CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DU LỊCH CỦA CÔNG TY DU LỊCH 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Du lịch Từ giữa thế kỷ 19, du lịch bắt đầu phát triển mạnh và ngày nay đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến. Nhiều nước đã lấy chỉ tiêu đi du lịch của dân cư là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, khái niệm “Du lịch” được hiểu rất khác nhau tại các quốc gia khác nhau và từ nhiều góc độ khác nhau. Khái niệm về du lịch theo cách tiếp cận của các đối tượng liên quan đến hoạt động du lịch: Đối với người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú của họ ở ngoài nơi cư trú để thoả mãn các nhu cầu khác nhau: hoà bình, hữu nghị, tìm kiếm kinh nghiệm sống hoặc thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần khác. Đối với người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm thoả mãn, đáp ứng các nhu cầu của người du lịch và đạt được mục đích số một của mình là thu lợi nhuận. Đối với chính quyền địa phương: Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ khách du lịch, là tổng hợp các hoạt động kinh doanh nhằm tạo điều kiện cho khách du lịch trong việc hành trình và lưu trú, là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương.
Đối với cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để ìm việc làm, phát huy các nghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh xã hội, nơi ăn, chốn ở,. Theo Luật du lịch Việt Nam năm 2005: “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”. Lữ hành, doanh nghiệp lữ hành 1. Lữ hành Theo nghĩa rộng: Hoạt động lữ hành bao gồm những hoạt động có liên quan đến sự di chuyển đó.
Với cách tiếp cận này thì hoạt động lữ hành có bao hàm yếu tố lữ hành nhưng không phải tất cả các hoạt động lữ hành là hoạt động du lịch. 7 Theo nghĩa hẹp: Đề cập đến lữ hành ở phạm vi hẹp hơn để phân biệt hoạt động kinh doanh du lịch trọn gói với các hoạt động kinh doanh du lịch khác như: khách sạn, vui chơi giải trí,. người ta giới hạn hoạt động lữ hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các hoạt động du lịch trọn gói. “Lữ hành là việc xây dựng, và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch.
Doanh nghiệp lữ hành Doanh nghiệp lữ hành là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích lợi nhuận thông qua việc tổ chức xây dựng, bán và thực hiện các chương trình du lịch cho khách du lịch. Ngoài ra, doanh nghiệp lữ hành còn có thể tiến hành các hoạt động trung gian bán sản phẩm của các nhà cung cấp du lịch hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh tổng hợp khác đảm bảo phục vụ các nhu cầu du lịch của khách từ khâu đầu tiên đến khâu cuối cùng trong quá trình du lịch của khách. Markteing du lịch Theo giáo trình Marketing du lịch, “Marketing là quá trình liên tục, nối tiếp nhau qua đó bộ phận marketing của các doanh nghiệp kinh doanh khách dạn, du lịch lập kế hoạch nghiên cứu, thực hiện, kiểm soát, đánh giá các hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu, mong muốn của khách hàng và đạt được những mục tiêu của công ty. Sản phẩm, phát triển sản phẩm mới 1.
Sản phẩm Trước khi đề cập đến sản phẩm của doanh nghiệp lữ hành, chúng ta cần phải tìm hiểu thế nào là một sản phầm. Theo Philip Kotler: “Sản phẩm là mọi thứ có thể bán trên thị trường để chú ý, mua, sử dụng hay tiêu dùng, có thể thỏa mãn được mong muốn hay nhu cầu.”[2] Sản phẩm của doanh nghiệp lữ hành bao gồm: chương trình du lịch, dịch vụ trung gian và các sản phẩm tổng hợp khác. Phát triển sản phẩm mới Phát triển sản phẩm là yêu cầu tất yếu khách quan trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Sự cải tiến sản phẩm là một dãy liên tục, đi từ sản phẩm hiện tại đến một sản phẩm hoàn toàn mới, chúng có thể qua các giai đoạn như cải tiến bề ngoài mẫu mã đến việc cải tiến nhỏ trên các thuộc tính quan trọng và cuối cùng là sản phẩm hoàn toàn mới.
Nội dung phát triển sản phẩm 1. Quy trình phát triển sản phẩm mới Thiết kế, sản xuất sản phẩm mới là một việc rất cần thiết, nhưng có thể là mạo hiểm đối với doanh nghiệp bởi vì chúng có thể thất bại do nhiều nguyên nhân khác nhau. Do vậy khi phát triển sản phẩm mới các doanh nghiệp đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước trong quá trình tạo ra sản phẩm mới để đưa sản phẩm đó ra thị tường. Quy trình phát triển sản phẩm mới bao gồm 7 bước như sau: - Hình thành ý tưởng Tìm kiếm những ý tưởng về sản phẩm mới là bước đầu tiên quan trọng để hình thành phương án tạo ra sản phẩm mới.
