Luận văn đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục cán bộ điều dưỡng tại 14 trạm y tế phường quận ba đình hà nội năm 2010

Chuyên khảo phân tích Luận văn đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục cán bộ điều dưỡng tại 14 trạm y tế phường quận ba đình, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Việt Cường
• Người hướng dẫn: GS. Trương Việt Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Đánh Giá Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Điều Dưỡng Tại Trạm Y Tế Quận Ba Đình, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm - Điều dưỡng
• 1.2. Đào tạo liên tục
• 1.3. Nhiệm vụ của y tế xã, phường, thị trấn (gọi chung là y tế cơ sở)
• 1.4. Nhu cầu đào tạo
• 1.5. Xác định nhu cầu đào tạo
• 1.6. Lịch sử ngành Điều dưỡng thế giới, Việt Nam
• 1.6.1. Lịch sử ngành Điều dưỡng thế giới
• PHỤ LỤC
• appendix 1. Phiếu điều tra nhu cầu đào tạo (dành cho điều dưỡng viên)
• appendix 2. Phiếu điều tra nhu cầu đào tạo (dành cho trạm trưởng TYT)
• appendix 3. Hướng dẫn phỏng vấn sâu
• appendix 4. Hướng dẫn thảo luận nhóm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Điều Dưỡng

Đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục cho cán bộ điều dưỡng tại trạm y tế quận Ba Đình, Hà Nội là một vấn đề quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Nhu cầu này không chỉ phản ánh sự cần thiết trong việc cập nhật kiến thức mà còn là yêu cầu bắt buộc theo quy định của Bộ Y tế. Việc xác định nhu cầu đào tạo giúp xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp, từ đó nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ điều dưỡng.

1.1. Định Nghĩa Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Y Tế

Đào tạo liên tục là quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng cho cán bộ y tế, nhằm đáp ứng yêu cầu công việc và nâng cao chất lượng dịch vụ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với cán bộ điều dưỡng tại các trạm y tế.

1.2. Vai Trò Của Cán Bộ Điều Dưỡng Trong Hệ Thống Y Tế

Cán bộ điều dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Họ không chỉ thực hiện các nhiệm vụ y tế mà còn tham gia vào các hoạt động giáo dục sức khỏe và quản lý trạm y tế.

II. Vấn Đề Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Điều Dưỡng Tại Trạm Y Tế

Mặc dù có nhiều quy định về đào tạo liên tục, thực tế cho thấy cán bộ điều dưỡng tại trạm y tế quận Ba Đình vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ. Nhu cầu đào tạo chưa được đáp ứng đầy đủ, dẫn đến việc thiếu hụt kiến thức và kỹ năng cần thiết.

2.1. Thực Trạng Đào Tạo Liên Tục Tại Trạm Y Tế

Thực trạng cho thấy nhiều cán bộ điều dưỡng chưa tham gia đầy đủ các khóa đào tạo liên tục. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ và chất lượng dịch vụ y tế.

2.2. Những Thách Thức Trong Đào Tạo Cán Bộ Điều Dưỡng

Các thách thức bao gồm thiếu nguồn lực, thời gian hạn chế và sự không đồng bộ trong chương trình đào tạo. Những yếu tố này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả đào tạo.

III. Phương Pháp Đánh Giá Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục

Để đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục cho cán bộ điều dưỡng, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Việc thu thập dữ liệu từ các cuộc phỏng vấn và khảo sát sẽ giúp xác định rõ hơn nhu cầu thực tế.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính

Nghiên cứu định tính thông qua phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm giúp thu thập thông tin chi tiết về nhu cầu đào tạo của cán bộ điều dưỡng.

3.2. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Lượng

Nghiên cứu định lượng thông qua khảo sát sẽ cung cấp dữ liệu thống kê về nhu cầu đào tạo, từ đó giúp xây dựng kế hoạch đào tạo hiệu quả.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục

Kết quả nghiên cứu cho thấy cán bộ điều dưỡng tại trạm y tế quận Ba Đình cần được đào tạo liên tục về nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm kỹ năng chuyên môn và quản lý. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại địa phương.

