Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục KNPC XHTD cho HS các trường TH theo hướng tích hợp. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục KNPC XHTD cho HS các trường TH Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa theo hướng tích hợp. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục KNPC XHTD cho HS các trường TH Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa theo hướng tích hợp. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC THEO HƢỚNG TÍCH HỢP 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Trên thế giới Xâm hại tình dục trẻ em đang là một vấn đề toàn cầu, không chỉ riêng quốc gia nào, đã có rất nhiều tài liệu, công trình nghiên cứu tìm hiểu về vấn đề này, trong nghiên cứu này chúng tôi đưa ra một số nghiên cứu tiêu biểu như sau [22]: Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO : Xâm hại tình dục trẻ em là việc lôi kéo trẻ em tham gia vào hoạt động tình dục mà trẻ em đó không hiểu một cách đầy đủ, không có khả năng quyết định ưng thuận một cách có hiểu biết, hoặc hành động diễn ra giữa một trẻ em với một người trưởng thành hoặc với một trẻ em khác mà do độ tuổi và mức độ phát triển, người này có mối quan hệ trách nhiệm, tin tưởng hoặc quyền hành với trẻ, và hành động gây ra nhằm thỏa mãn nhu cầu của người đó. Các nhà nghiên cứu như London, Bruck, Ceci và Shuman 2005 cho rằng có tới 2/3 nạn nhân bị lạm dụng không tiết lộ, thường là vì cảm giác xấu hổ và tội lỗi, ảnh hưởng đến sự sẵn sàng tiết lộ. Các nhà nghiên cứu giáo sư Briggs, 2012 và Scott, 2013 trong lĩnh vực này cho rằng cứ ba trẻ em gái thì có khoảng một phần ba trẻ em gái và một phần sáu trẻ em trai sẽ bị lạm dụng tình dục trước 18 tuổi.
Trong nghiên cứu về những tác động lâu dài của việc bị lạm dụng tình dục ở trẻ em của nhóm tác giả Cashmore & Shackel, 2013. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra những tác động ngắn hạn và dài hạn của việc bị lạm dụng tình dục sẽ làm tăng khả năng mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần bao gồm trầm cảm, rối loạn ăn uống, lo lắng, rối loạn tâm thần và hành vi, hành vi tự sát. Ngoài ra còn có tỷ lệ gia tăng các hành vi mạo hiểm, phạm tội [12]. Hoặc một số tác giả khác cho rằng việc bị xâm phạm tình dục khi còn nhỏ có thể sẽ trở thành một tội phạm trong tương lai.
6 Bên cạnh những nghiên cứu về tác động của xâm phạm tình dục trẻ em, còn có những tác giả còn nghiên cứu đối tượng thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em. Tác giả Finkelhor, 2009 có những quan điểm trái ngược coi thủ phạm là “người lạ - strangerc danger”, tác giả cho rằng hầu hết hành vi xâm phạm tình dục trẻ em là người thân, người quen với gia đình. Những kẻ lạm dụng tình dục có thể là bất cứ ai, vượt qua mọi ranh giới kinh tế - xã hội - văn hóa và tôn giáo và có thể là những kẻ được coi là đáng tin cậy. Các chương trình giáo dục KNPC XHTD được cung cấp cho các cơ sở giáo dục được coi là một hình thức phòng, chống và chính điều này được tác giả Daro, 1994 đề cập trong một nghiên cứu về phòng chống lạm dụng tình dục trẻ em.
Mục tiêu của các chương trình này là giảm tỉ lệ học sinh bị lạm dụng tình dục bằng cách tăng cường, năng lực của học sinh trong việc phát hiện và chống lại hành vi xâm hại sớm, khuyến khích hành vi, tìm kiếm sự giúp đỡ và giảm các tác động tiêu cực sau khi nó xảy ra được mô tả khá chi tiết trong các nghiên cứu của các tác giả như; Daro, 1994; Finkelhor, 2009; Walsh, 2015. Các nội dung về giáo dục KNPC XHTD cho HS trong các nhà trường mà theo tác giả Wurtele, 1987 trong nghiên cứu về các chương trình giáo dục KNPC XHTD cho HS, tại đó tác giả đưa ra hai chương trình chính; một là cung cấp các thông tin cơ bản cho HS liên quan đến XHTD và hai là những tình huống không an toàn đối với HS. Các chương trình giáo dục KNPC XHTD bao gồm; các phương pháp truyền đạt, các buổi học đa phương tiện, các bài thuyết trình, sân khấu, kịch, ngoài ra học sinh cũng sẽ được luyện tập những kỹ năng như: từ chối, trốn thoát, tự vệ và báo cáo [15].2 Ở Việt Nam Trong những năm gần đây, vấn đề XHTD trẻ em đã và đang có những diễn biến hết sức phức tạp, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Những hậu quả của XHTD trẻ em đã gây nên sự phẫn nộ về sự suy đồi đạo đức xã hội và gây nên tổn thất hết sức nặng nề cho các nạn nhân cũng như gia đình, người thân.
