NGUYEÃN HUY DUNG. THAM GIA BIEÂN SOAÏN: B. Ñaøo Xuaân Laõm. Hoà Phaïm Thuïc Lan.
Traàn thò Toá Quyeân. Traàn vaên Thi. Leâ Quang Anh Thö. Traàn thò Khaùnh Töôøng.
Löông Quoác Vieät. Nguyeãn Tuaán Vuõ. MUÏC LUÏC Trang 1. Ñieàu trò nhieãm truøng ñöôøng maät.
1 BS Traàn Ngoïc Baûo. Söû duïng khaùng sinh. Traàn Vieát Phoàn. Ñieàu trò khaùng vieâm.
Traàn Vieát Phoàn.BS Nguyeãn Theá Thaønh. Traïng thaùi ñoäng kinh.BS Nguyeãn Theá Thaønh. Ñieàu trò tai bieán maïch maùu naõo.BS Nguyeãn Theá Thaønh. Duøng thuoác cheïn Beta, lôïi tieåu trong ñieàu trò beänh tim maïch.BS Nguyeãn Huy Dung.
Xöû trí nhoài maùu cô tim coù ST cheânh leân.BS Nguyeãn Huy Dung. Ñieàu trò suy thaän caáp.BS Hoà Phaïm Thuïc Lan.Ñieàu trò suy thaän maõn.BS Hoà Phaïm Thuïc Lan.Ñieàu trò vieâm phoåi maéc phaûi coäng ñoàng. Traàn vaên Thi.Ñieàu trò côn hen. Traàn vaên Thi.Duøng thuoác öùc cheá men chuyeån vaø caùc giaõn maïch khaùc trong ñieàu trò beänh tim maïch.BS Nguyeãn Huy Dung.Ñieàu trò theå beänh ñau thaét ngöïc oån ñònh.
Nguyeãn Huy Dung.Xöû trí caáp cöùu suy tim caáp. Nguyeãn Huy Dung.Roái loaïn Lipid maùu vaø ñieàu trò. Nguyeãn Huy Dung.Ñieàu trò suy tim öù huyeát maïn. Nguyeãn Huy Dung.Ñieàu trò roái loaïn nöôùc – ñieän giaûi.BS Hoà Phaïm Thuïc Lan.Ñieàu trò roái loaïn nhòp.
Nguyeãn Huy Dung.Soác nhieãm truøng vaø ñieàu trò. 136 BS Hoà Thanh Tuøng.Xöû trí soát cao. 141 BS Voõ Phi Huøng. 146 BS Hoà Thanh Tuøng.Ho ra maùu.
Traàn vaên Thi.Ñaët noäi khí quaûn. Traàn vaên Thi.Cung caáp oxy trong thoâng khí töï nhieân. Traàn vaên Thi.Thuû thuaät choïc ñoäng maïch laáy maùu phaân tích khí maùu ñoäng maïch. Traàn vaên Thi.Ñieàu trò beänh taêng huyeát aùp.
BS Phaïm Nguyeãn Vinh.Xöû trí trong vaø sau hoäi chöùng vaønh caáp. Nguyeãn Huy Dung.Ngaát coù nhòp chaäm. Nguyeãn Huy Dung.Hoài sinh tim phoåi. Nguyeãn Huy Dung.Ñieàu trò roái loaïn nhòp nhanh.
Nguyeãn Tuaán Vuõ.Caùc phöông phaùp ñieàu trò baèng ñieän – Caùc thuõ thuaät trong hoài söùc tim maïch. Nguyeãn Tuaán Vuõ.Xöû trí beänh nhaân tieåu maùu. Hoà Phaïm Thuïc Lan.Xöû trí beänh nhaân phuø. Hoà Phaïm Thuïc Lan.Tieâu chaûy caáp.
272 BS Traàn Vieát Phoàn.Tieâu chaûy maõn. 278 BS Traàn Vieát Phoàn.Xöû trí beänh nhaân ña nieäu. Hoà Phaïm Thuïc Lan.Hoäi chöùng ruoät kích thích. 288 BS Traàn Ngoïc Baûo.Hoân meâ gan.
