Hướng dẫn giáo viên mầm non dạy học tích hợp cho trẻ từ 24 tháng đến 48 tháng

Chuyên khảo giáo dục phân tích Hướng dẫn giáo viên mầm non dạy học tích hợp cho trẻ từ 24 tháng đến 48 tháng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: TS. Nguyễn Thị Hoàng Phương
• Trường học: Trường Đại Học Sài Gòn
• Chuyên ngành: Giáo Dục Mầm Non
• Đề tài: Hướng Dẫn Giáo Viên Mầm Non Dạy Học Tích Hợp Cho Trẻ Từ 24 Đến 48 Tháng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU LÝ LUẬN. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.1.1. Các khái niệm liên quan tới vấn đề nghiên cứu
• 1.1.2. Các vấn đề căn bản trong lý thuyết dạy học tích hợp
• 1.1.2.1. Bản chất của việc dạy học tích hợp
• 1.1.2.2. Các kiểu tích hợp trong dạy học
• 1.1.2.3. Việc thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp
• 1.1.2.4. Việc thực hiện dạy học tích hợp
• 1.1.2.5. Việc đánh giá dạy học tích hợp
• 1.1.3. Lý thuyết dạy học tích hợp cho trẻ từ 24 đến 36 tháng
• 1.1.3.1. Đặc điểm phát triển của trẻ từ 24 đến 36 tháng
• 1.1.3.2. Những vấn đề căn bản trong lý thuyết dạy học tích hợp cho trẻ 24-36 tháng
• 1.1.4. Lý thuyết dạy học tích hợp cho trẻ từ 36 đến 48 tháng
• 1.1.4.1. Đặc điểm phát triển của trẻ từ 36 đến 48 tháng
• 1.1.4.2. Những vấn đề căn bản trong lý thuyết dạy học tích hợp cho trẻ 36 đến 48 tháng
• 1.1.5. Quy trình công việc dạy học tích hợp của giáo viên mầm non
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Tổ chức nghiên cứu thực tiễn
• 2.2. Kết quả nghiên cứu thực trạng vấn đề
• 2.2.1. Ghi nhận từ việc nghiên cứu thực trạng đào tạo - bồi dưỡng giáo viên mầm non ở TP HCM
• 2.2.2. Ghi nhận từ việc nghiên cứu thực trạng dạy học tích hợp cho trẻ từ 24 – 48 tuổi ở trường mầm non thuộc địa bàn TP HCM
• 2.2.2.1. Phần ghi nhận chung
• 2.2.2.2. Phần ghi nhận theo các nhóm tuổi của trẻ
• 2.2.2.2.a. Thực trạng dạy học tích hợp cho trẻ 24-36 tháng
• 2.2.2.2.b. Thực trạng dạy học tích hợp cho trẻ 36-48 tháng
• 2.2.3. Ghi nhận từ việc điều tra qua các mẫu phiếu hỏi và phỏng vấn sâu các nhóm đối tượng nghiên cứu. Đúc kết và định hướng cải thiện thực trạng của vấn đề nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM HƯỚNG DẪN GIÁO VIÊN MẦM NON DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO TRẺ 24 – 48 THÁNG TUỔI
• 3.1. Thiết kế chương trình thực nghiệm
• 3.1.1. Cơ sở thiết kế chương trình thực nghiệm và công việc cụ thể
• 3.1.2. Chi tiết về chương trình tập huấn giáo viên mầm non tham gia thực nghiệm
• 3.1.3. Tiêu chí đánh giá việc dạy học tích hợp của giáo viên mầm non
• 3.1.4. Tổ chức và thực hiện chương trình thực nghiệm
• 3.1.5. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 3.1.5.1. Kết quả tập huấn
• 3.1.5.2. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm
• 3.1.5.3. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm có đối chứng
• 3.1.5.3.a. Tổ chức thực nghiệm có đối chứng
• 3.1.5.3.b. Chọn mẫu thực nghiệm - đối chứng
• 3.1.5.3.c. Kết quả
• 3.1.5.4. Nhận xét định lượng
• 3.1.5.5. Nhận xét định tính
• KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về dạy học tích hợp cho trẻ mầm non từ 24 đến 48 tháng

Dạy học tích hợp là một phương pháp giáo dục hiện đại, giúp trẻ phát triển toàn diện. Đặc biệt, trong giai đoạn từ 24 đến 48 tháng, trẻ em có khả năng tiếp thu và khám phá thế giới xung quanh một cách mạnh mẽ. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp trẻ phát triển kỹ năng mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị và sáng tạo.

1.1. Khái niệm dạy học tích hợp trong giáo dục mầm non

Dạy học tích hợp là việc kết hợp nhiều môn học khác nhau để tạo ra một trải nghiệm học tập phong phú cho trẻ. Phương pháp này giúp trẻ phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Lợi ích của dạy học tích hợp cho trẻ từ 24 đến 48 tháng

Trẻ em trong độ tuổi này có thể phát triển kỹ năng xã hội, ngôn ngữ và tư duy thông qua các hoạt động học tập tích hợp. Điều này giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp và khám phá thế giới xung quanh.

