LỜI MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Trong xu thế của nền kinh tế mở cửa phát triển giao thƣơng, quá trình hội nhập và quốc tế hóa đang ngày càng mở rộng đối với các quốc gia trên thế giới, thì các hoạt động xuất – nhập khẩu cũng đƣợc mở rộng và phát triển toàn diện. Việc trở thành thành viên của Tổ chức Thƣơng mại thế giới – WTO năm 2007 đã đƣa vị thế của Việt Nam nâng lên rất nhiều trên trƣờng quốc tế, mang đến nhiều cơ hội cũng nhƣ thách thức cho Việt Nam trong việc phát triển hợp tác kinh tế quốc tế, mở rộng hoạt động thông thƣơng với các nền kinh tế trên thế giới. Sự giao thƣơng giữa Việt Nam với các nƣớc phát triển càng mạnh thì hoạt động xuất – nhập khẩu cũng ngày càng phát triển, đặc biệt là xuất khẩu – tiêu chí quan trọng phản ánh tiềm lực của nền kinh tế của một quốc gia.
Nhà nƣớc ta hiện nay luôn khuyến khích và có những chính sách để thúc đẩy năng lực sản xuất và xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp trong nƣớc, nhằm tạo ra nhiều nguồn lợi cho đất nƣớc. Tuy nhiên để xuất khẩu trong nƣớc phát triển bền vững thì ngoài việc phải mở rộng quy mô về sản xuất chúng ta cũng không thể thiếu sự hỗ trợ đắc lực của các công ty giao nhận. Chính vì vậy, ở Việt Nam hiện nay các công ty giao nhận ngày càng phát triển rộng về cả số lƣợng và chất lƣợng, cung cấp ngày càng nhiều và hiệu quả về dịch vụ về giao nhận quốc tế. Đặc biệt, với ƣu thế là một trong số ít các quốc gia có bờ biển thuận tiện cho các hoạt động vận tải quốc tế đƣờng biển, hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển là phƣơng thức phổ biến và phát triển mạnh mẽ nhất.
Nắm bắt đƣợc xu hƣớng phát triển không ngừng của lĩnh vực vận tải đƣờng biển này, tại công ty TNHH Giao nhận Viet Trans Link lĩnh vực giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển luôn đƣợc tập trung xây dựng để trở thành loại 1 Luan van hình dịch vụ mũi nhọn, mang lại nhiều lợi nhuận cho công ty. Tuy nhiên, là công ty tuổi nghề còn non trẻ với thời gian thành lập chƣa đƣợc lâu thì việc cạnh tranh với các công ty giao nhận có kinh nghiệm nhiều năm trong và ngoài nƣớc để khẳng định đƣợc vị trí, nâng cao uy tín của mình trên thị trƣờng giao nhận vốn đông đảo và khốc liệt này là điều không thể tránh khỏi. Việc này đòi hỏi công ty ngoài phải có đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm, nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, thì công ty cũng cần phải có những giải pháp sáng tạo đi liền với thực tế, áp dụng các phƣơng thức tiếp cận một cách nhạy bén với thị trƣờng, đặc biệt là phát triển hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu đƣờng biển – hoạt động chiếm tỉ trọng chủ yếu hiện nay. Trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Giao nhận Viet Trans Link chi nhánh Hà Nội, cùng với sự giúp đỡ của các cô chú, anh chị nhân viên trong công ty, em đã đƣợc tìm hiểu về quy trình giao nhận hàng xuất khẩu bằng đƣờng biển và quy trình xử lí bộ chứng từ hàng xuất.
Với việc nhận thức đƣợc tầm quan trọng của hoạt động giao nhận hàng xuất khẩu nói chung và hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển nói riêng đối với sự phát triển của công ty, em đã lựa chọn đề tài: “Giải pháp phát triển hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty TNHH Giao nhận Viet Trans Link chi nhánh Hà Nội” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu, nghiên cứu về thực trạng và quy trình nghiệp vụ giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty TNHH Viet Trans Link trong thời gian qua. Từ đó đƣa ra nhận xét và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của Công ty TNHH giao nhận Viet Trans Link chi nhánh Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu: Thực trạng và hoạt động kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty từ năm 2017 – 2019 và giải pháp cho những năm tiếp theo 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp thu thập dữ liệu Tác giả chủ yếu thu thập nguồn dữ liệu ở: + Thƣ viện tại Học viện Chính sách và Phát triển: bao gồm các giáo trình, luận văn về đề tài hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển. + Tìm kiếm trên Internet: các trang web về xuất nhập khẩu hàng hóa, giao nhận vận tải đƣờng biển, quy định thủ tục hải quan, Luật Thƣơng mại,. + Các tài liệu có liên quan đến công ty TNHH Giao nhận Viet Trans Link: báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh qua những năm gần đây, các chứng từ hàng xuất sea, cơ cấu nhân sự.
