Nghiên cứu về hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế tại thành phố Hồ Chí Minh

Nghiên cứu luận văn hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế tại thành phố Hồ Chí Minh, phân tích hiệu quả và thách thức trong thực tiễn.

• Tác giả: Võ Quốc Trường
• Người hướng dẫn: TS. Diệp Gia Luật
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Y tế
• Đề tài: Hợp Tác Công - Tư Trong Lĩnh Vực Y Tế Nghiên Cứu Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM KẾT
• MỤC LỤC
• TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG - TƯ TRONG ĐẦU TƯ CƠ SỞ HẠ TẦNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm
• 1.2. Đặc điểm của mô hình hợp tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng
• 1.3. Các mô hình hợp tác công tư
• 1.3.1. Hợp đồng dịch vụ
• 1.3.2. Hợp đồng quản lý
• 1.3.3. Hợp đồng cho thuê
• 1.3.4. Hợp đồng nhượng quyền
• 1.3.5. Hợp đồng BOT
• 1.4. Cơ chế tài chính của mô hình hợp tác công - tư
• 1.5. Những lợi ích và hạn chế khi thực hiện hợp tác công tư
• 1.5.1. Lợi ích khi thực hiện hợp tác công tư
• 1.5.2. Những rủi ro tiềm tàng khi thực hiện hợp tác công tư
• 1.6. Những can thiệp vì người nghèo trong bối cảnh của mối quan hệ đối tác nhà nước - tư nhân
• 1.7. Đặc điểm của lĩnh vực y tế - bệnh viện
• 1.8. Ý nghĩa của hợp tác công - tư trong y tế
• 1.9. Cơ chế tài chính trong mô hình hợp tác công - tư
• 1.10. Mô hình hợp tác công - tư trong y tế ở một số nước
• 1.10.1. Hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế tại Singapore
• 1.10.1.1. Điều kiện và bối cảnh
• 1.10.1.2. Hệ thống y tế Singapore
• 1.10.1.3. Hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế - bệnh viện tại Singapore
• 1.10.1.4. Cơ chế tài chính
• 1.10.2. Hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế tại Trung Quốc
• 1.10.2.1. Điều kiện và bối cảnh
• 1.10.2.2. Hệ thống y tế - bệnh viện Trung Quốc
• 1.10.2.3. Hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế - bệnh viện tại Trung Quốc
• 1.10.2.4. Cơ chế tài chính
• 1.11. Bài học kinh nghiệm về hợp tác công - tư trong y tế tại các nước
• 1.11.1. Hợp tác công tư trong y tế - bệnh viện tại Singapore
• 1.11.2. Hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế - bệnh viện tại Trung Quốc
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG XÃ HỘI HÓA BỆNH VIỆN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Quá trình xã hội hóa y tế trong khoảng thời gian 2005-2010
• 2.2. Chủ trương xã hội hóa y tế
• 2.3. Các chính sách khuyến khích
• 2.4. Hệ thống y tế TP
• 2.4.1. Hệ thống y tế công lập
• 2.4.2. Đối với các cơ sở y tế đã hoàn thành tự chủ tài chính và các cơ sở y tế tự chủ tài chính một phần
• 2.4.3. Đối với các cơ sở y tế chưa tự chủ tài chính
• 2.4.4. Hệ thống y tế ngoài công lập
• 2.5. Tình hình thực hiện quá trình xã hội hóa lĩnh vực y tế của TP
• 2.5.1. Xã hội hóa các cơ sở y tế công lập
• 2.5.2. Xã hội hóa các cơ sở y tế ngoài công lập
• 2.6. Cơ chế tài chính chung của bệnh viện công
• 2.7. Những mặt còn hạn chế trong quá trình xã hội hóa
• 2.8. Nhận xét đánh giá về tình hình thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực y tế trong thời gian qua của TP
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ CÒN HẠN CHẾ TRONG QUÁ TRÌNH XÃ HỘI HÓA Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Điều kiện kinh tế - xã hội để phát triển mô hình hợp tác nhà nước – tư nhân trong lĩnh vực y tế tại thành phố
• 3.2. Chủ trương, mục tiêu của thành phố về phát triển y tế
• 3.3. Xu hướng để phát triển mô hình hợp tác công tư
• 3.4. Chủ trương của thành phố
• 3.5. Mục tiêu chung
• 3.6. Mục tiêu cụ thể
• 3.7. Nhu cầu vốn đầu tư ngành y tế
• 3.8. Ứng dụng mô hình hợp tác công tư trong quá trình xã hội hóa y tế
• 3.9. Ý kiến của chuyên gia về phát triển mô hình hợp tác công – tư tại TP
• 3.10. Lựa chọn mô hình hợp tác công – tư tại Thành phố
• 3.11. Đặc điểm của mô hình BOT
• 3.12. Vai trò của nhà nước và tư nhân trong dự án BOT
• 3.13. Cơ chế tài chính của dự án hợp tác công – tư theo BOT
• 3.14. Kết quả mong đợi từ mô hình PPP trong lĩnh vực bệnh viện
• 3.15. Các giải pháp để triển khai mô hình PPP trong lĩnh vực y tế tại TP
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hợp tác công tư trong y tế tại TP