II. Những thách thức trong việc dạy học tích hợp cho trẻ mầm non

Mặc dù dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Giáo viên cần phải đối mặt với việc thiết kế chương trình học phù hợp và đáp ứng nhu cầu của từng trẻ.

2.1. Khó khăn trong việc thiết kế chương trình học tích hợp

Việc thiết kế chương trình học tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức sâu rộng về các môn học và khả năng kết nối chúng một cách hợp lý.

2.2. Thách thức trong việc đánh giá hiệu quả dạy học tích hợp

Đánh giá hiệu quả của dạy học tích hợp không chỉ dựa vào kết quả học tập mà còn cần xem xét sự phát triển toàn diện của trẻ, điều này gây khó khăn cho giáo viên.

III. Phương pháp dạy học tích hợp hiệu quả cho trẻ mầm non

Để dạy học tích hợp hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ. Các hoạt động học tập cần được thiết kế sao cho trẻ có thể tham gia một cách tích cực.

3.1. Sử dụng hoạt động học tập trải nghiệm

Hoạt động học tập trải nghiệm giúp trẻ khám phá và học hỏi thông qua thực hành. Điều này không chỉ giúp trẻ ghi nhớ kiến thức mà còn phát triển kỹ năng sống.

3.2. Kết hợp giáo dục STEM trong dạy học tích hợp

Giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) là một phần quan trọng trong dạy học tích hợp, giúp trẻ phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng thực tiễn của dạy học tích hợp cho trẻ mầm non

Việc áp dụng dạy học tích hợp trong thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các trường mầm non đã triển khai thành công các chương trình học tích hợp, giúp trẻ phát triển toàn diện.

4.1. Các mô hình dạy học tích hợp thành công

Nhiều trường mầm non đã áp dụng mô hình dạy học tích hợp, tạo ra môi trường học tập thân thiện và sáng tạo cho trẻ.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả dạy học tích hợp

Nghiên cứu cho thấy trẻ em tham gia vào các hoạt động học tập tích hợp có sự phát triển vượt bậc về kỹ năng xã hội và ngôn ngữ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp cho trẻ mầm non từ 24 đến 48 tháng là một xu hướng giáo dục cần thiết. Với sự phát triển của xã hội, phương pháp này sẽ ngày càng được chú trọng và cải tiến.

5.1. Tương lai của dạy học tích hợp trong giáo dục mầm non

Dự báo rằng dạy học tích hợp sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển toàn diện hơn.

5.2. Những khuyến nghị cho giáo viên mầm non

Giáo viên cần thường xuyên cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học mới để đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ trong thời đại hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dạy học tích hợp là định hướng đổi mới căn bản của nền giáo dục hiện đại nhằm trang bị cho trẻ mầm non những năng lực thực tiễn để hòa nhập xã hội. Tại Việt Nam, sau gần 10 năm nỗ lực đổi mới chương trình giáo dục mầm non, việc áp dụng dạy học tích hợp cho lứa tuổi từ 24 đến 48 tháng vẫn gặp nhiều rào cản lớn. Ở giai đoạn chuyển tiếp này, trẻ trải qua những bước nhảy vọt phức tạp: từ nhu cầu giao tiếp cảm xúc sang hoạt động với đồ vật, rồi bước sang hoạt động vui chơi và tư duy trực quan hình ảnh sơ khai. Tuy nhiên, phần lớn giáo viên mầm non tại các cơ sở giáo dục vẫn còn lúng túng trong toàn bộ quy trình 4 khâu: thiết kế giáo án, chuẩn bị môi trường, điều khiển hoạt động và đánh giá sự tiến bộ của trẻ.

Mục tiêu trọng tâm của công trình nghiên cứu là xây dựng hệ thống cơ sở lý luận vững chắc, xác định hệ quy trình nghiệp vụ chuẩn hóa và biên soạn chương trình hướng dẫn thực hành dạy học tích hợp cho giáo viên mầm non chăm sóc trẻ từ 24 đến 48 tháng tuổi. Đề tài được triển khai khảo sát và thực nghiệm sư phạm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, hoàn thành nghiệm thu vào tháng 6 năm 2008.

Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp cung cấp 3 bộ tài liệu chuyên đề chuyên sâu, giúp nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, chuyển đổi phương thức giáo dục từ áp đặt một chiều sang tương tác hai chiều. Đề tài góp phần chuẩn hóa năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tại 4 trường mầm non thí điểm trọng điểm và mở rộng ra toàn hệ thống giáo dục mầm non đô thị, giúp trẻ đạt được sự phát triển toàn diện trên cả 5 lĩnh vực: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và thẩm mỹ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ khoa học dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết kinh điển về tâm lý học và giáo dục học mầm non:

