CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II GIÁO TRÌNH THỰC TẬP TỐT NGHIỆP NGHỀ HÀN (Ban hành theo quyết định số 397/QĐ-CĐHHII, ngày 4 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Hàng Hải II) ( Lưu hành nội bộ) TP.HCM, năm 2021 MÔ-ĐUN THỰC TẬP TỐT NGHIỆP Thời gian mô đun: 360 giờ (Lý thuyết: 15 giờ,Thực hành: 345 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí của mô đun: Được bố trí năm thứ ba. - Tính chất : Là mô-đun nâng cao trình độ kỹ năng. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Trình bày được quy trình, kế hoạch và tổ chức trong sản xuất - Thiết kế quy trình công nghệ gia công kết cấu hàn hợp lý.
- Lập kế hoạch sản xuất phù hợp với cơ sở vật chất, mặt bằng, quy mô sản xuất và nhân lực của nhóm tổ sản xuất. - Tổ chức sản xuất đúng quy trình kỹ thuật, đúng kế hoạch đảm bảo chất lượng sản phẩm, năng suất, an toàn lao động. - Sản xuất thử. - Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng.
NỘI DUNG MÔ ĐUN: Bài 1: Nghiên cứu bản vẽ kết cấu hàn. Mục tiêu: - Trình bày đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật của bản vẽ kết cấu hàn. - Xác định chính xác kích thước của các chi tiết hàn, mối hàn. - Vẽ tách đúng hình dạng, kích thước, yêu cầu kỹ thuật của các chi tiết trong kết cấu.
- Có ý thức tự giác nghiên cứu tài liệu. Nội dung: - Đọc và nghiên cứu phân tích bản vẽ. - Xác định kích thước và yêu cầu kỹ thuật. - Vẽ tách các chi tiết.
Đọc và nghiên cứu phân tích bản vẽ. Yêu cầu đọc được một số bản vẽ hàn cơ bản 1 1. Xác định kích thước và yêu cầu kỹ thuật. Vẽ tách các chi tiết.
2 3 Bài 2: Thiết kế quy trình công nghệ hàn. Mục tiêu: - Trình bày được phương pháp thiết kế quy trình công nghệ hàn; - Chọn vật liệu gia công đúng với yêu cầu kỹ thuật của kết cấu; - Chọn phương pháp hàn, phương pháp gia công phôi phù hợp với với quy mô sản xuất và yêu cầu kỹ thuật; - Tính toán khai triển phôi, tính chế độ hàn chính xác; - Chọn đồ gá đảm bảo nguyên tắc, chính xác, thuận tiện, tăng năng suất lao động giá thành hạ; - Thiết kế quy trình công nghệ gia công kết cấu hàn hợp lý; - Tính giá thành sản phẩm tương đối chính xác; - Chọn đúng phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn, sản phẩm hàn; - Vẽ các bản vẽ kết cấu hàn, bản vẽ quy trình công nghệ hàn trên giấy A0 rõ ràng; - Thuyết minh trình bày, đúng nội dung quy định. Nội dung: - Thiết kế quy trình công nghệ và thuyết minh. - Vẽ các bản vẽ chi tiết, bản vẽ kết cấu, bản vẽ quy trình công nghệ - Bảo vệ đồ đồ án công nghệ.
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ QUY TRÌNH HÀN Trong công việc hiện nay, đặc biệt trong ngành hàn để cụ thể hóa một công việc hay để kiểm tra sát hạch tay nghề người thợ người ta xây dự ng nên một văn bản dựa vào đó người thợ biết được nội dung công việc cụ thể và điều kiện cần thiết để thực hiện công việc đó, đó chính là Quy trình hàn. Định nghĩa Quy trình hàn (Welding Procedure Specification) viết tắt là WPS được lập ra bởi kỹ sư hà n sau khi nghiên cứ u các tiêu chuẩn quy phạm, các yêu cầu kỹ thuật của dự án. Đó là văn bả n chính thức miêu tả công việc hàn, cung cấp cho các nhà quản lý về hàn cũng như thợ hàn để cho chất lượng hàn đạt được theo yêu cầu. Theo Hiệp hội Hàn Mỹ American Welding Society (AWS) WPS cung cấp chi tiết các số liệu bắt buộc cho một công việc hàn cụ thể được thực hiện theo một trình tự nhất định bởi người thợ hàn đã qua đào tạo.