Hợp tác công tư (PPP) trong lĩnh vực y tế tại TP.HCM đang trở thành một xu hướng quan trọng nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Mô hình này không chỉ giúp tăng cường nguồn lực tài chính mà còn nâng cao hiệu quả quản lý và cung cấp dịch vụ. Sự kết hợp giữa khu vực công và tư có thể tạo ra những giải pháp sáng tạo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của hợp tác công tư trong y tế

Hợp tác công tư trong y tế là mô hình kết hợp giữa nhà nước và khu vực tư nhân nhằm cung cấp dịch vụ y tế hiệu quả hơn. Mô hình này giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

1.2. Lịch sử phát triển hợp tác công tư tại TP.HCM

TP.HCM đã bắt đầu áp dụng mô hình hợp tác công tư từ những năm gần đây, với nhiều dự án thành công trong lĩnh vực y tế. Sự phát triển này phản ánh nhu cầu cấp thiết về cải cách hệ thống y tế và nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân.

II. Những thách thức trong hợp tác công tư tại TP

Mặc dù hợp tác công tư mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn vốn, cơ chế chính sách chưa hoàn thiện và sự thiếu đồng bộ trong quản lý là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt nguồn vốn đầu tư cho y tế

Một trong những thách thức lớn nhất là việc huy động vốn từ khu vực tư nhân. Nhiều nhà đầu tư vẫn còn e ngại về rủi ro và lợi nhuận thấp trong lĩnh vực y tế, dẫn đến việc thiếu hụt nguồn lực cần thiết cho các dự án.

2.2. Cơ chế chính sách chưa hoàn thiện

Cơ chế chính sách hiện tại chưa đủ linh hoạt để khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân. Các quy định pháp lý cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án hợp tác công tư.

III. Phương pháp triển khai hợp tác công tư hiệu quả

Để triển khai mô hình hợp tác công tư hiệu quả, cần có những phương pháp và chiến lược rõ ràng. Việc xác định mô hình hợp tác phù hợp và xây dựng cơ chế tài chính minh bạch là rất quan trọng.

3.1. Lựa chọn mô hình hợp tác phù hợp

Có nhiều mô hình hợp tác công tư khác nhau, từ hợp đồng BOT đến các hình thức nhượng quyền. Việc lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện cụ thể của TP.HCM là rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả.

3.2. Xây dựng cơ chế tài chính minh bạch

Cơ chế tài chính cần được thiết lập rõ ràng để đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc phân chia lợi ích giữa các bên tham gia. Điều này sẽ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư tư nhân.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hợp tác công tư trong y tế

Hợp tác công tư đã được áp dụng thành công tại nhiều bệnh viện và cơ sở y tế tại TP.HCM. Những kết quả đạt được cho thấy mô hình này có thể cải thiện đáng kể chất lượng dịch vụ y tế.

