Lêi më ®Çu Theo ®¸nh gi¸ cña tæ chøc du lÞch thÕ giíi th× du lÞch trë thµnh mét hiÖn tîng quan träng nhÊt trong ®êi sèng hiÖn ®¹i. Cïng víi sù tiÕn bé trªn c¸c mÆt ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi, v¨n ho¸, du lÞch dÇn trë thµnh mét trong nh÷ng nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong ®êi sèng tinh thÇn cña mçi ngêi. Ngµy nay, nÒn v¨n minh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn kh«ng ngõng, con ngêi lu«n ph¶i sèng vµ lµm viÖc víi cêng ®é c¨ng th¼ng th× du lÞch lµ mét trong nh÷ng lèi tho¸t ®Ó gióp hä th gi·n nh»m t¸i t¹o søc lao ®éng. Sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®· t¸c ®éng thuËn lîi ®Õn sù ph¸t triÓn du lÞch vµ xu híng ph¸t triÓn ®Çu tiªn lµ quèc tÕ ho¸ du lÞch.
Du lÞch ®· trë thµnh ngµnh kinh tÕ mang tÝnh tæng hîp, mét ngµnh c«ng nghiÖp kh«ng khãi, ngµnh xuÊt khÈu v« h×nh, xuÊt khÈu t¹i chç mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. Ngµy nay hÇu hÕt quèc gia ®Òu ph¸t huy thÕ m¹nh cña lo¹i h×nh kinh doanh nµy vµ ®Æt nã vµo vÞ trÝ kinh tÕ mòi nhän. ë ViÖt Nam, ph¸t triÓn du lÞch lµ mét híng quan träng trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt níc. §¹i héi VII §¶ng Céng S¶n ViÖt Nam ®· chØ râ lµ ph¶i “Khai th¸c sù hÊp dÉn cña thiªn nhiªn, di s¶n v¨n ho¸ phong phó, c¸c lîi thÕ cña ®Êt níc, më réng hîp t¸c víi n- íc ngoµi ®Ó ph¸t triÓn du lÞch”.
Dùa trªn nh÷ng tiÒm n¨ng s½n cã cña du lÞch ViÖt Nam §¹i Héi §¶ng VII ®· kh¼ng ®Þnh: “ph¸t triÓn nhanh du lÞch, tõng bíc ®a níc ta trë thµnh trung t©m du lÞch vµ th- ¬ng m¹i cã tÇm cì”. 1 Trong ph¸p lÖnh du lÞch ®iÒu 1 ®· kh¼ng ®Þnh “Nhµ níc ViÖt Nam x¸c ®Þnh du lÞch lµ mét ngµnh kinh tÕ tæng hîp quan träng, mang néi dung v¨n ho¸ s©u s¾c, cã tÝnh liªn ngµnh, liªn vïng vµ cã tÝnh x· héi ho¸ cao, ph¸t triÓn du lÞch nh»m ®¸p øng nhu cÇu tham quan, gi¶i trÝ, nghØ dìng cña nh©n d©n vµ kh¸ch du lÞch quèc tÕ, gãp phÇn n©ng cao d©n trÝ, t¹o viÖc lµm vµ ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt níc”. Còng nhê cã chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i, chÝnh s¸ch më cöa vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ trong thÕ æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ, viÖc më réng giao lu vµ th¾t chÆt mèi quan hÖ víi b¹n bÌ quèc tÕ, t¹o nªn mét h×nh ¶nh ®Êt níc ViÖt Nam ®æi míi ®· thu hót rÊt nhiÒu kh¸ch quèc tÕ ®Õn ViÖt Nam. Nhê ®ã mµ ®êi sèng cña nh©n d©n ViÖt Nam còng ®îc n©ng cao vµ nhu cÇu ®i du lÞch t¨ng, khiÕn cho nguån kh¸ch néi ®Þa còng t¨ng theo, ®ã lµ mét trong nh÷ng lîi thÕ cho c¸c c«ng ty du lÞch trong níc khai th¸c mét c¸ch triÖt ®Ó vµ cã hiÖu qu¶ kinh tÕ nhÊt.
