Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại huyện lạc dương tỉnh lâm đồng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Đặng Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Thông
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Tại Huyện Lạc Dương, Tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN VỀ LOẠI HÌNH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG
• 1.1. Tổng quan về cơ sở lý luận
• 1.1.1. Các quan điểm về du lịch cộng đồng
• 1.1.2. Một số khái niệm cơ bản về du lịch cộng đồng
• 1.1.3. Mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng
• 1.1.4. Các điều kiện hình thành và phát triển du lịch cộng đồng
• 1.1.5. Các nguyên tắc tham gia phát triển du lịch cộng đồng
• 1.1.6. Sự tham gia của cộng đồng địa phương trong hoạt động du lịch
• 1.1.7. Xu hướng phát triển du lịch cộng đồng hiện nay
• 1.1.8. Tác động của du lịch đến cộng đồng
• 1.2. Một số mô hình phát triển du lịch cộng đồng ở Châu Á và Việt Nam
• 1.2.1. Một số mô hình phát triển du lịch cộng đồng ở Châu Á
• 1.2.1.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng tại Malaysia
• 1.2.1.2. Kinh nghiệm phát triển du lịch tại Bali (Indonesia)
• 1.2.2. Một số mô hình phát triển du lịch cộng đồng ở Việt Nam
• 1.2.2.1. Du lịch cộng đồng ở Hà Giang
• 1.2.2.2. Mô hình du lịch cộng đồng tại làng quê Yên Đức - Quảng Ninh
• 1.3. Bài học kinh nghiệm
• 1.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN LẠC DƯƠNG TỈNH LÂM ĐỒNG
• 2.1. Khái quát về huyện Lạc Dương tỉnh Lâm Đồng
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Địa chất, địa mạo
• 2.1.1.2. Thổ nhưỡng
• 2.1.1.3. Khoáng sản
• 2.1.1.4. Tài nguyên rừng
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.1.2.1. Dân cư và lao động
• 2.1.2.2. Hiện trạng phát triển kinh tế
• 2.1.2.3. Cơ sở hạ tầng kĩ thuật
• 2.2. Tài nguyên du lịch
• 2.2.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên
• 2.2.2. Tài nguyên du lịch nhân văn
• 2.2.2.1. Lễ hội văn hóa dân gian
• 2.2.2.2. Nghề thủ công truyền thống
• 2.3. Thực trạng khai thác hoạt động du lịch cộng đồng tại huyện Lạc Dương
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động du lịch ở huyện Lạc Dương
• 2.3.1.1. Các loại hình du lịch hiện có tại huyện Lạc Dương
• 2.3.1.2. Thực trạng khai thác các tuyến, điểm tham quan
• 2.3.1.3. Cơ sở lưu trú du lịch
• 2.3.1.4. Khách du lịch và doanh thu
• 2.3.2. Đánh giá mức độ hài lòng của khách du lịch
• 2.3.2.1. Mức độ hài lòng về cảnh quan môi trường
• 2.3.2.2. Mức độ hài lòng về tài nguyên nhân văn
• 2.3.2.3. Mức độ hài lòng về yếu tố con người
• 2.3.2.4. Mức độ hài lòng về cơ sở hạ tầng
• 2.3.2.5. Loại hình cư trú nếu được xây dựng tại đây
• 2.3.2.6. Những mong đợi của du khách khi quay lại
• 2.3.3. Thực trạng tham gia của cộng đồng địa phương vào hoạt động du lịch
• 2.3.3.1. Hình thức tham gia phục vụ du lịch của CĐĐP
• 2.3.3.2. Mức độ ảnh hưởng của du lịch tới cảnh quan môi trường địa phương
• 2.3.3.3. Mức độ ảnh hưởng của du lịch tới hoạt động nông nghiệp
• 2.3.3.4. Mức độ ảnh hưởng của du lịch tới cộng đồng địa phương
• 2.4. Những hạn chế còn tồn tại ở huyện Lạc Dương
• 2.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN LẠC DƯƠNG, TỈNH LÂM ĐỒNG
• 3.1. Định hướng phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng
• 3.2. Định hướng phát triển du lịch huyện Lạc Dương
• 3.2.1. Những cơ hội và thuận lợi
• 3.2.2. Những khó khăn và thách thức
• 3.3. Quan điểm, mục tiêu phát triển du lịch huyện Lạc Dương
• 3.3.1. Các quan điểm phát triển
• 3.3.2. Mục tiêu phát triển
• 3.3.3. Các chỉ tiêu cụ thể
• 3.4. Các giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại huyện Lạc Dương
• 3.4.1. Tăng cường và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn
• 3.4.2. Huy động cộng đồng địa phương vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa và các giá trị liên quan đến du lịch
• 3.4.3. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng
• 3.4.4. Giải pháp tạo sản phẩm du lịch cộng đồng độc đáo với lực hấp dẫn cao đối với du khách
• 3.4.5. Tăng cường công tác tuyên truyền xúc tiến quảng bá về du lịch và mở rộng tìm kiếm thị trường
• 3.4.6. Đào tạo nguồn nhân lực
• 3.5. Kiến nghị với UBND tỉnh Lâm Đồng
• 3.6. Kiến nghị với Sở Du lịch Lâm Đồng
• 3.7. Kiến nghị với UBND huyện Lạc Dương
• 3.8. Kiến nghị với cộng đồng địa phương
• 3.9. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về du lịch cộng đồng tại Lạc Dương Lâm Đồng