4.1. Các dự án thành công trong hợp tác công tư

Nhiều dự án hợp tác công tư đã được triển khai thành công, mang lại lợi ích cho cả người dân và nhà đầu tư. Những dự án này không chỉ cải thiện cơ sở vật chất mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.2. Đánh giá hiệu quả của mô hình hợp tác

Đánh giá hiệu quả của các dự án hợp tác công tư là rất quan trọng để rút ra bài học kinh nghiệm. Các chỉ số về chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người dân cần được theo dõi thường xuyên.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hợp tác công tư trong y tế

Hợp tác công tư trong y tế tại TP.HCM có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Việc cải thiện cơ chế chính sách và tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

5.1. Triển vọng phát triển mô hình hợp tác công tư

Mô hình hợp tác công tư có tiềm năng lớn để phát triển trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng cao.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho hợp tác công tư

Cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân, từ đó tạo ra một môi trường thuận lợi cho các dự án hợp tác công tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống y tế Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang phục vụ hơn 10 triệu dân cư cùng với lượng bệnh nhân rất lớn từ 7 tỉnh lân cận thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, dẫn đến tình trạng quá tải thường xuyên tại 28 bệnh viện công lập với công suất sử dụng giường bệnh thực tế đạt từ 120% đến 150%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm bắt nguồn từ sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn lực tài chính công cho đầu tư cơ sở hạ tầng, mua sắm máy móc kỹ thuật cao và tình trạng chảy máu chất xám y tế sang khu vực tư nhân. Luận văn hướng tới mục tiêu thiết lập mô hình hợp tác công - tư (PPP) phù hợp trong lĩnh vực y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời đề xuất cơ chế tài chính vận hành tối ưu nhằm đảm bảo nhóm người có thu nhập thấp vẫn được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao. Phạm vi nghiên cứu bao quát thực trạng hệ thống y tế và tiến trình xã hội hóa bệnh viện trên địa bàn thành phố từ năm 2000 đến năm 2011, trong đó tập trung phân tích sâu chu kỳ phát triển 2005-2010. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc tạo ra bước đột phá thu hút nguồn vốn tư nhân, góp phần giảm áp lực chi ngân sách y tế khoảng 20% đến 30%, đồng thời chuẩn mực hóa hệ thống bệnh viện theo định hướng phát triển bền vững của đô thị đặc biệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Quản trị công mới (New Public Management) và lý thuyết kinh tế thể chế về quan hệ đối tác công - tư. Tác giả tổng hợp luận điểm của Linder (1999) với 6 cách tiếp cận PPP, Peters (1997) về sự tương tác và xây dựng lòng tin, Nijkamp (2002) về thể chế hóa chia sẻ chi phí - rủi ro, và Klijn & Teisman (2003) với khái niệm giá trị tăng thêm chung. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa gồm: Hợp tác công - tư (PPP), Doanh nghiệp có chức năng đặc biệt (SPV), Hợp đồng Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (BOT) và Hợp đồng Thiết kế - Xây dựng - Cấp vốn - Vận hành (DBFO). Khung phân tích phân loại chi tiết 5 mô hình PPP hạ tầng: hợp đồng dịch vụ ngắn hạn 1 đến 3 năm, hợp đồng quản lý, hợp đồng cho thuê trung hạn 10 đến 20 năm, hợp đồng nhượng quyền dài hạn 25 đến 30 năm, và nhóm hợp đồng dự án đầu tư mới như BOT, BTO, BOO, DBFO.