Chương 1: Một số van dé ly luận về nhập, tách, chuyển vụ án dân sự trong tổ tung dân su: Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về nhập, tách, chuyển vụ án dân sự trong tổ tung dan sự. Chương 3: Thực tiễn thực hiện pháp luật tô tụng dân sự Việt Nam hiện hành về nhập, tách, chuyển vụ án dân sự và một số kiên nghị hoàn thiện. CHƯƠNG1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE NHAP, TÁCH, CHUYỂN VỤ AN DÂN SỰ TRONG TO TUNG DAN SỰ 1.KHÁI NIEM VÀ ĐẶC DIEM CỦA NHẠP, TÁCH, CHUYÈN VỤ ÁN ĐÂN SỰ TRONG TÓ TỤNG DÂN SỰ 1. Khái niệm nhập, tách, chuyên vụ án dân sự trong te tụng dân sự That uhất, về khái niệu tô tung đâu swe Theo lý luận chung về Nhà ước và pháp luật, song song với việc ghi nhận quyền và nghĩa vụ, Nhà trước cân thiết lap các cơ chế bảo đảm thực thi các quyên và nghia vụ đó.
Như vậy, khả tranh chap dân sự xảy ra, cân xây dụng các phương thức đề giải quyết nó. Có thé khẳng định, trong các phương thức ma các chủ thể co quyền lựa chon thi phương thức yêu câu tòa án bảo vệ là công cụ hữu hiệu nhật mà xã hội và Nhà nước dùng đề giai quyết tranh chap va mauthuần lợi ich’. Trong quá trình TA giả: quyết các quan hệ dân sự, đề việc điều hành công lý phân minh và có biệu quả thi moi chủ thé đều phải tuân thủ những trình tự, thủ tục, thé thức chất chẽ nhất đính, nó được gợi là "TTDS” Thuật ngữ “tó tung” có nhiêu cách biểu khác nhau. Vé mặt ngôn ngữ, thuật ngữ “tổ tung” được hiểu theo nguyén nghiia là việc kiện cáo trước Tòa an’.
Còn ‘td hang dan sự” được biểu là một trình tự hoạt động do pháp luật quy đính cho việc xem xét giải quyết VADS và thi hành én dân sx Theo Từ điển Luật hoc của Anh thì tổ tung (procechre) là những bước tiền hành mang tính hinh thức ma thông qua đó vụ kiện được giải quyết, Hay theo phân tích của Giáo sưN guyền Huy Dau từ việc nghiên cứu luật của Nhật Bản và Pháp thi nói đến “tổ nang” là nói đến “én luật liễn quem đến Tòa án, đến quyền hưpháp” và theo đó, TTDS là “dinh lệ tổ chức việc chi phối là đều hành công lý, đặt ra dé đâm bảo cho tư nhân các chế tài và tôn trong quyên loi trong tư luật'*. Từ phân tích trên có thé thay mac du các tác giã có những cách tiệp cận và dién đạt khác nhau nhung đều thông nhất quan điểm rằng TTDS là trình tự, thủ tic do pháp luật guy đình đề giải quyết các tranh chấp, yêu câu phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự (theo ng)ữa rộng) tại Tòa án. ' Nguyễn Thị Thu Hi Q022), Cong cấp, Tc thập ching cứ cũa đương sự tong TIDS Hệt Nam Nxb, Chin trị “mốc gia swrthit,tr9 trich trang: Vũ Hoàng Anh (2023), NgifAt tổ nang dn sục ctia đương sic trong bối cánh cái cách ne pháp theo Nghĩ quuết Bea hội lẫn thứ AI ciia Deng, ĐỀ tài nghiên cứu Rhoa học cấp trường, Trường Đại hoc Luật Ha Nội,tr 11. ? Nguyễn Lin (1003), Từ đi nic và ngit Mion Wt, NXB Văn học ,tr687 ` Oxford Reference: A đictfonary of law, Oxford University Press,Nevr York, 1994, page.
