Giáo Trình Luật Thương Mại Nghề Kinh Doanh Thương Mại Cao Đẳng Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp

Giáo trình luật thương mại cho sinh viên cao đẳng nghề kinh doanh thương mại tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, cung cấp kiến thức chuyên sâu.

• Tác giả: Lê Thị Thùy Trang
• Trường học: Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Giáo trình Luật Thương Mại Cao Đẳng Đồng Tháp
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LUẬT THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm luật thương mại
• 1.2. Những nội dung cơ bản của luật thương mại
• 1.3. Đối tượng điều chỉnh
• 1.4. Phương pháp điều chỉnh
• 1.5. Chủ thể của luật thương mại
• 1.6. Nguồn của Luật thương mại
• 1.7. Vai trò của luật thương mại trong nền kinh tế thị trường
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT VỀ CÁC LOẠI HÌNH KINH DOANH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Pháp luật về đầu tư
• 2.2. Khái niệm và phân loại về đầu tư
• 2.3. Hình thức đầu tư
• 2.4. Thủ tục đầu tư
• 2.5. Quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư (tại VN)
• 2.6. Lĩnh vực đầu tư
• 2.7. Pháp luật về công ty. Các loại công ty theo luật hiện hành
• 2.8. Pháp luật về doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh
• 2.8.1. Pháp luật về doanh nghiệp tư nhân
• 2.8.2. Pháp luật về hộ kinh doanh
• 2.8.3. Cá nhân kinh doanh không phải đăng ký kinh doanh
• 2.9. Pháp luật về hợp tác xã
• 2.9.1. Quy chế thành lập, tổ chức
• 2.9.2. Quy chế pháp lý về xã viên (thành viên) hợp tác xã
• 2.9.3. Quy chế pháp lý về tài sản và tài chính HTX
• 3. CHƯƠNG 3: LUẬT PHÁ SẢN
• 3.1. Doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản
• 3.2. Phá sản – thủ tục phục hồi doanh nghiệp hoặc thanh lý nợ đặc biệt
• 3.3. Phân loại phá sản
• 3.4. Luật phá sản
• 3.5. Nội dung cơ bản của luật phá sản. Thủ tục phá sản doanh nghiệp, Hợp tác xã
• 4. CHƯƠNG 4: PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TRONG KINH DOANH
• 4.1. Một số vấn đề chung về hợp đồng dân sự
• 4.2. Khái niệm, đặc điểm, phân loại hợp đồng dân sự
• 4.3. Hình thức của hợp đồng dân sự
• 4.4. Đề nghị giao kết hợp đồng
• 4.5. Thực hiện hợp đồng dân sự
• 4.6. Trách nhiệm pháp lý (trách nhiệm dân sự) do vi phạm hợp đồng dân sự
• 4.7. Một số vấn đề riêng về hợp đồng thương mại
• 4.8. Khái niệm, phân loại hợp đồng thương mại
• 4.9. Một số vấn đề khác của hợp đồng thương mại
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ HỢP ĐỒNG THÔNG DỤNG TRONG KINH DOANH
• 5.1. Hợp đồng mua bán hàng hoá
• 5.2. Chủ thể của hợp đồng mua bán hàng hoá
• 5.3. Ký kết hợp đồng mua bán hàng hoá
• 5.4. Hợp đồng đại lý
• 5.5. Các hình thức đại lý
• 5.6. Hợp đồng đại lý
• 5.7. Quyền và nghĩa vụ các bên trong hợp đồng đại lý
• 5.8. Hợp đồng đấu giá và đấu thầu hàng hoá
• 5.9. Đấu giá hàng hoá
• 5.10. Đấu thầu hàng hoá
• 5.11. Quy định của pháp luật về quảng cáo, khuyến mãi
• 5.12. Quy định của pháp luật về nhượng quyền thương mại
• 6. CHƯƠNG 6: PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH
• 6.1. Khái quát về cạnh tranh và pháp luật cạnh tranh
• 6.2. Khái niệm cạnh tranh
• 6.3. Những đặc trưng cơ bản của cạnh tranh
• 6.4. Pháp luật về cạnh tranh
• 6.5. Pháp luật về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 6.5.1. Chỉ dẫn gây nhầm lẫn
• 6.5.2. Về hình thức thể hiện
• 6.5.3. Hành vi chỉ dẫn gây nhầm lẫn với doanh nghiệp khác luôn mang bản chất bóc lột
• 6.5.4. Hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh
• 6.5.5. Ép buộc trong kinh doanh
• 6.5.6. Gièm pha doanh nghiệp khác
• 6.5.7. Hành vi gây rối hoạt động kinh doanh của người khác
• 6.5.8. Hành vi quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh
• 6.5.8.1. So sánh trực tiếp hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác
• 6.5.8.2. Bắt chước sản phẩm quảng cáo để gây nhầm lẫn cho khách hàng
• 6.5.8.3. Quảng cáo đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng
• 6.6. Tố tụng cạnh tranh
• 7. CHƯƠNG 7: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH THƯƠNG MẠI TẠI TOÀ ÁN
• 7.1. Giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại toà án
• 7.2. Cơ cấu tổ chức của toà án nhân dân các cấp
• 7.3. Các chủ thể trong tố tụng kinh doanh, thương mại
• 7.4. Thẩm quyền giải quyết
• 7.5. Thủ tục giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại toà
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Luật Thương Mại Cao Đẳng Đồng Tháp