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê, báo cáo tài chính ngành y tế của Sở Y tế, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, cùng Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) giai đoạn 2000-2011. Cỡ mẫu nghiên cứu định tính bao gồm 35 chuyên gia kinh tế, nhà quản lý chính sách và lãnh đạo bệnh viện thuộc 6 cơ quan ban ngành và 2 bệnh viện tuyến cuối gồm Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn vì tính chất đặc thù của chính sách công, giúp thu thập những nhận định sâu sắc từ các nhân sự trực tiếp điều hành. Quy trình phân tích kết hợp khảo sát tại bàn (desk research), thống kê mô tả, phân tích so sánh kinh nghiệm quốc tế giữa Singapore và Trung Quốc, cùng kỹ thuật đánh giá chi phí - lợi ích tài chính nhằm bảo đảm tính khoa học và giá trị ứng dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiến trình xã hội hóa y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2005-2010 đã huy động được nguồn lực ban đầu nhưng còn manh mún, chủ yếu dừng lại ở hình thức liên kết đặt máy móc đơn lẻ hoặc cho thuê mặt bằng dịch vụ phụ trợ, chưa hình thành được các dự án PPP hạ tầng quy mô lớn; nguồn vốn tư nhân mới chỉ đáp ứng dưới 20% tổng nhu cầu đầu tư phát triển của ngành y tế thành phố. Thứ hai, kinh nghiệm từ Singapore cho thấy cơ chế PPP giúp giảm mạnh gánh nặng ngân sách, đưa tỷ trọng chi y tế công từ 50% tổng chi y tế năm 1965 xuống còn 25% vào năm 2000 nhờ hệ thống 3M gồm Medisave (85% dân số tham gia, trích 6% đến 8% tiền lương hàng tháng), Medishield và Medifund. Thứ ba, Singapore phân định cơ cấu thị trường rõ nét khi khu vực tư nhân đảm nhận 80% dịch vụ chăm sóc ban đầu tại 72 phòng khám với hơn 2.000 bác sĩ, trong khi khu vực công lập nắm giữ 80% dịch vụ chuyên sâu tại 14 bệnh viện công với 8.319 giường bệnh, đồng thời áp dụng chính sách trợ cấp viện phí theo phân hạng phòng từ 0% ở phòng hạng A đến 80% ở phòng hạng C. Thứ tư, rào cản thể chế tài chính tại Việt Nam theo Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg quy định vốn chủ sở hữu tư nhân phải đạt tối thiểu 30% tổng vốn tham gia dự án, đặt ra bài toán phức tạp về khả năng thu hồi vốn và bù lỗ cho các nhà đầu tư nếu thiếu cơ chế trợ cấp rõ ràng từ phía Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại trong xã hội hóa bệnh viện công lập là do cơ chế giá viện phí bao cấp kéo dài, chưa tính đúng tính đủ chi phí khấu hao tài sản và thiếu khung pháp lý bảo vệ quyền lợi giữa hai khối công - tư. Khác biệt với Singapore nơi có thu nhập bình quân đầu người vượt 28.000 USD/năm giúp người dân tự chi trả phần lớn viện phí, bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh có mức thu nhập bình quân giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 2.000 đến 3.000 USD/năm, tương đồng hơn với Trung Quốc năm 2009 (thu nhập 1.900 USD/năm và quy mô GDP 4.909 tỷ USD). Do đó, mô hình PPP y tế tại thành phố không thể thuần túy thương mại hóa mà cần duy trì cơ chế trợ cấp công từ 50% đến 80% cho các nhóm đối tượng chính sách. Dữ liệu tài chính có thể được trình bày trực quan qua bảng cấu trúc phân bổ nguồn vốn (gồm 30% vốn tự có của tư nhân, 70% vốn vay thương mại kết hợp ưu đãi quỹ đất sạch của Nhà nước) và biểu đồ phân kỳ dòng tiền hoàn vốn trong thời hạn 20 đến 30 năm, khẳng định tính khả thi của việc thành lập công ty cổ phần bệnh viện dự án.

