UBND TỈNH VĨNH LONG TRƢỜNG CAO ĐẲNG VĨNH LONG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: CHĂM SÓC SỨC KHỎE NGƢỜI LỚN BỆNH NGOẠI KHOA NGÀNH: ĐIỀU DƢỠNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐVL ngày …tháng. năm……của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Vĩnh Long Vĩnh Long, năm 2022 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 2 LỜI GIỚI THIỆU Thực hiện chỉ đạo của Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Vĩnh Long, Khoa Y Dược tổ chức biên soạn tài liệu dạy – học môn Chăm sóc sức khỏe người lớn bệnh ngoại khoa nhằm từng bước xây dựng bộ giáo trình đạt chuẩn chuyên môn trong công tác đào tạo Điều dưỡng bậc cao đẳng.
Giáo trình Chăm sóc sức khỏe người lớn bệnh ngoại khoa được biên soạn dựa trên chương trình môn học Cao đẳng Điều dưỡng đã được ban hành. Giảng viên Khoa Y Dược biên soạn theo phương châm: kiến thức cơ bản, hệ thống; nội dung chính xác, khoa học; cập nhật các tiến bộ khoa học, kỹ thuật hiện đại và thực tiễn Việt Nam. Giáo trình Chăm sóc sức khỏe người lớn bệnh ngoại khoa đã được Hội đồng chuyên môn Trường Cao Đẳng Vĩnh Long thẩm định vào năm 2022. Khoa Y Dược Trường Cao Đẳng Vĩnh Long ban hành tài liệu dạy – hoc đạt chuẩn chuyên môn của ngành Điều dưỡng trong giai đoạn hiện nay.
Trong thời gian 1 đến 2 năm, giáo trình phải được chỉnh lý, bổ sung và cập nhật. Khoa Y Dược chân thành cảm ơn các giảng viên và Hội đồng chuyên môn thẩm định đã giúp hoàn thành giáo trình kịp thời, phục vụ cho công tác đào tạo Điều dưỡng bậc cao đẳng. Qúa trình biên soạn mặc dù hết sức công phu và thận trọng, song không tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi mong nhận được sự góp ý, bổ sung sửa chữa của đồng nghiệp, các bạn sinh viên để giáo trình ngày càng được hoàn thiện hơn. KHOA Y DƯỢC – TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĨNH LONG Vĩnh Long, ngày 29 tháng 5 năm 2022 THAM GIA BIÊN SOẠN 1.
TRẦN THỊ HỒNG DIỄM 2. Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 3 MỤC LỤC TRANG Tuyên bố bản quyền 2 Lời giới thiệu 3 Mục lục 4 BÀI 1. VAI TRÕ CỦA NGƢỜI ĐIỀU DƢỠNG NGOẠI 15 1. VAI TRÕ CỦA NGƢỜI ĐIỀU DƢỠNG NGOẠI KHOA 15 3.
NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƢỜI ĐIỀU DƢỠNG NGOẠI 16 KHOA BÀI 2. PHÕNG PHẪU THUẬT VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN 19 ĐẾN ĐD PHÕNG MỔ 1. PHÕNG MỔ 19 1. Môi trƣờng phòng mổ 19 1.
Khái niệm về vô khuẩn và tiệt khuẩn 19 1. Các yêu cầu khu phẫu thuật 19 1. Bảo quản phòng mổ [[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[[ 20 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐIỀU DƢỠNG PHÕNG MỔ 20 BÀI 3.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TRƢỚC MỔ 22 1. CHUẨN BỊ NGƢỜI BỆNH MỔ THEO KẾ HOẠCH 22 2. Chuẩn bị tinh thần cho ngƣời bệnh 22 2. Chuẩn bị thể chất cho ngƣời bệnh 22 2.
Theo dõi và chăm sóc ngƣời bệnh trƣớc khi mổ 23 2. Chuẩn bị ngƣời bệnh một ngày trƣớc khi mổ và ngày mổ 24 3. CHUẨN BỊ NGƢỜI BỆNH MỔ CẤP CỨU 25 4. GIÁO DỤC SỨC KHỎE 25 BÀI 4.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SAU MỔ 28 1. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TẠI PHÕNG HỒI SỨC HẬU PHẪU 28 1. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TẠI KHOA NGOẠI 28 2. Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 29 3.
