Luận văn thạc sĩ hubt hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn ngân sách nhà nước tại kho bạc nhà nước vĩnh lộc tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ HUBT phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc.

• Tác giả: Lê Thị Lộc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thức Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Kiểm Soát Chi Thường Xuyên Từ Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Nhà Nước Vĩnh Lộc
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN VÀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGUỒN NSNN QUA HỆ THỐNG KBNN
• 1.1. Khái quát về chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.2. Phân loại chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.3. Đặc điểm của chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.4. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN
• 1.5. Vai trò của chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.6. Sự cần thiết phải thống nhất quản lý và kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.7. Mô hình tổ chức kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 1.8. Quyền hạn, trách nhiệm của KBNN trong kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 1.9. Nội dung, quy trình công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 1.9.1. Nội dung công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 1.9.2. Quy trình Kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 1.10. Ý nghĩa của hoạt động kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua hệ thống KBNN
• 1.11. Bài học kinh nghiệm của một số KBNN trên các tỉnh về thực hiện kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN ở 2 tỉnh: Bà Rịa – Vũng Tàu và Long An
• 1.11.1. Tổ chức công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN Bà Rịa – Vũng Tàu với quy trình KSC “một cửa”
• 1.11.2. Tổ chức công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN Long An
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGUỒN NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC VĨNH LỘC - TỈNH THANH HÓA
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội, hoạt động chi thường xuyên từ nguồn NSNN trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc - Tỉnh Thanh Hóa
• 2.2. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của huyện Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa. Hoạt động chi thường xuyên từ nguồn NSNN tại huyện Vĩnh Lộc - Tỉnh Thanh Hóa trong những năm 2013-2017
• 2.3. Sự ra đời và phát triển, chức năng của KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa
• 2.4. Công tác tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa
• 2.5. Nhiệm vụ kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa
• 2.6. Quy trình luân chuyển chứng từ chi tạm ứng, thanh toán trong chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 2.7. Thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2013-2017
• 2.8. Phân tích tình hình kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN tại KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa
• 2.9. Về hoạt động kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN do KBNN Vĩnh Lộc quản lý
• 2.10. Đánh giá tình hình thực hiện công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN tại KBNN Vĩnh Lộc - tỉnh Thanh Hóa
• 2.10.1. Những kết quả đạt được
• 2.10.2. Những hạn chế trong quá trình thực hiện
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI CÁC KHOẢN CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC VĨNH LỘC - TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Phương hướng nâng cao vai trò KSC thường xuyên từ nguồn NSNN của KBNN
• 3.2. Chiến lược phát triển của KBNN đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
• 3.3. Mục tiêu nâng cao vai trò KSC của KBNN đối với chi thường xuyên từ nguồn NSNN
• 3.4. Phương hướng quản lý và kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 3.5. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn ngân sách nhà qua Kho bạc Nhà nước
• 3.5.1. Tăng cường phối hợp với các đơn vị ngoài hệ thống KBNN
• 3.5.2. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng cán bộ
• 3.5.3. Tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp giữa KBNN các cấp
• 3.5.4. Hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và hiện đại hóa công nghệ KBNN
• 3.5.5. Cải tiến chế độ thông tin báo cáo và nâng cấp chương trình kiểm soát chi thường xuyên
• 3.5.6. Hoàn thiện quy trình công tác kiểm soát chi thường xuyên từ nguồn NSNN qua KBNN
• 3.5.7. Kiến nghị với Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước
• 3.5.8. Kiến nghị với chính quyền địa phương
• 3.5.9. Kiến nghị đối với đơn vị sử dụng NSNN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm soát chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước

Kiểm soát chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Kho bạc Nhà nước (KBNN) Vĩnh Lộc. Hoạt động này không chỉ đảm bảo tính minh bạch trong việc sử dụng ngân sách mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công. Việc kiểm soát chi tiêu giúp ngăn chặn lãng phí và đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng mục đích.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm soát chi thường xuyên

Kiểm soát chi thường xuyên là quá trình giám sát và quản lý các khoản chi từ NSNN nhằm đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả. Vai trò của nó không chỉ nằm ở việc kiểm tra mà còn ở việc định hướng sử dụng ngân sách một cách hợp lý.