Hoµ nhËp víi ®µ ph¸t triÓn du lÞch trong toµn quèc, viÖc khai th¸c kh¸ch du lÞch cña c«ng ty du lÞch Hµ Néi còng cã nh÷ng bíc tiÕn ®¸ng kÓ. Nh mäi ngêi ®Òu biÕt, NhËt B¶n lµ mét trong nh÷ng thÞ trêng ®i du lÞch níc ngoµi lín nhÊt thÕ giíi, hµng n¨m cã hµng chôc triÖu ngêi NhËt B¶n ®i du lÞch níc ngoµi víi thêi gian trung b×nh hµnh tuÇn vµ cã møc chi tr¶ t¬ng ®èi cao. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y ViÖt Nam ®· trë thµnh ®iÓm ®Õn du lÞch t¬ng ®èi hÊp dÉn víi kh¸ch du lÞch NhËt B¶n. §Æc biÖt víi viÖc chÝnh thøc khai tr¬ng ®êng bay 2 th¼ng Tokyo- Hµ Néi cuèi th¸ng 6 n¨m 2002, Hµ Néi vµ c¸c tØnh phÝa b¾c cã c¬ héi ®ãn tiÕp thÞ trêng kh¸ch du lÞch quan träng nµy.
ThÞ trêng kh¸ch NhËt B¶n lµ mét trong nh÷ng thÞ trêng träng ®iÓm cña thÞ trêng du lÞch ViÖt Nam trong thêi gian qua vµ trong thêi gian tíi. Cã thÓ nãi thÞ trêng kh¸ch du lÞch NhËt B¶n lµ mét trong nh÷ng thÞ trêng môc tiªu cña du lÞch ViÖt Nam nãi chung vµ c«ng ty du lÞch Hµ Néi nãi riªng. §· x¸c ®Þnh lµ thÞ trêng môc tiªu th× ph¶i t×m mäi chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p ®Ó khai th¸c thÞ trêng ®ã hay nãi c¸ch kh¸c lµ ph¶i tËp chung nç lùc marketing vµo thÞ trêng ®ã ®Ó thu hót ngµy cµng nhiÒu kh¸ch. Qua nghiªn cøu kh¶o s¸t thùc tÕ, ®îc sù híng dÉn cña thÇy gi¸o NguyÔn V¨n §¶ng cïng sù gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cña c¸n bé c«ng nh©n viªn c¸c phßng tæ chøc hµnh chÝnh vµ phßng l÷ hµnh cña c«ng ty du lÞch Hµ Néi.
Em m¹nh d¹n viÕt ®Ò tµi: “Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng kh¸ch du lÞch NhËt B¶n t¹i c«ng ty du lÞch Hµ Néi ” - §èi tîng nghiªn cøu : ThÞ trêng kh¸ch du lÞch NhËt B¶n t¹i c«ng ty du lÞch Hµ Néi - Ph¹m vi nghiªn cøu : TËp chung nghiªn cøu vµo c«ng ty du lÞch Hµ Néi - Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: LuËn v¨n sö dông mét sè ph¬ng ph¸p chñ yÕu: + Ph¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng trªn c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cã so s¸nh vµ chän läc + Ph¬ng ph¸p thu thËp th«ng tin thø cÊp vµ s¬ cÊp + Ph¬ng ph¸p dù b¸o + Ph¬ng ph¸p thèng kª, nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ 3 - Bè côc luËn v¨n: Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn. LuËn v¨n ®îc kÕt cÊu 3 ch¬ng Ch¬ng I – Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ du lÞch, kh¸ch du lÞch, thÞ tr- êng du lÞch vµ kh¸ch du lÞch NhËt B¶n Ch¬ng II – Thùc tr¹ng kh¸ch du lÞch NhËt B¶n cña c«ng ty du lÞch Hµ Néi Ch¬ng III – Mét sè gi¶i ph¸p nh»m ph¸t triÓn thÞ trêng kh¸ch du lÞch NhËt B¶n t¹i c«ng ty du lÞch Hµ Néi 4 Ch¬ng I Mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ du lÞch, kh¸ch du lÞch, thÞ trêng du lÞch vµ kh¸ch du lÞch nhËt b¶n 1. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n 1. Kh¸i niÖm du lÞch Tõ xa xa trong lÞch sö nh©n lo¹i, du lÞch ®· ®îc ghi nhËn nh mét së thÝch, mét ho¹t ®éng nghØ ng¬i tÝch cùc cña con ngêi.
