Hoạt Động Đấu Thầu Tại Dự Án Nâng Cấp Đô Thị Nam Định

Hoạt động đấu thầu tại dự án nâng cấp đô thị Nam Định đã trở thành một phần quan trọng trong việc quản lý… 118 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Hoạt Động Đấu Thầu Tại Dự Án Nâng Cấp Đô Thị Nam Định: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẤU THẦU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU
• 1.1. Các khái niệm chung liên quan đến đấu thầu
• 1.2. Mục tiêu của đấu thầu
• 1.3. Vai trò của đấu thầu
• 1.4. Nội dung cơ bản của đấu thầu
• 1.5. Các nguyên tắc đấu thầu
• 1.6. Phân loại đấu thầu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TẠI DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ NAM ĐỊNH GIAI ĐOẠN I
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TẠI DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ NAM ĐỊNH TRONG GIAI ĐOẠN II NĂM 2008-2012
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Đấu Thầu Tại Dự Án Nâng Cấp Đô Thị Nam Định

Hoạt động đấu thầu tại dự án nâng cấp đô thị Nam Định đã trở thành một phần quan trọng trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư. Đấu thầu không chỉ giúp tăng cường tính cạnh tranh mà còn đảm bảo chất lượng công trình. Dự án này được thực hiện với sự hỗ trợ của nguồn vốn ODA, nhằm nâng cao cơ sở hạ tầng và cải thiện đời sống người dân.

1.1. Khái Niệm Về Đấu Thầu Trong Dự Án Nâng Cấp Đô Thị

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu thông qua cạnh tranh công khai. Trong dự án nâng cấp đô thị Nam Định, đấu thầu được áp dụng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn.

1.2. Vai Trò Của Đấu Thầu Trong Phát Triển Đô Thị

Đấu thầu đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn nhà thầu có năng lực, đảm bảo chất lượng công trình và tiết kiệm chi phí cho ngân sách nhà nước.

II. Thực Trạng Hoạt Động Đấu Thầu Tại Dự Án Nâng Cấp Đô Thị Nam Định

Thực trạng hoạt động đấu thầu tại dự án nâng cấp đô thị Nam Định cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong quy trình đấu thầu.

2.1. Những Kết Quả Đạt Được Trong Hoạt Động Đấu Thầu

Dự án đã đạt được một số kết quả tích cực như nâng cao chất lượng công trình và tăng cường sự cạnh tranh giữa các nhà thầu. Tuy nhiên, vẫn cần cải thiện hơn nữa để đạt được hiệu quả tối ưu.

2.2. Những Tồn Tại Trong Quy Trình Đấu Thầu

Một số vấn đề như thiếu minh bạch trong đánh giá hồ sơ dự thầu và sự chậm trễ trong quy trình phê duyệt vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

III. Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Đấu Thầu

Để nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu tại dự án nâng cấp đô thị Nam Định, cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình và tăng cường tính minh bạch.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Đấu Thầu

Cần thiết lập quy trình đấu thầu rõ ràng và minh bạch hơn, từ khâu chuẩn bị hồ sơ đến đánh giá và lựa chọn nhà thầu.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Cho Nhân Viên Quản Lý Dự Án

Đào tạo nhân viên quản lý dự án về quy trình đấu thầu và các quy định pháp lý sẽ giúp nâng cao năng lực và hiệu quả công việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các giải pháp nêu trên sẽ mang lại nhiều lợi ích cho dự án nâng cấp đô thị Nam Định. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện quy trình đấu thầu có thể dẫn đến sự gia tăng chất lượng công trình.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Cải Thiện Đấu Thầu

Các gói thầu được thực hiện hiệu quả hơn, chất lượng công trình được nâng cao, và sự hài lòng của người dân cũng tăng lên.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Dự Án

Dự án đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về quản lý đấu thầu, từ đó có thể áp dụng cho các dự án tương lai.

