Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện pháp luật Việt Nam về thương mại dịch vụ trong tương quan với WTO

Luận văn thạc sĩ phân tích hoàn thiện pháp luật Việt Nam về thương mại dịch vụ so sánh với định chế WTO, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Lưu Thanh Nguyên
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Xuân Nhự
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Một Số Phương Hướng Hoàn Thiện Pháp Luật Việt Nam Về Thương Mại Dịch Vụ Trong Tương Quan So Sánh Với Định Chế Wto
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ VÀ CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA HIỆP ĐỊNH GATS
• 1.1. Khái niệm và phân loại Thương mại dịch vụ theo GATS
• 1.1.1. Khái niệm, phân loại Thương mại dịch vụ theo GATS
• 1.1.2. Phương thức cung cấp dịch vụ theo GATS
• 1.2. Khái niệm, phân loại và đặc điểm của Thương mại dịch vụ theo pháp luật Việt Nam
• 1.2.1. Khái niệm Thương mại dịch vụ theo pháp luật Việt Nam
• 1.2.2. Phân loại Thương mại dịch vụ theo pháp luật Việt Nam
• 1.2.3. Đặc điểm của Thương mại dịch vụ
• 1.3. Một số nghĩa vụ và nguyên tắc cơ bản về Thương mại dịch vụ theo GATS
• 1.3.1. Đối xử tối huệ quốc
• 1.3.2. Các quy định trong nước
• 1.3.3. Trợ cấp chính phủ và tự vệ thương mại
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM ĐIỀU CHỈNH LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ
• 2.1. Các dịch vụ kinh doanh
• 2.1.1. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ pháp lý
• 2.1.2. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ kế toán, kiểm toán và ghi sổ kế toán
• 2.1.3. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ thuế
• 2.1.4. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ kiến trúc, dịch vụ quy hoạch đô thị
• 2.1.5. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ thú y
• 2.1.6. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ quảng cáo
• 2.1.7. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ liên quan đến khai thác mỏ
• 2.2. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ thông tin
• 2.2.1. Dịch vụ chuyển phát
• 2.2.2. Dịch vụ viễn thông
• 2.2.3. Dịch vụ nghe nhìn
• 2.3. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ xây dựng và các dịch vụ kỹ thuật liên quan
• 2.4. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ phân phối
• 2.5. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ giáo dục
• 2.6. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ môi trường
• 2.7. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ tài chính
• 2.7.1. Dịch vụ bảo hiểm
• 2.7.2. Dịch vụ ngân hàng
• 2.7.3. Dịch vụ chứng khoán
• 2.8. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ y tế và xã hội
• 2.9. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ du lịch và dịch vụ liên quan
• 2.10. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ giải trí, văn hóa và thể thao
• 2.11. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam đối với Dịch vụ vận tải
• 2.12. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TRONG TƯƠNG QUAN SO SÁNH VỚI QUY ĐỊNH CỦA HIỆP ĐỊNH GATS
• 3.1. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với các quy định chung của Hiệp định GATS
• 3.1.1. Nghĩa vụ MFN trong GATS
• 3.1.2. Các quy định của Hiệp định GATS về minh bạch hoá
• 3.1.3. Các nghĩa vụ trong GATS liên quan tới quy định trong nước
• 3.1.4. Quy định về tiếp cận thị trường và đãi ngộ quốc gia
• 3.1.5. Độc quyền và các nhà cung cấp dịch vụ độc quyền
• 3.2. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với các ngành cụ thể
• 3.2.1. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với các dịch vụ kinh doanh
• 3.2.1.1. Dịch vụ pháp lý
• 3.2.1.2. Dịch vụ kế toán, kiểm toán và ghi sổ kế toán
• 3.2.1.3. Dịch vụ thuế
• 3.2.1.4. Dịch vụ kiến trúc, tư vấn kỹ thuật và quy hoạch đô thị
• 3.2.1.5. Dịch vụ quảng cáo
• 3.2.1.6. Dịch vụ liên quan đến khai thác mỏ
• 3.2.2. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ thông tin
• 3.2.2.1. Dịch vụ chuyển phát
• 3.2.2.2. Dịch vụ viễn thông
• 3.2.3. Hoàn thiện pháp luật Việt Nam đối với thương mại dịch vụ xây dựng
• 3.2.4. Hoàn thiện pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ phân phối
• 3.2.5. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ giáo dục
• 3.2.6. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ y tế
• 3.2.7. Hoàn thiện văn bản pháp luật Việt Nam đối với dịch vụ tài chính
• 3.2.7.1. Dịch vụ bảo hiểm
• 3.2.7.2. Dịch vụ ngân hàng
• 3.3. Hoàn thiện văn bản pháp quy của Việt Nam đối với các lĩnh vực thương mại dịch vụ chưa có văn bản pháp luật điều chỉnh
• 3.3.1. Dịch vụ máy tính và dịch vụ liên quan
• 3.3.2. Dịch vụ nghiên cứu và phát triển
• 3.3.3. Dịch vụ tư vấn quản lý
• 3.3.4. Dịch vụ cho thuê không kèm người điều khiển
• 3.3.5. Dịch vụ phân tích và kiểm định kỹ thuật
• 3.3.6. Dịch vụ liên quan đến nông nghiệp, săn bắn và lâm nghiệp
• 3.3.7. Dịch vụ liên quan đến tư vấn khoa học kỹ thuật
• 3.3.8. Dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng máy móc thiết bị; Dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng máy móc thiết bị văn phòng
• 3.3.9. Dịch vụ môi trường
• 3.4. Tranh chấp về Thương mại dịch vụ trong WTO và việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam theo xu hướng mới qua đàm phán TPP, FTA – EU
• 3.4.1. Tranh chấp về Thương mại dịch vụ trong WTO
• 3.4.2. Việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam theo xu hướng mới qua đàm phán TPP, FTA – EU
• 3.5. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật thương mại dịch vụ Việt Nam trong bối cảnh WTO