Du lịch cộng đồng đang trở thành một xu hướng phát triển mạnh mẽ tại Lạc Dương, Lâm Đồng. Với vị trí địa lý thuận lợi và tài nguyên thiên nhiên phong phú, huyện Lạc Dương có tiềm năng lớn để phát triển loại hình du lịch này. Du lịch cộng đồng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương mà còn giúp bảo tồn văn hóa và môi trường. Theo nghiên cứu của Đặng Thị Thúy An (2017), việc phát triển du lịch cộng đồng tại đây có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống cho cư dân.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của du lịch cộng đồng

Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch mà trong đó cộng đồng địa phương tham gia vào việc tổ chức và quản lý các hoạt động du lịch. Đặc điểm nổi bật của du lịch cộng đồng là sự kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế. Điều này giúp tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách và đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

1.2. Lợi ích của du lịch cộng đồng đối với địa phương

Du lịch cộng đồng mang lại nhiều lợi ích cho địa phương như tăng cường thu nhập cho người dân, bảo tồn văn hóa và môi trường. Ngoài ra, nó còn giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, từ đó khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

II. Thách thức trong phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu cơ sở hạ tầng, quản lý du lịch chưa hiệu quả và sự tham gia hạn chế của cộng đồng địa phương là những rào cản lớn. Theo nghiên cứu, việc thiếu thông tin và kiến thức về du lịch cộng đồng cũng là một yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ

Cơ sở hạ tầng kém phát triển là một trong những thách thức lớn nhất đối với du lịch cộng đồng tại Lạc Dương. Việc thiếu các dịch vụ như giao thông, lưu trú và ăn uống chất lượng cao làm giảm sức hấp dẫn của điểm đến này đối với du khách.

2.2. Sự tham gia hạn chế của cộng đồng địa phương

Mặc dù cộng đồng địa phương có tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch, nhưng sự tham gia của họ vẫn còn hạn chế. Nhiều người dân chưa nhận thức được lợi ích của du lịch cộng đồng và chưa được đào tạo đầy đủ về cách thức tổ chức và quản lý hoạt động du lịch.

III. Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương

Để phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc tăng cường quản lý nhà nước, huy động sự tham gia của cộng đồng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng là những yếu tố quan trọng. Theo Đặng Thị Thúy An (2017), các giải pháp này không chỉ giúp phát triển du lịch mà còn bảo vệ tài nguyên văn hóa và môi trường.

3.1. Tăng cường quản lý nhà nước về du lịch

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và cộng đồng địa phương trong việc quản lý hoạt động du lịch. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển du lịch cộng đồng là rất cần thiết.

3.2. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng như đường giao thông, cơ sở lưu trú và dịch vụ ăn uống là rất quan trọng để thu hút du khách. Cần có các chương trình đào tạo cho người dân địa phương về dịch vụ du lịch để nâng cao chất lượng phục vụ.

3.3. Huy động sự tham gia của cộng đồng địa phương

Khuyến khích cộng đồng địa phương tham gia vào các hoạt động du lịch thông qua các chương trình đào tạo và hỗ trợ tài chính. Sự tham gia của họ sẽ giúp tạo ra những sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp hợp lý có thể mang lại kết quả tích cực. Các mô hình du lịch cộng đồng đã được triển khai thành công tại một số xã, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Theo số liệu khảo sát, mức độ hài lòng của du khách về các dịch vụ du lịch tại đây đang tăng lên.

4.1. Mô hình du lịch cộng đồng thành công

Một số mô hình du lịch cộng đồng tại Lạc Dương đã thành công trong việc thu hút du khách và tạo ra thu nhập cho người dân. Các hoạt động như trải nghiệm văn hóa, tham quan thiên nhiên đã được du khách yêu thích.