Đề xuất và khuyến nghị

Để tháo gỡ khó khăn và triển khai hiệu quả mô hình đối tác công - tư trong lĩnh vực y tế, tác giả đưa ra 4 nhóm khuyến nghị hành động cụ thể:

• Ban hành quy chế tài chính và hợp đồng mẫu PPP y tế: Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì phối hợp với Sở Tài chính và Sở Kế hoạch và Đầu tư xây dựng khung pháp lý chi tiết về cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu và chính sách miễn tiền thuê đất trong giai đoạn 2012-2015, nhằm mục tiêu thu hút nguồn vốn tư nhân đạt 35% tổng mức đầu tư toàn ngành.
• Thí điểm mô hình BOT và DBFO tại các cơ sở bệnh viện mới: Sở Y tế cùng Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) làm đầu mối triển khai 2 đến 3 dự án thành lập công ty cổ phần bệnh viện trong giai đoạn 2013-2017, hướng tới mục tiêu bổ sung 1.500 đến 2.000 giường bệnh kỹ thuật cao cho hệ thống y tế thành phố.
• Thiết lập quỹ trợ cấp viện phí cho người thu nhập thấp: Doanh nghiệp dự án SPV phối hợp với Bảo hiểm Xã hội thành phố trích lập từ 5% đến 10% lợi nhuận sau thuế hàng năm vào quỹ an sinh, cam kết hỗ trợ 100% chi phí điều trị cơ bản cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn theo đúng thỏa thuận hợp đồng đã ký kết.
• Cải cách cơ chế đãi ngộ và luân chuyển nhân lực y khoa: Ban Giám đốc các bệnh viện công lập hợp tác với doanh nghiệp tư nhân áp dụng chính sách lương thưởng theo hiệu suất từ năm 2013, nâng mức thu nhập thực tế của y bác sĩ tăng từ 30% đến 50%, giúp giảm thiểu 40% nguy cơ chảy máu chất xám y tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và giải pháp quản lý hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố, Sở Y tế, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư sử dụng tài liệu làm căn cứ lý luận để ban hành chính sách xã hội hóa, hoàn thiện quy trình thẩm định dự án PPP và phân bổ ngân sách y tế hiệu quả.
• Lãnh đạo các bệnh viện công lập và cơ sở y tế ngoài công lập: Giám đốc và trưởng phòng kế hoạch tài chính các bệnh viện ứng dụng mô hình DBFO, cấu trúc hợp đồng quản lý và cơ chế phân cấp dịch vụ phòng bệnh theo kinh nghiệm Singapore để tái cấu trúc bộ máy và giảm tải bệnh nhân.
• Các nhà đầu tư tư nhân, tập đoàn y tế và định chế tài chính: Các quỹ đầu tư phát triển đô thị, ngân hàng thương mại và HFIC tham khảo cơ cấu vốn 30% - 70%, phương án thu hồi vốn và giải pháp phòng ngừa rủi ro chính trị khi góp vốn thành lập doanh nghiệp dự án SPV.
• Giảng viên, chuyên gia nghiên cứu và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công và Quản trị y tế khai thác hệ thống cơ sở lý luận, phương pháp chọn mẫu chuyên gia và số liệu so sánh quốc tế phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài.

Câu hỏi thường gặp

• Mô hình PPP trong y tế khác biệt như thế nào so với việc tư nhân hóa hoàn toàn bệnh viện? Khác với tư nhân hóa là bán đứt quyền sở hữu tài sản cho tư nhân, PPP là thỏa thuận hợp tác dài hạn từ 10 đến 30 năm, trong đó Nhà nước vẫn giữ quyền sở hữu hạ tầng và kiểm soát chất lượng chuyên môn, còn khu vực tư nhân chịu trách nhiệm cấp vốn, xây dựng và vận hành.

• Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi của người nghèo khi bệnh viện công lập chuyển sang hợp tác công - tư? Hợp đồng PPP bắt buộc doanh nghiệp dự án SPV phải duy trì tỷ lệ giường bệnh tiêu chuẩn và trích từ 5% đến 10% lợi nhuận vào quỹ hỗ trợ, kết hợp với các gói bảo hiểm y tế và trợ cấp ngân sách từ 50% đến 80% viện phí cơ bản theo mô hình Singapore.

• Tại sao mô hình BOT và DBFO lại là lựa chọn ưu tiên cho các dự án phát triển bệnh viện tại đô thị lớn? Mô hình BOT và DBFO giúp chính quyền địa phương huy động tới 70% nguồn vốn vay thương mại từ tư nhân, tháo gỡ điểm nghẽn thiếu hụt ngân sách đầu tư ban đầu, đồng thời rút ngắn thời gian thi công từ 1 đến 2 năm nhờ năng lực quản lý dự án linh hoạt của khối tư nhân.

• Tỷ lệ vốn chủ sở hữu của khu vực tư nhân khi tham gia dự án PPP được pháp luật quy định ra sao? Theo Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm đầu tư PPP, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư tư nhân tham gia dự án phải đảm bảo tối thiểu bằng 30% tổng vốn của khu vực tư nhân, 70% còn lại được huy động từ các tổ chức tín dụng.