Pháp luật thương mại dịch vụ Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng trong việc hội nhập với các quy định quốc tế, đặc biệt là Hiệp định GATS của WTO. Sự phát triển này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp mà còn tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho các hoạt động thương mại dịch vụ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để hoàn thiện hệ thống pháp luật này.

1.1. Khái niệm và phân loại thương mại dịch vụ theo GATS

Hiệp định GATS định nghĩa thương mại dịch vụ là các hoạt động cung cấp dịch vụ qua biên giới. Dịch vụ được phân loại thành 12 ngành chính, bao gồm dịch vụ kinh doanh, dịch vụ thông tin, và dịch vụ xây dựng. Mỗi ngành có những quy định riêng biệt nhằm đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong thương mại.

1.2. Vai trò của WTO trong việc điều chỉnh thương mại dịch vụ

WTO đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập các quy tắc và nguyên tắc cho thương mại dịch vụ toàn cầu. Các quốc gia thành viên phải tuân thủ các nghĩa vụ trong GATS, từ đó tạo ra một sân chơi công bằng cho tất cả các nhà cung cấp dịch vụ.

II. Thách thức trong việc hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ Việt Nam

Việc hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ Việt Nam gặp phải nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật, sự chậm trễ trong việc cập nhật các quy định mới và sự thiếu hiểu biết về các quy định quốc tế. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dịch vụ.

2.1. Những bất cập trong hệ thống pháp luật hiện hành

Hệ thống pháp luật hiện hành còn nhiều bất cập, như thiếu sự đồng bộ giữa các văn bản pháp luật và sự chậm trễ trong việc áp dụng các quy định mới. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện các cam kết quốc tế.

2.2. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến thương mại dịch vụ

Hội nhập kinh tế quốc tế mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho thương mại dịch vụ Việt Nam. Các doanh nghiệp cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

III. Phương pháp hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ Việt Nam

Để hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ, cần áp dụng các phương pháp như rà soát, đánh giá và điều chỉnh các quy định hiện hành. Việc này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.

