Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại 03 xã điểm trên địa bàn huyện yên sơn tỉnh tuyên quang

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu thực trạng và giải pháp xây dựng nông thôn mới tại 03 xã điểm trên địa bàn huyện yên sơn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

Trường đại học

Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Chuyên ngành

Phát triển nông thôn

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2015

115
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Tóm tắt

I. Xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm phát triển toàn diện các vùng nông thôn. Tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, chương trình này được triển khai tại 03 xã điểm: Hoàng Khai, Mỹ Bằng, và Nhữ Hán. Mục tiêu là cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống kinh tế - xã hội, và bảo vệ môi trường. Theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, các xã cần đạt 19 tiêu chí để được công nhận là nông thôn mới. Quá trình này đòi hỏi sự tham gia tích cực của cộng đồng nông thôn và sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền.

1.1. Phát triển nông thôn

Phát triển nông thôn là quá trình cải thiện điều kiện sống của người dân nông thôn, đặc biệt là người nghèo. Tại huyện Yên Sơn, chương trình này tập trung vào việc nâng cao thu nhập, cải thiện cơ sở hạ tầng, và phát triển các ngành nghề truyền thống. Theo Ngân hàng Thế giới, phát triển nông thôn không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến văn hóa, xã hội, và môi trường. Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa đầu tư nông thôn và sự tham gia của người dân.

1.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng là một trong những trọng tâm của chương trình xây dựng nông thôn mới. Tại huyện Yên Sơn, các công trình giao thông, thủy lợi, và điện nông thôn đã được đầu tư mạnh mẽ. Theo số liệu từ năm 2011 đến 2014, nhiều tiêu chí về cơ sở hạ tầng đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như nguồn lực hạn chế và sự tham gia chưa đồng đều của người dân. Điều này đòi hỏi sự tăng cường hợp tác giữa chính quyền và cộng đồng.

II. Chương trình nông thôn mới

Chương trình nông thôn mới được triển khai tại huyện Yên Sơn từ năm 2011, với mục tiêu xây dựng các xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia. Các xã điểm như Hoàng Khai, Mỹ Bằng, và Nhữ Hán đã thực hiện nhiều dự án cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, và nâng cao đời sống văn hóa. Tuy nhiên, quá trình này cũng gặp nhiều khó khăn như nguồn lực hạn chế và sự tham gia chưa đồng đều của người dân. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ nông dântăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

2.1. Đầu tư nông thôn

Đầu tư nông thôn là yếu tố then chốt để thực hiện thành công chương trình nông thôn mới. Tại huyện Yên Sơn, các dự án đầu tư tập trung vào cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất nông nghiệp, và nâng cao đời sống văn hóa. Theo số liệu từ năm 2011 đến 2014, nhiều công trình giao thông, thủy lợi, và điện nông thôn đã được hoàn thành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như nguồn lực hạn chế và sự tham gia chưa đồng đều của người dân. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ nông dântăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

2.2. Phát triển kinh tế xã hội

Phát triển kinh tế xã hội là một trong những mục tiêu chính của chương trình nông thôn mới. Tại huyện Yên Sơn, các xã điểm đã thực hiện nhiều dự án phát triển sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ ngành nghề truyền thống, và nâng cao thu nhập cho người dân. Theo số liệu từ năm 2011 đến 2014, thu nhập bình quân đầu người tại các xã này đã tăng đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ nghèo và sự chênh lệch về thu nhập giữa các hộ dân. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ nông dântăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

III. Giải pháp phát triển bền vững

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững tại huyện Yên Sơn, cần thực hiện các giải pháp phát triển toàn diện. Trong đó, việc tăng cường hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp, và người dân là yếu tố quan trọng. Các giải pháp cụ thể bao gồm: cải thiện cơ sở hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, và nâng cao nhận thức của người dân về bền vững nông thôn. Đồng thời, cần tận dụng các chính sách nông thôndự án nông thôn để tạo động lực phát triển. Quá trình này đòi hỏi sự đồng lòng và nỗ lực của toàn xã hội.

3.1. Bền vững nông thôn

Bền vững nông thôn là mục tiêu quan trọng của chương trình nông thôn mới. Tại huyện Yên Sơn, các giải pháp tập trung vào việc bảo vệ môi trường, phát triển sản xuất bền vững, và nâng cao chất lượng cuộc sống. Theo số liệu từ năm 2011 đến 2014, nhiều tiêu chí về môi trường và xã hội đã được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như ô nhiễm môi trường và sự chênh lệch về thu nhập. Điều này đòi hỏi sự tăng cường hợp táchỗ trợ nông dân từ các cấp chính quyền.

3.2. Chính sách nông thôn

Chính sách nông thôn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Tại huyện Yên Sơn, các chính sách tập trung vào hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện cơ sở hạ tầng, và nâng cao đời sống văn hóa. Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW, các chính sách này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như nguồn lực hạn chế và sự tham gia chưa đồng đều của người dân. Điều này đòi hỏi sự tăng cường hợp táchỗ trợ nông dân từ các cấp chính quyền.