1.2. Đặc điểm của chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước

Chi thường xuyên từ NSNN có những đặc điểm riêng biệt như tính chất không bồi hoàn, gắn liền với hoạt động của bộ máy nhà nước và các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội. Điều này đòi hỏi một cơ chế kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả.

II. Thách thức trong kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Vĩnh Lộc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc kiểm soát chi thường xuyên, nhưng KBNN Vĩnh Lộc vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách và sự minh bạch trong quản lý tài chính công.

2.1. Hạn chế trong quy trình kiểm soát chi

Quy trình kiểm soát chi tại KBNN Vĩnh Lộc còn nhiều bất cập, từ việc thiếu đồng bộ trong các bước thực hiện đến việc chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị liên quan.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực

Nguồn lực và nhân lực cho công tác kiểm soát chi thường xuyên còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ và chất lượng công tác kiểm soát.

III. Phương pháp cải thiện kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Vĩnh Lộc

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên, KBNN Vĩnh Lộc cần áp dụng các phương pháp cải tiến quy trình và tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ. Những giải pháp này sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng ngân sách nhà nước.

3.1. Cải cách quy trình kiểm soát chi

Cần thiết phải cải cách quy trình kiểm soát chi thường xuyên theo hướng đơn giản hóa, minh bạch và hiệu quả hơn. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ

Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính công và kiểm soát chi cho đội ngũ cán bộ tại KBNN.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại KBNN Vĩnh Lộc

Nghiên cứu thực tiễn tại KBNN Vĩnh Lộc cho thấy những kết quả tích cực trong công tác kiểm soát chi thường xuyên. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn trong việc sử dụng ngân sách nhà nước.

4.1. Kết quả đạt được trong kiểm soát chi

KBNN Vĩnh Lộc đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc kiểm soát chi thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và giảm thiểu lãng phí.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn kiểm soát chi tại KBNN Vĩnh Lộc có thể được áp dụng cho các đơn vị khác, giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công trên toàn quốc.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho kiểm soát chi thường xuyên

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước tại KBNN Vĩnh Lộc là cần thiết. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải cách quy trình và nâng cao năng lực cán bộ để đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc cải cách quy trình kiểm soát chi, áp dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cán bộ.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan liên quan

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo tính hiệu quả trong công tác kiểm soát chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới quản trị tài chính công tại Việt Nam, kiểm soát chi ngân sách nhà nước đóng vai trò then chốt nhằm nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thực hành tiết kiệm, chống thất thoát lãng phí. Tại huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2010–2015 đạt 14,28%, kéo theo nhu cầu chi tiêu công phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh không ngừng mở rộng. Tổng chi thường xuyên trên địa bàn huyện đã gia tăng đáng kể từ 273,8 tỷ đồng vào năm 2013 lên xấp xỉ 346,9 tỷ đồng vào năm 2017, tương đương mức tăng trưởng 26,5%.

Tuy nhiên, nguồn thu ngân sách nhà nước phát sinh tại chỗ chưa đáp ứng kịp thời tổng nhu cầu chi tiêu, khiến việc cân đối ngân sách địa phương đối mặt với nhiều áp lực. Mục tiêu của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên, đánh giá toàn diện thực trạng luân chuyển chứng từ và thẩm định dự toán tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc giai đoạn 2013–2017, từ đó xác định các điểm nghẽn nghiệp vụ và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng kiểm soát chi đến năm 2020, định hướng 2030.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát các hoạt động nghiệp vụ tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc cùng hệ sinh thái hơn 120 đơn vị dự toán trên địa bàn huyện. Về mặt thực tiễn, đề tài cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác, hỗ trợ hệ thống Kho bạc Nhà nước cấp huyện tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, giảm thiểu tỷ lệ chứng từ sai sót xuống dưới 1% và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thanh toán từ 2 ngày xuống còn trong ngày làm việc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản trị tài chính công hiện đại và lý thuyết kiểm soát nội bộ theo khung chuẩn quốc tế, kết hợp với các nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2020 theo Quyết định 138/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Khung lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi:

