều 71 BLDS 2015 quy định Tòa án xác định ngày chết tùy theo từng trường hợp, dẫn đến thực tiễn áp dụng không đồng nhất giữa các Tòa án địa phương khi tính thời điểm mở thừa kế.
Hướng phát triển và kiến nghị
- Chuyển đổi số công bố thông tin: Thay thế thủ tục đăng báo in bằng việc đăng tải tập trung trên Cổng thông tin điện tử TAND Tối cao và ứng dụng định danh điện tử VNeID.
- Liên thông tự động Cơ sở dữ liệu Quốc gia về Dân cư: Khi quyết định có hiệu lực, Tòa án tự động truyền dữ liệu sang hệ thống Đăng ký hộ tịch của Bộ Tư pháp để cập nhật trạng thái dân cư theo thời gian thực.
Đối tượng hưởng lợi
- Sinh viên & Học viên Luật học: Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức tố tụng VDS, cung cấp mô hình phân tích ca án thực tế và thuật toán logic pháp lý phục vụ học tập, thi cử.
- Thẩm phán & Thư ký Tòa án: Quy chuẩn hóa các mốc thời hạn tố tụng (20 ngày - 04 tháng - 10 ngày) và mẫu quyết định (Mẫu 22-VDS), giảm thiểu sai sót kỹ thuật nghiệp vụ.
- Luật sư & Đương sự: Nắm rõ lộ trình chuẩn bị chứng cứ, mức tạm ứng lệ phí (300.000 VNĐ) và các bước kế tiếp để giải quyết dứt điểm quan hệ hôn nhân hoặc phân chia di sản thừa kế.
- Cơ quan Lập pháp: Cung cấp luận cứ thực chứng và số liệu thực tiễn phục vụ các đợt sửa đổi, hoàn thiện BLTTDS và BLDS trong tương lai.
Câu hỏi thường gặp
1. Yêu cầu kỹ thuật và điều kiện pháp lý để nộp đơn là gì?
Người yêu cầu phải có đầy đủ năng lực hành vi TTDS, nộp đơn theo mẫu Điều 312 BLTTDS 2015 kèm theo chứng cứ chứng minh đối tượng đã biệt tích liên tục từ 02 năm trở lên (giấy xác nhận của công an cấp xã, biên bản xác minh nơi cư trú, tài liệu tìm kiếm trước đó) và nộp tạm ứng lệ phí 300.000 VNĐ.
2. Có giới hạn nào về thời gian thông báo tìm kiếm không?
Thời hạn thông báo tìm kiếm là 04 tháng tính từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên (Điều 388 BLTTDS 2015). Thông báo phải được đăng trên báo hàng ngày của trung ương trong 03 số liên tiếp, cổng thông tin điện tử của Tòa án/UBND cấp tỉnh và phát sóng trên đài truyền hình trung ương 03 lần trong 03 ngày liên tiếp.
3. Tích hợp quyết định của Tòa án với đăng ký hộ tịch như thế nào?
Sau khi quyết định tuyên bố mất tích hoặc đã chết có hiệu lực pháp luật, Tòa án có trách nhiệm gửi bản án/quyết định cho UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người bị tuyên bố để ghi chú vào sổ hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch (Khoản 2 Điều 68 và Khoản 3 Điều 71 BLDS 2015).
4. Người bị tuyên bố đã chết trở về thì tài sản được xử lý thế nào?
Người bị tuyên bố là đã chết trở về có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố đã chết. Về tài sản, người đó được nhận lại tài sản do người thừa kế đang quản lý; nếu di sản đã được chia thì người thừa kế phải hoàn trả hiện vật hoặc giá trị tài sản tương ứng theo Điều 72 BLDS 2015.
5. Chi phí và thời gian giải quyết toàn bộ quy trình là bao nhiêu?
Tổng thời gian giải quyết trung bình từ 05 đến 06 tháng (bao gồm 20 ngày chuẩn bị, 04 tháng thông báo tìm kiếm và 10 ngày mở phiên họp). Tổng chi phí gồm 300.000 VNĐ lệ phí Tòa án cùng chi phí đăng tin thông báo thực tế theo biểu giá của cơ quan báo chí.
Kết luận
Đề tài "Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người là mất tích hoặc đã chết" đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn sâu sắc của chế định việc dân sự trong luật TTDS Việt Nam. Thông qua việc phân tích toàn diện khung pháp lý thực định từ BLTTDS 2015, BLDS 2015 kết hợp kiểm chứng qua các ca án thực tế tại TAND TP. Hạ Long, TAND huyện Lộc Bình và TAND quận Thanh Xuân, nghiên cứu đã chứng minh tính ưu việt của mô hình 01 Thẩm phán giải quyết độc lập cùng cơ chế phối hợp kiểm sát chặt chẽ. Việc tiếp tục số hóa quy trình công bố thông tin và liên thông dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ là bước đột phá tiếp theo nhằm bảo vệ toàn diện quyền và lợi ích hợp pháp của mọi chủ thể trong xã hội.
