CHƯƠNG 1. TONG QUAN VE QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VE DAT DAI DO THI 1. Khai quat chung vé dat dai d6 thi 1. Một số khái niệm Theo Luật Dat đai của chính phủ năm 2013 về quan ly Dat dai đô thị thì: Đất đô thi là đất thuộc các khu vực nội thành, nội thị xã, thi tran được quy hoạch sử dụng dé xây dựng nha ở, trụ sở các cơ quan, các tô chức, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, quốc phòng an ninh và các mục đích khác.
Đất ngoại thành, ngoại thị đã có quy hoạch được cơ quan Nhà nước có thâm quyền phê duyệt dé phát triển Đô thị cũng được quan lý như Dat đô thị. Như vậy, Đất đai đô thị là đất đã được các cáp có thâm quyền phê duyệt đề xây dựng đô thị bao gồm: Dat nội thành, nội thị xã, thị tran, thị tứ đã được xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ (đường sá, cống thoát nước, hệ thống cấp nước sạch, cấp điện.) hoặc đã được quy hoạch đang xây dựng từng phần cơ sở hạ tầng và dần hoàn chỉnh theo quy hoạch. Trên phương diện luật pháp: Đất đô thị lá đất đã được các cấp có thâm quyền phê duyệt dé xây dựng đô thị. Còn trên phương diện hành chính đất đô thị bao gồm: Đất nội thành, nội thị xã thị trấn.
Phân loại đất đô thị Đất đô thị là một hàng hóa đặc biệt, có nhiều chức năng khác nhau. Việc phân loại đất đô thị nhằm năm vững được tính chất đặc điển của từng loại dat để nâng cao công tác quan lý đất sao cho có hiệu quả nhất, đáp ứng nhu cau phát triển của đô thị, hương tới sự phát triển bền vững. Căn cứ vào mục đích sử dụng đất đô thị, theo Luật đất đai năm 2013 quy định đất được phân thành 3 nhóm sau đây: > Nhóm đất nông nghiệp Đất nông nghiệp là đất được sử dụng vào các mục đích khác nhau như sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối và mục đích bảo vệ, phát triên rừng. Đất nông nghiệp cũng hình thành một loại quỹ đất chó đất phi nông nghiệp và có sự biến động theo hướng sau: Do quá trình đô thị hoá ở các đô thị, làm cho diện tích đất nông nghiệp trong đô thị ngày càng thu hẹp lại.
Day là xu hướng diễn ra phổ biến hiện nay, không chỉ ở Chuyên đề thực tập tôt nghiệp GVHD: TS. Bùi Thị Hoàng Lan nhiều thành phố lớn mà còn diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Nhưng vấn đề đặt ra là cần phải quy hoạch xây dựng đô thị hợp lý, xây dựng các khu công nghiệp như thế nào dé không ảnh hưởng đến việc sản xuất nông nghiệp. Hơn nữa, do sức ép về lao động và việc làm, do dân số ngày càng tăng nên phải cung cấp nhà ở, việc làm trong khi đó quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm.
Chính vì vậy việc khai khẩn đất hoang, đất chưa sử dụng là một việc làm cần thiết để mở rộng diện tích đất nông nghiệp tạo việc làm và xây dựng nhà ở cho dân cư. Quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm và có sự biến động trong nội bộ của nó theo hướng: Giảm dan diện tích trồng cây lương thực dé chuyên sang trồng các loại cây trồng khác. Diện tích đất nông nghiệp sẽ được tăng cường cho ngành sản xuất nào đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Sự tiễn bộ của khoa học kĩ thuật đã tác động đến vấn đề này.
Trước đây do trình độ sản xuất thấp cho nên giá trị đất nông nghiệp đem lại không cao chủ yếu trồng cây lương thực trên trên hầu hết quỹ đất nông nghiệp dé đáp ứng nhu cầu lương thực cho mọi tang lớp nhân dân. Nhưng khi áp dụng khoa học kĩ thuật, trồng các loại cây ngắn ngày, xen canh , các loại cây có giá trị kinh tế cao, thay thế cho những cây trồng có giá trị thấp. Vì thế giá trị đất nông nghiệp ngày càng coa hơn. Đất nông nghiệp được phân thành các loại sau: - Đất trồng cây hàng năm gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác.
- Đất trồng cây lâu năm. - Đất rừng sản xuất. - Đất rừng phòng hộ. - Đất rừng đặc dụng.
- Dat nuôi trồng thuỷ sản. - Đất làm muối - Đất nông nghiệp khác như đất dùng dé nuôi trồng thủy sản cho mục dich học tập, nghiên cứu thí nghiệm, đất ươm tạo cây giống, con giống, đất trồng hoa, cây cảnh. Sản phẩm nông nghiệp không thê thiếu đối với xã hội. Chính vì thế quản lý sử dung đất nông nghiệp cần phải được chú trọng và quan tâm chặt chẽ dé nhằm phát triển một nền nông nghiệp bền vững, lâu dài.