4.1. Các Lĩnh Vực Cần Đào Tạo

Các lĩnh vực cần đào tạo bao gồm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, quản lý trạm y tế và truyền thông giáo dục sức khỏe. Đây là những kỹ năng thiết yếu để cán bộ điều dưỡng thực hiện tốt nhiệm vụ.

4.2. Đánh Giá Từ Cán Bộ Điều Dưỡng

Cán bộ điều dưỡng cho rằng việc đào tạo liên tục là cần thiết và mong muốn có nhiều khóa học ngắn hạn, dễ tiếp cận để nâng cao năng lực chuyên môn.

V. Kết Luận Về Nhu Cầu Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Điều Dưỡng

Nhu cầu đào tạo liên tục cho cán bộ điều dưỡng tại trạm y tế quận Ba Đình là rất cần thiết. Việc tổ chức các khóa đào tạo phù hợp sẽ giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ này, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại địa phương.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Đào Tạo

Cần xây dựng kế hoạch đào tạo liên tục cụ thể, bao gồm các khóa học ngắn hạn và linh hoạt về thời gian, địa điểm để cán bộ điều dưỡng dễ dàng tham gia.

5.2. Tương Lai Của Đào Tạo Liên Tục Cán Bộ Điều Dưỡng

Tương lai của đào tạo liên tục cho cán bộ điều dưỡng cần được chú trọng hơn nữa, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đang không ngừng phát triển, việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ điều dưỡng tại tuyến y tế cơ sở trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Theo báo cáo, quận Ba Đình, Hà Nội có 14 trạm y tế phường với tổng số 56 điều dưỡng viên, chiếm gần 50% tổng nhân lực y tế cơ sở tại đây. Điều dưỡng viên tại các trạm y tế phường chủ yếu có trình độ trung cấp (92,6%) và thâm niên công tác trên 10 năm, trong đó 94,6% là nữ. Nghiên cứu được tiến hành trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2010 nhằm đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục cho cán bộ điều dưỡng tại 14 trạm y tế phường quận Ba Đình, Hà Nội.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá khả năng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ điều dưỡng và xác định nhu cầu đào tạo liên tục nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng ngày càng cao. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh mô hình bệnh tật và các vấn đề y tế công cộng tại các thành phố lớn luôn biến đổi. Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ các cơ quan quản lý y tế trong việc hoạch định chính sách đào tạo, phân bổ nguồn lực và tổ chức các khóa đào tạo liên tục hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết Đào tạo liên tục (Continuing Medical Education - CME): Nhấn mạnh việc cập nhật kiến thức, kỹ năng và thái độ chuyên môn cho cán bộ y tế nhằm đảm bảo chất lượng chăm sóc sức khỏe liên tục và hiệu quả.
• Mô hình Phát triển chuyên môn liên tục (Continuing Professional Development - CPD): Tập trung vào sự phát triển toàn diện của cán bộ y tế qua các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và tự học suốt đời.
• Khái niệm Nhu cầu đào tạo: Được hiểu là sự cần thiết phải bổ sung, cập nhật kiến thức và kỹ năng để đáp ứng yêu cầu công việc và phát triển nghề nghiệp.
• Chức năng nhiệm vụ của điều dưỡng tại y tế cơ sở: Bao gồm các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật, quản lý trạm y tế, truyền thông giáo dục sức khỏe, công tác cộng đồng và giao tiếp hợp tác.
• Khung pháp lý: Thông tư 07/2008/TT-BYT của Bộ Y tế quy định công tác đào tạo liên tục đối với cán bộ y tế, trong đó điều dưỡng phải được đào tạo tối thiểu 24 giờ mỗi năm và tích lũy 120 giờ trong 5 năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính. Đối tượng nghiên cứu gồm toàn bộ 56 điều dưỡng và 14 trạm trưởng trạm y tế phường tại quận Ba Đình, Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ đối tượng (census) cho phần định lượng. Phần định tính được thực hiện qua 3 cuộc phỏng vấn sâu với trạm trưởng và 3 cuộc thảo luận nhóm với điều dưỡng viên tại 3 trạm y tế được chọn ngẫu nhiên.