• Ngân sách nhà nước: Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm nhằm bảo đảm các chức năng của Nhà nước.
• Chi thường xuyên từ nguồn ngân sách nhà nước: Quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ ngân sách nhà nước để đáp ứng các nhiệm vụ thường xuyên về quản lý hành chính, giáo dục, y tế, văn hóa - xã hội và quốc phòng - an ninh.
• Kiểm soát chi thường xuyên: Hành vi thẩm định, kiểm tra, giám sát của cơ quan Kho bạc Nhà nước đối với các hồ sơ, chứng từ đề nghị thanh toán từ đơn vị sử dụng ngân sách, bảo đảm chi đúng mục đích, đúng đối tượng và đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức.
• Quy trình kiểm soát 3 giai đoạn: Bao gồm kiểm soát trước khi chi (thẩm định tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ và dự toán được duyệt), kiểm soát trong khi chi (thực hiện lệnh xuất quỹ, chi trả trực tiếp cho đối tượng thụ hưởng), và kiểm soát sau khi chi (tra soát quyết toán và hậu kiểm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước hàng năm, bảng tổng hợp phân loại 4 nhóm chi thường xuyên, số liệu từ chối thanh toán và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc trong 5 năm (2013–2017).

• Cỡ mẫu nghiên cứu: Toàn bộ dữ liệu tài chính của hơn 120 đơn vị sử dụng ngân sách giao dịch thường xuyên trên địa bàn huyện Vĩnh Lộc, với tổng quy mô hơn 15.000 bộ hồ sơ, chứng từ thanh toán phát sinh trong giai đoạn khảo sát.
• Phương pháp chọn mẫu: Kết hợp phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với các báo cáo tài chính tổng hợp cấp huyện và phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo 4 nhóm mục chi (thanh toán cá nhân, nghiệp vụ chuyên môn, mua sắm sửa chữa, chi khác) để kiểm tra sâu tính tuân thủ định mức chi tiêu.
• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh ngang - dọc, phân tích cơ cấu tỷ trọng và phương pháp phân tích nhân - quả. Lý do lựa chọn là nhằm làm rõ sự dịch chuyển trong cơ cấu chi tiêu thực tế, đối chiếu hiệu quả giữa mô hình truyền thống và mô hình kiểm soát chi một cửa theo Quyết định 1116/QĐ-KBNN và Thông tư 79/2003/TT-BTC.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô chi thường xuyên tăng trưởng liên tục và cơ cấu chi có sự phân hóa mạnh: Giai đoạn 2013–2017 ghi nhận sự mở rộng chi tiêu công từ 273,8 tỷ đồng lên 346,9 tỷ đồng (tăng 26,5%). Trong 4 nhóm chi, chi thanh toán cho cá nhân (tiền lương, phụ cấp, học bổng, trợ cấp xã hội) luôn chiếm tỷ trọng cao nhất, duy trì ổn định ở mức trên 65% tổng chi thường xuyên toàn huyện.
2. Áp lực gia tăng từ chi mua sắm, sửa chữa và đầu tư sự nghiệp công: Nhóm chi mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định và chi nghiệp vụ chuyên môn tăng trưởng trung bình hơn 32% sau 5 năm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất trường học đạt chuẩn quốc gia và chương trình xây dựng nông thôn mới tại 29 xã, thị trấn.
3. Nâng cao hiệu lực từ chối thanh toán sai chế độ: Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc đã phát hiện và từ chối thanh toán hàng trăm lượt chứng từ chưa đủ căn cứ pháp lý, lập sai niên độ hoặc vượt dự toán được giao, giúp bảo toàn hàng tỷ đồng cho quỹ công ngân sách.
4. Chuẩn hóa năng lực đội ngũ công chức kiểm soát chi: Từ thời điểm thành lập năm 1990 với chỉ 2/11 cán bộ có trình độ đại học, đến năm 2017 đơn vị đã xây dựng đội ngũ gồm 13 công chức với 100% đạt trình độ cử nhân và thạc sĩ kinh tế (trong đó tỷ lệ cán bộ nữ đạt 46%), làm chủ các phần mềm quản lý kho bạc hiện đại.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu, việc biểu diễn số liệu qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng chi qua từng năm kết hợp biểu đồ tròn mô tả cơ cấu 4 nhóm chi sẽ phản ánh rõ sự áp đảo của chi trả con người so với chi nghiệp vụ phát triển.