Con ngêi vèn tß mß vÒ thÕ giíi xung quanh, muèn cã thªm hiÓu biÕt vÒ c¶nh quan, ®Þa h×nh, hÖ ®éng thùc vËt vµ nÒn v¨n ho¸ cña nh÷ng n¬i kh¸c. V× vËy, du lÞch ®· xuÊt hiÖn vµ trë thµnh hiÖn tîng kh¸ phæ biÕn trong ®êi sèng cña con ngêi. §Õn nay, du lÞch kh«ng cßn lµ mét hiÖn tîng riªng lÎ mµ ®· trë thµnh mét nhu cÇu x· héi, ®¸p øng môc tiªu kh«ng ngõng n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cho con ngêi. VÒ m¹t kinh tÕ, du lÞch ®· trë thµnh mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ quan träng cña nhiÒu níc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn.
Du lÞch ®îc coi lµ mét ngµnh c«ng nghiÖp- c«ng nghiÖp du lÞch. Tuy nhiªn, x¸c ®Þnh thÕ nµo lµ du lÞch cßn lµ mét vÊn ®Ò g©y nhiÒu bµn c·i. §· cã rÊt nhiÒu ®Þnh nghÜa vÒ du lÞch song vÉn cha cã ®Þnh nghÜa nµo chung vµ thèng nhÊt * TiÕp cËn du lÞch díi gãc ®é nhu cÇu cña con ngêi: – Du lÞch lµ mét hiÖn tîng: Tríc thÕ kû 19, ®Çu thÕ kû 20 ngêi ta coi du lÞch lµ mét hiÖn tîng x· héi gãp phÇn lµm phong phó thªm cuéc sèng vµ nhËn thøc cña con ngêi. Theo Hunziker vµ Kraft th× “Du lÞch lµ tæng hîp c¸c hiÖn tîng vµ c¸c mèi quan hÖ n¶y sinh tõ viÖc ®i l¹i vµ lu tró cña nh÷ng ngêi ngoµi ®Þa ph¬ng – nh÷ng ngêi kh«ng cã 5 môc ®Ých ®Þnh c vµ kh«ng liªn quan ®Õn bÊt cø ho¹t ®éng kiÕm tiÒn nµo”.