Công cụ thu thập số liệu gồm phiếu điều tra bán cấu trúc dành cho điều dưỡng và trạm trưởng, hướng dẫn phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm. Số liệu định lượng được nhập và phân tích bằng phần mềm Stata 10, trong khi số liệu định tính được mã hóa và phân tích nội dung. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2010.

Cỡ mẫu toàn bộ 70 người (56 điều dưỡng, 14 trạm trưởng) đảm bảo tính đại diện cho quận Ba Đình. Các biện pháp giảm sai số bao gồm tập huấn điều tra viên, giám sát chặt chẽ quá trình thu thập số liệu, giải thích rõ mục đích nghiên cứu và bảo mật thông tin cá nhân. Nghiên cứu tuân thủ các nguyên tắc đạo đức, đảm bảo sự đồng thuận tự nguyện của người tham gia.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của điều dưỡng:

   • 91,1% điều dưỡng thường xuyên rửa tay thường quy; 98,2% thường xuyên đón tiếp người bệnh; 85,7% đo dấu hiệu sinh tồn; 98,2% tiêm bắp.
   • Tuy nhiên, các kỹ thuật chuyên môn sâu như đặt vòng tránh thai, thông tiểu, cho người bệnh ăn bằng sonde có tỷ lệ không thực hiện lên đến khoảng 80%.
   • Mức độ tự tin khi thực hiện các kỹ năng chuyên môn cao nhất ở tiêm bắp (trên 80%), rửa tay thường quy (92,9%), nhưng thấp ở đặt vòng tránh thai (chỉ 14,3% tự tin).

2. Khả năng thực hiện nhiệm vụ quản lý trạm y tế:

   • 89,3% điều dưỡng thường xuyên thực hiện thống kê, báo cáo; 87,5% đón tiếp người bệnh vào sổ; 75% quản lý tài sản, trang thiết bị.
   • Tuy nhiên, 89,3% điều dưỡng không hoặc ít tự tin trong việc ứng dụng kỹ năng tin học vào công việc.
   • Trạm trưởng đánh giá 78,6% điều dưỡng thực hiện tốt hoặc trung bình các nhiệm vụ quản lý, riêng ứng dụng tin học được đánh giá kém (35,7%).

3. Nhiệm vụ truyền thông giáo dục sức khỏe:

   • Trên 70% điều dưỡng thường xuyên thực hiện các nhiệm vụ như giáo dục sức khỏe cho người bệnh, tổ chức hoạt động phòng bệnh, tư vấn cộng đồng.
   • Mức độ tự tin khi thực hiện các nhiệm vụ này đều trên 78%.
   • Trạm trưởng đánh giá 85,7% điều dưỡng thực hiện tốt các nhiệm vụ truyền thông.

4. Nhiệm vụ công tác cộng đồng:

   • 100% điều dưỡng tham gia ngày tiêm chủng mở rộng; 98,2% tham gia phòng chống dịch; 71,4% thăm hộ gia đình định kỳ.
   • Mức độ tự tin khi thực hiện các nhiệm vụ công tác cộng đồng đều trên 70%, ngoại trừ tham gia phong trào phòng chống tệ nạn xã hội (64,3%).
   • Trạm trưởng đánh giá 100% điều dưỡng thực hiện tốt nhiệm vụ phòng chống dịch và tiêm chủng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy điều dưỡng tại tuyến y tế phường quận Ba Đình có năng lực tốt trong các nhiệm vụ cơ bản và truyền thông giáo dục sức khỏe, phù hợp với vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tuy nhiên, các kỹ năng chuyên môn sâu và ứng dụng tin học còn hạn chế, phản ánh sự thiếu hụt trong đào tạo liên tục và cập nhật kiến thức mới. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy điều dưỡng tuyến cơ sở thường ít được tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu và kỹ thuật mới.