Nguyên nhân của thực trạng chi thanh toán cá nhân chiếm tỷ trọng lớn là do các đợt điều chỉnh mức lương cơ sở và việc mở rộng mạng lưới an sinh xã hội trên địa bàn 216,41 km² của huyện. Tuy nhiên, tình trạng một số đơn vị lập hồ sơ thanh toán chưa chuẩn xác, cố tình chia nhỏ gói mua sắm để lách hạn mức hoặc gửi hồ sơ dồn vào cuối năm ngân sách vẫn còn diễn ra.

So sánh với mô hình kiểm soát chi "một cửa" thành công tại Kho bạc Nhà nước Bà Rịa – Vũng Tàu và mô hình điều hành phối hợp liên ngành tại Kho bạc Nhà nước Long An, Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc đã đạt được bước tiến lớn trong cải cách thủ tục nhưng vẫn cần hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro để giảm thời gian xử lý các bộ hồ sơ mua sắm phức tạp từ mức 2 ngày làm việc xuống thời gian ngắn hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai toàn diện dịch vụ công trực tuyến và quy trình kiểm soát chi điện tử: Đẩy mạnh số hóa 100% quy trình tiếp nhận hồ sơ qua Cổng dịch vụ công Kho bạc Nhà nước, phấn đấu rút ngắn thời gian kiểm soát các khoản chi thường quy xuống dưới 4 giờ làm việc và các khoản chi phức tạp xuống dưới 24 giờ trước năm 2020.
2. Tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành: Thiết lập quy chế trao đổi dữ liệu điện tử định kỳ hàng tuần giữa Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện và Chi cục Thuế; mục tiêu kéo giảm tỷ lệ hồ sơ sai sót mã mục lục ngân sách xuống dưới 0,5% trong giai đoạn 2018–2022.
3. Chuẩn hóa và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cho công chức: Tổ chức tối thiểu 2 khóa đào tạo/năm cập nhật các điểm mới của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới cho 100% cán bộ làm công tác kiểm soát chi.
4. Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và tăng cường hậu kiểm: Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc cần chuyển dần từ phương thức "tiền kiểm" thủ công sang kết hợp "hậu kiểm", phối hợp Thanh tra Tài chính tiến hành kiểm tra xác suất tối thiểu 15% các gói chi mua sắm, sửa chữa tài sản công định kỳ hàng năm nhằm phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và công chức hệ thống Kho bạc Nhà nước: Nắm bắt kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức quy trình kiểm soát chi một cửa, kỹ năng xử lý hồ sơ chứng từ và bài học điều hành ngân quỹ cấp huyện.
• Thủ trưởng và kế toán trưởng các đơn vị sử dụng ngân sách: Hiểu rõ các quy định, điều kiện thanh toán và mẫu biểu hồ sơ, từ đó chủ động lập dự toán chuẩn xác và hạn chế tối đa việc bị từ chối cấp phát.
• Cán bộ quản lý tại các cơ quan Tài chính - Kế hoạch địa phương: Có thêm căn cứ khoa học để hoàn thiện khâu thẩm định dự toán, phân bổ ngân sách và phối hợp giám sát dòng tiền chi thường xuyên.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị cho các chuyên đề nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước, kế toán công và hiện đại hóa kho bạc.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục đích chính của việc kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước là gì? Kiểm soát chi nhằm bảo đảm mọi khoản xuất quỹ ngân sách đều nằm trong dự toán được duyệt, đúng chế độ, định mức kinh tế - kỹ thuật do Nhà nước quy định, ngăn chặn hành vi chi tiêu sai mục đích và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn công.

