Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nền kinh tế thế giới và trong nước sau đại dịch Covid-19 bước vào giai đoạn phục hồi với mức độ cạnh tranh thị trường ngày càng khốc liệt. Trong bối cảnh đó, các hoạt động thương mại, trao đổi hàng hóa nói chung và kinh doanh bất động sản nói riêng phải đối mặt với nhiều biến động phức tạp. Bất động sản là loại hình hàng hóa đặc thù có giá trị kinh tế cao, tính cố định về vị trí địa lý, không thể di dời hay vận chuyển cơ học như các sản phẩm tiêu dùng thông thường. Do đó, hoạt động bán hàng trong lĩnh vực này đòi hỏi quy trình tư vấn, tiếp cận khách hàng và quản trị giao dịch mang tính chuyên nghiệp, khác biệt rõ rệt so với các ngành thương mại đại trà. Xuất phát từ quá trình thực tập thực tế tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS, tác giả Mai Phương Linh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện hoạt động bán hàng tại doanh nghiệp.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

  1. Mục tiêu nghiên cứu: Đưa ra một số đề xuất nhằm hoàn thiện hoạt động bán hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động bán hàng của Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS.
  2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
    • Tìm hiểu và hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về hoạt động bán hàng trong doanh nghiệp.
    • Phân tích và xác định thực trạng hoạt động bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS giai đoạn 2020 – 2022.
    • Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện hoạt động bán hàng tại công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS.
  • Không gian nghiên cứu: Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS (trụ sở chính và các thị trường trọng điểm gồm Hà Nội, Bắc Giang, Thanh Hóa).
  • Thời gian nghiên cứu: Số liệu và thực trạng hoạt động bán hàng của công ty trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các tài liệu chuyên ngành về quản trị bán hàng và marketing:

  • Khái niệm bán hàng cá nhân: Trích dẫn các định nghĩa học thuật của Philip Kotler (1994) về bản chất thuyết trình chào bán và thiết lập mối quan hệ; định nghĩa của Commer (2005) về quá trình tìm hiểu, gợi tạo và đáp ứng nhu cầu; quan điểm của Hoàng Trọng và Hoàng Thị Phương Thảo (1996) trong cuốn Quản trị chiêu thị về giao tiếp chọn lọc.
  • Mô hình thiết lập mục tiêu: Vận dụng nguyên tắc SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) trong việc phân bổ mục tiêu doanh số, thị phần, khách hàng và lợi nhuận.
  • Quy trình bán hàng 7 bước: Tiếp cận quy trình bán hàng chuẩn do Dubinsky phát triển năm 1980 kết hợp kỹ thuật phân tích 5W1H (What, When, Why, Who, Where, How), bao gồm: (1) Xây dựng kế hoạch cụ thể; (2) Tìm kiếm khách hàng; (3) Tiếp cận khách hàng mục tiêu; (4) Trình bày sản phẩm/dịch vụ; (5) Liệt kê sản phẩm và thuyết phục khách hàng; (6) Trả lời câu hỏi và chốt đơn giao dịch; (7) Dịch vụ chăm sóc khách hàng sau bán.
  • Mô hình tổ chức lực lượng bán hàng: Vận dụng lý thuyết từ Giáo trình Quản trị bán hàng (PGS. Vũ Minh Đức, PGS. Vũ Huy Thông) về các cơ cấu tổ chức theo khu vực địa lý, theo sản phẩm, theo khách hàng, theo chức năng và mô hình hỗn hợp.

Khóa luận kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu lý luận từ giáo trình, tài liệu học thuật tại Thư viện Trường Đại học Thăng Long; tổng hợp báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh và tài liệu nội bộ từ Phòng Tài chính – Kế toán, Phòng Kinh doanh và Phòng Hành chính – Nhân sự của BICA HOLDINGS.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra thực tế thông tin sản phẩm từ các đối thủ cạnh tranh trên thị trường; làm việc trực tiếp với đội ngũ nhân viên kinh doanh để ghi nhận các phản hồi thực tế từ người mua.
  • Phương pháp phân tích – tổng hợp dữ liệu: Xử lý các chỉ tiêu tài chính, doanh thu, chi phí, cơ cấu tổ chức và các thông số giao dịch nhằm đánh giá thực trạng hoạt động bán hàng của công ty.
  • Phương pháp phân tích hệ thống hóa: Phân loại, liên kết các dữ liệu định lượng và định tính để rút ra các ưu điểm, nhược điểm, nguyên nhân tồn tại và xây dựng các nhóm giải pháp tương ứng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận chung về hoạt động bán hàng

Chương 1 làm rõ các khái niệm nền tảng, vai trò của hoạt động bán hàng đối với sự tồn tại của doanh nghiệp, đồng thời hệ thống hóa các nội dung quản trị bán hàng:

  • Khái niệm và bản chất: Bán hàng cá nhân là hoạt động truyền thông trực tiếp, hai chiều giữa người bán và người mua, đóng vai trò là một chức năng marketing độc lập nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và xây dựng mối quan hệ dài hạn.
  • Các nội dung cơ bản của hoạt động bán hàng:
    • Thiết lập mục tiêu bán hàng: Xác định các chỉ tiêu định lượng và định tính về doanh số, sản lượng, thị phần, độ phủ thị trường và lợi nhuận theo mô hình SMART.
    • Lựa chọn hình thức bán hàng: Phân loại hình thức theo địa điểm (kho cung ứng, cửa hàng, điểm tiêu dùng), theo quy mô (bán buôn, bán lẻ), theo đối tượng (B2B, B2C, D2D) và các hình thức trực tuyến (Online Selling, Telemarketing, Agency Selling, B2G).
    • Chính sách bán hàng: Phân tích 3 cấp độ sản phẩm (cốt lõi, hiện thực, bổ sung); chính sách định giá thâm nhập hoặc cạnh tranh; chính sách giao hàng; chính sách thanh toán đa dạng (tiền mặt, thẻ tín dụng, chuyển khoản, ví điện tử); chính sách chăm sóc sau bán và các hoạt động xúc tiến bổ trợ (quảng cáo, khuyến mại).
    • Tổ chức và đãi ngộ lực lượng bán hàng: So sánh ưu - nhược điểm của 5 mô hình tổ chức lực lượng bán hàng; phân tích các chế độ trả lương (theo doanh số, theo thời gian, kết hợp) cùng chính sách phúc lợi vật chất và tinh thần.
    • Đánh giá hoạt động bán hàng: Thiết lập hệ thống tiêu chuẩn đo lường kết quả (sản lượng, đơn hàng, khách hàng mới) và tiêu chuẩn hành vi của nhân viên.
  • Các yếu tố ảnh hưởng: Phân tích tác động của môi trường vĩ mô (kinh tế, văn hóa - xã hội, khoa học - công nghệ, chính trị - pháp luật, tự nhiên) và vi mô (nội bộ doanh nghiệp, nhà cung cấp/chủ đầu tư, đối thủ cạnh tranh, khách hàng, trung gian marketing, công chúng).

Chương 2. Thực trạng hoạt động bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS

Chương 2 phân tích chi tiết hồ sơ doanh nghiệp và thực trạng vận hành hoạt động bán hàng bất động sản tại BICA HOLDINGS giai đoạn 2020 – 2022:

  • Khái quát doanh nghiệp: Công ty hoạt động chính trong lĩnh vực kinh doanh, môi giới, tư vấn, định giá và đầu tư bất động sản dưới sự quản lý của Cục Thuế Thành phố Hà Nội. Cơ cấu tổ chức gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Tổng Giám đốc, Ban trợ lý thư ký và 6 phòng ban chức năng (Phát triển sản phẩm, Kinh doanh, Marketing, Hành chính – Nhân sự, Pháp chế, Tài chính – Kế toán).
Chỉ tiêu tài chính Năm 2021 Năm 2022 So sánh 2022/2021 (%)
Tổng doanh thu Cơ sở so sánh 450.637 VNĐ +35,48%
Tổng chi phí Cơ sở so sánh Tăng 84.686 VNĐ +28,38%
Giá vốn hàng bán Cơ sở so sánh Chiếm 92.207 VNĐ +29,36%
Chi phí quản lý doanh nghiệp Cơ sở so sánh Tăng 4.479 VNĐ +17,00%
Lợi nhuận trước thuế (LNTT) Cơ sở so sánh Tăng trưởng mạnh +97,31%
Lợi nhuận sau thuế (LNST) Cơ sở so sánh 54.556 VNĐ (~12% doanh thu) +97,31%
Chi phí thuế TNDN Cơ sở so sánh Tăng 6.144 VNĐ +97,31%
  • Thực trạng triển khai các chính sách bán hàng:
    • Mục tiêu và hình thức bán hàng: Năm 2022, BICA đặt mục tiêu doanh thu 500 tỷ VNĐ (đạt khoảng 90% kế hoạch); quy mô nhân sự bán hàng mở rộng từ hơn 70 người (đầu 2021) lên khoảng 200 nhân viên và cộng tác viên vào tháng 8/2022; tệp khách hàng vượt 1.000 người trên toàn miền Bắc. Hình thức bán hàng chủ đạo là bán hàng trực tiếp (Direct Sales), không qua sàn trung gian.
    • Chính sách sản phẩm và phân khúc: Tại Hà Nội, tập trung phân khúc căn hộ chung cư trung và cao cấp cho đối tượng thu nhập từ 50 triệu VNĐ/tháng trở lên. Tại các tỉnh (Bắc Giang, Thanh Hóa), tập trung đất nền ven khu công nghiệp cho khách hàng có thu nhập từ 30 triệu VNĐ/tháng.
Tên dự án Vị trí địa lý Đơn giá bất động sản
Chung cư FLC Đại Mỗ Hà Nội Trung bình 19 triệu VNĐ/m² (đã gồm VAT)
Chung cư NHS Trung Văn Hà Nội Theo bảng giá phê duyệt dự án
Chung cư XP Homes Hà Nội 24 – 31,6 triệu VNĐ/m²
Khu đất Lạng Giang Bắc Giang 2,5 – 20 triệu VNĐ/m²
Khu đất Yên Dũng Bắc Giang 3,5 – 15 triệu VNĐ/m²
Khu đất Nông Cống Thanh Hóa 1 – 19 triệu VNĐ/m²
Khu đất Triệu Sơn (Vân Sơn 1) Thanh Hóa 2 – 12 triệu VNĐ/m²
  • Chính sách giá và thanh toán: Chủ đầu tư áp dụng chiến lược giá thâm nhập. Chính sách thanh toán gồm 3 phương thức: (1) Thanh toán sớm (hưởng chiết khấu cao, gồm 9 đợt: 3 đợt bên chuyển nhượng, 6 đợt chủ đầu tư); (2) Thanh toán tiến độ chuẩn (10 đợt: 3 đợt bên chuyển nhượng, 7 đợt chủ đầu tư); (3) Thanh toán hỗ trợ lãi suất (vay ngân hàng lãi suất 0% trong 1 năm, đóng trước 1/3 giá trị, gồm 10 đợt).
  • Xúc tiến và hỗ trợ bán hàng: Triển khai đa kênh qua mạng xã hội, cổng thông tin batdongsan.com, hệ thống Fanpage, chạy quảng cáo Google Ads, Facebook Ads kết hợp đội ngũ Telemarketing hỗ trợ 24/7.