Sự khác biệt trong mức độ tự tin và thực hiện nhiệm vụ giữa các lĩnh vực cho thấy nhu cầu ưu tiên đào tạo liên tục không chỉ tập trung vào kỹ năng chuyên môn mà còn cần mở rộng sang quản lý, tin học và công tác cộng đồng. Việc tổ chức đào tạo gần nơi làm việc, thời gian ngắn (2-5 ngày) được điều dưỡng ưu tiên nhằm thuận tiện tham gia và giảm ảnh hưởng đến công việc thường nhật.

Các biểu đồ thể hiện tỷ lệ phần trăm điều dưỡng thường xuyên thực hiện và tự tin trong từng nhiệm vụ sẽ minh họa rõ nét sự phân bố năng lực hiện tại, giúp xác định các lĩnh vực cần tập trung đào tạo. Bảng so sánh đánh giá của điều dưỡng và trạm trưởng cũng cho thấy sự đồng thuận cao về năng lực thực hiện các nhiệm vụ cơ bản, tạo cơ sở tin cậy cho việc xây dựng kế hoạch đào tạo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức các khóa đào tạo liên tục chuyên đề ngắn hạn

   • Động từ hành động: Triển khai
   • Mục tiêu: Nâng cao kỹ năng chuyên môn sâu và cập nhật kiến thức mới cho điều dưỡng
   • Thời gian: 2-5 ngày mỗi khóa, tổ chức hàng năm
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế phối hợp với các trường đại học y tế công cộng và bệnh viện tuyến trên

2. Đào tạo kỹ năng tin học và thống kê cơ bản cho điều dưỡng

   • Động từ hành động: Tổ chức tập huấn
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ điều dưỡng tự tin và ứng dụng tin học trong quản lý trạm y tế lên trên 70% trong 2 năm tới
   • Thời gian: Khóa học 3 ngày, tổ chức tại quận/phường
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm y tế quận phối hợp với các đơn vị đào tạo tin học

3. Ưu tiên đào tạo công tác cộng đồng và truyền thông giáo dục sức khỏe

   • Động từ hành động: Phát triển chương trình đào tạo
   • Mục tiêu: Đáp ứng nhu cầu thực tế của điều dưỡng, nâng cao hiệu quả công tác cộng đồng
   • Thời gian: Hàng năm, theo kế hoạch đào tạo liên tục
   • Chủ thể thực hiện: Hội Điều dưỡng phối hợp với Sở Y tế và Trung tâm y tế quận

4. Tổ chức đào tạo tại địa điểm gần nơi làm việc

   • Động từ hành động: Sắp xếp, tổ chức
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ tham gia đào tạo lên trên 90% bằng cách giảm chi phí và thời gian đi lại
   • Thời gian: Liên tục, theo kế hoạch đào tạo hàng năm
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm y tế quận, UBND phường

5. Bố trí ngân sách và kế hoạch đào tạo liên tục cho điều dưỡng tuyến phường

   • Động từ hành động: Lập kế hoạch, phân bổ ngân sách
   • Mục tiêu: Đảm bảo nguồn lực bền vững cho công tác đào tạo liên tục
   • Thời gian: Kế hoạch 5 năm, đánh giá hàng năm
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, UBND quận, Bộ Y tế

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý y tế tại các sở y tế và trung tâm y tế quận/huyện

   • Lợi ích: Có cơ sở khoa học để xây dựng kế hoạch đào tạo liên tục phù hợp với thực tế tại tuyến y tế cơ sở.
   • Use case: Lập kế hoạch đào tạo, phân bổ nguồn lực đào tạo điều dưỡng.

2. Các trường đại học, cao đẳng y tế và trung tâm đào tạo liên tục

   • Lợi ích: Tham khảo nhu cầu đào tạo thực tế để thiết kế chương trình đào tạo sát với yêu cầu công việc.
   • Use case: Xây dựng chương trình đào tạo chuyên đề, tổ chức các khóa tập huấn.

