GIAÙO TRÌNH CHÖÔNG TRÌNH TRUNG CAÁP GIAÙO TRÌNH ÑIEÀU DÖÔÕNG CÔ SÔÛ CHÖÔNG TRÌNH TRUNG CAÁP Lời nói đầu MỤC LỤC Trang 1. Chương trình kỹ thuật điều dưỡng 3 3. Công tác quản lý buồng bệnh 5 4. Hồ sơ bệnh nhân và cách ghi chép 11 5.
Quy trình điều dưỡng 14 6. Các nguyên tắc vô khuẩn – Quy trình vô khuẩn dụng cụ 20 7. Phân loại, xử lý chất thải trong bệnh viện 30 8. Tiêm an toàn 36 9.
Tiếp nhận người bệnh đến khám, vào viện, chuyển, ra viện. Sử dụng, bảo quản dụng cụ thường dùng trong buồng bệnh. Vận chuyển người bị nạn 56 12. Theo dõi dấu hiệu sinh tồn 61 13.
Kỹ thuật tiêm bắp 71 14. Kỹ thuật tiêm trong da 76 15. Kỹ thuật tiêm dưới da 83 16. Kỹ thuật tiêm tĩnh mạch 87 17.
Kỹ thuật truyền dịch, truyền máu 92 18. Rửa tay, mặc áo, mang khẩu trang, mang găng vô khuẩn 103 19. Chuẩn bị giường bệnh 110 20. Chăm sóc vệ sinh cho người bệnh 117 21.
Kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm 125 22. Kỹ thuật chườm nóng, chườm lạnh 132 23. Phương pháp đo lượng dịch ra vào cơ thể 140 24. Chăm sóc người bệnh hấp hối, tử vong 144 25.
Các tư thế nghỉ ngơi và trị liệu thông thường 149 26. Sơ cứu và chăm sóc vết thương 153 27. Cấp cứu ngưng hô hấp tuần hoàn 161 28. Kỹ thuật cố định gãy xương 171 29.
Kỹ thuật garot cầm máu 177 30. Kỹ thuật băng bó vết thương 184 31. Kỹ thuật thay băng, rửa vết thương 191 32. Kỹ thuật đưa thức ăn vào cơ thể 198 33.
Kỹ thuật hút dịch dạ dày, dịch tá tràng 207 34. Kỹ thuật rửa dạ dày 211 35. Kỹ thuật cho người bệnh thở Oxy 217 36. Kỹ thuật hút đàm nhớt cho người bệnh 225 37.
Kỹ thuật thụt tháo, thụt giữ 231 38. Kỹ thuật thông tiểu 237 39. Kỹ thuật rửa bàng quang 243 40. Phụ giúp thầy thuốc khám chữa bệnh 246 41.
Chăm sóc dự phòng loét ép cho người bệnh 250 42. Sử dụng thuốc cho người bệnh 255 43. Phụ giúp thầy thuốc chọc dịch não tuỷ, màng bụng, phổi, tim. Tài liệu tham khảo 275 Trang 1 Giáo trình Điều dưỡng cơ sở.
Lời nói đầu LỜI NÓI ĐẦU Năm học 2004-2005 bộ môn Điều dưỡng nhà trường đã tiến hành biên soạn bộ giáo trình Kỹ thuật điều dưỡng dùng để giảng dạy và học tập môn Kỹ thuật điều dưỡng cho đối tượng Điều dưỡng trung cấp. Qua 8 năm áp dụng, gần đây nhất là năm 2008 được biên soạn lại hầu như toàn bộ, nhưng hiện tại chúng tôi nhận thấy bộ giáo trình này vẫn còn khá nhiều điều bất cập, chưa mang tính chính quy cao. Đặc biệt, sau khi có sự hiệu chỉnh chương trình khung ngành Điều dưỡng do Bộ GD&ĐT và Bộ Y tế ban hành, môn Kỹ thuật điều dưỡng được đổi thành Điều dưỡng cơ sở thì việc biên soạn lại bộ giáo trình này càng trở nên cấp thiết hơn. Trong bộ giáo trình biên soạn lại chúng tôi tham khảo nhiều nguồn tài liệu, cập nhật và chọn lọc những nội dung chính xác nhất có thể được, cố gắng cung cấp đầy đủ và chi tiết nội qung quan trọng nhất của môn học là các quy trình kỹ thuật chăm sóc.