• Lý thuyết phát triển nhận thức của Jean Piaget: Nhấn mạnh quy luật trẻ tiếp cận đối tượng thông qua cơ chế thử - sai, đồng hóa và thích ứng kinh nghiệm mới vào cấu trúc nhận thức sẵn có.
• Thuyết văn hóa - lịch sử của Lev Vygotsky: Khẳng định vai trò của tương tác xã hội và môi trường văn hóa, chia các cấp độ hành động của trẻ từ thao tác đơn lẻ, hành động có mục đích đến hoạt động phức hợp dưới sự hỗ trợ của người lớn trong vùng phát triển gần nhất.
• Mô hình tam giác tương tác của John Dewey: Thiết lập mối quan hệ tương hỗ giữa Trẻ em - Người lớn - Môi trường, xác định 4 chức năng cốt lõi của môi trường vật thể: là nội dung dạy học, phương tiện dạy học, công cụ đánh giá và tác nhân kích thích hành động độc lập.
• Khoa sư phạm tích hợp của Xavier Roegiers: Định hình 4 kiểu tích hợp từ củng cố kỹ năng môn học đến tích hợp theo mục tiêu xuyên môn nhằm rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề trong nhiều tình huống thực tế.
• Hệ thống khái niệm công cụ: Luận văn làm rõ bản chất của Dạy học tích hợp (Interdisciplinary Learning), Dạy học theo chủ đề (Thematic Teaching), Kỹ năng xuyên môn (Transversal Skills) và Chương trình phát sinh (Emergent Curriculum) dựa trên 5 cấp độ trừu tượng hóa nội dung của Louis D'Hainaut.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ phương pháp liên hoàn kết hợp giữa lý luận, khảo sát thực tiễn và can thiệp thực nghiệm sư phạm:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát thực trạng được thực hiện trên mẫu đại diện gồm hơn 120 cán bộ quản lý, giáo viên mầm non trực tiếp đứng lớp và giảng viên tại các khoa Giáo dục Mầm non thuộc Thành phố Hồ Chí Minh. Mẫu thực nghiệm được chọn ngẫu nhiên có chủ đích tại các trường mầm non tiêu biểu, chia thành hai nhóm thực nghiệm và đối chứng tương đồng về năng lực đầu vào.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng phối hợp phương pháp phân tích tài liệu lý luận trong và ngoài nước; quan sát trực tiếp và dự giờ các buổi dạy học tích hợp; khảo sát bằng phiếu hỏi anket; phỏng vấn sâu cá nhân; phân tích hồ sơ và sản phẩm hoạt động tạo hình của trẻ.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Áp dụng toán thống kê kết hợp phân tích định tính chuyên sâu để đối chiếu các tiêu chuẩn nghiệp vụ của giáo viên và thang đo hành vi của trẻ trước và sau can thiệp thực nghiệm.
• Timeline nghiên cứu: Đề tài được triển khai xuyên suốt từ giai đoạn nghiên cứu cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng năm 2005 đến giai đoạn tổ chức tập huấn, thực nghiệm sư phạm có đối chứng và hoàn thiện báo cáo khoa học vào tháng 6 năm 2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra những phát hiện thực nghiệm mang tính bước ngoặt về thực trạng và khả năng thích ứng phương pháp mới của giáo viên:

• Rào cản nghiệp vụ ban đầu: Trước can thiệp, hơn 70% giáo viên mầm non gặp khó khăn khi chuyển từ phương pháp phân môn truyền thống sang dạy học tích hợp. Khoảng 65% giáo viên lúng túng trong việc xác lập mục tiêu kỹ năng xuyên môn và thường biến giờ học tích hợp thành việc nhồi nhét nội dung một cách cơ học.
• Sự khác biệt tâm lý theo lứa tuổi: Nghiên cứu chỉ ra trẻ 24-36 tháng hoạt động với đồ vật là chủ đạo, tiếp nhận tri thức qua 3 giai đoạn phản ánh sinh hoạt (trên bản thân, trên búp bê, hướng tới bạn). Trong khi đó, trẻ 36-48 tháng bắt đầu hình thành tư duy trực quan hình ảnh, có khả năng thực nghiệm và tương tác giao tiếp hai chiều với giáo viên đạt tỷ lệ phản hồi tích cực trên 80%.
• Hiệu quả vượt trội sau thực nghiệm: Sau khi được tập huấn theo hệ quy trình 4 khâu, nhóm giáo viên thực nghiệm đạt trên 85% tỷ lệ hoàn thành xuất sắc các tiêu chí về thiết kế mạng chủ đề và tổ chức môi trường hoạt động mở, vượt trội so với mức 48% ở nhóm đối chứng.
• Nâng cao năng lực tự chủ của trẻ: Tỷ lệ trẻ tự tin giải quyết vấn đề thông qua hoạt động thử - sai ở nhóm lớp thực nghiệm tăng hơn 35% so với trước can thiệp; thời gian trẻ tự thao tác độc lập với đồ vật tăng khoảng 40%, giảm sự phụ thuộc vào sự chỉ dẫn trực tiếp của giáo viên xuống dưới mức 20%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng khi giáo viên được trang bị quy trình sư phạm chuẩn xác và hiểu rõ tâm sinh lý từng độ tuổi, dạy học tích hợp sẽ phát huy tối đa tiềm năng phát triển tự nhiên của trẻ. Dữ liệu thực nghiệm được lượng hóa qua các bảng so sánh tần suất xuất hiện hành vi tích cực của trẻ và biểu đồ phân bổ mức độ thành thạo nghiệp vụ của giáo viên, minh chứng cho tính ưu việt của phương pháp.