3. Cán bộ điều dưỡng và trạm trưởng trạm y tế

   • Lợi ích: Hiểu rõ năng lực hiện tại và nhu cầu phát triển bản thân, từ đó chủ động tham gia các khóa đào tạo phù hợp.
   • Use case: Tự đánh giá năng lực, đề xuất nhu cầu đào tạo cá nhân.

4. Các tổ chức, dự án y tế quốc tế và trong nước

   • Lợi ích: Đánh giá hiệu quả các chương trình hỗ trợ đào tạo, điều chỉnh nội dung phù hợp với nhu cầu thực tế.
   • Use case: Thiết kế dự án hỗ trợ đào tạo, tài trợ các khóa đào tạo liên tục.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đào tạo liên tục lại quan trọng đối với điều dưỡng tuyến y tế cơ sở?
   Đào tạo liên tục giúp điều dưỡng cập nhật kiến thức, kỹ năng mới, nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ đa dạng tại y tế cơ sở, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng ngày càng cao.

2. Nhu cầu đào tạo liên tục của điều dưỡng tại quận Ba Đình tập trung vào những lĩnh vực nào?
   Chủ yếu là kỹ năng chuyên môn sâu, công tác cộng đồng, truyền thông giáo dục sức khỏe và kỹ năng tin học ứng dụng trong quản lý trạm y tế.

3. Thời gian và địa điểm đào tạo liên tục nên được tổ chức như thế nào để thuận tiện cho điều dưỡng?
   Thời gian đào tạo nên từ 2-5 ngày, tổ chức tại địa điểm gần nơi làm việc như quận hoặc phường để giảm chi phí và thời gian đi lại, tăng tỷ lệ tham gia.

4. Làm thế nào để đánh giá nhu cầu đào tạo liên tục một cách chính xác?
   Cần kết hợp khảo sát định lượng và phỏng vấn sâu, lấy ý kiến trực tiếp từ điều dưỡng và trạm trưởng, đồng thời phân tích thực trạng năng lực và công việc thực tế.

5. Ai chịu trách nhiệm tổ chức và quản lý công tác đào tạo liên tục cho điều dưỡng?
   Sở Y tế, trung tâm y tế quận/huyện phối hợp với các trường đại học, cao đẳng y tế và các cơ sở đào tạo liên tục theo quy định của Bộ Y tế.

Kết luận

• Điều dưỡng tại 14 trạm y tế phường quận Ba Đình có năng lực tốt trong các nhiệm vụ cơ bản và truyền thông giáo dục sức khỏe, nhưng còn hạn chế về kỹ năng chuyên môn sâu và ứng dụng tin học.
• Nhu cầu đào tạo liên tục tập trung vào các lĩnh vực chuyên môn kỹ thuật, công tác cộng đồng, truyền thông và kỹ năng quản lý, đặc biệt là tin học.
• Thời gian đào tạo ngắn (2-5 ngày) và địa điểm gần nơi làm việc được ưu tiên để tăng hiệu quả và tỷ lệ tham gia.
• Cần có kế hoạch và ngân sách cụ thể để tổ chức đào tạo liên tục phù hợp, đáp ứng nhu cầu thực tế của điều dưỡng tuyến y tế cơ sở.
• Các nhà quản lý y tế, cơ sở đào tạo và điều dưỡng viên nên phối hợp chặt chẽ để xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo liên tục hiệu quả.

Next steps: Triển khai các khóa đào tạo chuyên đề, xây dựng chương trình đào tạo tin học, tổ chức đánh giá định kỳ nhu cầu đào tạo và hiệu quả đào tạo.

Các đơn vị y tế và đào tạo cần phối hợp xây dựng kế hoạch đào tạo liên tục phù hợp, đồng thời điều dưỡng viên chủ động tham gia nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Một sổ khái niệm - Điều dưỡng’. Có rất nhiều định nghĩa, khái niệm về điều dưỡng, cho đến nay chưa có sự thống nhất về một định nghĩa chung, dưới đây là một số định nghĩa được đa số các nước công nhận. Điều dưỡng là một nghệ thuật sử dụng môi trường của người bệnh để hỗ trợ, phục hồi người bệnh (Florent Nightingale, 1860) [15].