PHÕNG NGỪA, PHÁT HIỆN VÀ XỬ TRÍ CÁC BIẾN CHỨNG 30 SAU MỔ 3. Nghẽn tĩnh mạch sâu 30 3. Nghẽn mạch phổi 30 3. Biến chứng hô hấp 30 3.
Biến chứng dạ dày – ruột 30 3. Nhiễm trùng vết mổ 30 3. Loạn thần sau mổ 30 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 4 BÀI 5. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VIÊM RUỘT THỪA CẤP 33 1.
Triệu chứng cơ năng 33 2. Triệu chứng thực thể 33 2. Triệu chứng toàn thân 33 2. Cận lâm sàng 33 3.
TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG 33 3. Hƣớng điều trị 34 4. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH MỔ VIÊM RUỘT THỪA 34 4. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 34 4.
Lập kế hoạch chăm sóc 34 4. Đánh giá 35 BÀI 6. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH THỦNG DẠ DÀY 38 1. Triệu chứng cơ năng 38 3.
Triệu chứng thực thể 38 3. Triệu chứng toàn thân 38 4. HƢỚNG XỬ TRÍ 39 6. Lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch 39 6.
Đánh giá 40 BÀI 7. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH MỔ SỎI MẬT 42 1. SỎI ĐƢỜNG MẬT 42 1. Cơ chế sinh sỏi đƣờng mật 42 1.
Triệu chứng lâm sàng 42 1. Triệu chứng lâm sàng 43 2. Phƣơng pháp điều trị 43 3. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SỎI MẬT 43 3.
Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 43 3. Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 43 3. Chuẩn bị ngƣời bệnh trƣớc mổ 44 4. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SAU MỔ SỎI MẬT 44 4.
Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 44 4. Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 44 4. Theo dõi biến chứng sau mổ 47 4. Giáo dục ngƣời bệnh 48 BÀI 8.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VIÊM TỤY CẤP 50 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 5 1. Biểu hiện lâm sàng 50 1. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VIÊM TỤY CẤP 52 2. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 52 2.
Chẩn đoán can thiệp điều dƣỡng 52 2. Chăm sóc ngƣời bệnh trƣớc mổ tụy 53 3. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SAU MỔ 54 3. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 54 3.
Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 54 3. Giáo dục ngƣời bệnh 56 BÀI 9. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TẮC RUỘT 58 1. NGUYÊN NHÂN - TRIỆU CHỨNG 58 2.
Hƣớng xử trí 59 3. Lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch 59 3. GIÁO DỤC SỨC KHỎE 60 BÀI 10. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH THOÁT VỊ BẸN 62 1.
CÁC ĐẶC ĐIỂM CHÍNH VỀ GIẢI PHẪU ỐNG BẸN 62 1. Sinh bệnh học 62 1. Quy trình chăm sóc ngƣời bệnh trƣớc mổ 62 3. Quy trình chăm sóc ngƣời bệnh sau mổ thoát vị bẹn 63 4.
GIÁO DỤC SỨC KHỎE 64 BÀI 11. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH LỒNG RUỘT CẤP 67 1. Triệu chứng lâm sàng 67 2. Triệu chứng cận lâm sàng 67 3.
CHĂM SÓC VÀ THEO DÕI SAU THÁO KHỐI LỒNG 67 6. GIÁO DỤC SỨC KHỎE 68 BÀI 12. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VIÊM PHÖC MẠC 70 1. Viêm phúc mạc nguyên phát 70 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 6 2.
Viêm phúc mạc thứ phát 70 3. Triệu chứng cơ năng 70 3. Triệu chứng toàn thân 70 3. Triệu chứng thực thể 70 3.
Triệu chứng cận lâm sàng 71 4. Lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch 71 4. Đánh giá 71 BÀI 13. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TRĨ 73 1.
Sinh bệnh học 73 1. Dịch tễ học 73 1. Yếu tố thuận lợi 73 2. HƢỚNG ĐIỀU TRỊ 73 3.
Các phƣơng pháp điều trị 74 4. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TRĨ 74 4. Trƣớc mổ 74 4. GIÁO DỤC NGƢỜI BỆNH 76 5.
Với ngƣời bệnh nằm viện 76 5. Khi xuất viện 76 BÀI 14. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH CÓ HẬU MÔN NHÂN TẠO 79 1. HẬU MÔN NHÂN TẠO 79 1.
