Chương 1: Những vấn để chung của Tâm lý khách du lịch. 27 không chỉ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm du lịch ma còn phụ thuộc vào đặc điểm tâm lý khách du lịch, trình độ chuyên môn và thái độ phục vụ của. những người làm công tác du lịch. Cùng một dịch vụ có thể đáp ứng nhú.
cẩu của nhóm du khách này những lại không đáp ứng nhu cẩu của nhóm. du khách khác. Thậm chí, dịch vụ đó làm hài lòng du khách ở thời điểm này, nhưng lại không thích hợp với họ tại thời điểm khác. Do đỏ, muốn tổ chức các dich vu du lịch được người tiêu dùng chấp nhận, nhà cung ứng dịch vụ.
du lịch cẩn nhận thức được tâm lý du khách, những biến đổi trong tâm lý của họ, tiên đoán trước các tình huống có thể xảy ra để điều chỉnh linh hoạt quá trình phục vụ khách. Tâm lý khách du lịch và hoạt động tham quan du lich Tham quan du lịch là hoạt động đặc trưng nhất của du lịch. Mục đích chính của nó là thoả mãn như cẩu khám phá những điều mới lạ của điểm đến, nhu cẩu vui chơi, giải trí, nhu cầu thưởng thúc cái đẹp, nhu cầu giao lưu trong xã hội toàn cẩu. Tâm lý khách du lịch cung cấp những kiến thức cơ bản giúp cho những người làm công tác trong lĩnh vực du lịch nhận biết được đặc điểm tính cách, nhu cẩu, sở thích cũng như những điều kiêng ky, của từng nhóm du khách thuộc các quốc gia khác nhau.
Nhờ đó hoạt dong hướng dân du lịch đạt hiệu qua cao hơn.3, Các nguyên tắc va phương pháp nghiên cứu Tâm lý khách du lịch 3. Các nguyên tắc nghiên cứu Tâm lý du khách là một chuyên ngành của Tâm lý học vì thế cẩn tuân theo các nguyên tắc cơ bán của nó, đây là những luận điểm có ý nghĩa chỉ đạo đối với quá trình nghiên cứu. * Nguyên tắc quyêt định luận duy tật biện chứng ‘Tam lý học hoạt động khẳng định rằng: Tất cả các hiện tượng tâm lý đều có nguồn gốc là thế giới khách quan, trong đó các yếu tố xã hội đóng một vai trò quan trọng. Mọi tác động bên ngoài đến con người đều phải thông qua “lăng kính chủ quan“ của họ.
Hiệu quả tác động của thể giới khách quan đối với con người và ngược lại không chỉ phụ thuộc vào đặc điểm của đổi tượng tác động mà còn phụ thuộc vào đặc điểm của người chịu sự tác động, hoàn cảnh và phương pháp tác động, 28 GIAO TRINH TAM LY KHACH DU LICH * Nguuôn tắc thống nhất ý thức nà hoạt động Nguyên tắc này khẳng định mỗi quan hệ qua lại giữa tâm lý, ý thức và hoạt động. Hoạt động của người tạo điều kiện để hình thành phát triển tâm lý ý thúc. Đồng thời, ý thức lại chính là yếu tố điều hành hoạt động của con người. Hoạt động du lịch tạo nên những xúc cảm, tình cảm của du khách và ngược lại, chính những ẩn tượng này lại trở thành động lực thúc đấy hành vi tiêu dùng và khám phá của họ, * Nguuên tắc phát triển trong Tâm lý học ‘Tam lý của con người luôn vận động và biển đổi cùng với sự vận động và phát triển của hiện thực khách quan; Do đó phải nghiên cứu tâm lý khách du lịch trong sự vận động của nó.