V. Kết Luận Về Hoạt Động Đấu Thầu Tại Dự Án Nâng Cấp Đô Thị Nam Định

Hoạt động đấu thầu tại dự án nâng cấp đô thị Nam Định đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn. Tương lai của hoạt động đấu thầu cần được định hướng rõ ràng hơn.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Đấu Thầu

Cần có những chính sách và quy định phù hợp để thúc đẩy hoạt động đấu thầu, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Để Nâng Cao Chất Lượng Đấu Thầu

Đề xuất các giải pháp như tăng cường giám sát, cải thiện quy trình và nâng cao năng lực cho các bên liên quan trong hoạt động đấu thầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng tại Việt Nam, chiếm tỷ trọng khoảng 22% trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội qua nhiều thời kỳ. Trong bối cảnh đó, Dự án Nâng cấp đô thị thành phố Nam Định được triển khai với tổng mức đầu tư 37,794 triệu USD, trong đó nguồn vốn tín dụng IDA từ Ngân hàng Thế giới (WB) chiếm 28,195 triệu USD, vốn viện trợ PHRD là 1,030 triệu USD và vốn đối ứng trong nước là 8,569 triệu USD. Hoạt động đấu thầu mua sắm công là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa nguồn vốn này thành các công trình hạ tầng phục vụ cộng đồng dân cư thu nhập thấp.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai công tác đấu thầu tại dự án đã bộc lộ những rào cản lớn do sự khác biệt giữa khung pháp lý Việt Nam, cụ thể là Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 cùng Nghị định 111/2006/NĐ-CP, với các hướng dẫn mua sắm khắt khe của Ngân hàng Thế giới. Tình trạng này dẫn đến việc kéo dài thời gian xét thầu từ 1 đến 3 tháng và khiến 8 trên 11 gói thầu xây lắp bị chậm tiến độ thi công từ 2 đến 22 tháng. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá toàn diện thực trạng công tác đấu thầu tại 28 gói thầu thuộc Giai đoạn 1 (2004-2007) với tổng kinh phí 15,603 triệu USD, phân tích nguyên nhân gốc rễ và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị đấu thầu cho Giai đoạn 2 (2008-2012) với giá trị 22,191 triệu USD. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần bảo toàn và phát huy giá trị tiết kiệm 39,350 tỷ đồng (tương đương 2,441 triệu USD) đã đạt được qua đấu thầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng của Lý thuyết Bàn tay vô hình trong kinh tế thị trường nhằm khẳng định vai trò của cạnh tranh công khai, minh bạch trong việc tối ưu hóa chi phí đầu tư công. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng Lý thuyết Quản trị Mua sắm công hiện đại cùng Nguyên tắc Ba chủ thể trong xây dựng (gồm Chủ đầu tư, Nhà thầu thi công và Kỹ sư tư vấn giám sát độc lập làm trọng tài). Các mô hình đấu thầu được phân tích chuyên sâu gồm: Đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB), Đấu thầu cạnh tranh trong nước (NCB), và Phương pháp tuyển chọn tư vấn dựa trên Chất lượng và Chi phí (QCBS) với tỷ trọng điểm kỹ thuật tối thiểu 70% và tỷ trọng điểm tài chính tối đa 30%. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa bao gồm Bên mời thầu (Ban Quản lý dự án thành lập theo Quyết định 1143/2002/QĐ-UB), Giá trần gói thầu và Giá đánh giá sau hiệu chỉnh sai lệch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ toàn bộ 28 gói thầu của Giai đoạn 1, bao gồm 11 gói thầu xây lắp, 13 gói thầu dịch vụ tư vấn và 4 gói thầu mua sắm hàng hóa thiết bị. Cỡ mẫu khảo sát chuyên sâu gồm 10 gói thầu trọng điểm (tiêu biểu như CP1, CP3, CP4, CP5, CP6, CP9, CP11, RCP11, RCP12, RCP15) được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) dựa trên tiêu chí quy mô vốn trên 1 tỷ đồng và tính phức tạp về mặt kỹ thuật. Dữ liệu gốc thu thập từ hồ sơ mời thầu, biên bản mở thầu, báo cáo đánh giá của Tổ chuyên gia, văn bản phê duyệt của UBND tỉnh Nam Định (như Quyết định 2909/2005/QĐ-UBND) và các Thư không phản đối từ Ngân hàng Thế giới trong giai đoạn 2004-2007.