Phƣơng pháp phân tích, tổng hợp Phân tích các số liệu liên quan đến công ty đã thu thập đƣợc để từ đó nắm đƣợc tình hình hoạt động cũng nhƣ những kết quả mà công ty đã đạt đƣợc trong thời gian qua. Phƣơng pháp thống kê, so sánh 3 Luan van Từ các số liệu tác giả thu thập từ báo cáo tài chính của công ty qua các năm, thống kê và so sánh các số liệu qua các năm để có những đánh giá chính xác về hoạt động kinh doanh của công ty trong những năm qua. Kết cấu của khóa luận Khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Khái quát chung về hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển Chƣơng 2: Tình hình hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty TNHH Viet Trans Link chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2017 – 2019 Chƣơng 3: Đánh giá thực trạng và một số đề xuất nâng cao hiệu quả hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển của công ty TNHH Viet Trans Link chi nhánh Hà Nội 4 Luan van CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN 1. Hoạt động giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển 1.
Khái niệm dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển Trong vận tải hàng hóa, giao nhận là một khâu quan trọng, gắn liền và luôn đi cùng với quá trình lƣu thông phân phối hàng hóa, là cầu nối với nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa từ ngƣời bán (nơi sản xuất) đến ngƣời mua (nơi tiêu thụ). - Theo Quy tắc mẫu của FIATA: “Dịch vụ giao nhận là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lƣu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng nhƣ cũng nhƣ các dịch vụ tƣ vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá.TS Nguyễn Hồng Đàm (chủ biên), GS. Hoàng Văn Châu, PGS. Nguyễn Nhƣ Tiến, & TS.
Vũ Sỹ Tuấn, trang 139) - Theo Luật thƣơng mại Việt Nam: “Dịch vụ giao nhận hàng hoá là hành vi Thƣơng mại, theo đó ngƣời làm dịch vụ giao nhận hàng hoá nhận hàng từ ngƣời gửi, tổ chức vận chuyển, lƣu kho, lƣu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho ngƣời nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của ngƣời vận tải hoặc ngƣời làm dịch vụ giao nhận khác” (Quốc hội, Luật Thƣơng mại số 36/2005/QH11, 2005) Tóm lại: “Giao nhận hàng hóa là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông 5 Luan van qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.TS Nguyễn Hồng Đàm (chủ biên), GS. Hoàng Văn Châu, PGS. Nguyễn Nhƣ Tiến, & TS.
Vũ Sỹ Tuấn, trang 139) Ngày trƣớc, ở mỗi doanh nghiệp, việc giao nhận chỉ là một khâu trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của họ, công việc này chủ yếu là do bên giao hàng hoặc nhận hàng, hay ngƣời chuyên chở đảm nhận và thực hiện. Ngày nay, với việc không ngừng phát triển của thƣơng mại quốc tế thì việc sản xuất hàng hóa và lƣu thông hàng hóa cũng phát triển vƣợt bậc, đi kèm với đó là nhu cầu vận chuyển hàng hóa cũng tăng lên. Điều này đã thúc đẩy và đòi hỏi hoạt động giao nhận cần đƣợc chuyên môn hóa và phát triển một cách đa dạng hơn. Và nhƣ vậy, hoạt động giao nhận hàng hóa đã chính thức đƣợc tách ra và trở thành một ngành hoàn toàn mới.
Giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển Ngành giao nhận hàng hóa nói chung và giao nhận bằng đƣờng biển nói riêng có bề dày lịch sử và đã khẳng định đƣợc vị thế lớn mạnh của mình trong sự phát triển của nên kinh tế toàn thế giới. Do “diện tích biển chiếm 2/3 diện tích bề mặt trái đất” (TS Triệu Hồng Cẩm, 2006, trang 72) do vậy đã tạo nên tuyến đƣờng hàng hải nối liền với các quốc gia trên khắp châu lục. So với các phƣơng thức giao nhận hàng hóa còn lại thì giao nhận hàng hóa bằng đƣờng biển đƣợc ra đời khá sớm và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất – nhập khẩu từ xa xƣa đến nay. “Ngay từ thế kỷ thứ V trƣớc công nguyên con ngƣời đã biết lợi dụng biển làm các tuyến đƣờng giao thông để giao lƣu các vùng các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới.
Cho đến nay vận tải biển đƣợc phát triển mạnh và trở thành ngành vận tải hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế” (Thanh Thúy, 2017) 6 Luan van Giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đƣờng biển liên quan đến việc sử dụng kết cấu hạ tầng và các phƣơng tiện vận tải biển, sử dụng những khu đất, khu nƣớc gắn liền với các tuyến đƣờng biển nối liền các quốc gia, các vùng lãnh thổ, hoặc các khu vực trong phạm vi một quốc gia, và sử dụng tàu biển, các thiết bị xếp dỡ… phục vụ cho việc vận chuyển hàng hoá trên những tuyến đƣờng biển.