• Nhà đầu tư tư nhân nhận được những lợi ích tài chính nào khi tham gia vào các dự án y tế công lập? Nhà đầu tư được tiếp cận mặt bằng đất sạch miễn phí hoặc ưu đãi tiền thuê đất, hưởng các chính sách miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và được quyền thu phí dịch vụ trực tiếp trong thời hạn từ 20 đến 30 năm để thu hồi vốn và đạt mức lợi nhuận kỳ vọng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 5 mô hình PPP và khẳng định tính tất yếu của việc ứng dụng hình thức BOT/DBFO trong hiện đại hóa hạ tầng y tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Công trình phản ánh trung thực thực trạng quá tải tại 28 bệnh viện thành phố cùng các rào cản tài chính trong quá trình thực hiện xã hội hóa giai đoạn 2005-2010.
• Nghiên cứu đúc kết bài học thực tiễn từ Singapore về hệ thống quỹ 3M (Medisave, Medishield, Medifund) và chính sách phân tầng trợ cấp viện phí từ 0% đến 80% nhằm đảm bảo công bằng xã hội.
• Đề tài đóng góp hệ thống 4 giải pháp đồng bộ về thể chế hợp đồng, thành lập công ty dự án SPV, lập quỹ an sinh và cải cách nhân lực y tế nhằm hướng tới mục tiêu huy động 35% vốn ngoài ngân sách.
• Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần sớm xúc tiến khung pháp lý hoàn chỉnh để triển khai thí điểm các dự án PPP bệnh viện trong giai đoạn 2013-2020, tạo bước chuyển mình mạnh mẽ cho ngành y tế thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, trang 1 Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 -8- cả các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và / hoặc các tổ chức cộng đồng đại diện cho những tổ chức, cá nhân mà dự án có tác động trực tiếp. - Đối với Bộ Tài chính Singapore cho rằng PPP phản ánh mối quan hệ dài hạn giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân đối với cung cấp dịch vụ. PPP là một cách tiếp cận mới mà chính phủ đang kế tục và phát huy để làm gia tăng thêm mối quan hệ với (7) khu vực tư nhân trong việc cung cấp dịch vụ công. Như vậy, mặc dù có nhiều khái niệm về PPP, nhưng các khái niệm đều có đặc điểm chung là: “Mối quan hệ đối tác nhà nước – tư nhân là sự kết hợp hài hòa giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân trong việc cung cấp dịch vụ công cho xã hội, trên cơ sở lợi ích kinh tế, trách nhệm, chi phí và rủi ro được chia sẻ cho các bên tham gia”.

Các lĩnh vực trong đó mối quan hệ đối tác nhà nước - tư nhân đã thực hiện trên thế giới như: sản xuất và phân phối điện; nước và vệ sinh; xử lý phế thải; đường ống; bệnh viện; xây dựng trường học và cơ sở vật chất giảng dạy; sân vận động; kiểm soát không lưu; nhà tù; đường sắt, đường bộ và nhà ở. Đặc điểm của mô hình hợp tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng Theo World Bank, thuật ngữ PPP được sử dụng để nói đến những hình thức thỏa thuận hợp tác từ đơn giản đến phức tạp giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân trong việc cung cấp dịch vụ công là kết cấu hạ tầng và /hoặc các dịch vụ liên quan mà trước đây thường do khu vực nhà nước cấp vốn và thực hiện, theo đó, khu vực tư nhân chấp nhận những rủi ro về hoạt động, kỹ thuật và tài chính, đổi lại khu vực tư nhân được phép thu phí từ người sử dụng hoặc nhận thanh toán từ khu vực nhà nước.1 Dự án PPP nằm ở giữa của dự án đầu tư công và đầu tư tư nhân: PPP Khu vực tư nhân Khu vực nhà nước Quyết định đầu tư dựa trên phân Khu vực tư nhân bỏ vốn đầu Quyết định đầu tư dựa tích chi phí - lợi ích với tỉ suất tư tài sản, thực hiện chức trên tỉ suất lợi nhuận kỳ chiết khấu xã hội nhằm vào mục năng của nhà nước để cung vọng tiêu phúc lợi công cộng cấp dịch vụ công (7) Ministry of Finance, Singapore, Public private partnership, Handbook, version 1, 2004, page 1 Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 -9- Cung cấp dịch vụ công trực Cung cấp hàng hóa, Cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp cho người dân tiếp đến người sử dụng, thu dịch vụ theo nhu cầu phí hoàn vốn từ người dụng, thị trường (thương mại hoặc cung cấp dịch vụ công thuần túy) cho Nhà nước với vai trò người mua, nhận thanh toán từ Nhà nước Là chủ sở hữu tài sản Là chủ sở hữu tài sản Chịu trách nhiệm cấp vốn đầu Có thể là chủ sở hữu tài sản Bỏ vốn đầu tư, quản lý tư, quản lý và vận hành tài sản hoặc không và vận hành tài sản Thu phí hoặc không thu phí từ Thu hồi vốn đầu tư và người sử dụng lợi nhuận từ người mua Một cách tổng quát, PPP có một số nét đặc trưng như sau: - Có các mối quan hệ tương đối lâu dài giữa đối tác nhà nước và đối tác tư nhân; - Cơ cấu nguồn vốn bao gồm cả vốn của khu vực nhà nước và khu vực tư nhân; - Có cơ quan vận hành đóng vai trò quan trọng tại mỗi giai đoạn của dự án (thiết kế, thực hiện, hoàn thiện, cấp vốn); - Đối tác nhà nước chú trọng vào việc xác định các mục tiêu cần đạt được; - Có sự phân chia rủi ro giữa đối tác nhà nước và đối tác tư nhân. Các mô hình hợp tác công tư(8) 1. Hợp đồng dịch vụ 1.