Giáo trình Luật Thương Mại tại Cao Đẳng Đồng Tháp được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về pháp luật thương mại cho sinh viên ngành Kinh doanh thương mại. Nội dung giáo trình không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các quy định pháp lý mà còn trang bị kỹ năng cần thiết để áp dụng vào thực tiễn kinh doanh. Với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, việc nắm vững luật thương mại trở nên cực kỳ quan trọng.

1.1. Khái niệm và vai trò của Luật Thương Mại

Luật Thương Mại là tổng thể các quy định pháp lý điều chỉnh các hoạt động thương mại giữa các thương nhân. Vai trò của luật thương mại không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên mà còn tạo ra môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch.

1.2. Nội dung cơ bản của Giáo Trình Luật Thương Mại

Giáo trình bao gồm các chương trình học về khái niệm, đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh và các quy định cụ thể liên quan đến hoạt động thương mại. Nội dung này giúp sinh viên nắm vững kiến thức cần thiết để hoạt động trong lĩnh vực thương mại.

II. Những thách thức trong việc áp dụng Luật Thương Mại

Việc áp dụng Luật Thương Mại trong thực tiễn gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường phải đối mặt với sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật, cũng như sự cạnh tranh khốc liệt trong thị trường. Điều này đòi hỏi các thương nhân phải có kiến thức vững vàng và khả năng thích ứng nhanh chóng.

2.1. Sự thay đổi của quy định pháp luật

Quy định pháp luật về thương mại thường xuyên thay đổi, điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc cập nhật và tuân thủ. Do đó, việc theo dõi và nắm bắt thông tin là rất cần thiết.

2.2. Cạnh tranh trong thị trường

Sự cạnh tranh ngày càng gia tăng trong lĩnh vực thương mại yêu cầu các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến và đổi mới để tồn tại và phát triển. Điều này đặt ra áp lực lớn cho các thương nhân trong việc áp dụng luật thương mại một cách hiệu quả.

III. Phương pháp giảng dạy Luật Thương Mại hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Luật Thương Mại, các phương pháp giảng dạy hiện đại cần được áp dụng. Việc kết hợp lý thuyết với thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật và cách áp dụng chúng trong thực tế.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Việc tổ chức các buổi thực hành, thảo luận nhóm và mô phỏng tình huống thực tế sẽ giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng giải quyết vấn đề.

3.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng sinh động và hấp dẫn hơn. Việc sử dụng các phần mềm mô phỏng và các công cụ trực tuyến sẽ giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về luật thương mại.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Luật Thương Mại trong doanh nghiệp

Luật Thương Mại không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rất quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tránh được các rủi ro pháp lý.

4.1. Quyền và nghĩa vụ của thương nhân

Thương nhân có quyền và nghĩa vụ rõ ràng trong các giao dịch thương mại. Việc nắm vững các quyền lợi và nghĩa vụ này sẽ giúp thương nhân bảo vệ quyền lợi của mình trong các giao dịch.

4.2. Giải quyết tranh chấp thương mại

Luật Thương Mại quy định rõ các phương thức giải quyết tranh chấp thương mại, từ thương lượng, hòa giải đến kiện tụng. Việc hiểu rõ quy trình này sẽ giúp doanh nghiệp xử lý các tranh chấp một cách hiệu quả.

V. Kết luận về tương lai của Luật Thương Mại

Luật Thương Mại sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường. Việc cập nhật và hoàn thiện các quy định pháp luật là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và bảo vệ quyền lợi của các thương nhân.

