MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Rau là một loại thực phẩm tiêu dùng không thể thiếu trong đời sống bữa ăn hàng ngày của con người. Rau cung cấp nhiều loại chất dinh dưỡng mà các loại thực phẩm khác không thể có được như là: Cung cấp Chất xơ, vitamin, lipit,… Như chúng ta đã biết từ thời xa xưa con người chúng ta đã biết háy các loại rau rừng ở ngoài tự nhiên để phục vụ cho các bữa ăn hàng ngày của mình. Ngày nay tuy cuộc sống của con người đã phát triển và hiện đại lên rất nhiều, nhưng rau vẫn là một loại thực phẩm tiêu dùng hàng đầu không thể thiếu trong các bữa ăn hàng ngày.
Hiện nay do nhu cầu hội nhật Quốc tế và sự phát triển kinh tế - xã hội, rau đã không chỉ là sản phẩm tiêu dùng đơn thuần trong các hộ gia đình hoặc trong một quốc gia nữa mà còn có giá trị xuất khẩu sang các quốc gia khác. Vì vậy nhu cầu tiêu thụ rau ngoài thị trường ngày càng lớn đã làm cho diện tích trồng rau tăng lên nhanh chóng trong những năm gần đây. Theo báo cáo tổng quan các nghiên cứu về rau, quả của viện kinh tế nông nghiệp: Trong thời gian qua, nhất là kể từ đầu thập kỷ 90, diện tích rau, quả của Việt Nam phát triển nhanh chóng và ngày càng có tính chuyên canh cao. Tính đến năm 2004, tổng diện tích trồng rau, đậu trên cả nước đạt trên 600 nghìn ha, gấp hơn 3 lần so với năm 1991, [6].
Theo báo cáo của sở nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Hồ Chí Minh: Tính đến năm 2005, tổng diện tích trồng rau các loại trên cả nước đạt 635,8 nghìn ha, sản lượng 9640,3 ngàn tấn; so với năm 1999 diện tích tăng 175,5 ngàn ha (tốc độ tăng bình quân 3,61%/năm), sản lượng tăng 3071,5 ngàn tấn (tốc độ tăng bình quân 7,55%/năm). h 2 Theo báo cáo kết quả thực hiện công tác 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017 lĩnh vực trồng trọt của Cục trồng trọt tại Hà Nội, ngày 15/12/2016: Diện tích rau ước đạt 900 nghìn ha (tăng 10 nghìn so với năm 2015), năng suất ước đạt 177,5 tạ/ha (tăng 3,3% với năm 2015), sản lượng ước đạt gần 16 triệu tấn (tăng khoảng 650 nghìn tấn so với năm 2015) 2016,[7]. Ở nước ta diện tích rau xanh được trồng tập chung tại 3 vùng sau: Đồng bằng sông Hồng là vùng sản xuất lớn nhất, chiếm khoảng 29% sản lượng rau toàn quốc. Điều này là do đất đai ở vùng này tốt hơn, khí hậu mát hơn và gần thị trường Hà Nội.
Đồng bằng song cửu Long là vùng trồng rau lớn thứ 2 của cả nước, chiếm 23% sản lượng rau của cả nước. Đà Lạt, Tây Nguyên cũng là vùng chuyên canh sản xuất rau cho xuất khẩu và cho nhu cầu tiêu thụ thành thị, nhất là thị trường thành phố Hồ Chí Minh và cho cả thị trường xuất khẩu. Nhìn chung trong một số năm trở lại đây diện tích đất trồng rau ở nước ta đã có sự tăng lên nhanh chóng và đây cũng là một dấu hiệu tích cực vì đã mang lại công ăn, việc làm, tăng nguồn thu nhập cho nhiều người dân góp phần ổn dịnh kinh tế xã hội. Tuy nhiên bệnh cạnh mặt tích cực này thì chúng ta lại phải đối mặt với một thực thế ràng, các sản phẩm của những người nông dân sản xuất ra hiện nay lại tiềm ẩn những mối nguy hiểm to lớn cho sức khỏe người tiêu dùng.