Luận văn kết hợp phương pháp phân tích hệ thống và phân tích so sánh định lượng (đo lường độ lệch thời gian theo tháng, tỷ lệ giảm giá theo phần trăm so với dự toán). Lý do lựa chọn phương pháp này vì tính năng đối chiếu đa chiều giúp bóc tách chính xác những xung đột thể chế giữa thông lệ quốc tế và quy định hiện hành của Việt Nam, từ đó lượng hóa mức độ rủi ro trong quản lý hợp đồng sau đấu thầu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác đấu thầu đã mang lại hiệu quả tài chính rất lớn với tổng giá trị tiết kiệm đạt 39,350 tỷ đồng (tương đương 2,441 triệu USD). Điển hình là các gói thầu đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB) ghi nhận tỷ lệ giảm giá sâu như gói thầu CP11 giảm 33,41% so với dự toán, gói thầu CP9 giảm 26% nhờ nhà thầu cắt giảm 1,300 tỷ đồng khấu hao máy móc sẵn có, 1,158 tỷ đồng chi phí ván khuôn và 1,400 tỷ đồng chi phí chung.

Thứ hai, độ trễ tiến độ thi công diễn ra phổ biến ở 72,7% các gói thầu xây lắp. Cụ thể, gói thầu CP5 kéo dài 28 tháng (chậm 22 tháng so với kế hoạch 6 tháng), gói thầu CP4 thi công 27 tháng (chậm 21 tháng), gói thầu CP3 chậm 17 tháng và gói thầu CP1 chậm 9 tháng.

Thứ ba, công tác lập hồ sơ và kiểm soát năng lực nhà thầu còn nhiều bất cập, thể hiện rõ nhất tại gói thầu RCP12 trị giá hơn 6 tỷ đồng khi toàn bộ 5 nhà thầu tham dự ban đầu đều bị loại (4 nhà thầu vượt giá trần, 1 nhà thầu thiếu 90 ngày hiệu lực bảo lãnh dự thầu và thiếu năng lực thi công điện nước), buộc phải hủy thầu và phát hành lại tới 62 bộ hồ sơ mời thầu.

Thứ tư, sai lệch lớn giữa hồ sơ khảo sát thiết kế ban đầu (lập năm 2003) và hiện trạng thi công thực tế (năm 2006) dẫn đến việc phải điều chỉnh thiết kế hàng loạt, như gói thầu CP5 phải nâng cao trình đáy cống thêm 20cm để khớp nối với hạ tầng khu tái định cư lân cận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng chậm trễ bắt nguồn từ việc thiếu phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị tư vấn thiết kế độc lập. Thiết kế Hạng mục 1 và Hạng mục 2 do Tư vấn Bộ Xây dựng đảm nhận, trong khi Hạng mục 3 do Trung tâm Quy hoạch Đô thị Nam Định thực hiện, tạo ra sự xung đột về cao trình thoát nước và tim tuyến. Đồng thời, trình độ ngoại ngữ và năng lực đánh giá hồ sơ quốc tế của Tổ chuyên gia xét thầu chưa đồng đều khi xử lý các gói thầu ICB phức tạp.

Trong thực hành quản lý dự án, toàn bộ các phát hiện này có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột chồng (stacked bar chart) so sánh tiến độ kế hoạch và tiến độ thực tế theo từng tháng, kết hợp bảng ma trận đối chiếu chi phí giữa giá dự toán, giá trúng thầu và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách. So sánh với các dự án ODA hạ tầng đô thị khác tại Việt Nam, kết quả nghiên cứu chứng minh rằng việc giảm giá thầu sâu nếu không đi kèm công tác quản lý hợp đồng chặt chẽ và giải phóng mặt bằng kịp thời sẽ dẫn đến sự đánh đổi nghiêm trọng về thời gian hoàn thành công trình.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ban Quản lý Dự án Nâng cấp Đô thị Nam Định cần chủ động hoàn thiện công tác khảo sát và thẩm định hồ sơ thiết kế kỹ thuật trước khi phát hành hồ sơ mời thầu, đảm bảo xử lý 100% các điểm nghẽn mặt bằng và rút ngắn thời gian chuẩn bị đấu thầu xuống dưới 30 ngày trong suốt Giai đoạn 2 (2008-2012).