Khái niệm, đặc điểm Với mô hình này, chính phủ (cơ quan nhà nước có thẩm quyền) thuê một công ty tư nhân hoặc một thực thể tư nhân tiến hành một hoặc nhiều công việc hoặc dịch vụ cụ (8) Klaus Felsinger, a former staff member of the Asian Development Bank’s (ADB) Regional and Sustainable Development Department (RSDD), Special Initiative Group (RSOD- SI) and a member of the Innovation and Efficiency Initiative (IEI) Team: “Handbook of Public Private Partnership”. -10- thể trong một khoảng thời gian, thường là từ 1 đến 3 năm. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn là người cung cấp chính dịch vụ cơ sở hạ tầng và chỉ thuê đối tác tư nhân điều hành một phần hoạt động. Đối tác tư nhân phải thực hiện dịch vụ với một mức chi phí được thoả thuận và thường phải đáp ứng những tiêu chuẩn hoạt động do cơ quan nhà nước đặt ra.

Chính phủ thường sử dụng các thủ tục đấu thầu cạnh tranh để quyết định việc trao hợp đồng dịch vụ. Hợp đồng dịch vụ thường có xu hướng hoạt động tốt với điều kiện khống chế về khoảng thời gian và tính chất của các hợp đồng được xác định ở (9) phạm vi hẹp. Mô hình này thích hợp áp dụng trong lĩnh vực cung cấp nước sạch 1. Cơ chế tài chính Trong một hợp đồng dịch vụ, chính phủ trả đối tác tư nhân một khoản phí định trước cho dịch vụ, có thể dựa trên cơ sở phí một lần, trên cơ sở chi phí đơn vị dịch vụ hoặc dựa trên các cơ sở khác.

Vì thế, lợi nhuận của nhà thầu sẽ tăng lên nếu nhà thầu có thể giảm được chi phí điều hành mà vẫn đáp ứng được các yêu cầu về tiêu chuẩn dịch vụ. Một lựa chọn tài chính trong hình thức này là công thức chi phí cộng phí, trong đó các chi phí như lao động được tính cố định và đối tác tư nhân tham gia hệ thống chia sẻ lợi nhuận. Đối tác tư nhân thường không có tương tác với khách hàng. Chính phủ chịu trách nhiệm tài trợ bất kỳ khoản đầu tư vốn cần thiết nào để mở rộng hay cải thiện hệ thống.

Nguồn thu khi cung cấp dịch vụ công này do nhà nước thu, mức thu do nhà nước quy định và nhà nước quản lý nguồn thu. Ưu điểm và hạn chế - Ưu điểm: Hợp đồng dịch vụ thông thường thích hợp nhất khi dịch vụ có thể được xác định rõ ràng trong hợp đồng, mức độ nhu cầu tương đối chắc chắn và việc thực hiện có thể theo dõi một cách dễ dàng. Các hợp đồng dịch vụ là một lựa chọn có độ rủi ro tương đối thấp trong việc mở rộng vai trò của khu vực tư nhân. Các hợp đồng dịch vụ có thể có tác động nhanh và đáng kể đối với hoạt động và tính hiệu quả của hệ thống và là một phương thức để chuyển giao công nghệ và phát triển năng lực quản lý.