4.2. Đánh giá mức độ hài lòng của du khách

Khảo sát cho thấy mức độ hài lòng của du khách về cảnh quan, dịch vụ và trải nghiệm văn hóa tại Lạc Dương đang ở mức cao. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại đây là rất lớn.

V. Kết luận và tương lai của du lịch cộng đồng tại Lạc Dương

Du lịch cộng đồng tại Lạc Dương có nhiều tiềm năng để phát triển bền vững. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương. Tương lai của du lịch cộng đồng tại Lạc Dương phụ thuộc vào khả năng khai thác và bảo tồn tài nguyên văn hóa và thiên nhiên.

5.1. Tầm nhìn phát triển du lịch cộng đồng

Tầm nhìn phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương là xây dựng một mô hình du lịch bền vững, kết hợp giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Cần có sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương trong việc phát triển du lịch. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ tài chính cũng cần được triển khai để nâng cao năng lực cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch cộng đồng đang trở thành xu hướng phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu, đóng vai trò như một công cụ đòn bẩy xóa đói giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại các vùng nông thôn, miền núi. Tại Việt Nam, ngành du lịch ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc khi chạm mốc hơn 10 triệu lượt khách quốc tế và tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 400 nghìn tỷ đồng vào năm 2016. Tọa lạc tại cửa ngõ phía Bắc thành phố Đà Lạt, huyện Lạc Dương sở hữu diện tích tự nhiên 130.963,40 ha, chiếm khoảng 19% diện tích toàn tỉnh Lâm Đồng. Địa bàn hội tụ nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú gắn liền với Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà, khí hậu mát mẻ quanh năm và kho tàng văn hóa đặc sắc của 19.268 đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 72,9% dân số toàn huyện.

Mặc dù có nhiều tiềm năng to lớn, hoạt động du lịch tại Lạc Dương thời gian qua vẫn mang tính tự phát, phân tán và chưa đem lại sinh kế ổn định cho cộng đồng bản địa, nơi tỷ lệ hộ nghèo vẫn chiếm tới 29,0% với 1.469 hộ dân. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch cộng đồng, đánh giá toàn diện tiềm năng và thực trạng khai thác du lịch tại 3 địa bàn trọng điểm gồm xã Lát, xã Đạ Nhim và xã Đạ Chais trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2017 dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013-2017. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi nhằm phát triển mô hình du lịch cộng đồng bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho hơn 5.067 hộ dân trên địa bàn, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và hệ sinh thái rừng đầu nguồn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển du lịch bền vững và mô hình phát triển du lịch dựa vào cộng đồng của các học giả Bùi Thị Hải Yến (2012), Phạm Trung Lương (2010) và Võ Quế (2016). Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào 4 khái niệm nền tảng: Du lịch cộng đồng, Sinh kế bền vững của cư dân bản địa, Sức chứa môi trường du lịch và Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Theo định nghĩa của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên, du lịch cộng đồng là phương thức du lịch trong đó người dân địa phương giữ vai trò chủ thể kiểm soát, trực tiếp vận hành các dịch vụ và thụ hưởng phần lớn lợi ích kinh tế thu được.

Nghiên cứu cũng kế thừa bài học kinh nghiệm quốc tế từ mô hình Hiệp hội Homestay Malaysia với cơ chế cấp phép chuẩn hóa và sự hỗ trợ tín dụng từ chính phủ, cùng quy hoạch bảo tồn không gian văn hóa tại Bali (Indonesia) dưới sự tư vấn của Tổ chức Du lịch Thế giới. Ở phạm vi trong nước, tác giả phân tích mô hình 25 làng văn hóa du lịch cộng đồng tại Hà Giang và mô hình du lịch làng quê Yên Đức tại tỉnh Quảng Ninh, nơi mỗi tháng đón khoảng 2.000 lượt khách quốc tế và tạo việc làm trực tiếp cho hơn 50 lao động địa phương với mức thu nhập bình quân trên 3 triệu đồng mỗi tháng.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2013-2017 của Ủy ban nhân dân huyện Lạc Dương, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cùng Ban Quản lý Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà.