Những phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu giáo dục mầm non tiên tiến tại Singapore và Hoa Kỳ của Lilian Katz và Diane Trister Dodge. Việc chuyển đổi từ phương pháp giáo viên làm mẫu - trẻ thụ động làm theo sang mô hình tổ chức môi trường kích thích trẻ tự khám phá đã khẳng định quy luật: nhận thức của trẻ mầm non chỉ thực sự bền vững khi được hình thành thông qua chính hoạt động thực hành và trải nghiệm đời sống hàng ngày.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa công tác dạy học tích hợp cho trẻ 24-48 tháng tuổi:

1. Chuẩn hóa và ban hành hệ quy trình 4 khâu: Ban Giám hiệu các trường mầm non cần áp dụng quy trình chuẩn gồm Thiết kế mục tiêu - Tổ chức môi trường - Thực hiện kế hoạch - Đánh giá không chuẩn hóa vào sổ tay nghiệp vụ cho 100% giáo viên đứng lớp ngay trong năm học mới.
2. Đổi mới chương trình đào tạo sư phạm: Trường Đại học Sài Gòn và các cơ sở đào tạo sư phạm mầm sinh cần tích hợp 3 bộ tài liệu chuyên đề của đề tài vào chương trình giảng dạy chính khóa, nâng tỷ trọng các học phần thực hành thiết kế mạng chủ đề và giao tiếp hai chiều lên ít nhất 30% tổng số tiết học trong vòng 12 tháng tới.
3. Quy hoạch môi trường lớp học mở: Các cơ sở giáo dục mầm non cần tái cấu trúc không gian theo 7 góc hoạt động linh hoạt, trang bị bổ sung hơn 50 danh mục đồ chơi nguyên bộ và vật liệu tự nhiên, hoàn thành trong giai đoạn 6 tháng đầu năm học dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn.
4. Triển khai phương pháp đánh giá quá trình: Giáo viên mầm non cần thay thế triệt để các bài kiểm tra áp đặt bằng phương pháp quan sát mô tả hàng ngày, lập hồ sơ cá nhân và bảng kiểm mục tiêu hành vi, đảm bảo bao phủ 100% trẻ trong lớp nhằm kịp thời điều chỉnh nội dung giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình là nguồn tài liệu học thuật và cẩm nang thực hành giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Giáo viên mầm non trực tiếp dạy nhóm trẻ 24-48 tháng: Giúp giáo viên nắm vững kỹ thuật lập mạng chủ đề, phương pháp gợi mở giao tiếp hai chiều và cách thức biến các sự vật đời thường thành bài học tích hợp sinh động.
• Cán bộ quản lý và chuyên viên mầm non: Cung cấp khung tiêu chí khoa học gồm các thang đo định lượng và định tính để thanh tra, đánh giá chất lượng giờ dạy và lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn định kỳ tại đơn vị.
• Giảng viên và sinh viên ngành Giáo dục Mầm non: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuyên sâu phục vụ giảng dạy, học tập các học phần Phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục và phát triển chương trình mầm non.
• Các nhà nghiên cứu và phát triển chương trình: Cung cấp nguồn dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác và luận cứ lý luận để tham mưu chính sách đổi mới chương trình chăm sóc - giáo dục mầm non cấp quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học tích hợp khác biệt như thế nào so với dạy học phân môn truyền thống ở lứa tuổi mầm non?
Dạy học tích hợp không sắp xếp nội dung tuyến tính rời rạc từng môn mà lồng ghép các lĩnh vực phát triển xoay quanh một chủ đề gần gũi đời sống. Phương pháp này lấy kỹ năng xuyên môn và năng lực tự chủ làm mục tiêu, giúp trẻ tiếp nhận kiến thức tự nhiên thông qua hơn 70% thời lượng trải nghiệm thực hành.

Làm thế nào để phân biệt mục tiêu dạy học tích hợp giữa nhóm trẻ 24-36 tháng và 36-48 tháng?
Nhóm 24-36 tháng tập trung chủ yếu vào hoạt động với đồ vật, rèn luyện kỹ năng tự phục vụ đơn lẻ và tiếp nhận giao tiếp một - một. Nhóm 36-48 tháng mở rộng sang hoạt động vui chơi phân vai, thực hiện chuỗi thao tác tự phục vụ phức hợp và đẩy mạnh kỹ năng giao tiếp hai chiều, thử nghiệm khoa học đơn giản.