Phân loại hậu môn nhân tạo 79 1. Các kiểu làm hậu môn nhân tạo 79 1. Chỉ định làm hậu môn nhân tạo 79 2. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TRƢỚC MỔ CÓ MỞ 80 HẬU MÔN NHÂN TẠO 2.
Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 80 2. Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 80 3. QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SAU MỔ CÓ HẬU 81 MÔN NHÂN TẠO 3. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 81 3.
Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 81 BÀI 15. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SỐC CHẤN THƢƠNG 87 1. Sốc nguyên phát 87 3. Sốc thứ phát 87 4.
CÁCH CHĂM SÓC SỐC CHẤN THƢƠNG 88 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 7 5. CÁCH PHÕNG CHỐNG SỐC CHẤN THƢƠNG Ở TUYẾN CƠ 88 SỞ BÀI 16. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH CHẤN THƢƠNG NGỰC 91 1. NGUYÊN NHÂN VÀ PHÂN LOẠI 91 2.
Tràn máu màng phổi 91 3. Tràn khí màng phổi 92 3. Tràn khí – tràn máu phối hợp 92 4. XỬ TRÍ CẤP CỨU 92 6.
Trƣớc mổ 92 6. ĐÁNH GIÁ 93 BÀI 17. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VẾT THƢƠNG NGỰC 96 1. ĐẠI CƢƠNG CHÍNH 96 1.
XỬ TRÍ CẤP CỨU 96 4. TRỢ GIÖP ĐẶT DẪN LƢU MÀNG PHỔI 96 5. RÚT DẪN LƢU MÀNG PHỔI 97 5. Kỹ thuật rút ống dẫn lƣu khoang màng phổi 97 5.
Chăm sóc sau rút ống dẫn lƣu 97 BÀI 18. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH VẾT THƢƠNG MẠCH MÁU 98 1. KỸ THUẬT CHĂM SÓC 100 5. Nguyên tắc cầm máu 100 5.
Những phƣơng pháp cầm máu tạm thời 100 5. Tuyến có điều kiện phẫu thuật 102 BÀI 19. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH CHẤN THƢƠNG, VẾT 104 THƢƠNG SỌ NÃO 1. Khám da đầu và xƣơng sọ 106 2.
Dấu hiệu tri giác 106 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 8 2. Dấu hiệu liệt khu trú, liệt thần kinh sọ não 106 2. Dấu hiệu thần kinh thực vật 107 2. Vết thƣơng sọ não hở 107 2.
Khám phát hiện những tổn thƣơng phối hợp khác 107 3. TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG 107 4. HƢỚNG ĐIỀU TRỊ 107 4. Di chứng về thần kinh 108 5.
Di chứng về tâm thần 108 6. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 108 6. Lập và thực hiện kế hoạch chăm sóc 109 6. KẾT LUẬN 110 BÀI 20.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SỎI ĐƢỜNG TIẾT NIỆU 113 1. Rối loạn chuyển hóa các chất 113 1. Rối loạn tại chỗ 113 2. YẾU TỐ NGUY CƠ 113 3.
TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG 113 4. CAN THIỆP ĐIỀU TRỊ 114 5. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH TRƢỚC MỔ 114 5. Chẩn đoán và can thiệp điều dƣỡng 114 6.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH SAU MỔ 114 6. Chẩn đoán và can thiệp 115 6. Giáo dục ngƣời bệnh 116 BÀI 21. CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH GÃY XƢƠNG 118 1.
Triệu chứng không chắc chắn 118 4. Triệu chứng chắc chắn 118 4. Triệu chứng khác 118 4. TIẾN TRIỂN VÀ BIẾN CHỨNG 119 5.
Điều trị 119 Số hiệu: BM04/QLĐT-QT-28 Ngày ban hành: …/…/2022 Lần ban hành: 01 Trang 9 7. Nhận định tình trạng ngƣời bệnh 119 7. Chẩn đoán điều dƣỡng 119 7. Đánh giá 121 BÀI 22.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH BONG GÂN – TRẬT KHỚP 123 1. Định nghĩa và phân loại 123 1. Định nghĩa và phân loại 124 2. Tiến triển và biến chứng.
CHĂM SÓC NGƢỜI BỆNH BÓ BỘT 128 1. Khái niệm về bột 128 1.