308, trích trong: Vi Hoàng Anh (2023), Ng)ữa vụ 1d nơng đến sự ce đương sục tong bối cônh cất cách nuphp theo Nghĩ quyết Đai hột lên thứ XI của Beng, ĐỀ tầt nghiên cứu khoa học cap trường, Trường Đại học Luật Hi Nội 12 * Nguyễn Huy Đầu (1962), Lit Dan sự - TỔ tong Vist Nem, Maat bin đười sự bảo trợ của Bộ Tự Pháp, Sii Gan, trá và6. That hai, về khái tiệm vụ dn đầu si trong to tug đâu sir Ngày 17/4/1946 Nhà nước ban hành Sắc lệnh số 51/SL về xác định thêm quyên xét xử về dân sự và thương sự của Tòa án sơ cấp thuật ngữ “những viếc kiển dân sự, thương. sự” được sử dụng, đến Sắc lệnh sô 85 ngày 22/5/1950 về cải cách bộ may tư pháp va to tụng, thuật ngữ “vị: kiển về dân sư và thương sự” được sử dụng đề chỉ những tranh chap dân sư có yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên ở cả hai văn bản này chỉ sử dung “vu kiện” hoặc 'việc lện” ma không sử dụng “vu việc ” theo quy đính pháp luật hiện.
Dén Hiép pháp năm 1959 thay vi thuật ngữ “©ụ kiện” như trước day, nhà lập pháp đã sử dụng thuật ngữ “vu dn đâm sư”. Khái niệm VADS theo văn bản nay được hiểu là cả vu kiện dân sự (có tranh chap) và việc dan sự (không có tranh chap). V ê nội dung VADS ding dé chỉ những việc kiện dân sự và cả những việc dân su đắc biệt V ê pham vị, khái tiệm vu án dan sự được sử dung trong thời kì nay là rất rộng, bao gồm nhũng tranh chấp và những loại việc phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự. Khi những tranh chép này phát sinh tại TA, được TA giải quyết, thi do là vụ án dân sự.
Sau khi Hién pháp 1980 ra đời, PLTTGQ các VADS năm 1989 tiếp tục sử dụng thông nhật thuật ngữ vụ án adn sự. Thực tiễn giải quyết các loại việc về dân sự, kinh tê, lao đông mặc dù không có tranh chap, các đương sự chỉ yêu cầu Tòa án công nhận mét sự kiện pháp lý nhưng trình tư thủ tục thi vấn phai tiên hanh day đủ vi các Pháp lệnh không quy đính riêng cho từng loại vu án hay việc dẫn đền thời gian giải quyết một số loại việc đặc thu bi kéo dai, thủ tục rườm rả, gây phiên hà, tốn kém cho công dân và Nhà nước, không bảo vệ kip thời quyên và lợi ích hep pháp của các bên đương sư Để khắc phuc những hạn chế trên, BLTTDS năm 2004 ra đời, có hiệu lực từ ngày 01/1/2005. Thuật ngữ vụ việc dân sự ra đời vào bôi cảnh đó và được ghi nhận tại Điêu 1 BLTTDS nắm 2004. Theo đó, BLTTDS quy đính những nguyên tắc trong TTDS; trình tự, thủ tục khởi kiện dé TA giải quyết các vụ án về tranh chấp đân sx, HN&GD, kinh doanh, thương mại, lao động (sau đây gợi chung là vụ án dan sự) và trình tự, thủ tục yêu cầu dé TA giải quyết các việc về yêu cầu dân sự, HN&GD, kinh doanh, thương mai, lao động (sau đây gọi chung là việc dân su).
V ới quy đính này, vu vide din sự bao gồm vu dn đâm sự và việc đẩn sự phát sinh từ các quan hệ pháp luật về dân sự, HN&GD; lao động, kinh doanh, thương mại. Lúc này, khái niêm VADS không còn được hiểu theo nghia truyện thông, nó không còn nội hàm rộng như trước, bao gém cả tranh chap và yêu cầu mà chi còn bao hàm các tranh chấp về dân sư Còn các yêu câu về dan sự đã được tách ra thành. một khái niém riêng Cũng cân nói thêm, nêu xét ở góc độ nôi hàm thì khái niêm vụ án dân sự đã tị thu hẹp,hung nếu xét đưới góc độ phạm vi thì khái miém vụ án dân sự lại được mở rộng thêm rất nhiêu bởi 1#, vụ án dân sự lúc nay bao gồm các tranh chap về din š Vii Hoàng Anh 2014), “Thẩm quyên của Tòa cor trong việc giã quoét các vụ việc về hỗn nhiên và gia dink”, Khoa hận tốt ngập, Trưởng Daihoc Luật Hà Nội, tr 3. sự HN&GD, kinh doanh, thương mai và cả lao động so với các Pháp lệnh trước đây.
