MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Trong điều kiện nền kinh tế đang phát triển như hiện nay đòi hỏi các Doanh nghiệp nói chung phải có những bước tiến vượt bậc để có thể theo kịp sự phát triển với một “nhịp độ chóng mặt” của nền kinh tế thế giới hiện nay. Để có thể được tồn tại và phát triển giữa các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài hoặc có vốn đầu tư nước ngoài thì đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải có các chiến lược kinh doanh hợp lý, phù hợp với hoàn cảnh khách quan của thế giới, của đất nước và của bản thân doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, bán hàng là khâu cuối cùng và quan trọng nhất đối với doanh nghiệp, nó có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển mở rộng thì phải bán được nhiều hàng, thu được tiền, bù đắp các khoản chi phí phải bỏ ra để hình thành nên giá trị của sản phẩm, hàng hóa và hình thành nên doanh thu, lợi nhuận cho doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp có điều kiện để thực hiện các mục tiêu, chiến lược mà doanh nghiệp đã đề ra, thúc đẩy quá trình tái sản xuất mở rộng. Với cơ chế thị trường mở rộng như hiện nay, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp đang diễn ra rất gay gắt, cùng với công cuộc đổi mới của đất nước đang từng bước khẳng định mình trên thị trường kinh tế thế giới, điển hình là sự kiện Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới WHO vào tháng 11/2006, tiếp đến là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TTP) và gần đây nhất là ACE. Vì vậy, phương thức bán hàng của các doanh nghiệp cần phải đa dạng để thu hút được sự quan tâm của khách hàng, không chỉ là nội địa mà còn thế giới, bên cạnh đó doanh nghiệp còn phải có phương thức thanh toán nhanh gọn, hợp lý mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng. Kế toán nói chung và kế toán bán 14 SV thực hiện: Lê Thị Nguyệt Lớp: K17B – Kế toán GVHD: Th.S Lê Thị Minh Trí Đại học Hồng Đức hàng và xác định kết quả kinh doanh nói riêng đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý doanh nghiệp, giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp nắm được tình hình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh một cách kịp thời, đầy đủ để từ đó đưa ra được những biện pháp kinh doanh phù hợp.
Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân là đơn vị trực thuộc Công ty Cổ phần dược vật tư y tế Thanh Hóa chuyên kinh doanh bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh trong các cửa hàng chính và các cửa hàng chuyên doanh trực thuộc Chi nhánh. Qua nghiên cứu về tổ chức công tác kế toán tại Chi nhánh nói chung, kế toán chi phí nói riêng và lý luận về công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cũng như qua tìm hiểu thực tế tại Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân thì em nhận thấy công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh ở đơn vị tương đối tốt tuy nhiên vẫn tồn tại một số vấn đề làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả kinh doanh của đơn vị như: + Đơn vị chỉ áp dụng giảm giá trên đơn hàng với một số ít khách hàng, chưa áp dụng các tiêu thức chiết khấu cụ thể và theo dõi hạch toán riêng các khoản chiết khấu hàng bán. + Các khoản công nợ phải thu khách hàng chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng tài sản, do vậy rủi ro trong thanh toán là rất cao. Trong khi đó, chế độ trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi với vai trò là công cụ phòng ngừa rủi ro chưa được quan tâm đúng mức.
Vì vậy, em đã chọn lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh Dƣợc phẩm Thƣờng Xuân – Công ty CP dƣợc – VTYT Thanh Hóa” làm báo cáo khóa luận tốt nghiệp của mình. 15 SV thực hiện: Lê Thị Nguyệt Lớp: K17B – Kế toán GVHD: Th.S Lê Thị Minh Trí Đại học Hồng Đức 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài. Cù Thị Loan (2007) trong đề tài: “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần sản xuất và thương mại Cẩm Trướng Thanh Hóa” đã đưa ra một số ưu, nhược điểm về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh và cũng đã đề xuất một số giải pháp như: Tổ chức lại bộ máy kế toán theo hình thức vừa tập trung vừa phân tán, đơn vị nên tính giá vốn hàng bán theo kỳ tính giá vốn hàng bán là tháng để có thể thích ứng với sự biến động của thị trường hiện nay và một số giải pháp về việc hình thành và ghi chép sổ chi tiết cho các tài khoản 5111, 5211.