* Nghiên cứu tâm lý trong mỗi quan hệ giữa các hiện tượng tâm lý tà giữa chúng tới cúc hiện tượng xã hội khác Các hiện tượng tâm lý không tổn tại một cách biệt lập mà có quan hệ chặt chẽ với nhau, chuyên hóa lẫn nhau. Giữa nhận thức, tình cảm, tính cách và các thuộc tính tâm lý khác không những có ảnh hướng chỉ phối lẫn nhau mà còn chịu sự chỉ phối của các hiện tượng xã hội như: kinh tế, chính trị, văn hóa. Quá trình nghiên cứu tâm lý khách du lịch không thể tách rời việc nghiên cứu đặc điểm lich sử, văn hóa, kinh tế, chính trị của xã hội mả họ là thành viên. Các phương pháp nghiên cứu Tâm lý du khách * Phương pháp quan sát Phương pháp quan sát được dùng khá phổ biến trong nghiên cứu tâm lý khách du lịch, Nét tiêu biểu của phương pháp này là nghiên cúu các hiện tượng tâm lý một cách trực tiếp khi chúng diễn ra trong các điểu kiện tự nhiên của hoạt động du lịch.
Người quan sát căn cứ vào những biểu trên nét mặt, cử chỉ, hành vi, cách nói năng. bộc lộ ra bên ngoài để nghiên cứu các đặc điểm tâm lý của khách thế, Giữa hành vi được sát khách quan của con người và những diễn biến tâm lý chủ quan của họ có mỗi liên hệ chặt chẽ với nhau; nhờ vậy khi quan sát hành vi ta có thể đi đến những kết luận hoàn toàn có cơ sở về các quá trình tâm lý tương ứng Chương 1: Những vấn để chung của Tâm lý khách du lịch. 29 Ví dụ: Để nghiên cứu nhu cẩu của khách du lịch, cẩn quan sát xem khách hỏi gì, mua gì, thái độ của họ khi tiêu dùng sản phẩm du lịch. Việc quan sát hành vi của du khách cần được tiến hành có hệ thống trong những điều kiện và thời điểm khác nhau để tìm ra những đặc điểm cơ bản của họ.
Khi quan sát cẩn phải kết hợp những biểu hiện tâm lý qua cử chỉ, nét mặt, ngôn ngũ, hành vi. Nếu chúng có những biểu hiện không thống nhất thì phải sử dụng phương pháp khác để kiểm tra các kết quả đã thu được. * Phương pháp thực nghiệm Thực nghiệm là phương pháp mà trong đó nhà nghiên cứu chủ động, tạo ra tình huổng có khá năng bộc lộ các hiện tượng tâm lý cần nghiên củu. Phương pháp này có ưu điểm rất lớn là nhà nghiên cứu không phải chờ đợi sự kiện xảy ra, do đó rút ngắn được thời gian nghiên cứu; hạn chế được các yếu tố gây rối nhiễu cho quá trình nghiên cứu.
"Ta có thể sử dụng phương pháp này để nghiên cứu thái độ của khách du. lịch trước các chính sách giá cả, chính sách quảng cáo. và phản ứng của họ trước những phương pháp mới được sử dụng trong hoạt động du lịch. Nhà quản lý cũng có thế sử dụng nó để nghiên cúu thái độ của người lao động đối với các chế độ, chính sách mới ban hành.
* Phương pháp đàm thoại Là phương pháp trò chuyện, trao đổi với du khách nhằm nghiên cứu đặc điểm tâm lý thông qua thái độ và các câu trả lời của họ. Ưu điểm của phương pháp này là cho phép ta có thể tìm hiểu những suy nghĩ thẩm kín, các nhu cẩu chưa được bộc lộ và quan điểm của cá nhân vềthế giới. Để đàm thoại mang lại kết quả, ta cần tìm hiểu trước về đối tượng để tránh các câu hỏi không phù họp hoặc liên quan đến những điểu kiêng ky của khách. Những câu hỏi được đặt ra phải rõ ràng, dễ tế nhị, phù hợp.