Dữ liệu sơ cấp được tiến hành điều tra thực địa qua 2 đợt vào tháng 3 và tháng 7 năm 2017. Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích để khảo sát 100 khách du lịch trong nước và quốc tế, đồng thời áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng để phỏng vấn 150 hộ dân thuộc cộng đồng địa phương tại 3 xã Lát, Đạ Nhim và Đạ Chais. Bảng câu hỏi được thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ để đo lường mức độ hài lòng của du khách và sự đồng thuận tham gia của người dân. Phương pháp thống kê mô tả, phân tích tần số và tính toán giá trị trung bình được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc lượng hóa các chỉ số cảm nhận, giúp phản ánh chính xác khoảng cách giữa kỳ vọng của du khách và năng lực cung ứng dịch vụ tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Lạc Dương sở hữu nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn vô cùng phong phú nhưng chưa được khai thác tương xứng. Khu hệ sinh thái rừng nguyên sinh có 827 loài thực vật, trong đó có 246 loài hoa cảnh quý và 212 loài cây thuốc, cùng 382 loài động vật hoang dã với 61 loài quý hiếm. Khí hậu á xích đạo trên nền độ cao 1.500m đến 1.600m duy trì nhiệt độ trung bình từ 16 đến 22 độ C quanh năm. Về mặt nhân văn, 72,9% dân số là người dân tộc bản địa như K'Ho Lạch, K'Ho Cil với không gian văn hóa cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm và sản xuất rượu cần truyền thống.

Thứ hai, kết quả khảo sát 100 khách du lịch cho thấy mức độ hài lòng về cảnh quan môi trường thiên nhiên và sự thân thiện của con người đạt tỷ lệ tích cực rất cao, lần lượt là 85,0% và 82,0%. Tuy nhiên, mức độ hài lòng về cơ sở hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ lưu trú lại ở mức thấp đáng báo động, với 58,0% du khách đánh giá hệ thống nhà vệ sinh công cộng chưa đạt chuẩn và 62,0% phản ánh tình trạng giao thông kết nối các tuyến điểm còn gồ ghề, khó tiếp cận.

Thứ ba, sự tham gia của 150 hộ dân địa phương vào chuỗi giá trị du lịch còn mang tính chất thụ động và tự phát. Khoảng 68,0% số người tham gia chỉ đảm nhận các công việc giản đơn như bán nông sản nhỏ lẻ, làm nương rẫy kết hợp hoặc phụ việc thời vụ. Chỉ có khoảng 7,5% lao động từng trải qua các lớp tập huấn bài bản về nghiệp vụ du lịch, giao tiếp ngoại ngữ hay an toàn vệ sinh thực phẩm.

Thứ tư, cơ cấu kinh tế xã hội phân hóa sâu sắc khi tỷ lệ hộ nghèo chiếm 29,0% tương đương 1.469 hộ, tỷ lệ mù chữ trong nhóm hộ nghèo chiếm tới 30,0% và diện tích đất canh tác bình quân dưới 0,5 ha mỗi hộ. Điều này cho thấy rào cản lớn về vốn và trình độ học vấn trong việc chuyển đổi sinh kế sang dịch vụ du lịch homestay.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương cho thấy sự mâu thuẫn rõ rệt giữa tiềm năng tài nguyên trù phú và hiệu quả kinh tế mang lại cho cư dân bản địa. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc thiếu vắng một cơ chế quản trị du lịch cộng đồng thống nhất, sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp lữ hành và người dân còn rời rạc. Khi so sánh với mô hình làng quê Yên Đức tại Quảng Ninh, nơi có hơn 400 người dân được đào tạo chuyên môn và hơn 50 lao động có việc làm ổn định, Lạc Dương rõ ràng chưa phát huy được sức mạnh tự quản của cộng đồng.

Dữ liệu khảo sát mức độ hài lòng của du khách và thực trạng phân hóa lao động có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua các biểu đồ thanh ngang so sánh các tiêu chí dịch vụ và bảng ma trận chéo thể hiện mối liên hệ giữa trình độ học vấn và khả năng tham gia du lịch của các hộ dân. Việc chuyển dịch từ mô hình khai thác tự phát sang mô hình du lịch có sự điều phối bài bản sẽ tạo cơ hội thu hẹp khoảng cách giàu nghèo cho 52,7% số hộ trung bình và 29,0% số hộ nghèo trên địa bàn huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và hoàn thiện quy hoạch không gian du lịch cộng đồng. Ủy ban nhân dân huyện Lạc Dương cần ban hành đề án phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2018-2025, tiến hành phân vùng bảo tồn nghiêm ngặt tại Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà và quy hoạch 3 cụm điểm du lịch mẫu tại xã Lát, Đạ Nhim và Đạ Chais trước năm 2020. Thành lập Ban quản lý Du lịch cộng đồng cấp xã với sự tham gia trực tiếp của các già làng, trưởng bản nhằm đảm bảo nguyên tắc chia sẻ lợi ích công bằng.

Thứ hai, tổ chức các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho cộng đồng địa phương. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng phối hợp cùng Ủy ban nhân dân huyện Lạc Dương triển khai các khóa tập huấn nghề du lịch ngắn hạn, hướng tới mục tiêu 100% chủ hộ kinh doanh homestay và tối thiểu 300 lao động là người đồng bào dân tộc thiểu số được đào tạo kỹ năng đón tiếp, chế biến ẩm thực truyền thống, vệ sinh môi trường và tiếng Anh giao tiếp cơ bản đến năm 2022.

