Chương 1- Xây dựng kế hoạch trong nhà trường phổ thông - Xác định tầm nhìn và sứ mệnh của nhà trường: tầm nhìn là cái nhìn xa khá hiện thực và lôi cuốn về tương lai của nhà trường. Sứ mệnh là tuyên bố các quan điểm cơ bản, lý do tồn tại của nhà trường, giới hạn nhiệm vụ và chức năng trong phạm vi tương đối tổng quát - Mục tiêu chung: được xác định dựa trên sứ mạng và những kết quả phân tích theo những định hướng tăng cường phạm vi, nâng cao hiệu quả, đa dạng hoá các loạt hình hoạt động. Mục tiêu của nhà trường được xác định ở nhiều cấp độ và trên nhiều mặt: + Số lượng và chất lượng học sinh tốt nghiệp. + Phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội và khoa học-công nghệ.
Mục tiêu tăng trưởng của nhà trường được coi như một phương tiện để đạt mục tiêu phát triển nhân cách và các mục tiêu xã hội khác. - Các giải pháp chính: Đây chính là cách thức để đạt được các mục tiêu chung trên cơ sở khai thác tối đa mặt mạnh của nhà trường, tận dụng cơ hội bên ngoài và hạn chế ảnh hưởng của những mặt yếu cũng như giảm thiểu tác động của thách thức bên ngoài. Các giải pháp thường được xây dựng theo các mặt hoạt động của nhà trường cũng như các điều kiện thực hiện các chức năng xã hội đó. - Các chương trình và đề án: Là hàng loạt các hoạt động cụ thể được tiến hành để đạt được các mục tiêu đã đề ra, nhằm hiện thực hoá các định hướng và thực hiện các giải pháp trong một cơ cấu tổ chức và nguồn lực được phân bổ cụ thể.
- Dự toán tài chính sơ bộ: dự toán tài chính cho từng mặt, từng chương trình, dự án và cho toàn bộ kế hoạch. - Phần tổng hợp: Là những đánh giá khả thi, kiểm tra tính lô gích của toàn bộ định hướng cũng như các chương trình hoạt động, ghi nhận quyết tâm của lãnh đạo nhà trường về việc thực thi kế hoạch 5 năm, những dự định thay đổi cơ cấu tổ chức trước mắt và kế hoạch thực hiện bản kế hoạch 5 năm. * Kế hoạch năm học. Kế hoạch này đi sâu vào các mặt dạy-học và giáo dục cùng các biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo phù hợp với các chủ trương chỉ đạo hằng năm của Bộ.
Tuy nhiên, để thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch năm học, nó cần được cụ thể hoá thành các kế hoạch tháng, tuần; kế hoạch một số hoạt động chính (dạy và học trên lớp; tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; lao động sản xuất – hướng nghiệp; công tác chủ nhiệm .) và theo phạm vi trách nhiệm, mỗi đơn vị, mỗi cá nhân (kể cả hiệu trưởng) cần phải có kế hoạch của mình. Thực chất đây là sự cụ thể hoá, là sự phân công thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch của nhà trường. Chú ý : - Trước đây, kế hoạch dài hạn 5 năm của các trường chỉ chú ý xây dựng kế hoạch phát triển (gồm các chỉ tiêu phát triển và điều kiện). Còn đối với kế hoạch năm học, có hai bản kế hoạch riêng biệt : kế hoạch phát triển (chỉ tiêu phát triển và điều kiện), kế hoạch chất lượng.
Hai loại kế hoạch này khác xa nhau về thời gian. - Từ năm 1985-1986, theo chỉ đạo của Bộ, trong bản kế hoạch vừa nêu chỉ tiêu phát triển, chỉ tiêu điều kiện, các biện pháp nâng cao chất lượng. Bản kế hoạch bao 14 Chương 1- Xây dựng kế hoạch trong nhà trường phổ thông gồm định hướng và chỉ tiêu phát triển, chỉ tiêu điều kiện, cũng như các biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục các ngành, cấp học. Anh chị suy nghĩ gì khi thấy ở trường A có 12 loại kế hoạch nhưng ở trường B chỉ có 7 loại kế hoạch? Trường A quá nhiều kế hoạch hay trường B thiếu kế hoạch? 2.
Thời gian và công sức của nhà quản lý đầu tư cho việc xây dựng kế hoạch dài hạn thay đổi thế nào theo các cấp quản lý? 3. Nội dung kế hoạch năm học Không thể đưa ra mẫu kế hoạch chung một cách chi tiết. Nội dung kế hoạch năm học phụ thuộc vào các mục tiêu của nhà trường trong năm học đó và các nhiệm vụ để thực hiện các mục tiêu đó. Để xác định nội dung kế hoạch năm học cần căn cứ vào bản chất, nhiệm vụ, các nguyên tắc.
xây dựng kế hoạch. Sau đây là một vài yêu cầu: -Thể hiện nhiệm vụ năm học của ngành, kế hoạch phát triển giáo dục của địa phương và phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tế nhà trường. -Thể hiện tính toàn diện, cân đối của các nhiệm vụ; nêu rõ nhiệm vụ trọng tâm; cân đối giữa nhu cầu và khả năng, nội dung và biện pháp. -Biện pháp phong phú, hệ thống, tích cực, cụ thể, thiết thực.
-Thể hiện quyết tâm cao của tập thể sư phạm. -Trình bày rõ ràng, cụ thể (tuỳ thuộc từng cấp). Một số phương án xây dựng kế hoạch năm học trong trường phổ thông Phương án 1 Các căn cứ xây dựng kế hoạch và bối cảnh năm học. Đặc điểm tình hình nhà trường - Về năm học trước: phân tích, đánh giá các kết quả đạt được và chưa đạt được.