Ngoài việc mô tả cẩn thận từng thao tác kỹ thuật chăm sóc, cuối mỗi bài giảng chúng tôi đều đưa vào bảng quy trình từng kỹ thuật để người học tiện ứng dụng. Bộ giáo trình lần này được biên soạn theo đúng mẫu giáo trình do Bộ GD&ĐT ban hành năm 2007 với đầy đủ các mục của bộ giáo trình chuẩn quy định. Mặc dù được biên soạn lại với sự đầu tư chu đáo và cẩn trọng từng nội dung chi tiết nhưng thực tế vẫn khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong quý đồng nghiệp và các bạn học sinh góp ý để bộ giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Nhóm giáo viên biên soạn Giáo trình Điều dưỡng cơ sở. Trang 2 Chương trình Điều dưỡng cơ sở. CHƯƠNG TRÌNH ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ - Mã số môn học: B.02 - Số học phần: 02 - Số đơn vị học trình: 10 (3/2 – 2/3) - Số tiết: 225 tiết (45/60 – 30/90) - Thời điểm thực hiện: Học kỳ 1 – Học kỳ 2 - Phân bố thời gian: 12 tiết/tuần, tổng số: 19 tuần ĐIỀU KIỆN: - Học sinh đã học xong môn Giải phẫu sinh lý. MỤC TIÊU MÔN HỌC: 1.
Trình bày mục đích, nguyên tắc áp dụng và không áp dụng các kỹ thuật chăm sóc người bệnh. Mô tả qui trình các kỹ thuật chăm sóc người bệnh. Trình bày các tai biến và cách xử trí trong quá trình chăm sóc người bệnh. Giải thích, động viên người bệnh an tâm, hợp tác trong quá trình chăm sóc.
Vận dụng các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản vào việc thực hiện quy trình chăm sóc người bệnh. NỘI DUNG MÔN HỌC: Số tiết Tt Nội dung bài học Tổng LT TH ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ 1 122 54 68 1. Công tác quản lý buồng bệnh 3 3 0 2. Hồ sơ bệnh nhân và cách ghi chép 7 3 4 3.
Quy trình điều dưỡng 10 4 6 4. Các nguyên tắc vô khuẩn 3 3 0 5. Quy trình vô khuẩn dụng cụ 5 1 4 6. Phân loại, xử lý chất thải trong bệnh viện 3 3 0 7.
Tiêm an toàn 2 2 0 8. Cách làm kế hoạch chăm sóc người bệnh 8 4 4 9. Tiếp nhận người bệnh đến khám, vào viện, chuyển, ra viện. Sử dụng, bảo quản dụng cụ thường dùng trong buồng bệnh.
Các phương pháp vận chuyển người bệnh 4 0 4 12. Chăm sóc, theo dõi huyết áp 6 2 4 13. Chăm sóc, theo dõi mạch, nhiệt, nhịp thở 6 2 4 14. Kỹ thuật tiêm bắp 6 2 4 15.
Kỹ thuật tiêm trong da, dưới da, gây tê 6 2 4 16. Kỹ thuật tiêm, truyền tĩnh mạch, truyền máu 10 2 8 17. Rửa tay, mặc áo, mang khẩu trang, mang găng vô khuẩn 7 3 4 18. Chuẩn bị giường bệnh, thay chiếu, vải trải giường 6 2 4 19.
Chăm sóc hàng ngày và vệ sinh cho người bệnh 6 2 4 20. Kỹ thuật lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm 6 2 4 21. Kỹ thuật chườm nóng, chườm lạnh 4 2 2 22. Phương pháp đo lượng dịch ra vào cơ thể 2 2 0 Trang 3 Giáo trình Điều dưỡng cơ sở Chương trình Điều dưỡng cơ sở.
Số tiết Tt Nội dung bài học Tổng LT TH 23. Chăm sóc người bệnh hấp hối, tử vong 2 2 0 24. Các tư thế nghỉ ngơi và trị liệu thông thường 2 2 0 ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ 2 69 27 42 25. Sơ cứu vết thương 8 2 6 26.
Cấp cứu ngưng hô hấp tuần hoàn 8 2 6 27. Kỹ thuật cố định gãy xương 10 2 8 28. Kỹ thuật garot cầm máu 8 2 6 29. Kỹ thuật băng (băng cuộn, băng dính, băng tuỳ ứng) 9 2 7 30.
Kỹ thuật thay băng, rửa vết thương thương, cát chỉ vết khâu 10 2 8 31. Kỹ thuật thay băng, rửa vết thương có ống dẫn lưu 5 1 4 32. Kỹ thuật đưa thức ăn vào cơ thể 6 2 4 33. Kỹ thuật hút dịch dạ dày, dịch tá tràng 5 1 4 34.