Theo Hiệp hội kĩ sư cơ khí Mỹ - American Society of Mechanical Engineers (ASME) WPS như một tài liệu bằng văn bản cung cấp theo hướng điều hành người thợ hàn hoặc hàn để làm cho mối hàn được tạo ra theo đúng quy định với các mã số đã cho trước II. nghĩa quy trình hàn - Hướng dẫn cho thợ hàn các thủ tục đã được chấp nhận - Cung cấp đầy đủ, chi tiết các thông số kỹ thuật cơ bản để thực hiện một công việc hàn - Trình độ cần thiết của người thợ hàn III. Các bƣớc trong một quy trình hàn Mục tiêu: - Nắm được chính xác các bước trong một quy trình hàn - Hiểu rõ các kí hiệu thường dùng trong quy trình hàn 1. Các thông tin chung - Tên công ty, nhà máy, xí nghiệp - Mã số của quy trình hàn ( WPS No) - Số lần sửa đổi (Revision No) - Báo cáo quy trình hàn (Supporting PQR No) - Phương pháp công nghệ hàn (Welding Process): SMAW- Shielded metal arc welding / GMAW- Gas metal arc welding / GTAW- Gas tungsten arc welding / SAW- Submerged arc welding - Phương pháp hàn: tay, cơ khí, bán tự động, tự động (Type: Manual, Mechanical, Semi- Auto, Automatic) - Ngày, tháng, năm lập quy trình hàn (Date) - Người lập (Prepared by) - Quy phạm áp dụng (Applicable code: ASME section IX, AWS D1.
Mối ghép (Joint design use) - Loại mối ghép: Hàn giáp mối/ Hàn gấp mép/ Hàn góc 5 - Hàn có đệm lót hay không? (Backing) N/A - Vật liệu đệm lót là gì? (Backing material) N/A - Chi tiết mối ghép: Góc vát mép, chiều dày của mép sang phanh, khoảng cách giữa hai chi tiết - Chi tiết của mối hàn: Số lớp hàn, chiều cao của mối hàn, số đường hàn ở lớp hàn phủ bề mặt, hàn một mặt hay hàn hai mặt 3. Kim loại gốc (kim loại cơ bản) - Đặc điểm vật liệu - Loại vật liệu hoặc mức độ - Tỉ số chiều dày - Đường kính ống 4. Kim loại hàn - Tiêu chuẩn theo ASME (SFA No) - Loại theo AWS No - Số F.No theo AWS hoặc theo ASME section II Parc C (F No) - Số A.No - Kích cỡ của kim loại hàn (Size of filler metal) - Kim loại điền đầy (Deposited weld metal) - Phạm vi chiều dày của kim loại hàn + Mối hàn giáp mối + Mối hàn góc - Phân loại thuốc hàn - Tên thương mại của kim loại hàn ( Filler metal trade name) - Các thông tin khác 5. Khí bảo vệ - Loại khí (Gas) - Hàm lượng khí - Lưu lượng khí bảo vệ (Litre/min) - Kích cỡ chụp phân phối khí - Có đệm khí phía đối diện? (N/A) 6.