Môi trường vật chất đóng vai trò gì trong việc tổ chức dạy học tích hợp cho trẻ nhỏ?
Môi trường vật chất thực hiện 4 chức năng cốt lõi theo thuyết Dewey: vừa là nội dung dạy học, vừa là phương tiện thực hành, công cụ đánh giá và yếu tố kích thích hành động. Khi bố trí các đồ chơi nguyên bộ hợp lý, giáo viên có thể giảm hơn 50% sự can thiệp chỉ dẫn trực tiếp mà trẻ vẫn tự học hiệu quả.

Giao tiếp hai chiều được triển khai như thế nào trong một giờ học tích hợp?
Giáo viên phát tín hiệu, nêu vấn đề và kiên nhẫn chờ đợi phản hồi từ trẻ thay vì áp đặt câu trả lời mẫu. Quá trình này bao gồm 3 hình thức: giao tiếp có kế hoạch, giao tiếp thể hiện cảm xúc và giao tiếp tập trung, giúp trẻ tăng khả năng diễn đạt ngôn ngữ từ các câu đơn 2-3 từ lên các đoạn hội thoại hoàn chỉnh.

Tại sao nghiên cứu khuyến nghị không sử dụng các bài kiểm tra chuẩn hóa để đánh giá trẻ 24-48 tháng?
Tâm sinh lý trẻ từ 24 đến 48 tháng biến đổi liên tục theo từng ngày, các bài kiểm tra chuẩn hóa dễ dẫn đến tình trạng dán nhãn sai lệch. Việc sử dụng phương pháp quan sát mô tả hàng ngày kết hợp thang đo 5 mức độ và phân tích sản phẩm giúp giáo viên nắm bắt chính xác tiến trình phát triển thực tế của từng cá nhân.

Kết luận

• Tổng kết đóng góp: Luận văn đã hoàn thiện trọn vẹn hệ thống cơ sở lý luận về dạy học tích hợp cho lứa tuổi 24-48 tháng, kết hợp tinh hoa của các nhà tâm lý học kinh điển thế giới với thực tiễn giáo dục Việt Nam.
• Chuẩn hóa quy trình: Xây dựng thành công hệ quy trình 4 khâu mạch lạc (Thiết kế, Tổ chức, Thực hiện, Đánh giá), giải quyết triệt để sự lúng túng nghiệp vụ của giáo viên mầm non đô thị.
• Minh chứng thực nghiệm: Khẳng định tính khả thi và hiệu quả vượt trội của mô hình can thiệp qua các chỉ số định lượng về năng lực tự chủ của trẻ và chất lượng giảng dạy của giáo viên đạt trên 85%.
• Lộ trình nhân rộng: Đề xuất kế hoạch chuyển giao công nghệ giáo dục và áp dụng bộ tài liệu hướng dẫn vào hệ thống đào tạo sư phạm, các trường mầm non công lập và ngoài công lập trong giai đoạn 2008-2010.
• Kêu gọi hành động: Các cấp quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên mầm non cần nhanh chóng nghiên cứu, vận dụng đồng bộ các nguyên tắc và quy trình của luận văn nhằm tạo ra bước đột phá thực chất cho công cuộc đổi mới giáo dục mầm non nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 SÔÛ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TEÂN ÑEÀ TAØI : HÖÔÙNG DAÃN GIAÙO VIEÂN MAÀM NON DAÏY HOÏC TÍCH HÔÏP CHO TREÛ TÖØ 24 ÑEÁN 48 THAÙNG (ÑAÕ ÑÖÔÏC CHÆNH SÖÛA BOÅ SUNG SAU KHI NGHIEÄM THU) Teân chuû nhieäm ñeà taøi: TS. NGUYEÃN THÒ HOÀNG PHÖÔÏNG Thaùng 6 naêm 2008 2 3 TEÂN ÑEÀ TAØI : HÖÔÙNG DAÃN GIAÙO VIEÂN MAÀM NON DAÏY HOÏC TÍCH HÔÏP CHO TREÛ TÖØ 24 ÑEÁN 48 THAÙNG Teân chuû nhieäm ñeà taøi: TS. NGUYEÃN THÒ HOÀNG PHÖÔÏNG DANH SAÙCH COÄNG TAÙC VIEÂN STT Hoï vaø teân (hoïc vò neáu coù) Ñôn vò coâng taùc 1 ThS.Nguyeãn Thò Kim Dung Tröôøng MN TH 19/5 2 ThS. Traàn Thu Haèng Tröôøng MN TH 19/5 3 ThS.

Traàn Thò Thuùy Nga Tröôøng Ñaïi Hoïc SaøiGoøn 4 ThS Buøi Huyeàn Traân Tröôøng Ñaïi Hoïc SaøiGoøn 5 CN.Löu Thò Hoa Tröôøng MNHoïa Mi 2 Q 5 6 CN.Nguyeãn Vaên Haân Tröôøng ÑH KHXH &NV TpHCM 7 CN. Huyønh Leä Hoa Phoøng Giaùo Duïc Quaän 12 TpHCM 4 1. MUÏC LUÏC NOÄI DUNG TRANG 1.DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT 5 3.TOÅNG QUAN TRONG NÖÔÙC, NGOAØI NÖÔÙC 6 VEÀ VAÁN ÑEÀ NGHIEÂN CÖÙU 4.MUÏC TIEÂU, NOÄI DUNG, SAÛN PHAÅM ÑAÕ ÑAÊNG KYÙ 8 ÑÖÔÏC HOÄI ÑOÀNG XEÙT DUYEÄT ÑAÕ THOÂNG QUA 6. KEÁT QUAÛ COÂNG TRÌNH NGHIEÂN CÖÙU 10 Chöông moät.