01/03/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Khái niệm về phát triển nông thôn Phát triển nông thôn là một phạm trù rộng được nhận thức với rất nhiều quan điểm khác nhau. Theo Ngân hàng thế giới (1975): “Phát triển nông thôn là một chiến lược nhằm cải thiện các điều kiện sống về kinh tế và xã hội của một nhóm người cụ thể - người nghèo ở vùng nông thôn.

Nó giúp những người nghèo nhất trong những người dân sống ở các vùng nông thôn được hưởng lợi ích từ sự phát triển” (Mai Thanh Cúc, 2005)[4]. Phát triển nông thôn có tác động theo nhiều chiều khác nhau. Đây là một quá trình thu hút mọi người dân tham gia vào các chương trình phát triển, nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng cuộc sống của các cư dân nông thôn, đồng thời phát triển nông thôn là quá trình thực hiện hiện đại hóa nền văn hóa nông thôn nhưng vẫn bảo tồn được những giá trị truyền thống thông qua việc ứng dụng khoa học và công nghệ. PTNT là sự phát triển tổng hợp của tất cả các hoạt động có mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa các yếu tố vật chất, kinh tế, công nghệ, văn hóa, xã hội, thể chế và môi trường.

Nó không thể tiến hành một cách độc lập mà phải được đặt trong khuôn khổ của một chiến lược, chương trình phát triển quốc gia. Sự phát triển của các vùng nông thôn sẽ đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế nói riêng và sự phát triển chung của đất nước (Mai Thanh Cúc, 2005) [4], (Phạm Vân Đình và Đỗ Kim Chung,1997) [8]. Nông thôn mới Trong Nghị quyết số 26-NQ/TW đưa ra mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”[1]. 5 Trong quyết định Số 800/QĐ-TTg đưa ra mục tiêu trung về xây dựng mô hình nông thôn mới: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa”[15].

* Khái niệm nông thôn mới Nông thôn mới trước tiên nó phải là nông thôn không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền thống hiện nay, có thể khái quát gọn theo năm nội dung cơ bản sau: 1) Làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; 2) Sản xuất phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hóa; 3) Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; 4) Bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển; 5) Xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ [14]. * Khái niệm xây dựng nông thôn mới Xây dựng Nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo, thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng Nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp.

Xây dựng Nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. 6 Từ Quyết định số 491 và Quyết định 800/Q Đ-TTg của Thủ Tướng Chính phủ thì: Xây dựng Nông thôn mới là xây dựng nông thôn đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về Nông thôn mới. * Đơn vị nông thôn mới Khoản 3 điều 23 Thông tư 54/2009/TT - BNNPTNT, ngày 21 tháng 8 năm 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về Nông thôn mới quy định: Ban chỉ đạo Nông thôn mới Trung ương kiểm tra việc công nhận xã Nông thôn mới ở các tỉnh để xét công nhận huyện, tỉnh đạt chuẩn Nông thôn mới cho các huyện có 75% số xã trong huyện đạt Nông thôn mới và tỉnh có 75% số huyện trong tỉnh đạt Nông thôn mới. Như vậy đơn vị Nông thôn mới có 3 cấp: - Xã Nông thôn mới (đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia Nông thôn mới); - Huyện Nông thôn mới (khi có 75% số xã Nông thôn mới); - Tỉnh Nông thôn mới (khi có 75% số huyện Nông thôn mới).

* Chức năng của nông thôn mới - Chức năng sản xuất nông nghiệp Nông thôn mới phải là nơi sản xuất ra sản phẩm nông nghiệp có năng suất, chất lượng cao theo hướng sản xuất hàng hóa, không phải là tự cung, tự cấp, phát huy được đặc sắc của địa phương (đặc sản). Đồng thời với việc này là phát triển sản xuất ngành nghề, trước hết là ngành nghề truyền thống của địa phương. Sản phẩm ngành nghề vừa chứa đựng yếu tố văn hóa vật thể và phi vật thể của từng làng quê Việt Nam, vừa tạo việc làm, tăng thu nhập cho cư dân nông thôn.[15] Chính vì vậy, xây dựng Nông thôn mới không có nghĩa là biến nông thôn trở thành thành thị. Hướng tư duy áp dụng mô hình phát triển của thành thị vào xây dựng nông thôn phần nào đã phủ nhận những giá trị tự có của nông thôn và khả năng phát triển trên cơ sở giữ vững bản sắc riêng nông thôn.

7 - Chức năng giữ gìn văn hóa truyền thống dân tộc Bản sắc văn hóa làng quê cũng đồng nghĩa với bản sắc từng dân tộc, giữ gìn nó là giữ gìn văn hóa truyền thống đa dạng của các dân tộc, của từng quốc gia. Làng quê nông thôn Việt Nam khác so với các nước xung quanh, ngay cả ở Việt Nam, làng quê dân tộc Thái khác với các dân tộc Mông, Ê-đê, Ba-na, Kinh. Nếu quá trình xây dựng Nông thôn mới làm phá vỡ chức năng này là đi ngược lại với lòng dân và làm xóa nhòa truyền thống văn hóa muôn đời của người Việt.[15] Để đảm bảo giữ gìn được văn hóa truyền thống tốt đẹp của nông thôn nên việc xây dựng Nông thôn mới nếu như phá vỡ đi các cảnh quan làng xã mang tính khu vực đã được hình thành trong lịch sử thì cũng chính là phá vỡ đi sự hài hoà vốn có của nông thôn, làm mất đi bản sắc làng quê nông thôn. Điều này không những hạn chế tác dụng của chức năng nông thôn mà còn có tác dụng tiêu cực đến giữ gìn sinh thái cảnh quan nông thôn và cảnh quan văn hoá truyền thống.