Thứ ba, ưu tiên nguồn vốn đầu tư hạ tầng kỹ thuật và nâng cấp cơ sở vật chất phụ trợ. Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng và các tổ chức tín dụng cần xây dựng gói vay ưu đãi lãi suất thấp từ Ngân hàng Chính sách Xã hội cho các hộ dân có nhu cầu cải tạo nhà ở thành homestay đạt chuẩn. Đặt mục tiêu nâng cấp 100% đường liên thôn tại xã Lát và Đạ Nhim, xây dựng mới 15 đến 20 nhà lưu trú kiểu mẫu mang đậm nét kiến trúc nhà sàn của người K'Ho trước năm 2023.

Thứ tư, xây dựng chuỗi sản phẩm du lịch đặc thù và đẩy mạnh hoạt động xúc tiến tiếp thị số. Các đơn vị kinh doanh lữ hành cần phối hợp với người dân bản địa thiết kế 3 dòng sản phẩm chủ lực: Tour trải nghiệm văn hóa Cồng chiêng và dệt thổ cẩm tại chân núi Lang Biang, Tour du lịch nông nghiệp trải nghiệm canh tác cà phê Arabica chất lượng cao, và Tour trekking khám phá đa dạng sinh học Bidoup. Ứng dụng công nghệ số và mạng xã hội để quảng bá điểm đến, phấn đấu tăng thời gian lưu trú bình quân của du khách từ 1,2 ngày lên 2,5 ngày và nâng doanh thu du lịch toàn huyện tăng trưởng 15% đến 20% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước về du lịch tại Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Du lịch và Ban Quản lý các Khu bảo tồn thiên nhiên. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và khung giải pháp toàn diện để xây dựng các đề án phát triển kinh tế du lịch nông thôn, quy hoạch vùng đệm rừng đặc dụng và điều chỉnh chính sách an sinh xã hội cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Thứ hai, các doanh nghiệp lữ hành, công ty tổ chức sự kiện và các nhà đầu tư phát triển du lịch sinh thái, du lịch bền vững. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị giúp doanh nghiệp nắm bắt chính xác thị hiếu của du khách, từ đó thiết kế các tour trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo và thiết lập mô hình hợp tác công tư bình đẳng với cư dân địa phương.

Thứ ba, các giảng viên, nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Du lịch, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản lý tài nguyên môi trường hoặc Phát triển nông thôn. Công trình mang lại phương pháp luận chuẩn xác, bộ công cụ khảo sát thực địa Likert và hệ thống tài liệu tham khảo phong phú về mô hình du lịch dựa vào cộng đồng tại khu vực Tây Nguyên.

Thứ tư, các tổ chức phi chính phủ, tổ chức phát triển quốc tế và các quỹ bảo tồn sinh thái đang thực hiện các dự án hỗ trợ sinh kế và bảo tồn văn hóa. Luận văn cung cấp bức tranh chi tiết về cơ cấu kinh tế hộ gia đình, mức độ phân hóa giàu nghèo và các giải pháp can thiệp khả thi nhằm hỗ trợ 26.416 người dân vùng nghiên cứu phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Thế mạnh nổi bật nhất để phát triển du lịch cộng đồng tại huyện Lạc Dương là gì? Huyện Lạc Dương sở hữu tài nguyên thiên nhiên đặc sắc với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, hệ động thực vật phong phú gồm 827 loài thực vật và 382 loài động vật, cùng nền văn hóa cồng chiêng độc đáo của 19.268 người dân tộc thiểu số K'Ho. Khí hậu ôn đới mát mẻ quanh năm từ 16 đến 22 độ C và vị trí liền kề thành phố Đà Lạt tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội để thu hút khách du lịch.

Tại sao sự tham gia của người dân địa phương vào hoạt động du lịch hiện nay vẫn còn hạn chế? Thực tế khảo sát cho thấy 29,0% số hộ dân thuộc diện nghèo với diện tích canh tác nhỏ hẹp dưới 0,5 ha và tỷ lệ mù chữ trong nhóm nghèo lên tới 30,0%. Người dân thiếu vốn đầu tư, thiếu kiến thức kinh doanh du lịch và chỉ khoảng 7,5% lao động được đào tạo nghề, dẫn đến tâm lý thụ động và chủ yếu làm các công việc thời vụ thu nhập thấp.