Thứ hai, Ủy ban nhân dân thành phố Nam Định cần tổ chức đào tạo chuyên sâu và cấp chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu quốc tế cho 100% cán bộ thuộc Tổ chuyên gia xét thầu, hướng tới thiết lập hội đồng đánh giá có ít nhất 66,7% (tương đương tỷ lệ 2/3) là chuyên gia kỹ thuật có trên 8 năm kinh nghiệm thực tế theo kinh nghiệm cải cách đấu thầu quốc tế.

Thứ ba, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các cơ quan ban ngành cần tiếp tục hoàn thiện khung thể chế, sửa đổi các văn bản hướng dẫn Luật Đấu thầu theo hướng hài hòa với quy định của Ngân hàng Thế giới; kiên định áp dụng thang điểm kỹ thuật từ 70% đến 80% trong tuyển chọn tư vấn và loại bỏ quan điểm chỉ chọn tư vấn dựa trên giá thấp.

Thứ tư, Ban Quản lý Dự án cần tăng cường quản lý hợp đồng sau đấu thầu bằng cách thiết lập cơ chế giám sát ba bên (Chủ đầu tư, Tư vấn giám sát và Đại diện cộng đồng dân cư) tại 100% các gói thầu xây lắp, áp dụng chế tài xử phạt chậm tiến độ nghiêm minh nhằm giảm tỷ lệ trễ hạn công trình xuống dưới 5% trong giai đoạn 2008-2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban Quản lý các dự án ODA và chủ đầu tư hạ tầng công. Luận văn cung cấp cẩm nang thực tiễn để tổ chức, vận hành quy trình mời thầu và xét thầu cho hơn 20 gói thầu quy mô lớn, giúp dung hòa sự khác biệt giữa quy định của nhà tài trợ (WB, ADB) và pháp luật trong nước.

Nhóm 2: Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách xây dựng. Công trình là cơ sở thực chứng giá trị giúp các nhà lập pháp đánh giá tác động của Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 và Nghị định 111/2006/NĐ-CP, hỗ trợ cắt giảm 30% thủ tục hành chính chồng chéo trong thẩm định dự án.

Nhóm 3: Các doanh nghiệp và nhà thầu xây lắp, cung cấp thiết bị. Luận văn chỉ dẫn chi tiết cách lập hồ sơ dự thầu đạt chuẩn WB, giúp nhận diện và phòng tránh các lỗi kỹ thuật nghiêm trọng (như lỗi thiếu ngày bảo lãnh dự thầu tại gói RCP12) và xây dựng chiến lược bỏ giá cạnh tranh giảm từ 20% đến 33% mà vẫn bảo đảm tính khả thi thực hiện.

Nhóm 4: Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế và Kinh tế xây dựng. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu phong phú với 28 gói thầu thực tế, đóng vai trò là case study điển hình phục vụ đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu về đấu thầu quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân nào giúp gói thầu CP11 đạt tỷ lệ giảm giá tới 33,41% so với dự toán? Gói thầu CP11 xây dựng kênh bao áp dụng phương thức đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB). Nhà thầu trúng thầu đã tối ưu hóa chi phí sản xuất bằng cách tận dụng toàn bộ hệ thống ván khuôn từ các công trình trước, sử dụng trang thiết bị cơ giới đã trích khấu hao hết và cắt giảm chi phí lán trại tạm thời, giúp tiết kiệm ngân sách hàng tỷ đồng mà vẫn bảo đảm đúng yêu cầu kỹ thuật của Ngân hàng Thế giới.