Đền BLTTDS năm 2004, sửa đổi b6 sung năm 2011 va BLTTDS năm 2015 hiện hành mặc dù có những sửa đổi, bd sung nhật định, song các Bộ luật này van có sự phân biệt giữa vụ én dân sư và việc dân sự, từ đó có những quy đính chung và quy đính riêng đặc thủ cho hai trường hợp nay. Từ nhũng phân tích trên, có thé rút ra kết luận: vụ cn đển sự rong TTDS là những tranh chấp phát sinh trong quá trình xác lập, thực hiện các quan hệ pháp luật dân sự: hỗn nhân và gia đình kinh doanh thương mại, lao đồng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa cn theo thủ tue TTDSŠ mà cá nhân cơ quan tô chức yêu câu TA giải quyết theo quay định của pháp luật TTDS đề bảo vệ quyén và lợi ích hợp pháp của mình của người khác hoặc bdo vệ lợi ich của Nhà nước, lợi ích công cộng. Thit ba, khái tiệm uhap, tách, chuyên vụ ám dan sự trong tố ting đâu sự. Năm 1973, trong Bộ Dân sự- Thương sự tổ tụng mới ghi nhân tại Phụ tiết 4 về “sự nhập chung nhiêu vụ kiên” cụ thể Điều 178 quy định “Các vụ kién có hôn hộ với nhan và đầu dang thôi cứa rước một Téa dn, có thé được Tòa này, tựý hoặc theo thính cầu của đương sự: truyén cho nhập chung đề xét xir bằng một ban án diy nhất”.
Có thé thay việc nhập vụ án dân sự đã được ghi nhân, đồng thời là sự gh nhân cả về quyền yêu cau của đương su đối với việc nhập vu án dé giải quyét. Tuy nhiên ở giai đoạn nay, van dé nhập, tách, chuyên vụ án chưa được ghi nhận mat cách cụ thé, day đủ. Năm 1989, PLTTGQV DS lân đầu tiên ghi nhận quy định về chuyên VADS tại Điều 15: “sau khi đã thụ lý vụ án mà thay vụ án đó không thuộc thâm quyền của minh thì Toa án chuyên vụ én cho Tòa án có thêm quyên”. Tuy nhiên, Pháp lệnh nay clue ghi nhận vệ việc nhập và tách VADS Kê thừa và phát triển PLTTGQVADS 1989, các nha làm luật đá thông nhật xây dung các quy phạm tô tung trong BLTTDS.
BLTTDS năm 2004 ra đời đã đánh dau bước phát trién lớn trong lich sử pháp luật TTDS Việt Nam. Trong quá trình soạn thảo BLTTDS năm 2004, các nhà 1am luật đã xây dựng thêm quy định về nhập, tách vụ án đông thời sửa đổi quy đính về chuyển VADS trong TTDS chi tiết tei Điều 37, 38 BLTTDS năm 2004. Khác với PLTTGQVADS, BLTTDS năm 2004 đã quy định thêm ve nhập, tach vụ án dân sự tại khoản 1 và khoản 2 Điều 38; theo đó, việc nhập, tách vu án dân sự được tiên hành với vụ án dan sự và tại khoản 3 Điêu 38 quy định về thủ tục nhập, tách vụ án dân sư. Bên canh việc quy định thêm về nhập, tách vụ án, BLTTDS năm 2011 đã sửa đổi quy định về chuyển vụ án dân sự tại Điều 15 PLTTGQVADS 1989 thành chuyển vụ việc din sự quy định tại Điều 37 BLTTDS nam 2004.
Như vậy, BLTTDS năm 2004 đã quy đính cụ thé về nhap, tách vụ án dân sự tại Điều 38 và chuyên vu việc dân sựtrong TTDS tại Điều 37.