Nêu rõ các nguyên nhân của những thành công và thất bại. - Về năm học mới: nêu rõ tình hình nhà trường đầu năm học về quy mô trường lớp; đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên về các mặt số lượng, chất lượng, cơ cấu so với yêu cầu; học sinh (số lượng, chất lượng, đạo đức …); các điều kiện vật chất; các lực lượng giáo dục (chính quyền địa phương, các ngành, các giới …) cần phối hợp; môi trường xung quanh có ảnh hưởng. - Nhận định chung về đặc điểm, tình hình, thuận lợi, khó khăn; mặt mạnh, mặt yếu; thời cơ, thách thức của nhà trường, những vấn đề nhà trường cần quan tâm trong năm học mới. Mục tiêu và nhiệm vụ năm học 1.
Mục tiêu Nêu bật được những kết quả cần đạt được về các hoạt động giáo dục, các điều kiện cần xây dựng … 15 Chương 1- Xây dựng kế hoạch trong nhà trường phổ thông 2. Nhiệm vụ và biện pháp cụ thể Mỗi nhiệm vụ cụ thể được trình bày gồm hai ý: yêu cầu (chỉ tiêu ), biện pháp. Thực hiện phổ cập giáo dục trong cộng đồng dân cư; phát triển số lượng; duy trì sĩ số, chống lưu, ban bỏ học -Thực hiện chỉ tiêu, số lượng học sinh. -Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục.
-Hiệu quả đào tạo. -Thực hiện quy chế tuyển sinh và quy định mở trường, lớp ngoài công xây dựng. Bảo đảm chất lượng của quá trình giảng dạy-giáo dục; thực hiện mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường - Hoạt động và chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh. (những yêu cầu cần nhấn mạnh, những vấn đề cần phấn đấu để có sự chuyển biến rõ rệt; những biểu hiện tiêu cực về đạo đức, tác phong của học sinh cần hạn chế hay chấm dứt…) - Hoạt động và chất lượng giảng dạy, học tập các môn văn hoá (trung tạo sự chuyển biến rõ về chất lượng ở những môn nào, mặt nào, khối lớp nào? Tỷ lệ lên lớp, lưu ban …) - Hoạt động và chất lượng các hoạt động giáo dục khác.
Đảm bảo những yêu cầu cơ bản gì đối với học sinh về các mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ lao động. Mức và chỉ tiêu phấn đấu về rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh đối với học sinh từng khối lớp. Những yêu cầu cần chuyển biến về việc khắc phục những thói quen xấu, giảm tỷ lệ học sinh mắc các bệnh phổ biến. Xây dựng tập thể sư phạm vững mạnh - Phân công, sử dụng đội ngũ, trong đó có đội ngũ cán bộ, giáo viên cốt cán.
- Xây dựng đội ngũ đủ về số lượng, đảm bảo về tư tưởng và trình độ, đồng bộ về cơ cấu. - Xây dựng phong cách của người giáo viên, tập thể sư phạm. - Nâng cao đời sống giáo viên, tạo điều kiện cho đội ngũ yên tâm làm việc. Xây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật Phòng học, phòng làm việc và phòng chức năng; thiết bị trong phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, thực hành, tình hình trang bị và sử dụng máy vi tính, việc kết nối mạng internet và khai thác sử dụng; Sân chơi, bãi tập, bể bơi, dụng cụ thể dục thể thao, khu vệ sinh, khu để xe, khu vực bán trú (nếu có).; Diện tích khuôn viên và thủ tục pháp lý về quyền sử dụng đất; Cảnh quan trường học: cổng trường, tường rào, vườn hoa, cây xanh, vệ sinh học đường, công trình cấp thoát nước và môi trường sư phạm.; Kinh phí dành cho hoạt động giảng dạy, giáo dục.
Xây dựng môi trường giáo dục thống nhất. Cải tiến quản lý nhà trường 16 Chương 1- Xây dựng kế hoạch trong nhà trường phổ thông - Xây dựng kế hoạch, kiểm tra nội bộ, thông tin. - Quản lý giáo viên, nhân viên. - Quản lý hành chính, tài chính, tài sản của trường.
- Thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường. Xã hội hoá giáo dục. - Quản lý và tổ chức giáo dục học sinh. Nhiệm vụ khác 3.
Một số chỉ tiêu thi đua (các chỉ tiêu chính) C. Chương trình công tác Chương trình công tác hàng tháng được xác định trên cơ sở những mục tiêu, nhiệm vụ và các biện pháp đã xác định ở trên và kế hoạch chỉ đạo của cấp trên trong tháng đó cũng như tình hình thực tế của nhà trường. Hình thức trình bày chương trình công tác có thể như sau: Tháng Trọng tâm Các công Bộ phận Bộ phận Bộ phận Ghi chú việc chính thực hiện chuẩn bị điều kiểm tra (điều kiện chỉnh) 9 - Ổn định 1. kế hoạch 10 Phương án 2 Các căn cứ xây dựng kế hoạch và bối cảnh năm học.
Đặc điểm tình hình nhà trường B. Mục tiêu kế hoạch năm học 1. Mục tiêu chung 2. Mục tiêu cụ thể (trong mỗi mục tiêu cụ thể chỉ trình bày phần yêu cầu (chỉ tiêu) a.
Thực hiện phổ cập giáo dục trong cộng đồng dân cư; phát triển số lượng; duy trì sĩ số, chống lưu, ban bỏ học b. Bảo đảm chất lượng của quá trình giảng dạy-giáo dục; thực hiện mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường - Hoạt động và chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh. - Hoạt động và chất lượng giảng dạy, học tập các môn văn hoá - Hoạt động và chất lượng các hoạt động giáo dục khác.