394 BS Traàn Ngoïc Baûo.Ngoä ñoäc thöùc aên. Hoà Phaïm Thuïc Lan. ÑIEÀU TRÒ NHIEÃM TRUØNG ÑÖÔØNG MAÄT I- Daãn Nhaäp : Nhieãm truøng ñöôøng maät : Ñau BSP , Soát Vaøng da. II- Sinh Bònh Hoïc : 1- NhTrÑM : Hieän dieän VK trong heä maät : Vieâm OMC , vieâm TMC , Aùp xe gan.
2- Ñöôøng xaâm nhaäp : - Ñöôøng ruoät : yeáu toá thuaän lôïi * Ngheõn maät. * Toån thöông n.maïc ñöôøng maät. 3- Heä quaû : * Du khuaån huyeát. * Nhieãm truøng huyeát.
III- Nguyeân Nhaân : 1- Caùc yeáu toá nguyeân nhaân : 1.1- Soûi maät , giun leân ñöôøng maät : * 60 – 70% ca NhTrÑM .2- Caùc ung thö : * Tuî , Ñöôøng maät , Boùng Vater .3- Nguyeân nhaân khaùc : * Doø ñöôøng maät – tieâu hoaù töï phaùt. * Vieâm OMC do vieâm teo ñöôøng maät nguyeân phaùt hoaëc sau caét TM. * Nhieãm saùn laù gan. 1 * VTM maïn , Vieâm xô cô Oddi.
* Sau thuû thuaät : PTC , ERCP , nhieãm truøng oáng Kehr. 2- Vi khuaån gaây bònh : * Nhieãm ña khuaån .3- Khuaån kî khí : Bacteroides , Clos. IV- Giaûi phaãu Bònh : 1- Ñöôøng maät : - OMC : daõn > 10mm , thaønh daøy. 2- Gan : - Môùi : Gan to , xanh thaãm , laùng.
- Laâu ngaøy : phaûn öùng hoaù xô. - Ñöôøng maät trong gan : aùp xe vi theå. 3- Tuùi maät : - Soûi. – Vieâm , caêng to.
- Khoâng toån thöông. IV- Trieäu Chöùng : 1- Laâm saøng : 1.1- Tam chöùng Charcot ( 60-70% ): a- Ñau BSP vai phaûi. b- Soát laïnh run sau 1 – 2 giôø. c- Vaøng da sau 1 – 2 ngaøy .2- Khaùm laâm saøng : - Gan to , - Ñau BSP , - Tuùi maät to .3- Trieäu chöùng naëng : a- Suy tuaàn hoaøn caáp : - Soác , thôû nhanh , nhòp tim nhanh.
- Tieåu ít , RL thaàn kinh. b- RL taâm thaàn kinh : - Böùc röùc , vaät vaõ , hoân meâ. c- Suy thaän caáp : - Chöùc naêng. - Thöïc toån : hieám do NhTrH.
d- XHTH : 2- Caän laâm saøng : 2.3- XNCNG : Bilirubine , Ph. kieàm , SGOT , SGPT.4- Xquang ñöôøng maät : a- Khoâng söõa soaïn (+) 8% .Hôïp – Huard 1974 Okuda .6- CT scan : 3- Bieán chöùng : 3.1- VTC : LS : Ñau buïng , noân oùi , daáu Mayo – Robson (+). CL/S : Amylase maùu , nöôùc tieåu , sieâu aâm buïng , CT scan .2- NhTrHuyeát ; soác nhieãm truøng : LS : Soát , laïnh run , veõ maët nhieãm truøng , maïch , HA , thieåu nieäu. : CTM , Caáy maùu , caáy dòch maät .3- Chaûy maùu ñöôøng maät : - XHTH dai daúng , hay taùi phaùt .4- VPM : - Thaám maät phuùc maïc .5- Xô gan sau öù maät.
V- Chaån Ñoaùn : 1- Chaån ñoaùn xaùc ñònh : 1.1- LS : - Tam chöùng Charcot. - Gan to , ñau TM to .2- CLS : - Sinh hoaù , caáy maät , caáy maùu. - Sieâu aâm , Xquang .1- Ñau BSP : a- Ñau quaën thaän P : * Höôùng lan , RL ñi tieåu. b- Aùp xe gan : * Ñau BSP , soát , gan to.