5.1. Xu hướng phát triển của Luật Thương Mại

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Luật Thương Mại sẽ cần phải điều chỉnh để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo Luật Thương Mại

Đào tạo về Luật Thương Mại sẽ giúp sinh viên trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực thương mại, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH LUẬT THƯƠNG MẠI (TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG – NGÀNH KINH DOANH THƯƠNG MẠI)

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Luật Thương mại do Thạc sĩ Lê Thị Thùy Trang làm chủ biên, được Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp tổ chức biên soạn và ban hành kèm theo Quyết định số 161/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 15 tháng 6 năm 2018 của Hiệu trưởng nhà trường, hoàn thiện xuất bản vào năm 2020.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, Luật Thương mại (Mã môn học: MH) là học phần kiến thức cơ sở bắt buộc thuộc chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, ngành Kinh doanh Thương mại. Môn học được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các học phần thuộc khối kiến thức đại cương. Thời lượng thực hiện môn học được thiết kế chuẩn hóa trong 40 giờ đào tạo, bao gồm 20 giờ giảng dạy lý thuyết, 18 giờ thực hành và thảo luận tình huống, cùng 02 giờ kiểm tra định kỳ.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Cung cấp hệ thống lý luận và quy định pháp luật thực định về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại; quy chế thành lập, tổ chức quản lý, phá sản doanh nghiệp và hợp tác xã; các loại hành vi vi phạm pháp luật kinh doanh thương mại và trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp tại Tòa án nhân dân.
• Về kỹ năng: Người học hình thành năng lực soạn thảo văn bản hợp đồng thương mại đúng chuẩn mực pháp lý; vận dụng các văn bản quy phạm pháp luật vào công tác quản trị kinh doanh; nhận diện hành vi cạnh tranh không lành mạnh; đề xuất căn cứ áp dụng chế tài thương mại thích hợp và tham gia giải quyết tranh chấp phát sinh trong thực tiễn.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Xây dựng ý thức tuân thủ pháp luật thương mại, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch, hình thành thái độ học tập và làm việc chuẩn mực.

Cấu trúc giáo trình gồm 7 chương chuyên đề được triển khai theo hướng tiếp cận logic pháp lý: từ việc xây dựng nền tảng lý thuyết tổng quan về luật thương mại, đi sâu vào quy chế pháp lý của từng loại hình chủ thể kinh doanh, chế định phá sản, kỹ thuật giao kết và thực hiện hợp đồng, kiểm soát hành vi cạnh tranh, đến cơ chế tài phán giải quyết tranh chấp tại Tòa án.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 7 chương với khối lượng kiến thức phân bổ có hệ thống:

[Chương 1: Tổng quan Luật Thương mại]
[Chương 2: Pháp luật về các loại hình kinh doanh]
[Chương 3: Luật Phá sản]
[Chương 4 & 5: Pháp luật về Hợp đồng & Các hợp đồng thông dụng]
[Chương 6: Pháp luật về Cạnh tranh]
[Chương 7: Giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại tại Tòa án]

• Chương 1: Tổng quan về Luật Thương mại: Trình bày khái niệm hoạt động thương mại theo Khoản 1 Điều 3 Luật Thương mại năm 2005 (bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động sinh lợi khác); xác định đối tượng điều chỉnh (quan hệ giữa các thương nhân và quan hệ giữa cơ quan quản lý nhà nước với thương nhân); phân tích phương pháp điều chỉnh (phương pháp mệnh lệnh và phương pháp thỏa thuận); phân loại chủ thể thương mại; xác định hệ thống nguồn luật (Hiến pháp năm 2013, Luật Thương mại 2005, Bộ luật Dân sự 2015, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, tập quán thương mại quốc tế, điều ước quốc tế).
• Chương 2: Pháp luật về các loại hình kinh doanh ở Việt Nam hiện nay: Phân tích pháp luật về đầu tư theo Luật Đầu tư năm 2014 và Nghị định số 118/2015/NĐ-CP (hình thức đầu tư trực tiếp/gián tiếp, thành lập tổ chức kinh tế, góp vốn, hợp đồng PPP, hợp đồng BCC; 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Điều 7; thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo Điều 36); chế chế pháp lý các loại hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2020 (Công ty TNHH một thành viên, Công ty TNHH hai thành viên trở lên, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân theo Điều 188); quy định về hộ kinh doanh cá thể theo Nghị định số 78/2015/NĐ-CP và Thông tư số 92/2015/TT-BTC; quy trình thành lập và cơ cấu quản lý hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã năm 2012 và Thông tư số 03/2014/TT-BKHĐT.
• Chương 3: Luật Phá sản: Quy định điều kiện doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán theo Luật Phá sản năm 2014; nhiệm vụ của Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản; quy trình lập danh sách chủ nợ, người mắc nợ; điều kiện hợp lệ của Hội nghị chủ nợ theo Điều 79 (đại diện ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm); xây dựng phương án phục hồi kinh doanh (thời hạn tối đa không quá 03 năm); thủ tục tuyên bố phá sản thông thường và thủ tục rút gọn.
• Chương 4: Pháp luật về hợp đồng trong kinh doanh: Tiếp cận hợp đồng từ Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015; phân loại 6 loại hợp đồng chủ yếu theo Điều 402; hình thức hợp đồng (lời nói, văn bản, hành vi cụ thể, giao dịch điện tử); quy định bắt buộc công chứng, chứng thực theo Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013; quy trình giao kết hợp đồng qua hai giai đoạn: đề nghị giao kết (Điều 386) và chấp nhận giao kết (Điều 393).
• Chương 5: Một số hợp đồng thông dụng trong kinh doanh: Khảo sát chi tiết cấu trúc pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa, hợp đồng đại lý thương mại, hoạt động đấu giá và đấu thầu hàng hóa, quy định pháp luật về khuyến mại, quảng cáo thương mại và nhượng quyền thương mại.
• Chương 6: Pháp luật về cạnh tranh: Nhận diện các hành vi cạnh tranh không lành mạnh (chỉ dẫn gây nhầm lẫn, xâm phạm bí mật kinh doanh, ép buộc trong kinh doanh, gièm pha doanh nghiệp khác, gây rối hoạt động kinh doanh, quảng cáo so sánh trực tiếp hoặc đưa thông tin gian dối) và các bước tố tụng cạnh tranh.
• Chương 7: Giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại tại Tòa án: Phân định cơ cấu hệ thống Tòa án nhân dân, xác định tư cách chủ thể tố tụng, thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo vụ việc và cấp Tòa án, quy trình thụ lý và giải quyết vụ án kinh doanh thương mại.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình hình thành cho người học nền tảng pháp lý vững chắc thông qua các lý thuyết và nguyên tắc nền tảng:

• Lý luận về quy chế thương nhân: Xác định địa vị pháp lý, điều kiện hình thành chủ thể kinh doanh độc lập, nguyên tắc tài sản độc lập và thẩm quyền tham gia giao dịch.
• Nguyên tắc tự do kinh doanh: Cụ thể hóa quyền hiến định tại Điều 33 Hiến pháp 2013: "Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm".
• Nguyên tắc tự do ý chí và bình đẳng khế ước: Phân tích bản chất của phương pháp thỏa thuận trong các giao dịch thương mại tư nhân, sự tương thích giữa ý chí các bên và trật tự công.
• Cơ chế phân định trách nhiệm tài sản: Nhận diện ranh giới giữa chế độ trách nhiệm vô hạn (đối với chủ Doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, chủ hộ kinh doanh) và chế độ trách nhiệm hữu hạn (đối với thành viên Công ty TNHH, cổ đông Công ty cổ phần).

Kỹ năng phát triển

Nội dung giáo trình trang bị cho người học 3 nhóm kỹ năng cốt lõi:

• Kỹ năng kỹ thuật pháp lý (Technical skills): Kỹ năng soạn thảo, rà soát điều khoản hợp đồng mua bán, hợp đồng đại lý; kỹ năng hoàn thiện hồ sơ đăng ký kinh doanh, hồ sơ thành lập hợp tác xã theo các biểu mẫu quy định tại Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích rủi ro pháp lý theo từng mô hình tổ chức doanh nghiệp; đánh giá tính hợp pháp của các chương trình quảng cáo, khuyến mại; xác định thứ tự ưu tiên thanh toán nghĩa vụ tài sản khi mở thủ tục thanh lý trong phá sản.
• Kỹ năng thực hành chuyên môn (Practical competencies): Vận dụng chế tài thương mại (phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại, đình chỉ thực hiện hợp đồng); thu thập chứng cứ và chuẩn bị hồ sơ tham gia thủ tục phá sản hoặc tố tụng tại Tòa án nhân dân.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình môn học Luật Thương mại được thiết kế nhằm phục vụ phương pháp giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề nghiệp, phù hợp với đặc trưng đào tạo hệ Cao đẳng.

