LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh nền kinh tế Việt nam thực hiện lộ trình hội nhập vào nền kinh tế quốc tế đã đặt ra những thách thức cho các Ngân hàng Thương mại, đó là sự tham gia của các tập đoàn tài chính đa quốc gia có thế mạnh về tài chính, kỹ thuật và công nghệ. Trước tình hình đó bắt buộc các ngân hàng thương mại có những bước cải cách trong định hướng phát triển chiến lược kinh doanh của mình. Khi nền kinh tế đã được hội nhập, nhất là việc Việt Nam cam kết mở cửa thị trường tài chính trong nước theo các cam kết đối với các đối tác nước ngoài thì việc các ngân hàng thương mại nước ngoài có đủ nội lực, đó là vốn và công nghệ sẽ thao túng thị trường tài chính Việt Nam.
“Làm thế nào để có đủ sức đứng vững khi có sự cạnh tranh của các Ngân hàng thương mại nước ngoài”, câu hỏi này luôn là những thách thức đối với các Ngân hàng thương mại Việt Nam, và phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ đã được các Ngân hàng thương mại lựa chọn là xu hướng phát triển lâu dài và bền vững, đây là một lựa chọn đúng đắn vì thực tế cho thấy ngân hàng thương mại nào đã xây dựng được chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ đều mang lại sự thành công đó là việc chiếm lĩnh được thị trường và mang lại nguồn thu cho ngân hàng, mặc dù tỷ trọng nguồn thu bước đầu không cao nhưng đây là nguồn thu bền vững và có khả năng mang lại sự phát triển lâu dài cho các ngân hàng. Trong những năm gần đây, Việt nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục qua các năm, chính sách luật pháp luôn luôn có những thay đổi tích cực để phù hợp với nền kinh tế hội nhập; tình hình an ninh chính trị ổn định; đây là tiền đề cho sự phát triển thị trường ngân hàng ở Việt nam. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam ngoài việc cung cấp các sản phẩm huy động vốn và hoạt động tín dụng, đã có những định hướng chung trong lộ trình phát triển là lựa chọn dịch vụ ngân hàng bán lẻ là chiến lược kinh doanh lâu dài, từ đó BIDV đã có những chiến lược hoạch định phát triển dịch vụ của mình. Tuy nhiên việc mở rộng phát triển các dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chưa chuyển biến mạnh mẽ, các dịch vụ bán lẻ của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam rất ít được khách hàng biết đến so với những Ngân hàng thương mại khác và BIDV vẫn chỉ tập trung vào phục vụ các doanh nghiệp là chính.
2 Là một tỉnh nằm ở khu vực miền núi Tây Bắc, Sơn La là địa bàn phát triển kinh tế khó khăn. Tuy nhiên phát triển các ngành nông nghiệp, thương mại dịch vụ đã được tỉnh Sơn La quan tâm phát triển trong những năm gần đây. Với lợi thế là một tỉnh có diện tích và sản lượng ngô lớn thứ hai toàn quốc, giá trị sản xuất ngô trung bình một năm vào khoàng 3. Tuy nhiên việc phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La còn rất manh mún, rời rạc, chưa có sự hoạch định chiến lược rõ ràng, trong khi thị trường dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại tỉnh rất nhiều tiềm năng, các ngân hàng thương mại cổ phần khác bắt đầu đã mở các phòng giao dịch tại Sơn La để khai thác kinh doanh.
Vì vậy cần phải có những giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển tỉnh Sơn La với mục đích giữ vững thị phần của Chi nhánh trong địa bàn tỉnh, góp phần hoàn thành chung kế hoạch kinh doanh của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt nam. Với lý do đó Tôi đã chọn đề tài “Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La” làm đề tài nghiên cứu trong Luận văn với hy vọng góp một phần nhỏ trong công tác hoạch định chiến lược tại đơn vị. Mục đích nghiên cứu Hệ thống hoá những vấn đề mang tính lý luận về ngân hàng, ngân hàng thương mại, các dịch vụ ngân hàng bán lẻ và phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại BIDV Sơn La 3. Đối tượng nghiên và phạm vi cứu của luận văn Đối tượng nghiên cứu: Dịch vụ ngân hàng bán lẻ đang được triển khai của BIDV Sơn La và phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại BIDV Sơn La Phạm vi nghiên cứu +Về không gian: Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La +Về thời gian: Nghiên cứu các số liệu và thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ được thu thập từ năm 2007-2012.