Nghiên cứu áp dụng những phương pháp nào để thu thập và phân tích dữ liệu? Đề tài kết hợp phương pháp thống kê mô tả dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013-2017 với phương pháp điều tra bảng hỏi định lượng trực tiếp trên 100 khách du lịch và 150 hộ dân tại 3 xã Lát, Đạ Nhim, Đạ Chais qua 2 đợt khảo sát vào tháng 3 và tháng 7 năm 2017 bằng thang đo Likert 5 mức độ chuẩn mực.

Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng hiệu quả nhất cho huyện Lạc Dương? Mô hình Hiệp hội Homestay của Malaysia là bài học thực tiễn phù hợp nhất cho Lạc Dương. Địa phương có thể học hỏi quy trình chuẩn hóa tiêu chuẩn nhà nghỉ dân dã do cộng đồng quản lý, thành lập ban điều phối chuyên trách từ cấp huyện đến cấp xã, đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi và đào tạo kỹ năng tiếp thị số cho các hộ gia đình bản địa.

Giải pháp cấp bách nào cần triển khai trước tiên để phát triển du lịch cộng đồng tại Lạc Dương? Giải pháp tiên quyết là nâng cao hiệu lực quản lý thông qua việc thành lập Ban quản lý Du lịch cộng đồng tại các xã Lát, Đạ Nhim, Đạ Chais, kết hợp mở các lớp tập huấn nghiệp vụ du lịch thực hành cho tối thiểu 300 lao động bản địa và đầu tư hoàn thiện hệ thống vệ sinh môi trường, đường giao thông nông thôn đạt chuẩn phục vụ du khách.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về du lịch cộng đồng và làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa bảo tồn tài nguyên sinh thái, gìn giữ bản sắc văn hóa với phát triển kinh tế hộ gia đình vùng sâu vùng xa.
• Đánh giá thực trạng tiềm năng trên địa bàn 130.963,40 ha của huyện Lạc Dương, chỉ ra tiềm năng lớn từ Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà cùng văn hóa bản địa của 72,9% đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời nhận diện rõ những điểm nghẽn về hạ tầng và năng lực nhân lực qua khảo sát 100 du khách và 150 người dân.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao gắn với lộ trình giai đoạn 2018-2025, phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp lữ hành và vai trò chủ thể của cộng đồng cư dân 3 xã trọng điểm Lát, Đạ Nhim, Đạ Chais.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học và thực tiễn giá trị, làm tiền đề vững chắc cho công tác quy hoạch du lịch sinh thái nông thôn và xây dựng các chính sách xóa đói giảm nghèo bền vững tại tỉnh Lâm Đồng cũng như toàn vùng Tây Nguyên.
• Kêu gọi các nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu khoa học cùng chung tay triển khai ngay các mô hình điểm du lịch cộng đồng, biến các giá trị văn hóa và sinh thái độc đáo của Lạc Dương thành nguồn lực phát triển kinh tế lâu dài cho người dân bản địa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ LOẠI HÌNH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG Tổng quan về cơ sở lý luận 1. Các quan điểm về du lịch cộng đồng Du lịch cộng đồng hay du lịch dựa vào cộng đồng (community based tourism) đã và đang được hiểu như những quan điểm, giải pháp hay nguyên tắc để phát triển du lịch bền vững mà thực chất là đối tượng nghiên cứu hay cách thức triển khai các loại hình du lịch (Võ Văn Phong, 2012). Du lịch cộng đồng là một phương thức phát triển du lịch, trong đó cộng đồng dân cư là chủ thể trực tiếp tham gia phát triển du lịch, bảo vệ tài nguyên môi trường cả về tự nhiên và nhân văn tại các điểm, khu du lịch và đồng thời được hưởng quyền lợi từ hoạt động du lịch mang lại (Nguyễn Thanh Bình, 2006) Ngày nay, du lịch cộng đồng được hiểu là cộng đồng địa phương tham gia vào hoạt động kinh doanh du lịch mang tính tự phát hoặc có tổ chức tại các địa phương có phân bố các nguồn tài nguyên du lịch, hoặc gần nơi phân bổ các nguồn tài nguyên du lịch. Một số khái niệm cơ bản về du lịch cộng đồng Từ lâu, khái niệm “du lịch cộng đồng” đã được đề cập rộng rãi tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, một số nhà nghiên cứu cũng như một số tổ chức thế giới đưa ra các khái niệm về “du lịch cộng đồng”: Theo quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới WWF: “DLCĐ là loại hình du lịch mà ở đó cộng đồng địa phương có sự kiểm soát và tham gia chủ yếu vào sự phát triển và quản lý các hoạt động du lịch và phần lớn lợi nhuận thu được từ hoạt động du lịch được giữ lại cho cộng đồng” Khái niệm này cũng được nhắc đến trong chương trình nghiên cứu của nhiều tổ chức xã hội trên thế giới.