Các hợp đồng dịch vụ thường có thời gian ngắn, tạo điều kiện cho cạnh tranh liên tục trong lĩnh vực. Các rào cản đối với việc tham gia cũng ở mức thấp căn cứ trên việc chỉ có một hoạt động dịch vụ riêng biệt được đưa ra đấu thầu. Việc đấu thầu lặp đi lặp lại (9) Phụ lục 1 -11- duy trì áp lực đối với các nhà thầu phải duy trì chi phí thấp, trong khi các rào cản ở mức thấp khuyến khích nhiều công ty tham gia cạnh tranh với nhau. - Hạn chế: Các hợp đồng dịch vụ sẽ không phù hợp nếu mục tiêu chính là thu hút vốn đầu tư.

Các hợp đồng có thể nâng cao tính hiệu quả và vì thế giúp đem lại một lượng doanh thu nhất định để sử dụng cho các mục đích khác, nhưng nhà thầu không có nghĩa vụ cung cấp tài chính cho dự án. Tính hiệu quả của nhà thầu có thể sẽ không đạt được nếu nguồn tài chính cho dự án (từ chính phủ hoặc từ nhà tài trợ) không thể huy động được. Thực tế hoạt động của nhà thầu tách biệt khỏi các hoạt động chung của công ty có nghĩa là có thể không có tác động rộng rãi hoặc sâu sắc tới hoạt động chung của hệ thống mà chỉ có những cải thiện riêng biệt và giới hạn. Khu vực nhà nước vẫn chịu trách nhiệm về tài sản và qui định biểu phí dịch vụ, cả hai vấn đề này đều có tính nhạy cảm chính trị và là yếu tố then chốt để duy trì hệ thống.

Hợp đồng quản lý 1. Khái niệm, đặc điểm Một hợp đồng quản lý mở rộng phạm vi ký kết bao gồm một phần hoặc toàn bộ hoạt động quản lý và điều hành của một dịch vụ công (dịch vụ công ích, bệnh viện, quản lý cảng,. Mặc dù nghĩa vụ cung cấp dịch vụ vẫn thuộc trách nhiệm của khu vực nhà nước, hoạt động quản lý kiểm soát và thẩm quyền xử lý hàng ngày được giao cho đối tác tư nhân hoặc nhà thầu. Lĩnh vực áp dụng loại hợp đồng này: Loại hợp đồng này được áp dụng trong lĩnh vực y tế.

Ví dụ trình bày kinh nghiệm của Campuchia đối với các hợp đồng quản lý trong (10) lĩnh vực y tế. Cơ chế tài chính Nhà nước sẽ trả cho đối tác tư nhân hoặc nhà thầu tư nhân một tỷ lệ được thoả thuận trước cho chi phí lao động và các chi phí điều hành dự kiến khác. Để cung cấp động lực cho việc nâng cao hiệu quả hoạt động, nhà thầu được trả thêm một khoản cho việc đạt được những mục tiêu đã được thoả thuận và quy định cụ thể từ trước. Một cách khác, nhà thầu quản lý có thể được nhận một phần lợi nhuận.

Thêm vào đó, khu vực nhà 10 ( )Phụ lục 2 -12- nước vẫn giữ nghĩa vụ cung cấp các khoản đầu tư chủ yếu, đặc biệt những khoản đầu tư liên quan đến việc mở rộng và cải thiện hệ thống một cách bền vững. Đối tác tư nhân cung cấp vốn cho hoạt động quản lý điều hành nhưng không cung cấp vốn đầu tư. Hợp đồng có thể qui định cụ thể các hoạt động riêng biệt mà khu vực tư nhân sẽ chịu trách nhiệm góp vốn thực hiện các hoạt động đó. Đối tác tư nhân sẽ liên hệ với các khách hàng và khu vực nhà nước chịu trách nhiệm quy định biểu phí dịch vụ.

Một hợp đồng quản lý thông thường sẽ cải thiện hệ thống quản lý và tài chính của công ty. Các quyết định liên quan đến mức độ dịch vụ và các ưu tiên sẽ được đưa ra trên cơ sở cân nhắc mang tính chất thương mại hơn.