3.1. Rà soát và điều chỉnh các quy định pháp luật

Cần tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật hiện hành để phát hiện và điều chỉnh những quy định chưa phù hợp với GATS. Việc này sẽ giúp tạo ra một khung pháp lý đồng bộ và hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo và nâng cao nhận thức cho các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước về các quy định của WTO và GATS là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp các bên liên quan hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong thương mại dịch vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thương mại dịch vụ

Nghiên cứu về thương mại dịch vụ đã chỉ ra rằng việc áp dụng các quy định của GATS đã mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Các doanh nghiệp đã có cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các giải pháp tối ưu hơn.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng GATS

Việc áp dụng GATS đã giúp Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài và mở rộng thị trường cho các dịch vụ. Điều này đã góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác trong việc hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ sẽ giúp Việt Nam có những bước đi đúng đắn hơn trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thương mại dịch vụ Việt Nam

Kết luận cho thấy rằng việc hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Triển vọng tương lai của thương mại dịch vụ Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách của hệ thống pháp luật.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật

Hoàn thiện pháp luật thương mại dịch vụ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.

5.2. Hướng đi cho tương lai

Trong tương lai, Việt Nam cần tiếp tục cải cách và hoàn thiện hệ thống pháp luật để đáp ứng yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại dịch vụ hiện là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế toàn cầu, chiếm hơn 60% tổng sản lượng sản xuất thế giới, tạo ra khoảng 30% việc làm và đóng góp gần 20% kim ngạch thương mại quốc tế. Tại Việt Nam, kể từ khi chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới vào năm 2007, khu vực dịch vụ đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, chiếm tỷ trọng trên 40% GDP quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển của các ngành dịch vụ trong nước vẫn đối mặt với nhiều rào cản nội tại như năng lực cạnh tranh thấp, cơ sở hạ tầng phân tán và khuôn khổ pháp lý chưa đồng bộ với chuẩn mực quốc tế. Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ trực thuộc định chế thương mại đa phương thiết lập hệ thống quy tắc điều chỉnh 12 ngành dịch vụ lớn với 155 phân ngành trên toàn cầu.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự tồn tại của những khoảng cách pháp lý giữa cam kết mở cửa thị trường dịch vụ của Việt Nam và các văn bản quy phạm pháp luật thực định trong nước. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là rà soát, đối chiếu toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam điều chỉnh thương mại dịch vụ với các nghĩa vụ, nguyên tắc của Hiệp định thương mại đa phương; từ đó phát hiện các điểm xung đột, chưa tương thích và đề xuất phương hướng hoàn thiện thể chế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống pháp luật chuyên ngành giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2015 trong mối tương quan với các cam kết gia nhập tổ chức thương mại quốc tế. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ tương thích pháp luật lên trên 95%, giảm thiểu nguy cơ tranh chấp pháp lý quốc tế và kiến tạo môi trường cạnh tranh minh bạch cho hơn 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tự do hóa thương mại quốc tế và lý thuyết nội luật hóa điều ước quốc tế vào hệ thống pháp luật quốc gia. Cấu trúc pháp lý của Hiệp định thương mại đa phương bao gồm ba trụ cột chính: Hiệp định khung quy định các nghĩa vụ tổng thể, các phụ lục điều chỉnh các phân ngành đặc thù và Biểu cam kết mở cửa thị trường cụ thể của từng thành viên. Hiệp định xác lập 4 phương thức cung cấp dịch vụ quốc tế bao gồm: thương mại qua biên giới (Phương thức 1), tiêu dùng ngoài lãnh thổ (Phương thức 2), hiện diện thương mại (Phương thức 3) và hiện diện của thể nhân (Phương thức 4).