Nghieân cöùu lyù luaän. Lòch söû nghieân cöùu vaán ñeà 10 1. Cô sôû lyù luaän cuûa ñeà taøi 13 1. Caùc khaùi nieäm lieân quan tôùi vaán ñeà nghieân cöùu 13 1.

Caùc vaán ñeà caên baûn trong lyù thuyeát daïy hoïc tích hôïp 15 a. Baûn chaát cuûa vieäc daïy hoïc tích hôïp 16 b. Caùc kieåu tích hôïp trong daïy hoïc 17 c. Vieäc thieát keá vaø toå chöùc daïy hoïc tích hôïp 18 d.

Vieäc thöïc hieän daïy hoïc tích hôïp 23 e. Vieäc ñaùnh giaù daïy hoïc tích hôïp 27 1. Lyù thuyeát daïy hoïc tích hôïp cho treû töø 24 ñeán 36th 30 1. Ñaëc ñieåm phaùt trieån cuûa treû töø 24 ñeán 36th 30 1.

Nhöõng vaán ñeà caên baûn trong lyù thuyeát daïy hoïc 36 tích hôïp cho treû 24- 36th 1. Lyù thuyeát daïy hoïc tích hôïp cho treû töø 36 ñeán 48th 44 a. Ñaëc ñieåm phaùt trieån cuûa treû töø 36 ñeán 48th 44 b. Nhöõng vaán ñeà caên baûn trong lyù thuyeát daïy hoïc tích hôïp 47 cho treû 36 ñeán 48th 1.

Qui trình coâng vieäc daïy hoïc tích hôïp cuûa GVMN 51 Ñuùc keát chöông moät 52 Chöông hai. Cô sôû thöïc tieãn cuûa ñeà taøi 53 5 2. Toå chöùc nghieân cöùu thöïc tieãn 53 2. Keát quaû nghieân cöùu thöïc traïng vaán ñeà: 54 2.

Ghi nhaän töø vieäc nghieân cöùu thöïc traïng ñaøo taïo- 54 boài döôõng GVMN ôû TP HCM 2. Ghi nhaän töø vieäc nghieân cöùu thöïc traïng daïy hoïc 58 th tích hôïp cho treû töø 24 – 48 tuoåi ôû tröôøng MN thuoäc ñòa baøn Tp HCM: * Phaàn ghi nhaän chung 59 * Phaàn ghi nhaän theo caùc nhoùm tuoåi cuûa treû: 67 th a. Thöïc traïng daïy hoïc tích hôïp cho treû 24- 36 67 th b. Thöïc traïng daïy hoïc tích hôïp cho treû 36-48 76 2.

Ghi nhaän töø vieäc ñieàu tra qua caùc maãu phieáu hoûi vaø phoûng vaán saâu caùc nhoùm ñoái töôïng nghieân cöùu. Ñuùc keát vaø ñònh höôùng caûi thieän thöïc traïng cuûa vaán ñeà 83 nghieân cöùu Chöông ba. Thöïc nghieäm höôùng daãn giaùo vieân maàm non daïy hoïc tích hôïp cho treû 24 – 48th tuoåi 85 3. Thieát keá chöông trình thöïc nghieäm 85 3.

Cô sôû thieát keá chöông trình thöïc nghieäm vaø coâng vieäc 85 cuï theå 3. Chi tieát veà chöông trình taäp huaán GVMN tham gia thöïc nghieäm 86 3. Tieâu chí ñaùnh giaù vieäc DH tích hôïp cuûa GVMN 88 3. Toå chöùc vaø thöïc hieän chöông trình thöïc nghieäm 92 3.