Trần Thị Thanh Thúy (2011) trong đề tài: “Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Phước Long” đã đưa ra những vấn đề lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cũng như đưa ra những hạn chế của Công ty đó là: + Về công tác kế toán xác định chi phí bán hàng: kế toán không phân bổ chi phí bán hàng cho số hàng đã xuất bán hay dịch vụ cung cấp mà kết chuyển hết vào dịch vụ. Điều này sẽ gây sự không chính xác về giá vốn, doanh thu, chi phí của từng mặt hàng. + Đơn vị chưa có lập dự phòng phải thu khó đòi cho những khoản thu khó đòi vào cuối niên độ kế toán, cũng như dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Và cũng đưa ra một số giải pháp khắc phục như: + Kế toán đơn vị nên phân bổ các loại chi phí bán hàng theo tỷ lệ % cơ cấu doanh thu để phản ánh kết quả kinh doanh lãi lỗ cụ thể của từng hoạt động thương mại hàng hóa hay dịch vụ cung cấp kịp thời đến ban lãnh đạo.
+ Lập quỹ dự phòng để có thể giảm các thiệt hại xuống mức thấp nhất. Để tuân thủ đúng nguyên tắc thận trọng trong kinh doanh, đơn vị nên lập dự phòng cho từng khoản nợ có khả năng khó đòi. 16 SV thực hiện: Lê Thị Nguyệt Lớp: K17B – Kế toán GVHD: Th.S Lê Thị Minh Trí Đại học Hồng Đức Nguyễn Thị Thùy Dương (2010) trong đề tài: “Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Việt Hóa Nông” cũng đã đưa ra các lý luận về kế toán xác định kết quả kinh doanh và đề xuất một số giải pháp như: hoàn thiện công tác tìm kiếm khách hàng, hoàn thiện về hệ thống sổ sách kế toán tại đơn vị và hoàn thiện công tác hạch toán chi phí. Phạm Đức Khôi (2014) trong đề tài: “Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH thương mại và thiết bị y tế Thanh Trì” cũng đã đưa ra một số lý luận về tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại các doanh nghiệp thương mại.
Từ đó cũng đã đưa ra một số nhận xét và đề xuất nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty đó là: cải tiến lại phần hạch toán thu tiền bán hàng, cần ghi nhận lại doanh thu theo đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” để thực hiện đúng luật thuế Nhà nước, cần mở sổ chi tiết, lập báo cáo bán hàng và báo cáo kết quả kinh doanh chi tiết cho từng mặt hàng, từng nhóm mặt hàng, từng đối tượng khách hàng, hạch toán chi tiết các khoản chiết khấu hàng bán và giảm trừ doanh thu. Từ những tổng quan về tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng đã cho thấy có rất nhiều đề tài nghiên cứu về Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại các loại hình doanh nghiệp khác nhau, tuy nhiên hiện tại chưa có đề tài nào nghiên cứu về Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân. Do vậy nên em đã chọn đề tài “Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh dƣợc phẩm Thƣờng Xuân – Công ty CP dƣợc – VTYT Thanh Hóa” làm đề tài nghiên cứu khóa luận của mình. Mục tiêu nghiên cứu 17 SV thực hiện: Lê Thị Nguyệt Lớp: K17B – Kế toán GVHD: Th.S Lê Thị Minh Trí Đại học Hồng Đức - Nghiên cứu cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp thương mại.
- Đánh giá thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân. - Đề xuất được các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân. Đối tƣợng nghiên cứu Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân thuộc Công ty CP dược – VTYT Thanh Hóa. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi không gian: Chi nhánh dược phẩm Thường Xuân.
- Phạm vi thời gian: Số liệu Kế toán tài chính của Chi nhánh năm 2017. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các nguyên tắc và các chuẩn mực kế toán, quy định về việc thực hiện công tác kế toán tài chính, các tài liệu, giáo trình liên quan đến kế toán tài chính và kế toán quản trị, đặc biệt là những tài liệu liên quan đến bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại. Phƣơng pháp thu thập thông tin: Thu thập thông tin theo hai luồng là: + Thông tin bên trong đơn vị: Thu thập thông tin liên quan đến vấn đề nghiên cứu trên cơ sở thực hiện các cuộc phỏng vấn, điều tra chọn mẫu, sử dụng bảng câu hỏi điều tra,…cho những số liệu đã qua xử lý như hóa đơn mua bán hàng hóa, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản liên quan,…và 18 SV thực hiện: Lê Thị Nguyệt Lớp: K17B – Kế toán GVHD: Th.S Lê Thị Minh Trí Đại học Hồng Đức những số liệu được thu thập từ phòng kế toán, các cửa hàng chính cũng như các phòng ban khác.