Bởi vì nhiều lý do thực thế tế của xã hội đó là sự hội nhật kinh tế, quốc tế hiện nay đã khiến cho các sản phẩm nông sản của chúng ta không còn được an toàn như trước nữa. Do thị trường mở rộng và nhu cầu tăng cao, tuy nhiên năng suất lại không được cao do chúng ta vẫn sản xuất theo phương pháp truyền thống nên nguồn cung bị lệch so với cầu mà giá cả lại ngày một cao. Vì vậy những người sản xuất đã lợi dụng xu hướng này sử dụng các loại thuốc để kích thích các loại nông sản đẩy nhanh quá trình sinh trưởng của chúng lên để sớm được thu hoạch và cũng đồng nghĩa với việt h 3 lượng thuốc tồn dư trong các loại nông sản đã gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Hiện nay ở Việt Nam chúng ta vấn đề về an toàn vệ sinh thực phẩm là vấn đề rất nan giải trong sản xuất rau hiện nay, qui trình sản xuất rau an toàn đã và đang được ban hành, song việc tổ chức sản xuất và kiểm tra giám sát thực hiện qui trình còn kém, kết hợp với trình độ dân trí và tính tự giác thấp của người sản xuất đã cho ra các sản phẩm không an toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, giảm sức cạnh tranh của nông sản.
Những khó khăn mà Việt Nam chúng ta đang gặp phải hiện nay đã và đang được một số nước có nền nông nghiệp phát tiển trên thế giới giải đáp. Đó là để có được những nông sản sạch, an toàn thì phải có phương pháp và qui trình sản xuất an toàn ngay từ đầu thì các nông sản khi sản xuất ra mới an toàn và đảm bảo chất lượng. Khi nói về nông sản an toàn nhờ có phương pháp và kỹ thuật sản xuất đặt tiêu chuẩn thì chúng ta có thể nói đến một số nước như: Isarel, Nhật Bản.Các nước này cũng có điều kiện khí hậu tương đối giống với điều kiện khí hậu Việt Nam chúng ta. Mới khi nhắc đến Đất nước mặt trời mộc thì chúng ta lại nghĩ ngay đến nền nông nghiệp phát triển của đất nước này và khi nói đến Nhật Bản thì không thể không nói đến làng Kawakami “làng thầng kỳ” đây là ngôi làng có nền nông nghiệp phát triển nhất Nhật Bản.
Nghe nói năm 2018 trường mình có tuyển sinh viên sang Nhật Bản thực tập, nơi thực tập lại chính là làng thần kì vì vậy em cũng là một sinh viên năm cuối. Là một sinh viên, ngoài kiến thức, kỹ năng đã được học tại trường thì việc đi sang nước ngoài thực tập học hỏi để mở rộng kiến thức xã hội cũng như tần nhìn trong tương lai cũng rất cần thiết nhiện nay. Xuất phát từ những lý do trên em thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình trồng cải thảo (Brassica rapa subsp. Pekinensis) tại làng Kawakami – Nagano – Nhật Bản” h 4 1.
Mục tiêu và yêu cầu công việc sinh viên trực tiếp thực hiện 1. Mục tiêu - Thực hiện được các bước trong sản xuất rau cải thảo theo quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn tại làng Kawakami - Nagano - Nhật Bản. - Rút ra các bài học kinh nghiệm trong thực hiện quy trình kỹ thuật sản xuất rau cải thảo tại làng Kawakami - Nagano - Nhật Bản. Yêu cầu - Cần có cái nhìn tổng quan về nền nông nghiệp trong và ngoài nước, tìm ra điểm mạnh và yếu trong sản xuất nông nghiệp để từ đó lựa chọn, cũng như áp dụng được các biện pháp phù hợp nhất.