với lứa tuổi, giới tính, và đặc điểm dân tộc của họ. Để quá trình nói chuyện n ra một cách tự nhiên thân mật, không có tính chất tra xét cẩn chọn thời điểm và không gian thích hợp với buổi nói chuyện. 30 GIAO TRINH TAM LY KHACH DU LICH * Phương pháp điểu tra viết Trong phương pháp này, người nghiên cứu đưa ra một hệ thống các câu hỏi được in sẵn trong phiếu điểu tra để tìm hiểuđặc điểm tâm lý thông qua những câu trả lời của đổi tượng được lựa chọn để nghiên cứu. Ưu điểm chung của phương pháp điểu tra là trong một khoảng thời gian ngắn có thế nghiên cứu số lượng khách thể lớn; Có khả năng khai thác về nhiều nội dung theo những nhóm câu hỏi trong phiếu điểu tra, Một phiếu điểu tra, thường bao gồm các phần sau: + Phẩn mở đầu: - Tên và địa chỉ của chủ thể nghiên cứu.
- Loi chao và giới thiệu mục đích nghiên cau, + Phẩn nội dung; ~ Hướng dẫn cách trả lời. ~ Hệ thống các câu hỏi đóng và câu hỏi mở. ~ Thông tin về đổi tượng được nghiên cứu (tên, tuổi, nghề nghiệp, quốc tịch, giới tính, địa chỉ liên hệ. Để tiến hành điều tra viết, có nhiều cách khác nhau.
Dưới đây là một số phương pháp được sử dụng trong tâm lý học kinh tết + Phương pháp gián xác lập "Quy chế xã hội" của một sản phẩm (Carlsson, Thụy Điển) Phương pháp này ghép các nhóm khách khác nhau với các sản phẩm. tiêu thụ lại với nhau. Chẳng hạn, nhà nghiên cứu có thể để nghị các hướng dẫn viên trả lời vẽ sự lựa chọn các lo n phẩm khác nhau như khách sạn, loại hình nghệ thuật, thức ăn và đổ uống của các nhóm du khách khác nhau và lý do ho chon các sản phẩm đó. + Ðo sở thích của người tiêu dùng bằng phương pháp các tổng bất biến (F.
Olander, Thuy Dién) Chương 1: Những vấn để chung của Tâm lý khách du lịch. 31 Nhà nghiên cứu yêu cẩu du khách đánh giá các sản phẩm, loại hình du lịch hoặc địa danh mà họ đã đến tham quan. Họ có 100 điểm để đánh giá sự ưa thích của mình đổi với mỗi cặp được ghép đôi với nhau. Chẳng hạn, một trong những cặp đó gồm có Hạ Long và Sa Pa, họ có thể ghỉ 60 điểm cho Hạ Long và 40 điểm cho Sa Pa.
Tương tự, với 2 món phở bò và bánh cuốn, họ có. thể ghi 70 điểm cho phở bò và 30 điểm cho bánh cuốn. Qua đó, có thể nhận thấy các sản phẩm du lịch được ưa thích đến mức độ nào. Một cách hỏi khác: Nếu quý khách có 100 USD để chỉ tiêu bằng cách phân chia số tiển đó cho sản phẩm A và B, quý khách sẽ chỉ bao nhiêu cho sản phẩm A và sản phẩm B? Sử dụng phương pháp này ta thu được nhiều thông tin hơn và có thể phân biệt được sự khác nhau rất nhỏ giữa các kích thích.
+ Phương pháp điển câu trả lời (E. Olauder) Có thể phối hợp phương pháp này với phương pháp dùng nhiều sự lựa chọn. Nghĩa là phối họp các câu hỏi đóng và câu hỏi mở (xem lại phan Tam lý học đại cương). Người ta sử dụng phương pháp thổng kê để phân tích các tai được trong quá trình nghiên cứu.
Các kết luận có cơ sở thống kê chỉ có thể tiến hành được khi có đủ số lượng cẩn thiết và đảm bảo tính đổng nhất của các tài liệu thu được.