* Sieâu aâm choïc doø. c- VTC : 4 * Ñau buïng + noân oùi nhieàu. * Amylase maùu,nöôùc tieåu ,sieâu aâm. d- Nguyeân nhaân khaùc : * Ñau buïng laõi.
* Côn ñau Loeùt DD-TTr. * Thuûng DD-TTr.2- Soát : a- SR theå gan maät .3- Vaøng da : a- Vieâm gan. b- Taéc maät ngoaøi gan : U ñaàu tuî , u boùng Vater. VI- Ñieàu Trò : 1- Söû duïng khaùng sinh : 1.1- Nguyeân taéc : *Thích hôïp * Ñuû lieàu * Ñuû thôøi gian .2- Caùc phoái hôïp : *CG3 (Claforan 2 – 4gr/24gi ; Kefadim 2 – 3gr/24gi ; Rocephine 2- 4gr/24gi ).
3mg/kg/24gi ; Netilmycine 4mg/kg/24gi ; Amikacine 15mg/kg/24gi ). *Ampicilline 3 – 4gr/ng. *Amoxicilline 1gr + Ac. Clavulanique 200mg X 3 – 4laàn/ngaøy.
*MTZ + TMP 400mg + 80mg/10kg/ng. * Ñ/vôùi khuaån kî khí theâm Metron. 30mg/kg/ng. 5 * Vaán ñeà ñieàu trò tröôùc khi coù khaùng sinh ñoà ; sau khi coù khaùng sinh ñoà.
2- Ñieàu trò hoå trôï : 2.1- Phaùt hieän vaø ñieàu trò sôùm tình traïng soác.2- Ñieàu chænh caùc roái loaïn nöôùc , chaát ñieän giaûi , thaêng baèng kieàm toan. 3- Chæ ñònh ñieàu trò theo nguyeân nhaân : 3.1- Daãn löu qua noäi soi , qua PTC .2- Daãn löu qua phaãu thuaät .3- Ñoái vôùi caùc bieán chöùng : Can thieäp phaãu thuaät. 4- Caùc chæ ñònh cuï theå : 4.1- Khoâng daáu hieäu naëng : *Ñieàu trò noäi Khaùng sinh & hoài söùc. * Moå baùn khaån : sau 24 – 48 giôø.
* Moå chöông trình : sau 7 – 10 ngaøy .2- Coù daáu hieäu naëng : Soác * Hoài söùc tích cöïc , ñieàu trò naâng ñôõ duy trì caùc chöùc naêng TM-TH , HH , Thaän. * Moå khaån : sau 4 – 6giôø ñieàu trò. VII- Keát Luaän : Tieân löôïng töû vong 6 – 46% tuyø theo : *Coù soác , RL tri giaùc , suy thaän. * Daãn löu chaäm treã.
* Coù bieán chöùng 6 7 8 SÖÛ DUÏNG KHAÙNG SINH I. CAÙC NHOÙM KHAÙNG SINH A. Betalactamines: Penicillines töï nhieân - Penicilline G (benzyl – Penicilline) - Procaine Penicilline V Penicilline toång hôïp: - benzathine Penicilline G - Penicilline V Penicilline baùn toång hôïp ñeà khaùng vôùi Penicillinase - Oxacilline - Methicillne Penicilline baùn toång hôïp phoå roäng: - Amoxycillin - Ampicillin Caboxy vaø Ureido PNC - carbenicillin - ticarcillin - azlocillin - mezlocillin - piperacillin - indanyl carbenicillin - 6 – adinocillin (Mecillinam) B. Cephalosporines: 9 - Cephalosporines theá heä I - Cephalosporines theá heä II - Cephalosporines theá heä III C.
Aminoglycosides - Streptomycine - Gentamycine - Tobramycine - Neùomycine - Amikamycine - Paronomycine - Lividomycine D. Macrolides - erythromycine - oleandomycine - spiramycine - lincomycine - clindamycine F. Polypeptidiques: - colimycine - colistine G. Sulfamides - Sulfaguanidine - Sulfadiazin 10 - Sulfamethoxazol - Sulfalen - Cotrimoxazol - Co - trimetrol H.