Điều dưỡng là hỗ trợ các hoạt động nâng cao, phục hồi sức khỏe của người bệnh hoặc người khỏe hoặc cho cái chết được thanh thản. Giúp đỡ mọi người sao cho họ đạt được sự độc lập càng sớm càng tốt (Viginia Handerson,1960)[15]. Điều dưỡng là chẩn đoán và điều trị để đáp ứng những vấn đề bất thường liên quan đến sức khỏe con người (Hội điều dưỡng Mỹ, 1995). Cho đến nay định nghĩa này được sử dụng ở nhiều nước trên thế giới [15] Theo quyết định số 41/2005/QĐ-BNV ngày 22 tháng 4 năm 2005 của Bộ Nội Vụ thì: Điều dưỡng là viên chức chuyên môn kỹ thuật của ngành y tế, thực hiện, tổ chức thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản và kỹ thuật điều dưỡng chuyên khoa tại các cơ sở y tế [4].

- Đào tạo liên tục: Là các khóa đào tạo ngắn hạn bao gồm đào tạo bồi dưỡng để cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ thuật thuộc lĩnh vực chuyên môn đang đảm nhận, đào tạo lại, đào tạo theo nhiệm vụ chỉ đạo tuyến, đào tạo chuyển giao kỹ thuật và những khóa đào tạo chuyên môn nghiệp vụ khác của ngành y tế mà không thuộc hệ thống bằng cấp quốc gia. 5 - Nhiệm vụ của y tế xã, phường, thị trân (gọi chung là y tê cơ sở): Lập kê hoạch các mặt hoạt động và lựa chọn chương trình ưu tiên về chuyên môn y tế trình ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn duyệt, báo cáo trung tâm y tế huyện, quận, thị xã và tổ chức triển khai thực hiện sau khi kế hoạch đã được phê duyệt; Phát hiện báo cáo kịp thời các bệnh dịch lên tuyến trên và giúp chính quyền địa phương thực hiện các biện pháp về công tác vệ sinh phòng bệnh, phòng chống dịch, giữ vệ sinh những nơi công cộng và đường làng,xã, tuyên truyền ý thức bảo vệ sức khỏe cho mọi đối tượng tại cộng đồng; tuyên truyền vận động, triển khai thực hiện các biện pháp chuyên môn về bảo vệ sức khỏe bà mẹ trẻ em và kể hoạch hóa gia đình, bảo đảm việc quản lý thai, khám thai và đỡ đẻ thường cho sản phụ; tổ chức sơ cứu ban đầu, khám chữa bệnh thong thường chon nhân dân tại trạm y tế và mở rộng dần việc quản lý sức khỏe tại hộ gia đình; tổ chức khám sức khỏe và quản lý sức khỏe cho các đối tượng trong khu vực mình phụ trách, tham gia khám tuyển nghĩa vụ quân sự; Xây dựng vốn tủ thuốc, hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn và họp lý, có kế hoạch quản lý các nguồn thuốc. Xây dựng phát triển thuốc nam, kết hợp ứng dụng y học dân tộc trong phòng và chữa bệnh; Quản lý các chỉ số sức khỏe và tổng họp báo cáo, cung cấp thông tin kịp thời, chính xác lên tuyến trên theo quy định thuộc đơn vị mình phụ trách;Bồi dưỡng chuyên môn kỹ thuật cho cán bộ y tế thôn, làng, ấp, bản và nhân viên y tế cộng đồng; Tham mưu cho chính quyền xã, phường, thị trấn và Giám đốc Trung tâm y tế huyện chỉ đạo thực hiện các nội dung chăm sóc sức khỏe ban đầu và tổ chức thực hiện những nội dung chuyên môn thuộc các chương trình trọng điểm về y tế tại địa phương; Phát hiện báo cáo ủy ban nhân dân xã và cơ quan y tế cấp trên các hành vi hoạt động y tế phạm pháp trên đại bàn để kịp thời ngăn chặn và xử lý; Kết họp chặt chẽ với các đoàn thể quần chúng, các ngành trong xã, để tuyên truyền và cùng tổ chức thực hiện các nội dung công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân[22]. - Nhu cầu đào tạo: Nhu cầu đào tạo không phải chỉ đơn thuần là nhu cầu của bản thân người cán bộ y tế mà nó còn là nhu cầu, trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức hay cá nhân sử dụng nguồn nhân lực y tế.