Các nguyên tắc pháp lý nền tảng được áp dụng để đối chiếu gồm có: Nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc buộc quốc gia phải dành sự đối xử không kém ưu đãi hơn cho dịch vụ và nhà cung cấp dịch vụ của tất cả các thành viên; Nguyên tắc Đối xử quốc gia yêu cầu không phân biệt đối xử giữa nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài và nhà cung cấp nội địa trong phạm vi các ngành đã cam kết; Nghĩa vụ Minh bạch hóa chính sách thương mại và Quy chế quản lý các quy định trong nước nhằm hạn chế việc thiết lập rào cản kỹ thuật bất hợp lý đối với 12 nhóm ngành kinh tế tiêu chuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hơn 45 văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam, bao gồm 14 luật chuyên ngành, hơn 25 nghị định của Chính phủ cùng nhiều thông tư hướng dẫn, kết hợp với các hiệp định, báo cáo giải quyết tranh chấp của tổ chức thương mại quốc tế và chuỗi tài liệu từ Dự án Hỗ trợ Thương mại Đa biên giai đoạn II và III. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm 12 phân ngành dịch vụ trọng điểm với 45 văn bản pháp lý chuyên ngành được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích và phương pháp chọn mẫu định tính chuyên gia, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như dịch vụ pháp lý, kiểm toán, bảo hiểm, ngân hàng, viễn thông và giáo dục.

Luận văn kết hợp các phương pháp nghiên cứu pháp lý chuẩn tắc: phương pháp phân tích quy phạm, phương pháp so sánh luật học, phương pháp hệ thống hóa và phương pháp logic diễn dịch. Lý do lựa chọn phương pháp so sánh luật học là nhằm bóc tách từng điều khoản cam kết quốc tế với các quy định pháp luật thực định của Việt Nam, qua đó nhận diện chính xác mức độ tương thích, các khoảng trống pháp lý và sự chồng chéo giữa các văn bản pháp quy trong suốt timeline nghiên cứu từ năm 2006 đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, pháp luật Việt Nam đã có bước tiến lớn khi tiếp thu định nghĩa về cung ứng dịch vụ và 4 phương thức cung ứng dịch vụ vào Luật Thương mại năm 2005 (Điều 3 và Điều 75). Tuy nhiên, mức độ đồng bộ hóa giữa các luật chuyên ngành chỉ đạt khoảng 65%, nhiều văn bản quy phạm pháp luật dưới luật ban hành chậm trễ, gây lúng túng trong quá trình thực thi cam kết tiếp cận thị trường.

Thứ hai, các điều kiện về tiếp cận thị trường và hiện diện thương mại đối với nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn chứa đựng nhiều rào cản kỹ thuật khắt khe. Điển hình trong lĩnh vực dịch vụ bảo hiểm, Nghị định số 46/2007/NĐ-CP quy định mức vốn pháp định đối với doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ là 300 tỷ đồng và bảo hiểm nhân thọ là 600 tỷ đồng, đồng thời áp đặt điều kiện doanh nghiệp nước ngoài phải có 10 năm kinh nghiệm hoạt động và tổng tài sản tối thiểu 2 tỷ USD. Trong lĩnh vực viễn thông, Nghị định số 25/2011/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp thiết lập mạng viễn thông di động ảo phải có vốn pháp định 300 tỷ đồng và cam kết mức đầu tư ít nhất 1.000 tỷ đồng trong 3 năm đầu tiên, đồng thời khống chế trần khuyến mại không được vượt quá 50% giá trị dịch vụ.

Thứ ba, tồn tại sự thiếu hụt khung pháp lý đối với hơn 40% các phân ngành dịch vụ kỹ thuật mới nổi. Các lĩnh vực như dịch vụ máy tính và dịch vụ liên quan, nghiên cứu và phát triển, tư vấn quản lý, dịch vụ kiểm định kỹ thuật chưa có văn bản luật điều chỉnh chuyên biệt mà phải áp dụng tản mạn qua Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư, dẫn đến tình trạng áp dụng pháp luật thiếu nhất quán.