Pachamama (Tổ chức hướng đến việc giới thiệu và bảo tồn văn hóa bản địa khu vực Châu Mỹ) đã đưa ra quan điểm của mình về DLCĐ như sau: “Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch mà du khách từ bên ngoài đến với cộng đồng địa phương để tìm hiểu về phong tục, lối sống, niềm tin và được thưởng thức ẩm thực địa phương. Cộng đồng địa phương kiểm soát cả những tác động và 10 những lợi ích thông qua quá trình tham gia vào hình thức du lịch này, từ đó tăng cường khả năng tự quản, tăng cường phương thức sinh kế và phát huy giá trị truyền thống của địa phương” Theo tổ chức Istituo Oikos- Tổ chức hướng đến việc hỗ trợ các nghiên cứu, huy động nguồn lực tài chính trong công tác bảo tồn về mặt sinh thái tự nhiên và nhân văn cho các quốc gia đang phát triển trên thế giới, ra đời tại Ý (1996) lại cho rằng “Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch mà du khách bên ngoài đến và có lưu trú qua đêm tại không gian sinh sống của cộng đồng địa phương (thường là các cộng đồng ở nông thôn hoặc các cộng đồng nghèo hoặc sinh sống ở những vùng có điều kiện kinh tế khó khăn). Thông qua đó khách du lịch có cơ hội khám phá môi trường thiên nhiên hoang dã hoặc tìm hiểu các giá trị về văn hóa truyền thống, tôn trọng tư duy văn hóa bản địa. Cộng đồng địa phương có cơ hội thụ hưởng các lợi ích kinh tế từ việc tham gia vào các hoạt động khám phá dựa trên các giá trị về tự nhiên và văn hóa xã hội tại khu vực cộng đồng địa phương sinh sống” Tổ chức mạng lưới CĐDL vì người nghèo đã nêu:” Du lịch cộng đồng là một loại hình du lịch bền vững thúc đẩy các chiến lược vì người nghèo trong môi trường cộng đồng.

Các sáng kiến của du lịch cộng đồng nhằm vào mục tiêu thu hút sự tham gia của người dân địa phương vào việc vận hành và quản lý các dự án du lịch nhỏ như một phương tiện giảm nghèo và mang lại thu nhập thay thế cho cộng đồng. Các sáng kiến của du lịch cộng đồng còn khuyến khích tôn trọng các truyền thống và văn hóa địa phương cũng như các di sản thiên nhiên.” Tại Việt Nam, cho đến nay đã có nhiều định nghĩa về DLCĐ đã được đưa ra. Theo Võ Quế (2006) lại có quan điểm nhấn mạnh vai trò của phương thức phát triển DLCĐ trong công tác bảo tồn môi trường tự nhiên và nhân văn khi cho rằng: “Du lịch dựa vào cộng đồng là phương thức phát triển du lịch trong đó cộng đồng dân cư tổ chức cung cấp các dịch vụ để phát triển du lịch, đồng thời tham gia bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường, đồng thời cộng đồng được hưởng quyền lợi về vật chất và tinh thần từ phát triển du lịch và bảo tồn tự nhiên. Theo Trần Thị Mai (2005), “ Du lịch cộng đồng là hoạt động tương hỗ giữa 11 các đối tác liên quan, nhằm mang lại lợi ích về kinh tế cho cộng đồng dân cư địa phương, bảo vệ được môi trường và mang đến cho du khách kinh nghiệm mới, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương của dự án.” Theo tác giả Bùi Thị Hải Yến (2012) “Du lịch cộng đồng có thể hiểu là phương thức phát triển bền vững mà ở đó cộng đồng địa phương có sự tham gia trực tiếp và chủ yếu trong các giai đoạn phát triển và mọi hoạt động du lịch.

Cộng đồng nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế; của chính quyền địa phương cũng như chính phủ và nhận được phần lớn lợi nhuận thu được từ hoạt động du lịch nhằm phát triển du lịch cộng đồng, bảo tồn khai thác tài nguyên môi trường du lịch bền vững, đáp ứng các nhu cầu du lịch phong phú, có chất lượng cao và hợp lý của du khách.” Các khái niệm DLCĐ khác nhau về ngữ nghĩa, nhưng tựu chung lại có những đặc điểm chung như sau: - Du lịch cộng đồng là một mô hình du lịch có sự tham gia trực tiếp, chủ yếu của cộng đồng địa phương vào các giai đoạn trong quá trình phát triển du lịch, nhằm mục đích bảo tồn và khai thác bền vững các nguồn tài nguyên môi trường, cộng đồng được hưởng lợi nhuận từ hoạt động du lịch. - Du khách là tác nhân bên ngoài là tiền đề mang lại lợi ích kinh tế và sẽ có những tác động nhất định kèm theo việc thụ hưởng các giá trị về môi trường sinh thái tự nhiên và nhân văn khi đến với một cộng đồng địa phương cụ thể. - Cộng đồng địa phương người kiểm soát các giá trị về mặt tài nguyên du lịch để hỗ trợ du khách có cơ hội tìm hiểu và nâng cao nhận thức của mình khi có cơ hội tiếp cận hệ thống tài nguyên du lịch tại không gian sinh sống của Cộng đồng địa phương. - Cộng đồng địa phương sẽ nhận được lợi ích về mặt kinh tế, mở rộng tầm hiểu biết về đặc điểm tính cách của du khách cũng như có cơ hội nắm bắt các thông tin bên ngoài từ du khách.

