Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n ®ç thÞ hång h¹nh Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu, kÕt qu¶ kinh doanh trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt thÐp thuéc tæng c«ng ty thÐp viÖt nam Hµ Néi – 2015 Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n ®ç thÞ hång h¹nh Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu, kÕt qu¶ kinh doanh trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt thÐp thuéc tæng c«ng ty thÐp viÖt nam Chuyªn ngµnh: kÕ to¸n (kÕ to¸n, kiÓm to¸n vµ ph©n tÝch) M· sè: 62340301 Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: 1.TS Đặng Thị Loan 2.TS Đinh Thị Mai Hµ Néi – 2015 iii LỜICAMĐOAN TôixincamđoanLuậnánnàylàcôngtrìnhcủariêngtôi.SốliệusửdụngtrongLuậnánl àtrungthực.NhữngkếtquảcủaLuậnánchưatừngđượccôngbốtrongbấtcứcôngtrìnhnàokh ác. TácgiảcủaLuậnán Đỗ Thị Hồng Hạnh iv LỜICẢMƠN Tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo trường Đại học Kinh tế Quốc dân, tập thể lãnh đạo và các thầy cô giáo của Viện kế toán – kiểm toán, tập thể lãnh đạo và cán bộ Viện đào tạo sau đại học của trường. Tác giả đặc biệt gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến cô giáo GS.TS Đặng Thị Loan, cô giáo PGS.TS Đinh Thị Mai đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo và động viên tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo và cán bộ của Tổng công ty thép Việt Nam và các đơn vị thành viên đã nhiệt tình trả lời phỏng vấn, cũng như trả lời các phiếu điều tra và cung cấp các thông tin bổ ích giúp tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin cảm ơn tập thể lãnh đạo của Khoa ngoại ngữ - nơi tác giả đang công tác, đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận án này. Tác giả cũng xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, chia sẻ với tác giả trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Cuối cùng, Tác giả muốn bày tỏ cảm ơn tới Bố, Mẹ, Chồng, Con, Anh, Chị, Em đã giúp đỡ Tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Tác giả luận án Đỗ Thị Hồng Hạnh v MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA…………….……ii LỜI CAM ĐOAN.iii LỜI CẢM ƠN.iv MỤC LỤC….v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi CHƯƠNG1:TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Tính cấp thiết của luận án. Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu luận án.1Phương pháp luận .2 Hệ thống phương pháp.3 Phương pháp nghiên cứu .4 Quy trình nghiên cứu . Tổng quan về đề tài nghiên cứu . Bố cục của luận án .8 Những đóng góp mới của luận án. 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ, DOANH THU, KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT .1 Bản chất, vai trò và yêu cầu của kế toán CP, DT, KQKD trong các DNSX.1 Bản chất chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp SX .2 Vai trò của kế toán chi phí, doanh thu, KQKD trong các doanh nghiệp sản xuất .3 Yêu cầu của kế toán chi phí, doanh thu, KQKD trong các doanh nghiệp sản xuất .2 Kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất dưới góc độ kế toán tài chính .1Kế toán chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất .2Kế toán doanh thu trong các doanh nghiệp sản xuất .3Kế toán kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất .3Kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất dưới góc độ kế toán quản trị .1 Xây dựng định mức và lập dự toán CP, DT, KQKD trong các doanh nghiệp SX .2 Thu thập thông tin về chi phí, doanh thu, KQKD trong các doanh nghiệp sản xuất .3 Phân tích thông tin về CP, DT, KQKD phục vụ cho việc ra quyết định tại các DNSX 51 2.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế và kinh nghiệm các nước về kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh và bài học rút ra cho Việt Nam.1 Chuẩn mực kế toán quốc về CP, DT, KQKD trong hoạt động kinh doanh của DN .2 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về kế toán CP, DT, KQKD .3 Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam về kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất . 63 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 64 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ, DOANH THU, KẾT QUẢKINH DOANH TRONG CÁC CÔNG TY SẢN XUẤT THÉP THUỘCTỔNG CÔNG TY THÉP VIỆT NAM.1 Giới thiệu tổng quan về Tổng công ty thép Việt Nam (VNSTEEL) .2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh, hoạt động quản lý, tổ chức công tác kế toán tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công thép Việt Nam .1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của các Cty SX thép thuộc TCT Thép Việt Nam .2 Đặc điểm hoạt động quản lý tại các Cty sản xuất thép thuộc TCT thép Việt Nam .3Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của các Cty SX thép thuộc TCT thép Việt Nam .3 Thực trạng kế toán tài chính chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty Thép Việt Nam.1 Thực trạng kế toán chi phí tại các công ty sản xuất thép thuộc TCT thép Việt Nam .2Thực trạng kế toán doanh thu tại các Cty sản xuất thép thuộc TCT thép Việt Nam .3 Thực trạng kế toán KQKD tại các Cty sản xuất thép thuộc TCT thép Việt Nam .4 Thực trạng kế toán quản trị chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty Thép Việt Nam.1 Xây dựng định mức, dự toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam .2 Báo cáo kế toán quản trị về chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam .3Phân tích các thông tin chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh phục vụ yêu cầu quản trị tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam .5 Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty Thép Việt Nam .1Những kết quả đã đạt được .2Một số những tồn tại cơ bản .3Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại . 119 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.120 CHƯƠNG 4: PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ, DOANH THU, KẾT QỦA KINH DOANH TRONG CÁC CÔNG TY SẢN XUẤT THÉP THUỘC TỔNG CÔNG TY THÉP VIỆT NAM .1 Một số định hướng chính trong phát triển ngành thép của VN đến năm 2020121 4.1 Quan điểm phát triển.2 Định hướng phát triển .3 Mục tiêu phát triển .2 Yêu cầu cơ bản của việc hoàn thiện kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam .3 Các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam .1 Hoàn thiện kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam dưới góc độ kế toán tài chính .2 Hoàn thiện kế toán chi phí, doanh thu và kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam dưới góc độ kế toán quản trị .4 Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh tại các Công ty sản xuất thép thuộc Tổng công ty thép Việt Nam.1 Điều kiện về phía nhà nước và các cơ quan chức năng .2Điều kiện đối với Tổng công ty và các đơn vị thành viên . 155 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 .158 DANHMỤCCÔNGTRÌNHNGHIÊNCỨUCỦATÁCGIẢ….…vii DANH MỤCTÀILIỆUTHAM KHẢO ……………………………….viii DANH MỤC PHỤLỤC……………….ix vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT - BH &CCDV Bán hàng và cung cấp dịch vụ - BH Bán hàng - BCTC Báo cáo tài chính - BP Biến phí - CP, DT, KQHĐKD Chi phí, doanh thu, kết quả hoạt động kinh doanh - CP, DT, KQKD Chi phí, doanh thu, kết quả kinh doanh - CTCP Công ty cổ phần - Cty Công ty - CPNVLTT Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp - CPNCTT Chi phí nhân công trực tiếp - CPSXC Chi phí sản xuất chung - CP Chi phí - DN Doanh nghiệp - DNSX Doanh nghiệp sản xuất - DT Doanh thu - ĐM Định mức - ĐP Định phí - HĐTC Hoạt động tài chính - HĐKD Hoạt động kinh doanh - KQHĐKD Kết quả hoạt động kinh doanh - KTQT Kế toán quản trị - KTTC Kế toán tài chính - NC Nhân công - NVLTT Nguyên vật liệu trực tiếp - NVL Nguyên vật liệu - PP Phương pháp - PL Phân loại vii - PPKKTX Phương pháp kê khai thường xuyên - PPKKĐK Phương pháp kiểm kê định kỳ - PNK Phiếu nhập kho - PXK Phiếu xuất kho - QLDN Quản lý doanh nghiệp - SX Sản xuất - SXKD Sản xuất kinh doanh - TCT Tổng công ty - TSCĐ Tài sản cố định - XĐKQKD Xác định kết quả kinh doanh 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của luận án Vai trò và tầm quan trọng của ngành công nghiệp thép đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đã được Đảng và Nhà nước sớm nhận thức rõ và hết sức quan tâm. Ngay từ những năm 1960, khi đất nước còn rất khó khăn, Đảng và Nhà nước đã dồn sức xây dựng Khu liên hợp Gang thép Thái Nguyên - chiếc nôi đầu tiên của ngành thép Việt Nam, tạo tiền đề phát triển công nghiệp thép Việt Nam. Tuy vậy, do những điều kiện khắc nghiệt của những năm tháng chiến tranh, ngành thép Việt Nam đã không có điều kiện phát triển được như mong muốn. Bước vào thời kỳ đổi mới xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước cũng đã có đã có những chỉ đạo phát triển ngành công nghiệp thép Việt Nam. Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, Việt Nam đã và đang từng bước tiến vào hội nhập nền kinh tế toàn cầu. Hội nhập kinh tế thế giới là điều kiện thuận lợi và quan trọng cho nền kinh tế nước ta phát triển, nhưng bên cạnh đó nền kinh tế thị trường với những quy luật khắc nghiệt của nó cũng có những ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của các DN Việt Nam. Các DNSX thép tại Việt Nam cũng không nằm ngoài những thách thức đó. Ngành thép Việt Nam đã có nhiều cố gắng khai thác, cải tạo và mở rộng những cơ sở SX cũ và liên doanh với nước ngoài, tăng năng lực SX. Tuy nhiên, ngành thép Việt Nam còn bộc lộ một số tồn tại, yếu kém.