Thứ tư, nghĩa vụ minh bạch hóa và cơ chế rà soát quyết định hành chính theo Điều VI của Hiệp định thương mại dịch vụ quốc tế chưa được bảo đảm toàn diện. Tỷ lệ các dự thảo văn bản pháp luật về dịch vụ được công khai lấy ý kiến rộng rãi đúng thời hạn trước khi ban hành chỉ đạt khoảng 70%, gây khó khăn cho các nhà đầu tư quốc tế khi gia nhập thị trường Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu phân tích trong nghiên cứu có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ phần trăm mức độ tương thích pháp lý giữa 12 ngành dịch vụ của Việt Nam với chuẩn mực đa phương, kết hợp với bảng ma trận so sánh các rào cản tiếp cận thị trường theo 4 phương thức cung ứng dịch vụ. Sự chênh lệch pháp lý bắt nguồn từ nguyên nhân khách quan của giai đoạn chuyển đổi mô hình kinh tế, nơi các nhà hoạch định chính sách vừa muốn đẩy mạnh hội nhập, vừa phải thiết lập các hàng rào bảo hộ kỹ thuật nhằm bảo vệ thị phần cho các doanh nghiệp nội địa non trẻ.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các đánh giá của các chuyên gia tư vấn thuộc Dự án Hỗ trợ Thương mại Đa biên và các công trình rà soát pháp luật của Bộ Tư pháp. Điểm mới của luận văn là đã hệ thống hóa các xung đột pháp luật thành các nhóm chuyên ngành cụ thể, từ đó tạo nền tảng lý luận vững chắc cho quá trình sửa đổi các luật then chốt và chuẩn bị cho việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tiến hành rà soát, sửa đổi và hoàn thiện đồng bộ các đạo luật chuyên ngành bao gồm Luật Thương mại, Luật Xây dựng, Luật Quản lý thuế và Luật Đầu tư nhằm bãi bỏ 100% các quy định phân biệt đối xử trái với nguyên tắc Đối xử quốc gia và Đối xử tối huệ quốc. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ hài hòa hóa pháp luật lên mức 98% trong thời hạn từ 12 đến 24 tháng tới; cơ quan chủ trì thực hiện là Bộ Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các bộ quản lý chuyên ngành.

Thứ hai, xây dựng và ban hành khung pháp lý chuyên biệt cho 8 phân ngành dịch vụ mới chưa có văn bản quy phạm điều chỉnh trực tiếp, đặc biệt là dịch vụ công nghệ thông tin, nghiên cứu khoa học và tư vấn quản lý. Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Thông tin và Truyền thông cần chủ trì soạn thảo ít nhất 2 nghị định chuyên ngành và 5 thông tư hướng dẫn trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020.

Thứ ba, thiết lập Cổng thông tin điện tử pháp lý quốc gia về thương mại dịch vụ nhằm thực thi nghiêm ngặt nghĩa vụ minh bạch hóa theo chuẩn mực quốc tế. Quy định bắt buộc công khai 100% các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và tiếp nhận phản hồi trong thời gian tối thiểu 60 ngày trước khi ban hành; giao Văn phòng Chính phủ chủ trì vận hành trong thời gian 18 tháng.

Thứ tư, tăng cường năng lực giải quyết tranh chấp thương mại dịch vụ quốc tế thông qua việc hoàn thiện các thiết chế tài phán thương mại và đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ thẩm phán, trọng tài viên. Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng Tòa án Nhân dân Tối cao cần đặt mục tiêu đào tạo chuyên môn sâu về cam kết quốc tế cho hơn 500 luật sư và thẩm phán trong lộ trình 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan hoạch định chính sách và lập pháp: Bao gồm các chuyên viên pháp chế, cán bộ nghiên cứu tại Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và bảng đối chiếu cụ thể để phục vụ công tác soạn thảo, thẩm định các dự án luật sửa đổi và hoàn thiện biểu cam kết dịch vụ quốc gia.

Nhóm luật sư và chuyên gia tư vấn đầu tư quốc tế: Các luật sư thuộc các công ty luật trong nước và quốc tế có thể sử dụng các kết quả phân tích trong luận văn làm tài liệu tra cứu chuyên sâu khi cấu trúc giao dịch hiện diện thương mại, thẩm định pháp lý cho các dự án đầu tư nước ngoài có quy mô trên 10 triệu USD.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Giảng viên và học viên chuyên ngành Luật Quốc tế, Luật Kinh tế và Thương mại Quốc tế có thể sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực để phát triển các đề tài nghiên cứu so sánh về định chế thương mại toàn cầu.

Nhóm doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề: Các hiệp hội doanh nghiệp trong lĩnh vực viễn thông, bảo hiểm, xây dựng, phân phối có thể nắm bắt chính xác lộ trình mở cửa thị trường, các điều kiện cấp phép để chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trước làn sóng hội nhập.