Co- tetroxazin Nitrofurane Nitrofurantoine Nitrofurazone I. Quinolones - Norfloxacine - Ofloxacine - Ciprofloxacine - Lomefloxacine - Sparfloxacine - Pefloxacine - Fleroxacine J. Nitro – imidazoles - Metronidazole - Tinidazole - Ornidazole II NGUYEÂN TAÉC SÖÛ DUÏNG KHAÙNG SINH Chaån ñoaùn ñuùng beänh raát caàn thieát. Khaùm, hoûi kyõ beänh nhaân, taän duïng caùc phöông tieän caän laâm saøng ñeå coù chaån ñoaùn beänh tröôùc khi quyeát ñònh khôûi söï cho khaùng sinh.
Quyeát ñònh cho khaùng sinh naøo trong soá haøng chuïc loaïi coù treân thò tröôøng, chuùng ta phaûi vöøa bieát tính chaát cuûa beänh, vi truøng gaây beänh vöøa phaûi bieát roõ döôïc lyù hoïc cuûa moãi khaùng sinh tröôùc khi löïa choïn Tröôùc khi cho khaùng sinh caàn traû lôøi 10 caâu hoûi 11 sau (theo Reese RE vaø Betts RF ) I. COÙ CHÆ ÑÒNH DUØNG KHAÙNG SINH KHOÂNG ? 1. Nhieãm truøng roõ raøng - ôû moät cô quan,Vieâm phoåi do vi truøng .Nhieãm truøng tieåu … - Ñieàu trò khaùng sinh khaån vì nghi nhieãm truøng naëng, nhieãm truøng huyeát. Coù theå laø nhieãm truøng, nhöng phaûi ñieàu trò ngay vì coù nguy cô cao ôû beänh nhaân coù giaûm baïch caàu ña nhaân, nghi vieâm noäi taâm maïc, nghi vieâm maøng naõo muû.
Nghi ngôø nhieãm truøng trong beänh caûnh khoâng caáp baùch neân ñöôïc laøm saùng toû theâm baèng caùc xeùt nghieäm caän laâm saøng (chuïp phim phoåi, thöû nöôùc tieåu … ) ñeå coù chaån ñoaùn xaùc ñònh tröôùc khi ñieàu trò. Khoâng theå chæ döïa vaøo coù soát hay khoâng. Caùc beänh soát thöôøng gaëp, caûm cuùm do sieâu vi, khoâng phaûi duøng khaùng sinh; traùi laïi ôû ngöôøi giaø, suy thaän coù theå beänh nhaân bò nhieãm truøng naëng nhöng khoâng soát. TRÖÔÙC KHI CHO KHAÙNG SINH ÑAÕ LAÁY CAÙC MAÃU THÖÛ BEÄNH PHAÅM ñeå tìm vi truøng gaây beänh ôû caùc nôi nghi ngôø chöa.
Caàn thieát chaån ñoaùn vi sinh vaät, khaùng sinh ñoà… ñeå xaùc ñònh theâm chaån ñoaùn, thay ñoåi khaùng sinh thích hôïp veà sau, khi ñieàu trò thaát baïi. Nhuoäm Gram caùc beänh phaåm nghi ngôø coù ñöôïc: muû, caën tieåu. Ñoâi khi giuùp cho ta ñònh höôùng sôùm. Caáy beänh phaåm nghi ngôø: maùu, nöôùc tieåu, phaân, dòch naûo tuûy…Thöû khaùng sinh ñoà.
Phoøng thí nghieäm cuõng caàn nhöõng thoâng tin laâm saøng ñeå choïn caùch xeùt nghieäm thích hôïp. Huyeát thanh chaån ñoaùn neáu caàn. Neáu chöa nghi ngôø nhieàu chöa laøm thì cuõng neân giöõ moät maãu huyeát thanh ban ñaàu ñeå ño ñaïc, so saùnh veà sau khi caàn III. NGHI VI KHUAÅN GAÂY BEÄNH NAØO (nhaïy vôùi caùc khaùng sinh naøo?), coù nguoàn goác trong coäng ñoàng hay trong beänh vieän ?