2. Quy trình kiểm soát chi theo mô hình "một cửa" tại Kho bạc Nhà nước gồm những bước nào? Quy trình gồm 3 bước chính: Đơn vị sử dụng ngân sách nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa; cán bộ giao dịch kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ rồi chuyển công chức kiểm soát chi và kế toán trưởng thẩm định, trình Giám đốc duyệt; cuối cùng thực hiện lệnh thanh toán và trả chứng từ kết quả.

3. Tại sao chi thanh toán cho cá nhân luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong chi thường xuyên cấp huyện? Khoản chi này chiếm trên 65% tổng chi thường xuyên do huyện Vĩnh Lộc phải đảm bảo quỹ lương, phụ cấp, bảo hiểm và chế độ chính sách cho mạng lưới lớn cán bộ, giáo viên, nhân viên y tế và các đối tượng bảo trợ xã hội trên 29 xã, thị trấn.

4. Kho bạc Nhà nước xử lý như thế nào khi phát hiện hồ sơ chi không đủ điều kiện? Khi phát hiện hồ sơ không có trong dự toán, sai định mức hoặc thiếu chứng từ hợp pháp, Kho bạc Nhà nước sẽ phát hành thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do từ chối thanh toán hoặc hướng dẫn đơn vị bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo đúng thời hạn quy định.

5. Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 mang lại thay đổi gì cho công tác kiểm soát chi? Luật tăng cường tính tự chủ và trách nhiệm giải trình của thủ trưởng đơn vị dự toán, chuyển trọng tâm kiểm soát sang quản lý theo kết quả đầu ra, đồng thời thúc đẩy minh bạch công khai và ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ chu trình ngân sách.

Kết luận

• Khẳng định vị thế then chốt của Kho bạc Nhà nước Vĩnh Lộc trong việc giữ gìn kỷ cương kỷ luật tài chính và bảo toàn an toàn tuyệt đối quỹ ngân sách trên địa bàn huyện.
• Tổng kết thành tựu kiểm soát hiệu quả dòng vốn chi thường xuyên đạt quy mô gần 347 tỷ đồng năm 2017, tăng trưởng 26,5% so với năm 2013.
• Ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong chất lượng nguồn nhân lực với 100% công chức đạt trình độ đại học và sau đại học.
• Đề xuất khung giải pháp đồng bộ về hiện đại hóa công nghệ, số hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi phương thức quản lý rủi ro giai đoạn 2018–2020, tầm nhìn 2030.
• Các đơn vị sử dụng ngân sách và cơ quan quản lý tài chính cần phối hợp chặt chẽ để ứng dụng hiệu quả các khuyến nghị của luận văn vào thực tiễn quản lý tài chính công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN VÀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGUỒN NSNN QUA HỆ THỐNG KBNN 1.1 Khái quát về chi thường xuyên từ nguồn NSNN 1.1 Các khái niệm * Ngân sách nhà nước: là toàn bộ các khỏan thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. NSNN là một hệ thống thống nhất, bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách các cấp chính quyền địa phương (gọi chung là ngân sách địa phương). * Chi NSNN: là quá trình Nhà nước sử dụng các nguồn lực tài chính tập trung được vào việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ kinh tế, chính trị và xã hội của Nhà nước trong từng công việc cụ thể. Chi NSNN có quy mô rộng và mức độ rộng lớn, bao gồm nhiều lĩnh vực, tại các địa phương và các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước.

Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng các quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Chi NSNN bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. - Đặc điểm chi Ngân sách nhà nước: + Chi NSNN gắn chặt với hoạt động của bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ chính trị, kinh tế và xã hội. Quy mô tổ chức bộ máy nhà nước, khối lượng, phạm vi nhiệm vụ do Nhà nước đảm đương có quan hệ tỷ lệ thuận với tổng dự toán chi NSNN.

+ Các khoản chi NSNN thường được xem xét tính hiệu quả ở tầm vĩ mô, tức là các khoản chi NSNN phải được xem xét một cách toàn diện và dựa 5 vào mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế, xã hội mà Nhà nước đã đề ra trong từng thời kỳ. + Các khoản chi NSNN thường mang tính chất không bồi hoàn trực tiếp. Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng, các khoản chi cho hoạt động sản xuất kinh doanh,… + Các khoản chi NSNN gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị khác như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các phạm trù khác thuộc lĩnh vực tiền tệ. Phân loại chi Ngân sách nhà nước: Phân loại các khoản chi NSNN là việc sắp xếp các khoản chi NSNN theo những tiêu thức, tiêu chí nhất định vào các nhóm, các loại chi.

Có nhiều tiêu thức để phân loại các khoản chi NSNN, song tựu chung lại có thể sắp xếp theo những tiêu thức phân loại chủ yếu sau: + Theo mục đích kinh tế - xã hội của các khoản chi, thì chi NSNN được chia thành: chi tiêu dùng và chi đầu tư phát triển. + Theo tính chất các khoản chi thì chi NSNN được chia thành: chi cho y tế, chi cho giáo dục, chi phúc lợi, chi quản lý Nhà nước, chi đầu tư kinh tế,… + Theo yếu tố thì chi NSNN được chia thành: chi đầu tư, chi thường xuyên và chi khác. + Theo chức năng của Nhà nước thì chi NSNN được chia thành: chi nghiệp vụ và chi phát triển. + Theo tính chất pháp lý, thì chi ngân sách nhà nước được chia thành: các khoản chi theo luật định, các khoản chi đã được cam kết; các khoản chi có thể điều chỉnh.

Chi NSNN là một khâu quan trọng trong quá trình lập và chấp hành NSNN, nó quyết định kết quả sử dụng NSNN vào mục tiêu kinh tế và xã hội của quốc gia. 6 * Chi thường xuyên NSNN: là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm trang trải những nhu cầu của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công qua đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ NSNN để đáp ứng chi gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng. * Quản lý chi NSNN: là quá trình Nhà nước vận dụng các quy luật khách quan; sử dụng hệ thống các phương pháp tác động đến hoạt động chi NSNN nhằm phục vụ tốt nhất cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ do Nhà nước đảm nhận.

- Quản lý chi NSNN có đặc điểm là: + Đối tượng quản lý chi NSNN là toàn bộ các khoản chi của NSNN được bố trí để phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong từng giai đoạn nhất định. + Tác động của quản lý chi NSNN mang tính tổng hợp, hệ thống gồm nhiều biện pháp khác nhau, được biểu hiện dưới dạng cơ chế quản lý. +Cơ sở của quản lý chi NSNN là sự vận dụng các quy luật kinh tế - xã hội phù hợp với thực tiễn khách quan. + Mục tiêu của việc quản lý chi NSNN là với một số tiền nhất định đem lại một kết quả tốt nhất về kinh tế - xã hội; đồng thời giải quyết hài hoà mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa một bên là Nhà nước và một bên là các chủ thể khác trong xã hội.

- Nội dung về quản lý chi Ngân sách nhà nước Trên thực tế, cơ chế quản lý chi NSNN ở mỗi nước có thể khác nhau, nhưng có thể nhận thấy cơ chế quản lý chi NSNN có một số đặc điểm chủ yếu sau: + Chi NSNN được quản lý bằng pháp luật và theo dự toán, đây là đặc điểm quan trọng. Nhìn nhận và đánh giá đúng đặc điểm này sẽ giúp Nhà nước và các cơ quan chức năng đưa ra các cơ chế quản lý, điều hành chi NSNN 7 đúng luật, đảm bảo có hiệu quả và công khai, minh bạch. Mọi Nhà nước đều quản lý chi NSNN bằng luật. + Quản lý chi NSNN sử dụng tổng hợp các biện pháp, nhưng biện pháp quan trọng nhất là biện pháp tổ chức hành chính.