Gia nhiệt sơ bộ - Nhiệt độ gia nhiệt sơ bộ (Preheat Temperature) - Nhiệt độ giữa các lớp hàn (Interpass Temperature) - Phương pháp gia nhiệt trước khi hàn (Preheat Maintenance method) N/A 7. Nhiệt luyện sau khi hàn - Phạm vi nhiệt luyện - Thời gian nhiệt luyện 8.Vị trí hàn - Vị trí của mối hàn giáp mối (Position of Groove) - Vị trí của mối hàn góc (Position of Fillet) - Hướng hàn: từ dưới lên trên hay từ trên xuống dưới Welding progression (Up/Down) 6 9. Các thông số chế độ dòng điện hàn - Dòng điện hàn xoay chiều (AC) hay một chiều (DC) - Kiểu đấu điện cực: đấu cực thuận hay cực nghịch (-EN/EP) - Phạm vi điện áp hàn (Volts) - Phạm vi dòng điện hàn (Ampere) - Điện cực Vonfram: Kích cỡ và loại - Phương pháp di chuyển đầu mút điện cực - Tốc độ cấp dây hàn 10. Các điều kiện kỹ thuật - Dịch chuyển điện cực hàn: Dịch chuyển ngang hay dịch chuyển dọc - Kích cỡ của chụp khí - Phương pháp làm sạch mối ghép và làm sạch giữa các lớp hàn - Biện pháp làm sạch phía đối diện - Tầm với điện cực ( khoảng cách từ đầu bép hàn đến vật hàn) - Hàn một lớp hay hàn nhiều lớp cho mỗi phía - Số điện cực kim loại hàn, que hàn - Tốc độ hàn - Các thông số khác 11.
Bảng thông số quy trình hàn Filler Metal Current Weld Welding (Kim loại hàn) (Hiện hành) Travel layer Volts process Ampe Speed Heat input No. (Điện (Quá Polarity (Dòng (Tốc độ di (Số Class (mm) áp) trình (Cực điện) chuyển) (KJ/mm) lớp (Loại) (Đường (V) hàn) tính) (A) (Cm/min) hàn) kính) 1st 2n d nt h Ghi chú: Các phương pháp công nghệ hàn Phương pháp công nghệ hàn được định nghĩa trong ISO 875 và mã số tra cứ u của chúng khi biểu thị ký hiệu được cho trong ISO 4063, hoặc trong AWS. Ký hiệu: 111 - Hàn hồ quang tay que hàn có thuốc bọc - SMAW 121 - Hàn hồ quang điện cực kim loại dưới lớp thuốc - SAW 131 - Hàn hồ quang điện cực kim loại trong môi trường khí trơ - MIG 7 135 - Hàn hồ quang điện cực kim loại trong môi trường khí hoạt tính - MAG 136 - Hàn hồ quang dây kim loại có lõi thuốc – FCAW 8 141 - Hàn hồ quang điện cực Vonfram trong môi trường khí trơ – TIG B. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ BÁO CÁO QUY TRÌNH HÀN Mục tiêu: - Hiểu được khái niệm về báo cáo quy trình hàn - Biết được các ý nghĩa của báo cáo quy trình hàn.
- Trình bày được các thông số kỹ thuật về báo cáo quy trình hàn (PQR) - Hiểu biết được các bước trong một báo cáo quy trình hàn. Định nghĩa về báo cáo quy trình hàn (PQR) Báo cáo quy trình hàn (Procedure Qualification Record) là một bản ghi các dữ kiện hàn đã dùng để hàn một mẫu thử nghiệm quy trình. PQ R là một bản ghi chép các tham biến đã ghi lại trong quá trình hàn các mẫu thử (như là các tham biến ghi trong bảng QW250 đến bảng QW265 ASME IX- 2010 cho mỗi quá trình tham gia và tất cả các kết quả thủ nghiệm bằng phương pháp phá hủy) PQR cũng bao gồm các kết quả thử nghiệm của các mẫu thử, các tham biến ghi lại thường rơi vào một khoảng nhỏ các tham biến hiện hành sẽ được sử dụng trong hàn sản xuất. nghĩa của báo cáo quy trình hàn - Một tài liệu bằng văn bản ghi lại các kết quả của một mối hàn đã trải qua thử nghiệm và kiểm tra mối hàn.
- Cung cấp tài liệu về tất cả các tham biến thiết yếu và khi cần III. Các bƣớc trong một báo cáo quy trình hàn Mục tiêu: - Nắm được chính xác các bước trong một báo cáo quy trình hàn - Đọc và hiểu rõ các kết quả thử nghiệm sản phẩm 1.