Vì sao gói thầu RCP12 phải hủy thầu và tổ chức đấu thầu lại từ đầu? Tại đợt mở thầu đầu tiên của gói RCP12 trị giá hơn 6 tỷ đồng, 4 trong số 5 nhà thầu nộp hồ sơ có giá vượt quá giá gói thầu và vi phạm giải pháp kỹ thuật. Nhà thầu duy nhất có giá thấp lại có thời hạn bảo lãnh dự thầu chỉ đạt 28 ngày (thiếu 90 ngày theo yêu cầu) và không có kinh nghiệm thi công hệ thống điện nước, buộc chủ đầu tư phải hủy thầu theo đúng quy định.

Phương thức tuyển chọn tư vấn QCBS của Ngân hàng Thế giới có ưu điểm gì nổi bật? Phương thức QCBS thiết lập tiêu chuẩn đánh giá kết hợp giữa kỹ thuật (trọng số 70-80%) và tài chính (trọng số 20-30%). Điểm ưu việt là toàn bộ thuế địa phương được tách rời khi so sánh tài chính, và bên mời thầu chỉ mở túi hồ sơ tài chính của những đơn vị vượt qua ngưỡng 70 điểm kỹ thuật, đảm bảo chọn được tư vấn có năng lực chuyên môn vượt trội thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá thấp.

Tại sao gói thầu CP4 bị kéo dài thời gian thi công thực tế thêm 21 tháng? Gói thầu CP4 tại phường Văn Miếu bị chậm tiến độ chủ yếu do mặt bằng ngõ xóm thực tế chỉ còn rộng 1,2 mét (bị người dân lấn chiếm so với hồ sơ khảo sát năm 2003). Chủ đầu tư và nhà thầu phải mất hơn 15 tháng để lập phương án đền bù giải phóng mặt bằng, đồng thời phải xin ý kiến Ngân hàng Thế giới điều chỉnh thiết kế tuyến cống thoát nước cho phù hợp với hiện trạng.

Kinh nghiệm đấu thầu của Trung Quốc mang lại bài học gì cho các dự án tại Việt Nam? Trung Quốc áp dụng thành công mô hình Đại lý gọi thầu độc lập và Hội đồng đánh giá thầu bắt buộc có ít nhất 66,7% (tương đương 2/3) chuyên gia kỹ thuật sở hữu trên 8 năm kinh nghiệm. Cơ chế này giúp tách biệt hoàn toàn lợi ích giữa bên mua và bên bán, triệt tiêu hiện tượng quân xanh quân đỏ và nâng cao tính minh bạch cho các dự án hạ tầng công cộng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đấu thầu mua sắm công và làm rõ các mô hình đấu thầu theo chuẩn mực của Ngân hàng Thế giới cùng bài học kinh nghiệm quốc tế.
• Đánh giá thực chứng 28 gói thầu thuộc Giai đoạn 1 Dự án Nâng cấp đô thị Nam Định (2004-2007), ghi nhận mức tiết kiệm ấn tượng 39,350 tỷ đồng (khoảng 2,441 triệu USD) cho ngân sách.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân dẫn đến tình trạng 72,7% gói thầu xây lắp bị chậm tiến độ, đặc biệt là độ trễ thi công từ 2 đến 22 tháng do lỗi khảo sát thiết kế và giải phóng mặt bằng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược về thể chế, chuẩn hóa nhân sự xét thầu và kiểm soát hợp đồng sau đấu thầu cho Giai đoạn 2 (2008-2012) với quy mô vốn 22,191 triệu USD.
• Khẳng định giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho các nhà quản lý dự án, chủ đầu tư và doanh nghiệp xây dựng trên toàn quốc trong việc quản trị các nguồn vốn ODA quốc tế.