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giảng viên đóng vai trò hệ thống hóa các nguyên lý pháp luật, hướng dẫn sinh viên tra cứu và đối chiếu các văn bản quy phạm pháp luật thực định. Hoạt động giảng dạy kết hợp thuyết giảng trọng tâm với phương pháp thảo luận nhóm và đóng vai tình huống pháp lý.
• Bài tập tình huống và Case studies: Hệ thống bài tập được xây dựng gắn liền với thực tiễn thương trường:
  • Tình huống xác định giá trị pháp lý của văn bản đề nghị giao kết hợp đồng và hiệu lực của thông báo chấp nhận đề nghị (Chương 4).
  • Tình huống tính toán tỷ lệ biểu quyết thông qua nghị quyết Hội nghị chủ nợ (theo quy định tại Điều 79 Luật Phá sản 2014) và phương án phục hồi kinh doanh của doanh nghiệp (Chương 3).
  • Nghiên cứu các vụ việc cạnh tranh không lành mạnh thực tế: hành vi bắt chước kiểu dáng bao bì gây nhầm lẫn hoặc so sánh trực tiếp chất lượng hàng hóa trong hoạt động quảng cáo (Chương 6).
• Bài tập thực hành (Practical exercises): Sinh viên trực tiếp thực hành soạn thảo hợp đồng thương mại (mua bán hàng hóa, đại lý thương mại) dựa trên các điều khoản mẫu; điền và hoàn thiện các biểu mẫu đăng ký thành lập hợp tác xã theo Phụ lục Thông tư số 03/2014/TT-BKHĐT.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Quá trình đánh giá kết hợp giữa điểm chuyên cần, điểm thực hành thảo luận trên lớp và 02 giờ kiểm tra định kỳ bằng hình thức tự luận/trắc nghiệm pháp lý kết hợp giải quyết bài tập tình huống tổng hợp.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Sinh viên được yêu cầu trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương (như phân tích nguồn luật, thủ tục phá sản, phân biệt các loại hình hợp đồng), đồng thời tự đọc và đối chiếu trực tiếp với các điều khoản luật được dẫn chiếu trong bài học.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh sự cập nhật toàn diện hệ thống pháp luật kinh tế - thương mại Việt Nam tại thời điểm biên soạn:

Lĩnh vực pháp luật	Văn bản nền tảng cập nhật	Nội dung quy định then chốt tích hợp trong giáo trình
Pháp luật Doanh nghiệp	Luật Doanh nghiệp năm 2020	Cập nhật định danh Doanh nghiệp tư nhân (Điều 188); cơ cấu tổ chức Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, Công ty Hợp danh.
Pháp luật Đầu tư	Luật Đầu tư năm 2014 & Nghị định 118/2015/NĐ-CP	Chuẩn hóa 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện; quy trình cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (Điều 36); hợp đồng PPP, BCC.
Pháp luật Hợp đồng	Bộ luật Dân sự năm 2015	Áp dụng khái niệm hợp đồng (Điều 385), phân loại 6 dạng hợp đồng (Điều 402), quy định đề nghị và chấp nhận giao kết (Điều 386, 393).
Pháp luật Phá sản	Luật Phá sản năm 2014	Tích hợp chế định Quản tài viên, điều kiện tổ chức Hội nghị chủ nợ (Điều 79), thủ tục rút gọn và phương án phục hồi doanh nghiệp.
Pháp luật Hợp tác xã	Luật HTX 2012 & Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT	Chuẩn hóa quy trình 4 bước thành lập HTX; hồ sơ đăng ký theo mẫu chuẩn phụ lục; cơ cấu tổ chức Đại hội thành viên và HĐQT.
Quản lý Hộ kinh doanh	Nghị định 78/2015/NĐ-CP & Thông tư 92/2015/TT-BTC	Quy định ngưỡng sử dụng dưới 10 lao động; các trường hợp không cần đăng ký kinh doanh; nguyên tắc thuế khoán doanh thu 100 triệu/năm.

Bên cạnh việc cập nhật các điều khoản luật, giáo trình còn liên hệ chặt chẽ với thực tiễn ứng dụng thương mại thông qua các chế định về nhượng quyền thương mại, dịch vụ logistics, đấu thầu, đấu giá hàng hóa, cũng như việc thừa nhận giá trị pháp lý của tập quán thương mại quốc tế theo quy định tại Điều 5 Luật Thương mại năm 2005.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể sau:

• Sinh viên trình độ Cao đẳng: Tài liệu học tập bắt buộc đối với sinh viên chuyên ngành Kinh doanh Thương mại tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp và là tài liệu tham khảo đồng cấp cho sinh viên các ngành Khối ngành Kinh tế – Kinh doanh (Quản trị kinh doanh, Tài chính – Kế toán, Logistics) tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành các môn học lý luận chính trị và pháp luật đại cương trong chương trình đào tạo để nắm vững phương pháp tư duy pháp lý căn bản trước khi tiếp cận học phần.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm đề cương bài giảng chuẩn mực, phân bổ kế hoạch giảng dạy 40 giờ, biên soạn ngân hàng câu hỏi kiểm tra, xây dựng hồ sơ tình huống phục vụ 18 giờ thực hành và thảo luận.
• Người tự học và cán bộ doanh nghiệp: Nguồn tài liệu tra cứu trực tiếp các quy định về thành lập doanh nghiệp, thủ tục đăng ký hợp tác xã, soạn thảo hợp đồng, đánh giá rủi ro pháp lý trong hoạt động thương mại và nắm bắt trình tự tố tụng tại Tòa án.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được thiết kế phù hợp cho đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt theo khung chương trình đào tạo trình độ cao đẳng ngành Kinh doanh Thương mại, phù hợp cho sinh viên cao đẳng khối kinh tế, giảng viên giảng dạy luật kinh tế và các cá nhân khởi nghiệp cần nắm vững khung pháp luật thương mại hiện hành.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học môn này?