Câu hỏi thường gặp

Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ phân loại các phương thức cung ứng dịch vụ như thế nào? Hiệp định phân loại thương mại dịch vụ thành 4 phương thức chính dựa trên vị trí địa lý của người cung cấp và người tiêu dùng: Cung ứng qua biên giới, Tiêu dùng ngoài lãnh thổ, Hiện diện thương mại và Hiện diện của thể nhân. Ví dụ thực tế là việc một công ty nước ngoài thành lập chi nhánh bảo hiểm tại Việt Nam thuộc Phương thức 3, trong khi việc chuyên gia sang làm việc thuộc Phương thức 4.

Nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc trong thương mại dịch vụ được áp dụng ra sao? Nguyên tắc này yêu cầu mỗi quốc gia thành viên phải dành cho dịch vụ và nhà cung cấp dịch vụ của mọi thành viên khác sự đối xử không kém ưu đãi hơn sự đối xử dành cho bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, các quốc gia được phép duy trì một số ngoại lệ MFN trong thời hạn không quá 10 năm đối với các ngành nhạy cảm như vận tải đường biển và viễn thông.

Điều kiện cấp phép thành lập doanh nghiệp bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam gồm những gì? Theo Nghị định số 45/2007/NĐ-CP và Luật Kinh doanh bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài phải có ít nhất 10 năm hoạt động hợp pháp tại quốc gia sở tại, sở hữu tổng tài sản tối thiểu 2 tỷ USD vào năm trước khi nộp hồ sơ, đồng thời đáp ứng mức vốn pháp định 300 tỷ đồng cho bảo hiểm phi nhân thọ hoặc 600 tỷ đồng cho bảo hiểm nhân thọ.

Pháp luật Việt Nam đã có quy định hoàn chỉnh cho các ngành dịch vụ mới như máy tính và R&D chưa? Giai đoạn đến năm 2015, Việt Nam chưa có luật chuyên ngành riêng cho dịch vụ máy tính và R&D. Hoạt động này chủ yếu được điều chỉnh gián tiếp thông qua Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư và Luật Khoa học và Công nghệ, dẫn đến một số khoảng trống pháp lý khi xử lý các thủ tục cấp phép đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Doanh nghiệp viễn thông muốn cung cấp dịch vụ mạng di động tại Việt Nam phải đáp ứng mức vốn pháp định bao nhiêu? Căn cứ theo Nghị định số 25/2011/NĐ-CP, doanh nghiệp thiết lập mạng viễn thông di động mặt đất có tần số phải có vốn pháp định tối thiểu 20 tỷ đồng và cam kết đầu tư ít nhất 60 tỷ đồng. Đối với mô hình mạng viễn thông di động ảo, mức vốn pháp định yêu cầu là 300 tỷ đồng cùng cam kết đầu tư tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 3 năm đầu.

Kết luận

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại dịch vụ và 4 phương thức cung ứng dịch vụ theo chuẩn mực của định chế thương mại thế giới.
• Rà soát chuyên sâu thực trạng pháp luật Việt Nam điều chỉnh 12 nhóm ngành dịch vụ then chốt với hơn 45 văn bản quy phạm pháp luật.
• Nhận diện rõ nét các rào cản kỹ thuật, điều kiện tiếp cận thị trường và các điểm xung đột giữa luật trong nước với nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc, Đối xử quốc gia và Minh bạch hóa.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao với lộ trình cải cách cụ thể cho giai đoạn 2016-2020 nhằm hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn phong phú, phục vụ đắc lực cho công tác lập pháp, giảng dạy và tư vấn đầu tư quốc tế.