Chương 3. Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS

Chương 3 trình bày định hướng phát triển chung và đề xuất 5 nhóm giải pháp hoàn thiện hoạt động bán hàng:

  • Định hướng phát triển: Tiếp tục giữ vững phân khúc bất động sản tầm trung, củng cố vị thế đơn vị phân phối uy tín tại miền Bắc, đẩy mạnh bán hàng đa kênh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
  • Các giải pháp cụ thể đề xuất:
    • Hoàn thiện chính sách bán hàng: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm phù hợp khả năng tài chính của từng nhóm khách hàng; linh hoạt các gói chiết khấu thanh toán; nâng cấp hệ thống CRM để tối ưu hóa quy trình chăm sóc khách hàng trước, trong và sau khi ký hợp đồng chuyển nhượng.
    • Hoàn thiện quy trình bán hàng: Chuẩn hóa tài liệu bán hàng theo khung 5W1H; đào tạo nhân viên tập trung vào việc tư vấn giải pháp tài chính thay vì chỉ mô tả đặc tính sản phẩm; rút ngắn thời gian xử lý thủ tục đặt cọc và thẩm định pháp lý hợp đồng.
    • Hoàn thiện tổ chức lực lượng bán hàng: Tái cơ cấu mô hình quản lý theo hướng kết hợp giữa khu vực địa lý và danh mục sản phẩm nhằm giảm thiểu tình trạng chồng chéo tệp khách hàng giữa các nhóm kinh doanh.
    • Hoàn thiện chính sách đãi ngộ: Kết hợp linh hoạt giữa lương cứng ổn định theo thời gian và tỷ lệ hoa hồng lũy tiến theo doanh số; bổ sung các gói bảo hiểm, phụ cấp công tác ngoại tỉnh (Bắc Giang, Thanh Hóa) và chương trình khen thưởng định kỳ.
    • Hoàn thiện hoạt động đánh giá bán hàng: Thiết lập bộ chỉ số KPI chi tiết bao gồm cả chỉ tiêu kết quả (doanh số, số lượng hợp đồng chốt) và chỉ tiêu hành vi (tỷ lệ chuyển đổi dữ liệu cuộc gọi, mức độ hài lòng của khách hàng).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực bức tranh kinh doanh và thực trạng hoạt động bán hàng của BICA HOLDINGS giai đoạn 2020 – 2022 thông qua các kết quả cụ thể:

  • Dữ liệu thực tế: Năm 2022, tổng doanh thu của công ty tăng trưởng 35,48%, đạt mức xấp xỉ 90% kế hoạch 500 tỷ VNĐ đề ra. Lợi nhuận sau thuế đạt 54.556 VNĐ (tăng 97,31% so với 2021), chiếm tỷ trọng khoảng 12% trên tổng doanh thu do giá vốn hàng bán ở mức cao (tăng 29,36%).
  • Thực tiễn quản trị: Doanh nghiệp đã sớm hoàn thành mục tiêu 540 nhà đầu tư đồng hành vào tháng 7/2022, mở rộng mạng lưới khách hàng lên hơn 1.000 người tại khu vực phía Bắc và gia tăng quy mô nhân sự bán hàng lên 200 người vào tháng 8/2022.
  • Đóng góp của nghiên cứu: Khóa luận đã hệ thống hóa các đặc điểm bán hàng bất động sản tầm trung (chung cư ven đô và đất nền khu công nghiệp tỉnh lẻ), đồng thời chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa chính sách bán hàng của doanh nghiệp phân phối với chính sách của các chủ đầu tư dự án. Hệ thống 5 nhóm giải pháp được xây dựng bám sát thực trạng tài chính và cơ cấu nhân sự của BICA HOLDINGS.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế nghiên cứu: Đề tài giới hạn phạm vi khảo sát số liệu trong giai đoạn 2020 – 2022 tại một doanh nghiệp cụ thể (BICA HOLDINGS), tập trung chủ yếu vào thị trường Hà Nội, Bắc Giang và Thanh Hóa. Các phân tích về chính sách giá và tiến độ thanh toán phụ thuộc trực tiếp vào các điều khoản quy định từ phía chủ đầu tư dự án.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu hoạt động bán hàng bất động sản trong các chu kỳ thị trường mới; đánh giá sâu hơn tác động của các công cụ chuyển đổi số (PropTech) và mô hình bán hàng tự động đối với hiệu suất của lực lượng bán hàng cá nhân.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Marketing và Quản trị kinh doanh: Cung cấp ví dụ thực tế về việc áp dụng quy trình bán hàng 7 bước của Dubinsky và mô hình phân chia lực lượng bán hàng vào lĩnh vực bất động sản.
  • Người nghiên cứu và nhà quản trị bán hàng bất động sản: Tham khảo phương pháp phân tích cơ cấu chi phí, đơn giá các dự án thực tế tại thị trường ven đô/tỉnh lẻ và cách thiết kế chính sách thanh toán kết hợp ngân hàng (hỗ trợ lãi suất 0%).

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu sản phẩm kinh doanh của BICA HOLDINGS gồm những loại hình nào và phân bố ở đâu?
Danh mục sản phẩm của công ty tập trung vào hai dòng chính: căn hộ chung cư tại Hà Nội (FLC Đại Mỗ, NHS Trung Văn, XP Homes) và đất nền ven khu công nghiệp tại các tỉnh Bắc Giang (Lạng Giang, Yên Dũng), Thanh Hóa (Nông Cống, Triệu Sơn - Vân Sơn 1).

2. BICA HOLDINGS áp dụng hình thức bán hàng chủ đạo nào và lý do lựa chọn?
Công ty áp dụng hình thức bán hàng trực tiếp (Direct Sales) qua đội ngũ chuyên viên kinh doanh nội bộ (tiếp cận qua điện thoại, Internet và gặp mặt trực tiếp). Công ty không sử dụng các sàn giao dịch trung gian nhằm đảm bảo kiểm soát chất lượng nghiệp vụ, giữ gìn uy tín thương hiệu và duy trì sự thấu hiểu xuyên suốt với khách hàng.

3. Khách hàng mua bất động sản tại BICA HOLDINGS có thể lựa chọn những phương thức thanh toán nào?
Khách hàng có 3 lựa chọn thanh toán: (1) Thanh toán sớm (hưởng mức chiết khấu cao nhất, chia làm 9 đợt); (2) Thanh toán theo tiến độ chuẩn (chia làm 10 đợt); (3) Thanh toán hỗ trợ lãi suất (vay ngân hàng lãi suất 0% trong 12 tháng, chỉ cần đóng trước 1/3 giá trị sản phẩm, chia làm 10 đợt).

4. Kết quả kinh doanh năm 2022 của BICA HOLDINGS đạt được những chỉ số tăng trưởng nổi bật nào?
Tổng doanh thu năm 2022 tăng 35,48% so với năm 2021; lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận trước thuế đều tăng 97,31%; quy mô nhân sự bán hàng đạt khoảng 200 người vào tháng 8/2022 và hoàn thành mục tiêu 540 nhà đầu tư đồng hành vào tháng 7/2022.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Mai Phương Linh đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc làm rõ cơ sở lý luận quản trị bán hàng và phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư BICA HOLDINGS giai đoạn 2020 – 2022. Công trình cung cấp hệ thống số liệu cụ thể về doanh thu, chi phí, danh mục dự án và các chính sách thanh toán bất động sản thực tế. Các giải pháp đề xuất tập trung vào 5 trụ cột then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động bán hàng của doanh nghiệp trong giai đoạn phục hồi kinh tế.