Các ban quản lý dự án và nhà nghiên cứu quan tâm hãy chủ động liên hệ và khai thác toàn văn luận văn để ứng dụng ngay những bài học kinh nghiệm quý báu này vào thực tiễn quản lý đấu thầu tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẤU THẦU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU 1. Các khái niệm chung liên quan đến đấu thầu. Khái niệm về đấu thầu. “Đấu thầu” đã xuất hiện trong thực tế đời sống xã hội từ lâu, đã được vận dụng ở nhiều nước trên thế giới.

Ở Việt Nam theo cơ chế cũ, chủ yếu quản lý bằng phương pháp giao nhận thầu theo kế hoạch nên khó tránh khỏi việc thất thoát tiền bạc của nhà nước và chất lượng công trình cũng không được đảm bảo. Chỉ từ những năm 1986 trở lại đây chủ trương đổi mới phát triển kinh tế của nhà nước được khai thông, “Đấu thầu” mới được sử dụng rộng rãi, tuy vẫn còn là một khái niệm khá mới mẻ. Nhận thức được vai trò của đấu thầu, cùng với quá trình đổi mới phát triển kinh tế, Nhà nước ta chủ trương chuyển từ phương thức giao nhiệm vụ sang phương thức đấu thầu nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh trong các công trình xây dựng cũng như trong lĩnh vực cung cấp các dịch vụ và hàng hoá. Vì thế năm 1994, lần đầu tiên ở nước ta quy chế đấu thầu chính thức được ban hành và đưa vào áp dụng.

Theo từ điển tiếng Việt (xuất bản năm 1998 do Viện ngôn ngữ học biên soạn) giải thích đấu thầu là việc “đọ công khai, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc cho bán hàng (một phương thức giao làm công trình hoặc mua hàng)” [28]. Quy chế Đấu thầu ra đời đánh dấu một bước tiến mới trong công tác quản lý của nước ta, nó tạo ra một hành lang pháp lý cho việc lựa chọn được các nhà thầu để thực hiện các dự án đầu tư, đồng thời góp phần nâng cao vai trò của chủ đầu tư và tăng cường trách nhiệm của nhà thầu. Các quy định về đấu thầu được xây dựng trên cơ sở tham khảo các quy định theo thông lệ chung của quốc tế và thực tiễn quản lý của Việt Nam, nên ngay từ ban đầu khi mới ban hành, Quy chế Đấu thầu đã đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, đấu thầu là công việc mới trong khi chúng ta mới chuyển sang cơ chế thị trường, cho nên vừa thực hiện vừa phải nghiên cứu, chỉnh sửa các quy định về đấu thầu sao cho sát với thực tế hơn.

Thực tiễn trong những năm qua cho thấy, cứ bình quân khoảng 2 đến 3 năm, Chính phủ lại ban hành Quy chế sửa đổi. Đó là Nghị định 88/1999/NĐ-CP 5 ngày 01 tháng 9 năm 1999 của chính phủ, đấu thầu được cho là “quá trình lựa chọn nhà thầu nhằm đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu” [22], Những năm tiếp theo nhằm cụ thể hoá và bổ sung thêm một số điểm cho phù hợp hơn, Chính phủ ban hành các Nghị định 14/2000/NĐCP ngày 5/5/2000 sửa đổi bổ sung Nghị định 88/1999/NĐCP và Nghị định 66/CP ngày 12/6/2003, thay cho Quy chế Đấu thầu được ban hành lần đầu tiên vào năm 1996 (Nghị định 43/CP). Đến Ngày 29/11/2005, tại kỳ họp thứ 8, khoá XI Quốc hội đã thông qua Luật Đấu thầu (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2006) được xây dựng dựa trên Quy chế Đấu thầu hiện hành và dự thảo Pháp lệnh đấu thầu gồm 6 chương, 77 điều đều nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, tăng cường phân cấp, đơn giản hoá thủ tục; từng bước khắc phục các tồn tại trong thực tiễn. Luật Đấu thầu là văn bản pháp lý cao nhất, đầy đủ cho hoạt động đấu thầu trong cả nước.

Trong đấu thầu, “Bên mời thầu là chủ đầu tư hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh nghiệm được chủ đầu tư sử dụng để tổ chức đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu” [ 11 ].