- Nắm được các quy trình trồng rau, quy tắc phủ bạt nilong, kỹ thuật cải tạo đất, bón phân và quản lý đất sau mùa vụ. - Đánh giá được tác dụng của việc ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến vào đời sống sản xuất - Biết cách nhìn nhận về tình hình sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất rau tại làng Kawakami nói riêng, Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân. h 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học Trong sản xuất nông nghiệp nói chung và phát triển các loài cây trồng nói riêng vấn đề giống luôn được quan tâm đầu tiên.
Vì giống là yếu tố quyết định đến năng suất cũng như chất lượng của nông sản, cho nên việc lựa chọn các loại giống có tiềm năng chống chịu sâu bệnh và yêu cầu ngoại cảnh tốt là rất cần thiết. Tuy nhiên mỗi loại giống thì lại có yêu cầu riêng về các yếu tố sinh thái và điều kiện lập địa khác nhau. Do đó trong sản xuất nông nghiệp và phát triển các loại cây trồng thì việc sử dụng các loại giống phù hợp là yêu cầu quan trọng đầu tiên. Cải thảo là loài cây trồng có nguồn gốc từ Trung Quốc được du nhập vào nước ta và thường được gieo trồng từ tháng 8-10 (miền bắc), tháng 7-4 năm sau (miền nam).
Cải thảo là loại rau rất được những người nông dân ưa chuộn vì có thời gian sinh trưởng ngắn, lại cho thu hoạch cao, đồng thời khả năng thu hồi vốn nhanh, lại là loại rau có chất lượng cao, đặc biệt trong Cải thảo có chứa các loại Vitamin tốt cho sức khỏe người tiêu dùng như: Vitamin A, C và các chất khoáng khác (Ngô Hữu Tình và cs, 1997) [2]. Nguồn gốc, sự phân bố và phân loại Cải thảo 2. Nguồn gốc cây Cải thảo Cải thảo là thành viên của họ thập tự, thuộc chi Brassica, quê hương của nó là vùng Đông Á. Dạng tiền bối của nó là B.
campestris, xuất xứ từ vùng địa Trung Hải với khí hạu ôn hòa và ẩm. Theo Nishi (1980), thì loài này được nhập vào Bắc Âu như là loài cây cho hạt có dầu. Sau khi nhập vào Trung Quốc 2000 năm về trước, nó phân li thành các loài phụ khác nhau (Lee 1982), Từ thế kỷ thứ 5 trước công nguyên, loài phụ B. râp h 6 (cải củ) và B junce (cải lá) đã được nghi nhận ở Trung Quốc.
Sau đó Cải củ chỉ được trồng ở phía Bắc Trung Quốc, còn loại Cải thìa trắng lại được trồng ở phía Nam vào vào thế kỷ thứ 17. Thành phần dinh dưỡng trong một số loại rau họ thập tự (tính trong 100g phần ăn được) VitaminA Vitam Nước Protein Chất xơ Canxi Sắt TT Loại rau (µgcaroten C (%) (%) (g) (mg) (mg) eq) (mg) 1 Cải trắng 94,2 1,7 0,7 102 2,6 2.305 53 2 Cải thảo 95,0 1,4 0,6 49 0,7 890 38 3 Cải bắp 93,0 1,6 0,8 55 0,8 280 46 4 Xulơ trắng 85,2 3,9 1.6 40 1,4 50 71 5 Xulơ xanh 89,1 3,4 0,8 86 1,4 685 111 6 Cải bắp 90,5 2,8 0,9 30 1,0 55 72 nhánh 7 Cải xanh 91,8 2,4 1,0 160 2,7 1. 25 73 Nguồn: Sự tiêu thụ thực phẩm ở Đông Á, 1972. Sự phân bố của cây Cải thảo Cải thảo hay Bắp cải Trung Quốc (Brassica rapa subsp.
pekinensis) có nguồn gốc từ Trung Quốc và là một các loại rau được trồng rộng rãi nhất ở Châu Á (Pham Anh Tuan et al. Từ Trung Quốc Cải thảo được nhập vào Nhật Bản khoảng năm 1866, sau năm 1920 Cải thảo mới được phát triển rộng rãi ở Nhật Bản.