- Cộng đồng địa phương ngày càng được tăng cường về khả năng tổ chức, vận hành và thực hiện các hoạt động, xây dựng các sản phẩm du lịch phục vụ cho du 12 khách. Từ đó, cộng đồng ngày càng phát huy vai trò làm chủ của mình 1. Mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng Theo Phạm Trung Lương (2010), việc phát triển du lịch cộng đồng sẽ có nhiều ý nghĩa đối với các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, an ninh quốc phòng và tài nguyên, môi trường của quốc gia, khu vực và chính bản thân cộng đồng. Điều đó thể hiện rõ nét nhất ở các vấn đề sau: - Đối với công tác bảo tồn tài nguyên tự nhiên: khi phát triển du lịch sẽ phải đi đôi với việc bảo tồn, tôn tạo tài nguyên thiên nhiên, thu hút các bên tham gia vào hoạt động này.

Đặc biệt, phát triển du lịch không vượt quá sức tải về môi trường của cộng đồng địa phương. - Đối với du lịch: phát triển du lịch cộng đồng tạo sự đa dạng về sản phẩm dịch vụ du lịch của vùng, quốc gia; góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên nói chung và tài nguyên du lịch nói riêng. - Đối với cộng đồng:  Phát triển du lịch cộng đồng mang lại lợi ích kinh tế cho các thành viên cộng đồng tham gia trực tiếp cung cấp các dịch vụ cho khu du lịch, đồng thời các thành viên khác cũng được hưởng lợi ích từ sự đóng góp của du lịch.  Phát triển du lịch cộng đồng mang lại cơ hội cho các thành viên của cộng đồng trong việc bảo tồn tài nguyên, môi trường văn hóa.

Những thành viên trẻ trong cộng đồng sẽ được học hỏi trong quá trình đào tạo và tham gia, có điều kiện hoạt động và đóng góp cho sự phát triển cộng đồng. Cộng đồng địa phương sẽ phát triển ngành nghề, tạo ra nhiều việc làm. Dân cư địa phương sẽ học hỏi tay nghề chuyên môn từ các khu du lịch, công ty và các nhà quản lý.  Phát triển du lịch cộng đồng giúp cộng đồng địa phương được hưởng lợi từ việc phát triển cơ sở hạ tầng xã hội, góp phần làm thay đổi bộ mặt xã hội địa phương.

 Khi phát triển du lịch cộng đồng, cộng đồng khác sẽ được lợi ích từ bảo tồn tài nguyên môi trường, sự thay đổi về tài nguyên môi trường địa phuơng này 13 sẽ làm cho CĐĐP khác nhận ra trách nhiệm của mình đối với nguồn tài nguyên môi trường và văn hóa địa phương.  Sự tham gia của cộng đồng sẽ trở thành tâm điểm để cộng đồng khác và các tổ chức học hỏi kinh nghiệm về phát triển du lịch cộng đồng. CĐĐP sẽ học tập kinh nghiệm từ những người tình nguyện, các nhà nghiên cứu trong quá trình tham gia tổ chức.  Các chính sách thị trường và thương mại của các tổ chức du lịch hiểu được vai trò của cộng đồng để đưa các kế hoạch và hành động của du lịch cộng đồng.

Du lịch cộng đồng đảm bảo cho việc phát triển bền vững. Cơ hội cho các tổ chức phát triển các chiến lược công tác với cộng đồng địa phương. - Phát triển du lịch được xem là một công cụ giúp cộng đồng địa phương phát triển kinh tế- xã hội trong khi vẫn duy trì sự đa dạng kinh tế và không làm suy giảm các ngành nghề truyền thống (Nguyễn Thị Mai 2012) Nguyên tắc này xác định vai trò và vị trí của ngành du lịch trong quy hoạch phát triển du lịch cũng như kinh tế- xã hội.