Sinh viên cần hoàn thành các học phần đại cương cơ bản (như Pháp luật đại cương) để hiểu rõ cấu trúc quy phạm pháp luật, khái niệm văn bản quy phạm pháp luật và năng lực chủ thể trước khi đi sâu vào các chế định thương mại chuyên ngành.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các giáo trình lý thuyết luật thuần túy?

Khác với các giáo trình thiên về nghiên cứu học thuật thuần túy, tài liệu này phân bổ tỷ trọng lớn cho thực hành (18/40 giờ), tập trung trích xuất chính xác các điều khoản luật thực định, đưa ra hướng dẫn cụ thể về hồ sơ biểu mẫu hành chính (đăng ký HTX, hợp đồng mẫu) và các tình huống giải quyết tranh chấp thực tế.

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết từng chương với việc tra cứu trực tiếp các văn bản luật nguồn tương ứng (như Bộ luật Dân sự 2015, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Thương mại 2005, Luật Phá sản 2014); đồng thời tự giải quyết toàn bộ các câu hỏi ôn tập và bài tập tình huống thực hành ở cuối mỗi chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được dẫn chiếu kèm theo trong giáo trình?

Giáo trình tích hợp hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định 118/2015/NĐ-CP, Nghị định 78/2015/NĐ-CP, Nghị định 193/2013/NĐ-CP, Thông tư 03/2014/TT-BKHĐT, Thông tư 92/2015/TT-BTC) và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 109 của giáo trình.

---

Kết luận

Giáo trình môn học Luật Thương mại (2020) của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp cung cấp một hệ thống kiến thức pháp lý thương mại có cấu trúc chặt chẽ, dựa trên các căn cứ thực định xác thực của pháp luật Việt Nam.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: đi từ lý thuyết tổng quan (Chương 1) $\rightarrow$ pháp luật về các mô hình chủ thể kinh doanh và đầu tư (Chương 2) $\rightarrow$ cơ chế giải quyết khủng hoảng tài chính thông qua phá sản (Chương 3) $\rightarrow$ thiết lập và thực thi quan hệ hợp đồng thương mại (Chương 4, Chương 5) $\rightarrow$ bảo đảm trật tự cạnh tranh lành mạnh và giải quyết tranh chấp qua cơ quan tài phán Tòa án (Chương 6, Chương 7).

Để tối ưu hóa hiệu quả học tập, người học nên kết hợp chặt chẽ việc nghiên cứu nội dung giáo trình với việc tra cứu thường xuyên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gốc được viện dẫn trong toàn bộ tài liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: LUẬT THƢƠNG MẠI NGÀNH, NGHỀ: KINH DOANH THƢƠNG MẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số 161/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 15 tháng 6 năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Nền kinh tế hàng hoá hình thành, phát triển đã làm cho mua bán hàng hoá trở thành một hoạt động mang tính chuyên nghiệp và sản xuất hàng hoá không còn là con đƣờng duy nhất dẫn đến lợi nhuận. Việc thực hiện luân chuyển, phân phối hàng hoá từ ngƣời sản xuất đến ngƣời tiêu dùng, từ thị trƣờng này sang thị trƣờng khác đã ƣở thành cơ hội lợi nhuận tốt cho những ngƣời thực hiện nó.

Lúc này, tầng lớp thƣơng nhân đã dần hình thành trong xã hội và mua bán hàng hoá đƣợc họ coi là một nghề nghiệp chính - “Nghề thƣơng mại”. Nhƣ vậy, có thể nói, sự hình thành, phát triển của nền sản xuất hàng hoá và sự xuất hiện của tầng lớp thƣơng nhân là lý do hình thành pháp luật thƣơng mại. Nghiên cứu của nhiều học giả (đã dẫn) cho thấy, các quy định đầu tiên điều chỉnh hoạt động thƣơng mại và xác định quy chế thƣơng nhân ra đời rất sớm, xuất phát từ nhu cầu giao lƣu thƣơng mại quốc tế và có nguồn gốc từ các chế định, các quy tắc và quy phạm (thành văn và tập quán) khá hoàn chỉnh đƣợc nội luật hoá trong pháp luật của quốc gia. Về bố cục và nội dung cơ bản, Luật thƣơng mại Việt Nam gồm Lời nói đầu và 6 chƣơng với 264 điều.