Thực hiện đa canh, đa dang sản phẩm, kết hợp nông nghiệp, lâm nghiệp và công nghiệp chế biến để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuât khâu đạt hiệu quả cao. Chuyên đề thực tập tôt nghiệp GVHD: TS. Bùi Thị Hoàng Lan > Nhóm đất phi nông nghiệp Theo mục đích sử dụng, đất phi nông nghiệp được chia thành: v_ Đất ở gồm đất ở tại nông thôn và đất ở tại đô thị - Dat ở tại nông thôn là đất ở của hộ gia đình, cá nhân, tổ chức tại nông thôn bao gồm dat dé xây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phục vụ đời sống, vườn, ao trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cư nông thôn, phù hợp với quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thâm quyên xét duyệt. Căn cứ vào quỹ đất của địa phương và quy hoạch phát triển nông thôn đã được cơ quan nha nước có thầm quyền xét duyệt, UBND Tỉnh, Thành phó trực thuộc Trung ương quy định hạn mức giao da cho các hộ gia đình, cá nhân dé làm nhà ở tại nông thôn phù hợp với điều kiện và tập quán tại địa phương.
Việc phân bồ đất ở tại nông thôn trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất các công trình công cộng, công trình sự nghiệp bảo đảm thuận tiện cho sản xuất, đời sông của nhân dân, vệ sinh môi trường và theo hướng hiện đại hoá nông thôn. Nhà nước có chính sách tạo điều kiện cho những người sống ở nông thôn có chỗ ở trên cơ sở tận dụng dat trong những khu dân cư sẵn có với giá rẻ, hạn chế việc mở rộng khu dân cư trên đất nông nghiệp; nghiêm cắm việc xây dựng nhà ở dọc các trục đường giao thông trái với quy hoạch khu dân cư đã được cơ quan nhà nước có thâm quyền xét duyệt. - Dat ở tại đô thi: bao gồm dat dé xây dựng nhà ở như biệt thự, nhà tạm,nhà ở trung cư và xây dựng các công trình phục vụ đời sống trong cùng một thửa đất thuộc khu dân cư đô thị, phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thâm quyền xét duyệt. Dat ở tại đô thị phải bé trí đồng bộ, phù hợp với dat sử dụng cho mục đích xây dựng các công trình công cộng, công trình sự nghiệp, bảo đảm vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị hiện đại.
Nhà nước có quy hoạch sử dụng đất để xây dựng nhà ở tại đô thị, có chính sách tạo điều kiện để những người sống ở đô thị có chỗ ở. v_ Đất xây dựng trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp. - Đất xây dựng trụ sở cơ quan bao gồm đất trụ sở cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, t6 chức chính trị - xã hội. - Đất xây dựng công trình sự nghiệp bao gồm đất xây dựng các công trình sự nghiệp thuộc các ngành và lĩnh vực về kinh tê, xã hội, văn hóa, y tê, giáo dục và đào Chuyên đề thực tập tôt nghiệp GVHD: TS.
Bùi Thị Hoàng Lan tạo, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường, ngoại giao và các công trình sự nghiệp khác. Nghiêm cắm việc sử dụng đất xây dựng cho trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp vào mục đích khác, không đúng theo thâm quyên đã được phê duyệt. Nhà nước khuyến khích việc sử dụng đất vào mục đích phát triển văn hóa, y tẾ, giáo dục và đào tạo, thể dục thê thao, công nghệ và môi trường. v_ Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.
Dat sử dụng vào mục dich quốc phòng, an ninh bao gồm: - Đất làm nơi đóng quan, trụ sở làm việc - Đất xây dựng căn cứ quân sự - Đất xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặc biệt về quốc phòng, an ninh - Đất xây dựng ga, cảng quân sự -Đất xây dựng công trình sự nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh - Đất xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân - Đất làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí - Đất xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà an dưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân - Đất xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân - Đất xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý v_ Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp bao gầm: - Đất xây dựng khu công nghiệp - Đất làm mặt bằng xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh - Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm. - Đất khu công nghiệp bao gồm đất để xây dựng cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất và các khu sản xuất, kinh doanh tập trung khác có cùng chế độ sử dụng đất. Việc sử dụng đất để xây dựng khu công nghiệp phải phù hợp với quy hoạch sửdụng đất tông thê, quy hoạch chỉ tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết, quy hoạch chi tiết xây dựng khu công nghiệp đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt. Khi lập kế hoạch, quy hoạch chi tiết xây dựng khu công nghiệp phải bao đảm đồng Chuyên đề thực tập tôt nghiệp GVHD: TS.
Bùi Thị Hoàng Lan bộ với quy hoạch nhà ở, công trình công cộng phục vụ đời sống người lao động làm việc trong khu công nghiệp.