- Chức năng đảm bảo môi trường sinh thái Nếu như nền văn minh công nghiệp phá vỡ mối quan hệ hài hòa vốn có giữa con người và thiên nhiên, thì sản xuất nông nghiệp lại mang chức năng phục vụ hệ thống sinh thái. Từ vườn cây, ao cá, cánh đồng lúa bát ngát mênh mông, trang trại cà phê, tiêu., hệ thống tưới tiêu, hồ đập thủy lợi cho đến bờ dậu. làm cho con người gần gũi, gắn chặt với thiên nhiên. Một thực tế hiện nay ở nước ta là nhiều làng quê cũng đã dần gạch hóa, bê tông hóa, đang phố hóa, từng ngày phá vỡ đi môi trường sinh thái.

Đã đến lúc chúng ta phải lấy chức năng bảo vệ môi trường sinh thái làm thước đo cho sự hoàn thiện mô hình Nông thôn mới ở Việt Nam.[15] Chức năng này chính là một trong những tiêu chí quan trọng phân biệt giữa thành thị với nông thôn. Thông qua sự tuần hoàn của tự nhiên và năng lượng, cuối cùng, thành thị cũng là nơi thu được lợi ích từ chức năng sinh thái của nông thôn. Do vậy, phải nên xây dựng Nông thôn mới với những đóng góp tích cực cho sinh thái. 8 * Chủ thể xây dựng nông thôn mới Có người cho rằng chủ thể xây dựng nông thôn phải là chính quyền.

Tuy nhiên, trên thực tế, người nông dân mới thực sự là chủ thể xây dựng nông thôn. Đó không phải là do nhà nước không có đủ tiềm lực kinh tế để đóng vai trò chủ thể này, mà cho dù tiềm lực kinh tế của nhà nước có mạnh đi chăng nữa thì cũng không thể thiếu sự tham gia đóng góp tích cực của chính tầng lớp nông dân. Hiển nhiên nói người nông dân ở đây không phải chỉ đơn thuần là cá thể nông dân, mà phải được hiểu là các tổ chức nông dân. Trong công cuộc xây dựng Nông thôn mới, người nông dân phải tham gia từ khâu quy hoạch, đồng thời góp công, góp của và phần lớn trực tiếp lao động sản xuất trong quá trình làm ra của cải vật chất, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời cũng là người hưởng lợi từ thành quả của Nông thôn mới.

Chính vì vậy, nông dân là chủ thể xây dựng Nông thôn mới là yếu tố vừa đảm bảo cho sự nghiệp xây dựng Nông thôn mới thành công, vừa đảm bảo phát huy được vai trò tích cực của nông dân. * Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới Điều 2 Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHDT-BTC, ngày 13 tháng 4 năm 2011 (liên bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Kế hoạch và đầu tư, Bộ Tài chính) về hướng dẫn một số nội dung thực hiện Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 đã đề ra 6 nguyên tắc trong xây dựng Nông thôn mới như sau: 1). Các nội dung, hoạt động của Chương trình xây dựng Nông thôn mới phải hướng tới mục tiêu thực hiện 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về Nông thôn mới ban hành tại Quyết định số 491/Q Đ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Giải pháp xây dựng nông thôn mới tại 03 xã điểm huyện Yên Sơn, Tuyên Quang là tài liệu tập trung vào các chiến lược và biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới tại địa bàn này. Tài liệu nêu bật các yếu tố then chốt như cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống kinh tế - xã hội, và phát triển bền vững nông nghiệp. Đây là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, chuyên gia và người dân quan tâm đến mô hình nông thôn mới.

Để hiểu sâu hơn về các mô hình tương tự, bạn có thể khám phá Luận văn một số giải pháp tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn thị xã đông triều tỉnh quảng ninh, cung cấp góc nhìn chi tiết về quá trình xây dựng nông thôn mới tại Quảng Ninh. Ngoài ra, Luận văn sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội trong xây dựng mô hình nông thôn mới ở xã hải đường huyện hải hậu tỉnh nam định sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vai trò của cộng đồng trong quá trình này. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ nông nghiệp điều tra nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tổng hợp trong canh tác hồ tiêu piper nigrum l theo hướng bền vững tại đăk lăk mang đến những giải pháp kỹ thuật nông nghiệp bền vững, có thể áp dụng trong bối cảnh nông thôn mới.

Mỗi liên kết là cơ hội để bạn mở rộng kiến thức và khám phá các góc nhìn đa chiều về chủ đề này.