Mỗi chƣơng, điều đều có tên gọi phần ánh nội dung chính của chƣơng và điều luật đó. Chƣơng l (4 mục với 44 điều) là những quy định chung về phạm vi điều chỉnh, đối tƣợng áp dụng, những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động thƣơng mại và chính sách thƣơng mại của Nhà nƣớc Việt Nam, quy định về quy chế thƣơng nhân trong nƣớc, thƣơng nhân nƣớc ngoài hoạt động thƣơng mại tại Việt Nam. Chƣơng lÌ (15 mục với 174 điều) quy định về hoạt động thƣơng mại bao gồm 14 loại hành vi thƣơng mại; nội dung thực hiện các hành vi đó; quyền và nghĩa vụ của gập bên trong các quan hệ mua bán hàng hoá; đại diên cho thƣơng nhân; môi giới thƣơng mại; uỷ thác mua bán hàng hoá; đại lí mua bán hàng hoá; gia công trong thƣơng mại; đấu giá hàng hoá; đấu thầu hàng hoá; dịch vụ giao nhận hàng hoá; dịch vụ giám định hàng hoá; khuyến mại; quảng cáo thƣơng mại; trƣng bày, giới thiệu hàng hoá; hội chợ, triển lãm thƣơng mại. Chƣơng III (3 điểu) quy định về thƣơng phiếu - là một loại chứng chỉ (hối phiếu và lệnh phiếu) mà thƣơng nhân đƣợc sử dụng để thanh toán trong hoạt động thƣơng mại.

Chƣơng IV (2 mục với 22 điều) quy định các chế tài trong thƣơng mại và việc giải quyết tranh chấp trong thƣơng mại. Chƣơng V (3 mục với 19 điều) quy định về quản lí nhà nƣớc về thƣơng mại, trong đó quy định nội dung quản lí nhà nƣớc về thƣơng mại, thanh tra thƣơng mại; khen thƣởng và xử lí vi phạm. Chƣơng VI gồm 2 điều quy định điều khoản thi hành.2005 tại kì họp thứ 7 Quốc hội Khoá XI đã thông qua Luật thƣơng mại mới thay thế Luật thƣơng mại năm 1997 và có hiệu lực từ ngày 01. Đồng Tháp, ngày 18 tháng 10 năm 2020 Tham gia biên soạn 1 1.

Chủ biên Lê Thị Thùy Trang 2 MỤC LỤC Contents LỜI GIỚI THIỆU. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ LUẬT THƢƠNGNG MẠI. Khái niệm luật thƣơng mại:. Những nội dung cơ bản của luật thƣơng mại:.

Đối tƣợng điều chỉnh:. Phƣơng pháp điều chỉnh. Chủ thể của luật thƣơng mại. Nguồn của Luật thƣơng mại:.

Vai trò của luật thƣơng mại trong nền kinh tế thị trƣờng. 11 Chƣơng 02: PHÁP LUẬT VỀ CÁC LOẠI HÌNH KINH DOANH Ở. 13 VIỆT NAM HIỆN NAY. Pháp luật về đầu tƣ.

Khái niệm và phân loại về đầu tƣ. Hình thức đầu tƣ. Thủ tục đầu tƣ. Quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tƣ (tại VN).

Lĩnh vực đầu tƣ:. Pháp luật về công ty. Các loại công ty theo luật hiện hành. Pháp luật về doanh nghiệp tƣ nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Pháp luật về doanh nghiệp tƣ nhân. Pháp luật về hộ kinh doanh. Cá nhân kinh doanh không phải đăng ký kinh doanh. Pháp luật về hợp tác xã.

Quy chế thành lập, tổ chức. Quy chế pháp lý về xã viên (thành viên) hợp tác xã. Quy chế pháp lý về tài sản và tài chính HTX. 29 Chƣơng 03: LUẬT PHÁ SẢN.

Doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản. Phá sản – thủ tục phục hồi doanh nghiệp hoặc thanh lý nợ đặc biệt. Phân loại phá sản:. Luật phá sản.

Nội dung cơ bản của luật phá sản. Thủ tục phá sản doanh nghiệp, Hợp tác xã. 34 Chƣơng 4: PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TRONG KINH DOANH. Một số vấn đề chung về hợp đồng dân sự.

Khái niệm, đặc điểm, phân loại hợp đồng dân sự:. 45 **Hình thức của hợp đồng dân sự. Đề nghị giao kết hợp đồng. Thực hiện hợp đồng dân sự.

Trách nhiệm pháp lý (trách nhiệm dân sự) do vi phạm hợp đồng dân sự. Một số vấn đề riêng về hợp đồng thƣơng mại:. Khái niệm, phân loại hợp đồng thƣơng mại. Một số vấn đề khác của hợp đồng thƣơng mại.

54 Chƣơng 5:MỘT SỐ HỢP ĐỒNG THÔNG DỤNG TRONG KINH DOANH. Hợp đồng mua bán hàng hoá:. Chủ thể của hợp đồng mua bán hàng hoá. Ký kết hợp đồng mua bán hàng hoá.