Nếu một đơn vị y tế chỉ trông chờ 6 vào trình độ chuyên môn hiện có của đội ngũ nhân viên mà không có kế hoạch và biện pháp đào tạo, bồi dưỡng liên tục nguồn nhân lực của mình thì khó có thể phát triển được đơn vị, nâng cao chất lượng cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân[20]. - Xác định nhu cầu đào tạo: Xác định nhu càu đào tạo nhằm phát hiện chính xác những vấn đề cần đào tạo, đối tượng cán bộ y tế cần được đào tạo và kiểu đào tạo nào sẽ giúp giải quyết được các vấn đề sức khoẻ của cộng đồng. Xác định nhu cầu đào tạo là bước đầu tiên trong quy trình đào tạo, nó được tiến hành trước khi lập kế hoạch đào tạo [20]. Lịch sử ngành Điều dưỡng thế giói, Việt Nam 1.

Lịch sử ngành Điều dưỡng thế giới Trên thế giới, điều dưỡng là lực lượng đông nhất trong ngành y tế, do đó điều dưỡng có tiềm năng rất lớn trong sứ mệnh chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân trên toàn thế giới. Điều dưỡng đóng vai trò quan trọng và có ảnh hưởng to lớn trong các hệ thống chăm sóc sức khoẻ, trong việc xây dựng các chính sách chăm sóc sức khoẻ, nâng cao sức khoẻ, dự phòng cũng như trong việc chăm sóc những người ốm và phục hồi chức năng.Từ thời xa xưa do chưa hiểu biết, con người tin vào thần linh, thượng đế , khi có bệnh, họ mời pháp sư đến, vừa điều trị vừa cầu kinh. Các đền miếu được xây dựng để thờ thánh thần và dần dần trở thành những trung tâm chăm sóc và điều trị bệnh nhân. Tại đây, các pháp sư điều trị bệnh và các nhóm nữ vừa giúp lễ vừa phụ giúp chăm sóc bệnh nhân từ đó hình thành mối liên kết Y khoa - Điều dưỡng và Tôn giáo .Thời kỳ viễn chinh ở Châu Âu, bệnh viện được xây dựng để chăm sóc số lượng lớn những người hành hương bị đau ổm có những người tham gia việc chăm sóc sức khoẻ cho tất cả mọi người.

Nghề Điều dưỡng từ đó trở thành nghề được coi trọng. Một phụ nữ người Anh đã được thế giới tôn kính và suy tôn là người sáng lập ra ngành Điều dưỡng đó là Florence Nightingale (1820- 1910) người phụ nữ được gọi một cách đầy kính trọng "Nữ công tước với cây đèn""Thiên thần trong bệnh vỉện"[\ 1], Florence đã lập hội đồng quản lý ngân sách 50.000 bảng Anh để thành 7 lập trường đào tạo điều dưỡng đẩu tiên trên thê giới ở nước Anh vào năm 1860. Trường Điều dưỡng Nightingale cùng với chương trình đào tạo một năm đã đặt nền tảng cho hệ thống đào tạo điều dưỡng không chỉ ở Vương quốc Anh mà còn ở nhiều nước khác trên thế giới. Đe tưởng nhớ công lao của bà và khẳng định quyết tâm tiếp tục sự nghiệp mà Florence đã dày công xây dựng.