7 Có rất nhiều công trình đã đi sâu vào nghiên cứu làm rõ thực trạng xâm hại tình dục ở trẻ em. Tác giả Tăng Bình, Ái Phương trong công trình nghiên cứu Kỹ năng phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước, xâm hại tình dục, ma túy [3] đã có những nghiên cứu hết sức sâu, rộng về các vấn đề liên quan đến phòng chống XHTD, đó là những biểu hiện của XHTD và kỹ năng xử lý khi bị XHTD; dạy trẻ các biện pháp phòng chống xâm hại, quá trình hỗ trợ, can thiệp giúp trẻ em bị XHTD. “Những hậu quả về tâm lý đối với nạn nhân của tội hiếp dâm, hiếp dâm trẻ em và giải pháp khắc phục” trong nghiên cứu này tác giả Dương Tuyết Miên đã phân tích những tổn hại của nạn nhân bị xâm hại tình dục như tổn thương về tâm lý, thiệt hại về tinh thần, đau đớn về thể xác, ngoài ra còn có thể bị lây các bệnh về truyền nhiễm… những tổn hại này không chỉ xảy ra tại thời điểm bị xâm hại và còn ảnh hưởng mãi về sau này [15]. Nghiên cứu “Quyền trẻ em được bảo vệ khỏi bị xâm hại tình dục tại các đô thị Việt Nam” của tác giả Trần Minh Phương.
Nghiên cứu đã làm sáng tỏ các khái niệm công cụ và phân loại các nhóm quyền trẻ em theo pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam, từ đó thấy rằng quyền trẻ em ở Việt Nam đã hầu hết được phủ kín trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, ngoài ra, chỉ ra các yếu tố tác động đến việc bảo đảm quyền của trẻ em bị xâm hại tình dục ở Việt Nam trong điều kiện hiện nay. Bên cạnh đó đề xuất đổi mới về nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các chủ thể khác nhau trong xã hội và sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các chủ thể trong việc bảo đảm các quyền của trẻ em bị xâm hại tình dục.[18] Tác giả Trần Quang Kiệt với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương” 2019. Trong nghiên cứu của mình, tác giả đã chỉ ra những hạn chế trong giáo dục KNPC XHTD cho HS tiểu học, đó là một bộ phận CBQL, GV, cha mẹ HS chưa thực sự hiểu thấu và sâu sắc ý 8 nghĩa, mục tiêu giáo dục KNPC XHTD cho HS; Chưa thiết kế các nội dung giáo dục KNPC XHTD cho HS phù hợp với lứa tuổi; việc sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục còn hạn chế; công tác phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài trường để giáo dục KNPC XHTD cho HS còn chưa chặt chẽ, thường xuyên; công tác chỉ đạo chuyên môn để GV lồng ghép nội dung giáo dục KNPC XHTD cho HS trong các môn học, hoạt động giáo dục còn hạn chế. Tác giả Phạm Văn Lợi với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú THCS huyện Sa Pa, Tỉnh Lào Cai”, trong nghiên cứu của mình, tác giả đã đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục KNPC XHTD cho HS gồm: Bồi dưỡng cho giáo viên phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở năng lực tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục trẻ em; Chỉ đạo phát huy thế mạnh của các môn học chiếm ưu thế và hoạt động ngoại khóa trong giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở.Xây dựng môi trường bán trú an toàn, lành mạnh, phòng chống xâm hại tình dục học sinh; Phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục cho HS phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở.
Tác giả Nguyễn Hữu Hào trong nghiên cứu về “Thực trạng giáo dục hoạt động giáo dục phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh ở các trường trung học phổ thông huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận” Tác giả cho rằng để phát triển HS THCS toàn diện thì phải có những biện pháp bảo vệ các em, hạn chế đến mức thấp nhất việc các em HS bị tổn thương về mặt thể chất và tinh thần. Vấn đề xâm hại tình dục đã trở thành vấn đề nóng trong những năm gần đây.Giáo dục các em học sinh thật tốt, tránh được việc bị xâm hại tình dục, sẽ giúp các em vững bước trên con đường tương lai. Ngoài ra hiện nay vấn đề XHTD trẻ em qua mạng cũng đang là một vấn đề nghiêm trọng, có những hậu quả vô hình mà bản thân HS cũng như phụ huynh chưa nhận thức rõ và thấy được sự nguy hiểm có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. 9 Tóm lại, vấn đề XHTD và quản lý giáo dục KNPC XHTD cho HS đã được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm, xem là một vấn đề quan trọng của xã hội và các nhà trường hiện nay.Tuy nhiên những tài liệu nghiên cứu về hoạt động giáo dục KNPC XHTD cho HS theo hướng tích hợp thì khá ít, tại một địa phương cụ thể như huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa thì chưa có tài liệu nghiên cứu cụ thể nào.
Vì vậy, tôi đã chọn nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục KNPC XHTD cho học sinh các trường tiểu học huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa theo hướng tích hợp” là phù hợp với bối cảnh hiện tại của các trường tiểu học huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Một số khái niệm liên quan 1.