Hợp đồng đại lý. Các hình thức đại lý. Hợp đồng đại lý. Quyền và nghĩa vụ các bên trong hợp đồng đại lý.

Hợp đồng đấu giá và đấu thầu hàng hoá. Đấu giá hàng hoá. Đấu thầu hàng hoá. Quy định của pháp luật về quảng cáo, khuyến mãi.

Quy định của pháp luật về nhƣợng quyền thƣơng mại. 72 Chƣơng 6 : PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH. Khái quát về cạnh tranh và pháp luật cạnh tranh. Khái niệm cạnh tranh.

77  Những đặc trƣng cơ bản của cạnh tranh. Pháp luật về cạnh tranh:. Pháp luật về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh:. Chỉ dẫn gây nhầm lẫn:.

Về hình thức thể hiện. Hành vi chỉ dẫn gây nhầm lẫn với doanh nghiệp khác luôn mang bản chất bóc lột. Hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh. Ép buộc trong kinh doanh.

Gièm pha doanh nghiệp khác. Hành vi gây rối hoạt động kinh doanh của ngƣời khác. Hành vi quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh.1 So sánh trực tiếp hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch vụ cùng loại cảu doanh nghiệp khác .2 Bắt chƣớc sản phẩm quảng cáo để gây nhầm lẫn cho khách hàng .3 Quảng cáo đƣa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng. Tố tụng cạnh tranh:.

99 Chƣơng 7: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH THƢƠNG MẠI TẠI TOÀ ÁN. Giải quyết tranh chấp kinh doanh, thƣơng mại tại toà án. Cơ cấu tổ chức của toà án nhân dân các cấp. Các chủ thể trong tố tụng kinh doanh, thƣơng mại.

Thẩm quyền giải quyết. Thủ tục giải quyết tranh chấp kinh doanh, thƣơng mại tại toà 106 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 109 5 CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: LUẬT THƢƠNG MẠI Mã môn học: MH Thời gian thực hiện môn học: 40 giờ; (Lý thuyết: 20 giờ, Thực hành 18, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 00 giờ; Kiểm tra 02 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Là môn khoa học cơ sở bắt buộc trong nội dung chƣơng trình đào cao đẳng ngành kinh doanh thƣơng mại, đƣợc bố trí giảng dạy sau các môn học đại cƣơng.

- Tính chất: Là học phần cung cấp các kiến thức về luật thƣơng mại cho đào tạo ngànhcao đẳng kinh doanh thƣơng mại, giúp ngƣời học hiểu và vận dụng một số văn bản luật quản lý về kinh doanh thƣơng mại vào thực tế. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: Học xong môn này ngƣời học có những kiến thức về nội dung cơ bản: + Các kiến thức về luật thƣơng mại: quyền và nghĩa vụ trong mua bán cung ứng hàng hóa, dịch vụ, các loại hợp đồng trong kinh doanh, đầu tƣ, xúc tiến thƣơng mại, những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động thƣơng mại và chính sách thƣơng mại. + Các loại vi phạm trong kinh doanh thƣơng mại và cách thức xử lý. + Thủ tục của Tòa án trong xử lý tranh chấp thƣơng mại.

+ Cách thức thành lập, hoạt động, quản lý, thủ tục phá sản của doanh nghiệp thƣơng mại. - Về kỹ năng: + Hiểu và viết đƣợc hợp đồng thƣơng mại đúng quy định pháp luật. + Hiểu và vận dụng các kiến thức luật quản lý về thƣơng mại vào kinh doanh. + Vận dụng kiến thức đã học giải quyết các tranh chấp kinh tế phát sinh trong hoạt động kinh doanh.

+ Lựa chọn áp dụng các chế tài với từng hành vi vi phạm pháp luật kinh tế và vi phạm hợp đồng kinh tế. + Phát hiện và biết cách xử lý các tranh chấp kinh tế phát sinh trong hoạt động kinh doanh. 6 - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tuân thủ pháp luật thƣơng mại trong thực hiện hành vi kinh doanh + Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quan hệ thƣơng mại + Có thái độ nghiêm túc trong học tập, xác định đúng đắn động cơ và mục đích học tập. 7 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ LUẬT THƢƠNGNG MẠI Giới thiệu Trong hoạt động của nhà nƣớc, Luật thƣơng mại là văn bản pháp lý thực hiện trách nhiệm và ràng buộc trách nhiệm của Nhà nƣớc trong việc đảm bảo hoạt động, đáp ứng đúng nhu cầu, nguyện vọng, giải quyết về quyền và lợi ích hợp pháp giữa các chủ thể kinh doanh với nhau.

Mục tiêu: Học xong chƣơng này ngƣời học có kiến thức về nguồn gốc, khái niệm và đối tƣợng, phƣơng pháp điều chỉnh của luật thƣơng mại. Nội dung chƣơng: 1.