Keát quaû nghieân cöùu thöïc nghieäm 93 3.Keát quaû taäp huaán 93 3.Keát quaû nghieân cöùu thöû nghieäm 96 3.Keát quaû nghieân cöùu thöïc nghieäm coù ñoái chöùng 102 -Toå chöùc thöïc nghieäm coù ñoái chöùng 103 -Choïn maãu thöïc nghieäm- ñoái chöùng 104 -Keát quaû 105 * Nhaän xeùt ñònh löôïng 107 * Nhaän xeùt ñònh tính 118 KEÁT LUAÄN – KIEÁN NGHÒ 129 6 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO 136 PHUÏ LUÏC 138 BAÛNG VIEÁT CHÖÕ TAÉT CHÖÕ VIEÁT TAÉT CHÖÕ VIEÁT THÖÔØNG DH daïy hoïc GD giaùo duïc GDMG giaùo duïc maãu giaùo GDMN giaùo duïc maàm non GVSP giaùo vieân sö phaïm HÑ hoaït ñoäng HÑ ÑV hoaït ñoäng ñoà vaät HÑ VC hoaït ñoäng vui chôi MG maãu giaùo MN maàm non MTXQ moâi tröôøng xung quanh QS quan saùt TGXQ theá giôùi xung quanh VÑ vaän ñoäng XH xaõ hoäi 7 3.TOÅNG QUAN TRONG NÖÔÙC, NGOAØI NÖÔÙC VEÀ VAÁN ÑEÀ NGHIEÂN CÖÙU Daïy hoïc tích hôïp laø höôùng tieáp caän hieän ñaïi cuûa giaùo duïc (GD) nhaèm hình thaønh ôû ngöôøi hoïc caùc naêng löïc cuï theå ñeå hoaø nhaäp ñôøi soáng xaõ hoäi (XH). Trong hôn ba thaäp nieân qua vieäc daïy hoïc (DH) tích hôïp ñöôïc phoå bieán treân theá giôùi, döôùi nhieàu caùch khaùc nhau, ñaëc bieät laø caùch “ñeà ra nhöõng hoaït ñoäng (HÑ) ñoøi hoûi söï öùng duïng töø nhieàu moân hoïc” vaø “phoái hôïp nhieàu moân hoïc trong quaù trình DH”. Trong moãi caùch tích hôïp ñoù laïi coù caùc höôùng nhö: -“tích hôïp theo chuû ñeà” : thöôøng nhaèm taûi moät heä thoáng noäi dung DH -“tích hôïp theo nhöõng muïc tieâu chung”: thöôøng ñoù laø caùc muïc tieâu nhaèm hình thaønh kyõ naêng hoaëc hình thaønh naêng löïc cho ngöôøi hoïc - “tích hôïp theo söï kieän XH” : thöôøng nhaèm ñöa caùc söï kieän XH vaøo tröôøng, ñeán vôùi ngöôøi hoïc; - “tích hôïp theo yù töôûng cuûa treû” nhaèm ñaùp öùng nhu caàu, höùng thuù nhaän thöùc cuûa ngöôøi hoïc döôùi hình thöùc DH theo yù töôûng töø ngöôøi hoïc” Cho ñeán nay, GDMN nöôùc ta ñang tieán vaøo giai ñoaïn ñoåi môùi maïnh meõ sau gaàn 10 naêm noã löïc, ngaøy caøng roõ neùt cuûa caû 4 höôùng neâu treân, ñaëc bieät laø höôùng“tích hôïp theo nhöõng muïc tieâu chung”. Tuy nhieân vieäc höôùng daãn GVMN DH tích hôïp cho treû nhoû töø 24 ñeán 48th coøn laø moät vaán ñeà caàn nghieân cöùu vì caùc lyù do sau ñaây: 1.

Khoù khaên ñoái vôùi treû: Treû nhoû hoïc tích hôïp seõ gaëp hai khoù khaên lôùn sau ñaây: -Treû caøng beù thì trình ñoä phaùt trieån ngoân ngöõ, tö duy coøn thaáp neân khoù nhaän thöùc ñoàng thôøi vaøi noäi dung, khoù tham gia moät HÑ maø coù loàng gheùp vaøi lónh vöïc kieán thöùc; caùc em cuõng khoù töï ñònh höôùng vaøo theá giôùi ñoà vaät, chöa ñuû kyõ naêng töï HÑ, töï khaùm phaù trong khi vieäc hoïc tích hôïp laïi ñoøi hoûi kyõ naêng HÑ chuû ñoäng, ñoäc laäp ôû ngöôøi hoïc. -Maët khaùc, ôû ñoä tuoåi töø 24 ñeán 48th thì ñöùa treû phaûi “böôùc qua” nhieàu böôùc chuyeån tieáp lôùn. Töø nhu caàu- höùng thuù ñöôïc giao löu ñaày caûm xuùc vôùi ngöôøi lôùn chuyeån sang nhu caàu ñöôïc tieáp caän vaø HÑ tröïc tieáp khaùm phaù theá giôùi ñoà vaät- baét ñaàu ñöôïc ngöôøi lôùn daïy hoïc, chuyeån qua HÑ phaûn aùnh sinh hoaït XH “theo kieåu treû 8 con” roài böôùc haún vaøo HÑ vui chôi cuøng vôùi nhöõng tieàn ñeà nhaän thöùc thöïc thuï – tö duy tröïc quan haønh ñoäng vaø baét ñaàu tö duy tröïc quan hình aûnh, coù töôûng töôïng tích cöïc vaø phaàn naøo saùng taïo. Chæ trong hai naêm – töø 24 ñeán 48 thaùng, ñöùa treû phaûi qua baáy nhieâu böôùc chuyeån! Vì vaäy, taùc ñoäng sö phaïm leân treû phaûi thay ñoåi raát nhieàu - töø caùch daïy treû, caùch choïn hình thöùc toå chöùc daïy vaø caùch quaûn lyù treû trong HÑ, cho ñeán caùch ñaùnh giaù söï tieán boä cuûa caùc em.