Kỹ thuật rửa dạ dày 6 2 4 35. Kỹ thuật cho người bệnh thở Oxy 5 1 4 36. Kỹ thuật hút đàm nhớt cho người bệnh 5 1 4 37. Kỹ thuật thụt tháo, thụt giữ 4 1 3 38.
Kỹ thuật thông tiểu 10 2 8 39. Kỹ thuật lấy nước tiểu, rửa bàng quang 5 1 4 40. Phụ giúp thầy thuốc khám chữa bệnh 1 1 0 41. Chăm sóc dự phòng loét ép cho người bệnh 3 1 2 42.
Cho người bệnh uống thuốc, bôi thuốc, nhỏ mắt, mũi, tai 6 2 4 43. Phụ giúp thầy thuốc chọc dịch não tuỷ, màng bụng, phổi, tim. 6 2 4 Cộng 242 84 158 HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN: Yêu cầu giáo viên: - Lý thuyết: giáo viên có chuyên môn Cử nhân điều dưỡng. - Thực hành: giáo viên có chuyên môn tối thiểu là điều dưỡng trung cấp.
Phương pháp giảng dạy: - Lý thuyết: thuyết trình, áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. - Thực hành: tiến hành tại phòng thực tập điều dưỡng dưới hình thức "cầm tay chỉ việc". Lớp học chia thành nhóm nhỏ, mỗi nhóm khoảng 08 - 12 học sinh. Trang thiết bị dạy học: - Lý thuyết: có thể sử dụng máy Overhead, Projector.
- Thực hành: đảm bảo đầy đủ bảng kiểm, quy trình, dụng cụ … Đánh giá: - Kiểm tra thường xuyên: mỗi học phần 02 cột điểm dạng bài viết câu hỏi nhỏ. - Kiểm tra định kỳ: mỗi học phần 02 cột điểm. Bài viết dạng xử lý tình huống. - Thi kết thúc môn học: mỗi học phần tổ chức thi 2 dạng: Lý thuyết: bài thi viết 60 câu trắc nghiệm trong thời gian 45 phút.
(Học phần I hệ số 3, học phần II hệ số 2) Thực hành: bài thi thực hành kỹ thuật chăm sóc. Giáo trình Điều dưỡng cơ sở Trang 4 Công tác quản lý buồng bệnh. CÔNG TÁC QUẢN LÝ BUỒNG BỆNH CN. Trần Thị Nô MỤC TIÊU 1.
Nêu được tầm quan trọng của công tác quản lý buồng bệnh. Thực hiện kỹ năng giao tiếp với người bệnh. Nêu được quy trình tiếp nhận người bệnh vào, chuyển, ra viện. TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ BUỒNG BỆNH Buồng bệnh là nơi điều trị bệnh đồng thời cũng là nơi tĩnh dưỡng cho người bệnh nên việc xây dựng nhất thiết phải có kế hoạch chu đáo.
Tuy phải hết sức đơn giản nhưng cần phải có đầy đủ điều kiện vệ sinh cần thiết,đảm bảo cho người bệnh thoải mái an toàn. Khung cảnh buồng bệnh hết sức quan trọng đối với tinh thần người bệnh, giúp cho họ điều trị có kết quả và nhanh chóng phục hồi sức khỏe. Quản lý buồng bệnh là một phần công việc hằng ngày của nhân viên y tế. Các nhân viên y tế phải thấy rõ một buồng bệnh sạch sẽ, ngăn nắp sẽ tạo ra cảm giác dễ chịu yên tâm cho người bệnh đồng thời tạo cảm giác thoải mái an toàn khi làm việc.
Nhưng bệnh viện hiện nay chưa thỏa mãn được yêu cầu của người bệnh nên Điều dưỡng cần dựa vào khả năng hiểu biết của mình, căn cứ vào tình hình người bệnh và kế hoạch điều trị của thấy thuốc, tạo những điều kiện thuận lợi và có ích nhất trong việc điều trị và chăm sóc người bệnh. CÁCH THAY ĐỔI KHÔNG KHÍ TRONG BUỒNG BỆNH 1. Nhiệt Độ: Nhiệt độ lý tưởng là khoảng 18-220C. Trong trường hợp đặc biêt phải thay đổi nhiệt độ cho phù hợp.
Đối với trẻ em và người già nhiệt độ có thể hơi tăng. Đối với người bệnh sốt nóng nhiệt độ cần giảm xuống một ít. Mùa rét cần ấm hơn.