Đề xuất các giải pháp thực hiện trong giai đoạn tới. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu luận văn là: * Phương pháp thu thập số liệu: - Số liệu phục vụ công tác nghiên cứu có thể được thu thập bằng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi hoặc bằng các phiếu điều tra hay thông qua các cuộc phỏng vấn trực tiếp. Toàn bộ số liệu này đều là số liệu thô chưa qua xử lý, nó sẽ có tính chính xác cao hơn các số liệu thống kê. Tuy nhiên để khái quát hóa được toàn bộ số liệu này cần phải áp dụng các nguyên lý thuộc Lý thuyết Thống kê nhằm đảm bảo các con số là có ích, có thể mô tả được thực tế và qua đó đưa ra được những nhận định, kết luận phù hợp với thực tế.
- Số liệu thống kê được thu thập thông qua các tài liệu thống kê, các báo cáo đã được BIDV Sơn La công bố. * Phương pháp phân tích tổng hợp: Dựa trên cơ sở toàn bộ số liệu có được thông qua phương pháp thu thập số liệu trên, phân tích, đánh giá thực trạng dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh BIDV Sơn La. Kết cấu của luận văn. Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo…nội dung của Luận văn gồm 4 chương Chương 1: Tổng quan các kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn.
Chương 2: Ngân hàng thương mại và phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của các Ngân hàng thương mại. Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Sơn La 4 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 1.1 Giới thiệu các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Hiện nay, nước ta có trên 87 triệu người và mức thu nhập ngày càng tăng song tỉ lệ người dân sử dụng sản phẩm ngân hàng vẫn còn hạn chế. Theo thống kê thì bình quân cả nước mới chỉ có khoảng 50 - 60% dân số có tài khoản trong ngân hàng Bên cạnh đó là sự tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người và của các loại hình doanh nghiệp đã tạo ra thị trường đầy tiềm năng của các ngân hàng thương mại (NHTM), đặc biệt là thị trường dịch vụ ngân hàng bán lẻ (NHBL). Phát triển dịch vụ NHBL đang là một xu thế và là yêu cầu tất yếu đối với các NHTM hiện nay nhằm tăng cường sự hiện diện, gia tăng thị phần và đa dạng hoá các loại hình sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, góp phần vào việc tăng sức cạnh tranh của ngân hàng.
Vì vậy, có thể nói loại hình dịch vụ này sẽ phát triển mạnh trong tương lai. Các NHTM do đó đang có xu hướng chuyển sang bán lẻ, tăng cường tiếp cận với khách hàng là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ. Khi chuyển sang bán lẻ, các ngân hàng sẽ có cơ hội mở rộng thị trường, tiềm năng phát triển tăng lên và tăng khả năng phân tán rủi ro trong kinh doanh. Vì tầm quan trọng của việc dịch vụ Ngân hàng bán lẻ đối với các Ngân hàng thương mại, nên đã có nhiều luận văn, luận án, bài báo nghiên cứu khoa học viết về đề tài này.
Có thể kể đến một số các công trình sau: - Luận văn thạc sỹ “Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận” của Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hà bảo vệ năm 2008 - Luận văn thạc sỹ “Giải pháp phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Trà Vinh” của tác giả Trần Thị Tuyết Lan bảo vệ năm 2009. 5 - Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Standard Chartered” của tác giả Trần Thị Tuyết Hạnh bảo vệ năm 2009. -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” của tác giả Dương Thị Thu Hiền bảo vệ năm 2009. -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Thăng Long” của tác giả Dương Thị Thu Hà bảo vệ năm 2009 - Bài báo “Phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ trong thời đại hội nhập kinh tế” trên trang báo điện tử http://www.vn - Bài báo khoa học: “ Đẩy mạnh Ngân hàng bán lẻ” của tác giả Nguyễn Linh Anh đăng trên trên trang báo điện tử http://www.vn Đánh giá chung các công trình nghiên cứu.
Nhìn chung các công trình nghiên cứu kể trên đều nói đến tầm quan trọng của việc phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ của NHTM trong thời kỳ hội nhập và các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTM. Tuy nhiên do mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của mỗi đề tài, quan điểm của mỗi tác giả là khác nhau nên tác giả nhận thấy còn tồn tại một số hạn chế, cụ thể như sau: -Luận văn thạc sỹ “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam” của tác giả Dương Thị Thu Hiền bảo vệ năm 2009. Trong luận văn này tác giả đã đánh giá được thực trạng cũng như lợi thế của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trong lĩnh vực phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ và đã đưa ra được các giải pháp phù hợp với chiến lược kinh doanh của Ngân hang ngoại thương Việt Nam. Tuy nhiên đây là một luận văn nghiên cứu tương đối rộng mang tính chất cho cả một hệ thống chứ không đi sâu vào một Chi nhánh cụ thể với điều kiện kinh doanh cụ thể.