– Du lÞch lµ mét ho¹t ®éng: Cã thÓ xem xÐt du lÞch th«ng qua nh÷ng ho¹t ®éng ®Æc trng mµ con ngêi mong muèn trong chuyÕn ®i. Theo PTS TrÇn Nh¹n th× “Du lÞch lµ mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña con ngêi rêi khái quª h¬ng ®Õn mét n¬i kh¸c víi môc ®Ých chñ yÕu lµ ®îc thÈm nhËn nh÷ng gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn ®Æc s¾c, ®éc ®¸o, kh¸c l¹ víi quª h¬ng kh«ng nh»m môc ®Ých sinh lêi ®îc tÝnh b»ng ®ång tiÒn”. * TiÕp cËn du lÞch díi gãc ®é lµ mét ngµnh kinh tÕ: Khi tiÕp cËn du lÞch víi t c¸ch lµ mét hÖ thèng cung øng c¸c yÕu tè cÇn thiÕt trong hµnh tr×nh du lÞch th× du lÞch ®îc hiÓu lµ mét ngµnh kinh tÕ cung øng c¸c hµng ho¸ vµ dÞch vô trªn c¬ së kÕt hîp gi¸ trÞ c¸c tµi nguyªn du lÞch nh»m tho¶ m·n ng÷ng nhu cÇu vµ mong muèn ®Æc biÖt cña du kh¸ch. * TiÕp cËn du lÞch mét c¸ch tæng hîp: §Ó ph¶n ¸nh mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ toµn diÖn c¸c ho¹t ®éng, c¸c mèi quan hÖ cña du lÞch, theo c¸ch tiÕp cËn nµy th× “ Du lÞch lµ tæng hîp c¸c hiÖn tîng vµ c¸c mèi quan hÖ n¶y sinh tõ sù t¸c ®éng qua l¹i gi÷a kh¸ch du lÞch, c¸c nhµ kinh doanh, chÝnh quyÒn vµ céng ®ång d©n c ®Þa ph¬ng trong qu¸ tr×nh thu hót vµ tiÕp ®ãn kh¸ch du lÞch”.
Víi c¸ch tiÕp cËn nµy th× kh¸ch du lÞch lµ mét nh©n vËt trung t©m lµm n¶y sinh c¸c ho¹t ®éng vµ c¸c mèi quan hÖ ®Ó trªn c¬ 6 së ®ã lµm tho¶ m·n môc ®Ých vµ nhu cÇu cña c¸c chñ thÓ tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng, c¸c mèi quan hÖ ®ã. *Theo b¸ch khoa toµn th ViÖt Nam: Kh¸ch du lÞch cã hai nghÜa. NghÜa thø nhÊt: Du lÞch lµ mét d¹ng nghØ dìng søc tham quan tÝch cùc cña con ngêi ngoµi n¬i c tró víi môc ®Ých nghØ ng¬i, gi¶i trÝ, xem danh lam th¾ng c¶nh, di tÝch lÞch sö, c«ng tr×nh v¨n hãa…Theo nghÜa thø hai, du lÞch ®îc coi lµ mét ngµnh kinh doanh tæng hîp cã hiÖu qu¶ cao vÒ nhiÒu mÆt: n©ng cao hiÓu biÕt vÒ thiªn nhiªn, truyÒn thèng lÞch sö v¨n ho¸ d©n téc tõ ®ã gãp phÇn lµm t¨ng thªm t×nh yªu ®Êt níc; ®èi víi ngêi níc ngoµi lµ t×nh h÷u nghÞ víi d©n téc m×nh; vÒ mÆt kinh tÕ du lÞch lµ lÜnh vùc kinh doanh ®em l¹i hiÖu qu¶ rÊt lín; cã thÓ coi lµ h×nh thøc xuÊt khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô t¹i chç. Nh vËy, c¸c ®Þnh nghÜa trªn mÆc dï ®îc hiÓu theo nhiÒu gãc ®é nhng nã vÉn nªu ®îc môc ®Ých ®i du lÞch nh»m tho¶ m·n nhu cÇu vÒ c¶m nhËn nh÷ng nÐt ®éc ®¸o kh¸c l¹ víi n¬i mµ m×nh thêng xuyªn sèng, ®iÒu nµy cã quan hÖ chÆt chÏ ®Õ viÖc dÞch chuyÓn chç cña hä.
Tõ xa, ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, dÉn ®Õn ho¹t ®éng du lÞch ngµy cµng ph¸t triÓn, kh¸i niÖm du lÞch còng cã sù chuÈn s¸t vµ râ rµng h¬n ®i tõ hiÖn tîng ®Õn b¶n chÊt. Tuy nhiªn, tuú thuéc vµo tõng gãc ®é nghiªn cøu mµ ngêi ta sö dông kh¸i niÖm du lÞch víi c¸c néi dung kh¸c nhau. Kh¸ch du lÞch: 7 1.