Biện pháp này tác động vào đối tượng quản lý theo hai hướng: Thứ nhất: Chủ thể quản lý ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định tính chất, mục tiêu, quy mô, cơ cấu tổ chức, điều kiện thành lập, mối quan hệ trong và ngoài tổ chức,… Thứ hai: Chủ thể quản lý đưa ra các quyết định quản lý bắt buộc cấp dưới và cơ quan thuộc phạm vi điều chỉnh phải thực hiện những nhiệm vụ nhất định. Đặc trưng của phương pháp quản lý hành chính là cưỡng chế đơn phương của chủ thể quản lý. Đặc điểm này thể hiện rõ nét trong cơ chế quản lý chi NSNN ở Việt Nam. NSNN Việt Nam là ngân sách thống nhất từ cấp trung ương đến địa phương, có phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm.

Trung ương thống nhất việc ban hành các cơ chế, chính sách về quản lý từ khâu lập dự toán, chấp hành dự toán, hạch toán và quyết toán các khoản chi NSNN. + Hiệu quả, chất lượng công tác quản lý chi NSNN khó đo được bằng các chỉ tiêu định lượng. Hiệu quả, chất lượng quản lý chi NSNN không đồng nghĩa với hiệu quả chi NSNN. Nếu hiệu quả chi NSNN so sánh kết quả đạt được với số tiền mà Nhà nước bỏ ra cho công việc nào đó, thì hiệu quả công tác quản lý chi NSNN được thể hiện bằng việc so sánh giữa kết quả công tác quản lý chi NSNN thu được với số chi phí mà Nhà nước đã chi cho công tác quản lý chi NSNN.

- Nguyên tắc quản lý chi Ngân sách nhà nước Quản lý chi NSNN phải tuân thủ các nguyên tắc trong chu trình quản lý chi NSNN, từ khâu lập dự toán đến khâu chấp hành dự toán chi và quyết toán chi NSNN, cụ thể như sau: 8 + Đối với khâu lập dự toán chi NSNN: Dự toán chi NSNN phải được xây dựng dựa trên các căn cứ khách quan và khoa học như chiến lược, kế hoạch và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước, hệ thống các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn và định mức chi tiêu hiện hành, từ kết quả phân tích việc chấp hành dự toán chi của những năm trước,… Việc xây dựng dự toán chi NSNN phải đảm bảo đúng trình tự và thời gian theo quy định. Dự toán chi NSNN phải đảm bảo chi tiết theo mục lục NSNN hiện hành và phải sát với nhu cầu thực tế của các đơn vị thụ hưởng ngân sách. + Đối với khâu chấp hành dự toán chi NSNN: NSNN phải đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời mọi nhu cầu chi tiêu của các đơn vị thụ hưởng ngân sách theo dự toán đã được phê duyệt Mọi khoản chi NSNN đều được thanh toán trực tiếp qua KBNN cho các cơ quan, đơn vị và các nhà cung cấp hàng hoá, dịch vụ cho Nhà nước Mọi khoản chi của NSNN đều phải được KBNN kiểm soát trước khi thanh toán, chi trả cho các đơn vị. Phân định rạch ròi ranh giới trách nhiệm của người chuẩn chi - thủ trưởng đơn vị với KBNN - kế toán của Nhà nước.

+Đối với khâu quyết toán NSNN: Phản ánh trung thực, đầy đủ và chính xác mọi khoản chi của Nhà nước (chi tiết theo mục lục NSNN) theo quy định của Luật NSNN Đảm bảo đúng trình tự, thủ tục và thời gian theo luật định Phải được kiểm toán trước khi trình Quốc hội phê chuẩn.2 Phân loại chi thường xuyên từ nguồn NSNN.