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ làm rõ mối tương quan giữa pháp luật Việt Nam và định chế thương mại đa phương, đóng góp các giải pháp mang tính chiến lược cho tiến trình hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế đối ngoại. Lộ trình thực hiện các giải pháp cần được triển khai quyết liệt trong giai đoạn 2016-2025 nhằm tạo bước đột phá về thể chế. Các cơ quan quản lý nhà nước, giới học thuật và cộng đồng doanh nghiệp cần tích cực phối hợp để hiện thực hóa các khuyến nghị, đưa ngành dịch vụ Việt Nam hội nhập sâu rộng và nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ 1. Khái niệm, phân loại Thương mại dịch vụ và các phương thức cung cấp dịch vụ theo Hiệp định GATS 1.1 Khái niệm, phân loại Thương mại dịch vụ theo GATS Hiệp định chung về thương mại dịch vụ (tên tiếng Anh là General Agreement on Trade in Services, viết tắt là GATS) là một hiệp định thuộc hệ thống WTO, ra đời năm 1995, quy định các nguyên tắc về thương mại dịch vụ. Hiệp định GATS chỉ quy định các nghĩa vụ đối với chính phủ các quốc gia thành viên, GATS không quy định quyền lợi hay nghĩa vụ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp lại được hưởng lợi hoặc chịu tác động của Hiệp định này thông qua việc Chính phủ các nước thành viên thực hiện các nghĩa vụ trong GATS khi ban hành chính sách, quy định về thương mại dịch vụ ở nước mình.

GATS điều chỉnh tất cả các loại dịch vụ trừ : (a) Các dịch vụ của Chính phủ (ví dụ các chương trình an sinh xã hội và các dịch vụ công cộng khác như y tế, giáo dục. được cung cấp dựa trên các điều kiện phi thị trường). Những dịch vụ này được cung cấp không trên cơ sở thương mại và không cạnh tranh với các nhà cung cấp dịch vụ khác; (b) Một số dịch vụ thuộc lĩnh vực vận tải hàng không (ví dụ, quyền lưu không và các dịch vụ liên quan trực tiếp đến quyền lưu không). GATS không có định nghĩa chính thức về dịch vụ, Hiệp định GATS cũng không có quy định chính thức về cách thức phân loại dịch vụ.

Tuy nhiên Ban thư ký WTO đã chia các hoạt động dịch vụ thành 12 ngành với 155 phân ngành: Bảng 1.1 – Các ngành dịch vụ theo phân loại của Ban thư ký WTO Stt Ngành dịch vụ Mô tả chung 1. Dịch vụ kinh doanh Bao gồm các dịch vụ chuyên môn: Dịch vụ pháp lý Dịch vụ kế toán, kiểm toán Dịch vụ kiến trúc Dịch vụ máy tính và các dịch vụ liên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Stt Ngành dịch vụ Mô tả chung quan Dịch vụ khác 2. Dịch vụ thông tin Bao gồm: Dịch vụ chuyển phát Dịch vụ viễn thông Dịch vụ nghe nhìn 3. Dịch vụ xây dựng 4.

Dịch vụ phân phối Bao gồm : Dịch vụ đại lý hoa hồng Dịch vụ bán buôn Dịch vụ bán lẻ Dịch vụ nhượng quyền thương mại 5. Dịch vụ giáo dục Bao gồm: Dịch vụ giáo dục phổ thông cơ sở Dịch vụ giáo dục bậc cao Dịch vụ giáo dục cho người lớn Các dịch vụ giáo dục khác 6. Dịch vụ môi trường Bao gồm: - Dịch vụ xử lý nước thải, xử lý rác thải và các dịch vụ khác 7. Dịch vụ tài chính Bao gồm: Dịch vụ bảo hiểm Dịch vụ ngân hàng Dịch vụ chứng khoán 8.

Dịch vụ y tế Bao gồm: Dịch vụ bệnh viện Dịch vụ nha khoa Các dịch vụ y tế khác 9. Dịch vụ du lịch Bao gồm: Dịch vụ khách sạn và nhà hàng Dịch vụ đại lý lữ hành và điều hành 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Stt Ngành dịch vụ Mô tả chung tour du lịch Các dịch vụ du lịch khác 10. Dịch vụ văn hóa, giải trí và thể thao 11. Dịch vụ vận tải Bao gồm: Dịch vụ vận tải biển Dịch vụ vận tải đường bộ Dịch vụ vận tải đường sắt Dịch vụ vận tải đường thủy Dịch vụ hàng không Các dịch vụ hỗ trợ vận tải 12.

Các dịch vụ khác 1.