Việc tìm kiếm này phải được tiến hành có hệ thống trên cơ sở xem xét mục tiêu của việc phát triển sản phẩm mới và thị trường mà doanh nghiệp hướng tới. Nguồn thông tin hình thành lên ý tưởng có thể từ các bản thăm dò sau khi khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ của công ty, hay các ý kiến của khách hàng khi họ gửi đến qua thư từ góp ý, khiếu nại hay qua các phương tiện thông tin đại chúng, nguồn thông tin có thể từ bộ phận nghiên cứu và phát triển, từ giám đốc các bộ phận trong khách sạn, hay cán bộ phụ trách khác nhau trong doanh nghiệp, từ các nhà khoa học, những công trình nghiên cứu, từ các trường đại học… - Lựa chọn ý tưởng Mục đích của việc lựa chọn nhằm cố gắng phát hiện, sàng lọc và thải loại những ý tưởng không phù hợp, kém hấp dẫn để chọn được những ý tưởng tốt nhất. Để việc chọn lọc lấy những ý tưởng có tính hấp dẫn và thực tiễn nhất. Để việc chọn lọc có hiệu quả cần hết sức thận trọng để tránh bỏ sót những ý tưởng tốt và để lọt ý tưởng không tốt.
Việc sàng lọc như vậy cần phải sử dụng các công cụ để đánh giá ý tưởng sản phẩm bằng cách đưa ra mẫu đánh giá thống nhất, nếu rõ ý tưởng của sản phẩm, thị trường mà nó nhằm vào, tinh hình cạnh tranh, ước tính quy mô thị trường, giá bán, thời gian và chi phí để phát triển, chi phí sản xuất, lợi nhuận dự kiến. Các ý tưởng sau khi đã chọn lọc lại để có thể đánh giá cụ thể hơn như các yếu tố đảm bảo cho sản phẩm thành công khi tung ra thị trường, mức độ quan trọng của từng yếu tố, mức độ đáp ứng, năng lực của doanh nghiệp về từng yếu tố trên bằng cách gắn cho nó các trọng số. Trên cơ sở trọng số ta tính được đánh giá cuối cùng toàn diện về khả năng của doanh nghiệp thành công khi đưa sản phẩm mới ra thị trường. - Soạn thảo, thẩm định dự án Sau khi đã lựa chọn được ý tưởng hình thành sản phẩm mới, mỗi ý tưởng phải được xây dựng thành những dự án sản phẩm mới.
Ý tưởng và dự án là những khái niệm khái nhau. Chỉ có dự án mới thành hình ảnh thực sự về một sản phẩm mà doanh nghiệp dự định đưa ra thị trường và nó có ý nghĩa đối với khách hàng. Ý tưởng là những tư tưởng khái quát về sản phẩm, còn dự án là sự thể hiện tư tưởng thành các 9 phương án sản phẩm mới với các tham số tính hay công dụng hoặc đối tượng sử dụng khác nhau của chúng. Từ các dự án đã hình thành cần thẩm định từng dự án bằng cách đưa ra thử nghiệm trên một nhóm người tiêu dùng mục tiêu của các dự án đã hình thành.
Qua thẩm định, dựa trên ý kiến của khách hàng sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn được các phương án có sức hấp dẫn nhất. - Soạn thảo chiến lược marketing cho sản phẩm mới Sau khi thử nghiệm chọn được phương án tốt nhất, bước tiếp theo là phải soạn thảo chiến lược Marketing cho sản phẩm mới. Bao gồm các phần sau: + Phần thứ nhất: Mô tả quy mô, cấu trúc thị trường và thái độ của khách hàng trên thị trường mục tiêu, chỉ tiêu về khối lượng bán, thị phần và lợi nhuận dự kiến trong một vài năm đầu. + Phần thứ hai: Trình bày quan điểm chung về phân phối sản phẩm và dự đoán chi phí marketing cho những năm đầu tiên.
+ Phần thứ ba: trình bày những dự kiến cho tương lai về mức tiêu thụ, lợi nhuận, Marketing mix cho từng giai đoạn. Trên cơ sở các tư liệu đã có, trước khi quyết định thiết kế sản phẩm, doanh nghiệp tiến hành duyệt lần cuối cùng về mức độ hấp dẫn của sản phẩm mới, phân tích, cân nhắc kỹ các chỉ tiêu dự kiến về: mức bán, chi phí và lợi nhuận. - Thiết kế sản phẩm mới Trong giai đoạn thiết kế các dự án, sản phẩm phải được thể hiện thành những sản phẩm hiện thực, chứ không chỉ là những mô tả khái quát như các bước trên. Để làm được việc này, bộ phận nghiên cứu thiết kế sẽ tạo ra một hay nhiều phương án hay mô hình sản phẩm.
Theo dõi và kiểm tra các thông số kinh tế - kỹ thuật, các khả năng thực hiện vai trò của sản phẩm và từng bộ phận chi tiết cấu thành nó. Tạo ra sản phẩm mẫu, thử nghiệm chức năng của nó, kiểm tra thông qua khách hàng hay người tiêu dùng để biết ý kiến của họ.