Hội đồng Điều dưỡng Thế giới đã quyết định lấy ngày 12 tháng 5 là ngày sinh của Florence Nightingale làm ngày Điều dưỡng Thế giới. Bà đã trở thành người mẹ tinh thần của ngành Điều dưỡng Thế giới. Ngày nay trên thế giới ngành điều dưỡng đã được xếp là một ngành riêng biệt ngang hàng với các ngành nghề khác và có nhiều trình độ điều dưỡng khác nhau: trung cấp, cao đẳng, đại học và trên đại học. Nhiều nước trên thế giới có hệ thống điều dưỡng phát triển mạnh từ rất sớm như: Thuỵ Điển, Mỹ, Anh, Hàn Quốc, Thái Lan w.

Nhiều cán bộ điều dưỡng đã có bằng tiến sĩ, thạc sĩ. và nhiều công trình khoa học mà các giáo sư, tiến sĩ hệ điều trị phải coi trọng. Nhân lực điều dưỡng được tăng cường đào tạo, bổ sung nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh tại các cơ sở y tế. Lịch sử ngành Điều dưỡng Việt Nam Trong lịch sử dân tộc ta, Y tế là một trong những ngành có bề dầy lịch sử lâu đời nhất; Y tế gắn liền với nền văn hiến dân tộc và phục vụ đắc lực cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước.

Trong quá trình phát triển của y học nước ta, điều dưỡng đã trở thành một bộ phận không thể tách rời trong ngành y tế, là một trụ cột quan trọng trong ngành y tế và ngày nay đã trở thành một ngành học với nhiều cấp đào tạo: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học. Trong suốt chặng đường phát triển, ngành Điều dưỡng Việt Nam đã trải qua nhiều bước thăng trầm nhưng cũng nhiều vinh quang, trong bài phát biểu tại đại hội toàn quốc lần thứ V Hội điều dưỡng Việt Nam Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu đã đánh giá cao ngành điều dưỡng “ Trong những thành tích chung đó của ngành y tế, có sự đóng góp rất to lớn của đội ngũ Điều dưỡng,một nguồn nhãn lực có tiềm năng và trách nhiệm lớn trong việc thực hiện các mục tiêu của ngành y tế ” [14]. 8 Các thế hệ điều dưỡng đi trước đã kiên trì phấn đấu và từng bước đưa ngành điều dưỡng đi lên. Quá trình phát triển của ngành điều dưỡng qua các thời kỳ lịch sử của dân tộc và của ngành y tế, có thể điểm qua như sau: Cũng như các nơi trên thế giới, từ thời xa xưa các bà mẹ Việt Nam đã chăm sóc nuôi dưỡng con cái và gia đình mình.

Bên cạnh những kinh nghiệm chăm sóc gia đình, các bà đã được truyền lại các kinh nghiệm dân gian của các lương y trong việc chăm sóc người bệnh. Lịch sử nền y học của dân tộc ghi rõ phương pháp dưỡng sinh, đã được áp dụng trong việc điều trị và chăm sóc người bệnh. Hai danh y nổi tiếng thời xưa của dân tộc ta là Hải Thượng - Lãn Ông Lê Hữu Trác và Tuệ Tĩnh đã sử dụng phép dưỡng sinh để trị bệnh rất có hiệu quả. Thời kì pháp thuộc, sự có mặt của các thầy thuốc người Pháp vào cuối thế kỷ XIX đã thay thế các nhà truyền giáo và người Pháp đã bắt đầu xây dựng bệnh viện và lập hệ thống y tế để bảo vệ sức khoẻ cho Quân đội viễn chinh Pháp và kiều dân Pháp.

Năm 1901 mở lớp nam y tá đầu tiên tại Bệnh viện Chợ Quán nơi điều trị bệnh nhân tâm thần và bệnh phong. Năm 1910 mở lớp đào tạo y tá chung tại Bệnh viện Chợ Rầy. Năm 1937, Hội Chữ thập đỏ Pháp tuyển sinh lớp nữ y tá đầu tiên tại Sài Gòn.