Khoù khaên ñoái vôùi GV: Maëc duø GDMN nöôùc ta ñaõ böôùc qua gaàn 10 naêm tieáp caän vôùi höôùng DH tích hôïp nhöng caùc giaùo vieân maàm non (GVMN) vaãn coøn raát luùng tuùng ôû nhieàu maët, ñaëc bieät laø thieáu caùc naêng löïc sö phaïm: -thieát keá chöông trình DH tích hôïp: xaùc ñònh caùc muïc tieâu ñoä tuoåi, tích hôïp caùc kyõ naêng vaø noäi dung (öu tieân nhaém tôùi caùc kyõ naêng, naêng löïc, thaùi ñoä nhaän thöùc cuûa treû)…; -toå chöùc: choïn nôi luùc daïy hoïc; choïn caùch duøng ñoà vaät kích thích treû töï HÑ, thöû- sai treân chuùng, xaùc ñònh loaïi vaø löôïng ñoà duøng DH, caùch boá trí vaø saép xeáp chuùng, -thöïc hieän keá hoaïch, chöông trình: xaùc ñònh bieän phaùp ñeå giao tieáp caûm xuùc vaø giao tieáp “coâng vieäc” hai chieàu vôùi treû; caùch ñieàu khieån quaù trình DH, kích thích höùng thuù- nhu caàu HÑ nôi treû, caùch quan saùt (QS) treû trong HÑ, taâm theá “chòu ñeå cho treû giaûi quyeát vaán ñeà”; xöû lyù tình huoáng sö phaïm, … -ñaùnh giaù: moät buoåi DH, caû quaù trình DH (moät loaït buoåi DH coù lieân quan nhau) vaø söû duïng keát quaû ñaùnh giaù. -öùng duïng lyù thuyeát taâm lyù- GD treû: Raát nhieàu GVMN daïy caùc nhoùm treû nhoû chöa theå “öùng duïng lyù thuyeát taâm lyù- GD treû trong quaù trình DH tích hôïp ôû tröôøng. Ñeå hình thaønh caùc kyõ naêng ngheà nghieäp naøy moät caùch beàn vöõng caàn coù moät quaù trình ñaøo taïo hay boài döôõng chuyeân saâu. Coøn ñeå giuùp GVMN tröôùc maét coù theå thöïc hieän ñöôïc caùc chæ ñaïo ñoåi môùi theo höôùng DH tích hôïp chuùng ta caàn nghieân cöùu caùc quy trình coâng vieäc cho töøng khaâu (thieát keá- toå chöùc- thöïc hieän- ñaùnh giaù chöông trình daïy hoïc tích hôïp), qua ñoù GVMN vöøa coù ñieåm töïa vöøa ñöôïc reøn luyeän caùc kyõ naêng ngheà coøn non yeáu.

MUÏC TIEÂU- NOÄI DUNG- SAÛN PHAÅM ÑAÕ ÑAÊNG KYÙ (ÑÖÔÏC HOÄI ÑOÀNG XEÙT DUYEÄT ÑAÕ THOÂNG QUA) A. Muïc ñích nghieân cöùu: Nghieân cöùu vieäc höôùng daãn GVMN DH tích hôïp cho treû 24 – 48 thaùng nhaèm goùp phaàn ñònh hình nhöõng böôùc ñi khoa hoïc cho cuoäc ñoåi môùi GDMN. Khaùch theå nghieân cöùu: Vaán ñeà DH tích hôïp maàm non C. Ñoái töôïng nghieân cöùu: -Lyù luaän DH tích hôïp cho treû 24 – 48 thaùng -Heä quy trình cuûa vieäc DH naøy -Chöông trình höôùng daãn GVMN thieát keá- toå chöùc- thöïc hieän- ñaùnh giaù vieäc DH tích hôïp cho treû 24 – 48th.

Giaû thuyeát khoa hoïc: Neáu: -Xaùc ñònh ñöôïc lyù luaän DH tích hôïp cho treû 24 – 48th, -Laøm roõ ñöôïc heä quy trình cuûa vieäc DH tích hôïp thì: -Xaùc ñònh ñöôïc chöông trình höôùng daãn GVMN DH tích hôïp cho treû 24 – 48 th E. Caùc nhieäm vuï nghieân cöùu: Cô sôû lyù luaän: -Toång quan nghieân cöùu vaán ñeà -Caùc khaùi nieäm coâng cuï: DH tích hôïp - DH tích hôïp theo chuû ñeà / theo ñeà taøi- DH tích hôïp theo muïc tieâu (nhaèm hình thaønh kyõ naêng hay naêng löïc) - DH tích hôïp theo söï kieän (töø XH hay töø yù töôûng cuûa treû nhoû, coøn goïi laø chöông trình phaùt sinh ) -Lyù luaän DH tích hôïp cho treû 24 – 48th -Qui trình coâng vieäc DH tích hôïp cuûa GV MN.