Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn để nâng cao chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân trong kinh doanh ngân hàng. Chương 2: Thực trạng chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh huyện Bình Lục tỉnh Hà Nam. 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Sự cần thiết phải nâng cao chất lƣợng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân trong kinh doanh ngân hàng 1. Một số khái niệm và thuật ngữ cơ bản 1. Một số khái niệm cơ bản - Chất lượng: Có thể được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. + Từ góc độ nhà sản xuất có thể xem: chất lượng là mức độ hoàn thiện của sản phẩm (dự án) so với các tiêu chuẩn thiết kế được duyệt.
Như vậy, trong khu vực sản xuất, một dung sai của các chỉ tiêu được định rõ để đánh giá mức độ hoàn thành chất lượng. + Trong khu vực dịch vụ, chất lượng được xác định chủ yếu thông qua một số chỉ tiêu gián tiếp. + Theo quan điểm của người tiêu dùng, chất lượng là tổng thể các đặc tính của một thực thể, phù hợp với việc sử dụng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hay chất lượng là giá trị mà khách hàng nhận được, là sự thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. + Chất lượng có thể được xác định trên các khía cạnh như thuộc tính vật chất của sản phẩm; định hướng thời gian của sản phẩm dịch vụ (phù hợp với việc sử dụng lâu dài, đảm bảo liên tục bền lâu); các dịch vụ sau bán hàng; ấn tượng tâm lý đối với sản phẩm; yếu tố đạo đức kinh doanh trong kinh doanh.
- Chất lượng hoạt động cho vay: Hoạt động cho vay đối với KHCN của NHTM được xem là chất lượng khi nó đáp ứng một cách tốt nhất những yêu cầu của các chủ thể có lien quan (đáp ứng tốt nhu cầu vốn của khách hàng, mang lại lợi nhuận cho Ngân hàng, mang lại hiệu quả, phục vụ sự phát triển của nền kinh tế…) 11 Chất lượng cho vay đối với KHCN là một khái niệm vừa mang tính cụ thể vừa mang tính trừu tượng. Vì vậy, khi xem xét chất lượng cho vay của NHTM nói chung và cho vay đối với KHCN nói riêng, cần xét trên ba giác độ khác nhau là NHTM, khách hàng và nền kinh tế. + Chất lượng cho vay xét trên giác độ NHTM: Hoạt động cho vay trong những năm gần đây phản ánh rõ nét năng động của nền kinh tế khi vặn mình chuyển sang cơ chế mới. Hoạt động này nhằm mục đích phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động, làm tăng nguồn sản phẩm cho xã hội, góp phần tăng trưởng nền kinh tế và khai thác khả năng tiềm ẩn trong nền kinh tế, thu hút tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế, là điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế phát triển.
Tóm lại, chất lượng hoạt động cho vay là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng phù hợp với dự phát triển kinh tế xã hội cũng như đản bảo sự tồn tại, phát triển của Ngân hàng. - Khách hàng cá nhân là tất cả các cá nhân có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật. + Đối tượng vay vốn đa dạng bao gồm những khách hàng có nhu cầu vốn để mua nhà, sửa chữa nhà, xây dựng nhà, mua ô tô, mua các thiết bị gia dụng, thực hiện các phương án sản xuất kinh doanh và đáp ứng một số yêu cầu khác. + Các phương thức vay vốn đa dạng như: Cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay cầm cố bằng sổ tiết kiệm, cho vay theo hạn mức… + Thời hạn cho vay linh hoạt tùy vào mục đích vay của khách hàng và kết quả thẩm định của cán bộ tín dụng.
+ Lãi suất cho vay được xác định dựa trên biểu lãi suất cho vay của ngân hàng. + Về tài sản đảm bảo cho vay bao gồm bất động sản (nhà, đất…), động sản (hàng hóa, máy móc thiết bị…), số dư tài khoản tiền gửi, các chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá khác, tài sản có giá trị khác. Các thuật ngữ liên quan - Ngân hàng thương mại: là một tổ chức kinh doanh tiền tệ với nhiều hoạt động đa bao gồm các hoạt động: Nhận tiền gửi, cho vay, hoạt động đầu tư và các hoạt động khác. - Cho vay là một hình thức cấp tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận giữa khách hàng và ngân hàng với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
Hoạt động này là hoạt động đặc trưng và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các Ngân hàng Thương mại. - Cho vay cá nhân là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng giao cho đối tượng khách hàng cá nhân một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận, với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân chủ yếu để giúp tài trợ cho việc mua ôtô, nhà ở, trang thiết bị gia đình, vật liệu xây dựng để sửa chữa, hiện đại hóa nhà cửa hay trang trải cho các khoản viện phí, đầu tư sản xuất kinh doanh hộ gia đình và các chi phí cá nhân khác… - Thời hạn cho vay là khoảng thời gian được tính từ khi khách hàng bắt đầu nhận vốn vay cho đến thời điểm trả hết nợ gốc và lãi vốn vay đã được thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng giữa tổ chức tín dụng và khách hàng. - Hạn mức tín dụng là mức dư nợ vay tối đa được duy trì trong một thời hạn nhất định mà tổ chức tín dụng và khách hàng đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.
- Lãi suất: Khi sử dụng bất kỳ khoản tín dụng nào, người vay cũng phải trả thêm một phần giá trị ngoài phần vốn gốc vay ban đầu. Tỷ lệ phần trăm của phần tăng này so với phần vốn ban đầu được gọi là lãi suất. - Hợp đồng tín dụng là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa tổ chức tín dụng (bên cho vay) với tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện do luật định, theo đó tổ chức tín dụng thỏa thuận ứng trước một số tiền cho bên vay sử dụng trong một thời hạn nhất định, với điều kiện có hoàn gốc và lãi. Vai trò của hoạt động cho vay trong kinh doanh ngân hàng Đối với tổng thể sự phát triển kinh tế của đất nước, tín dụng nói chung và tín dụng đối với khách hàng cá nhân nói riêng ngày càng có vai trò quan trọng, góp phần kích thích, thúc đẩy, chuyển dịch, định hướng nền kinh tế.
Hiện nay, khi nền kinh tế nước ta đang ngày một phát triển, các cá nhân hộ gia đình cũng phải nâng cao chất lượng cuộc sống, ổn định kinh tế. Muốn làm được điều đó, họ cần được tiếp xúc với nhiều nguồn vốn hơn nữa. Chính vì thế tín dụng đối với khách hàng cá nhân ngày càng trở nên quan trọng hơn. Vai trò đối với các khách hàng Tín dụng cấp cho các cá nhân sẽ tạo điều kiện cho các cá nhân có thể trang trải các khoản chi phí sinh hoạt, học tập; giúp họ có vốn sản xuất kinh doanh, nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.
Nền kinh tế nước ta đang ngày một phát triển, các chi phí sinh hoạt, học tập ngày càng tăng cao, đặc biệt là trong giai đoạn gần đây. Nhu cầu của các cán bộ công nhân viên chức được sử dụng các dịch vụ vay vốn của Ngân hàng ngày càng tăng cao. Chính vì thế, tín dụng cấp cho các cá nhân có vai trò ngày càng quan trọng. Ở các khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo, cuộc sống của nguời dân còn nhiều khó khăn.
Họ muốn thay đổi cuộc sống bằng cách làm kinh tế, vươn lên thoát nghèo. Muốn làm được điều đó, họ cũng cần có một nguồn vốn ổn định, uy tín để giúp cho họ. Các chương trình hỗ trợ của Nhà nước chỉ đáp ứng được một phần nào đó, nên tín dụng Ngân hàng đã góp phần vào vai trò then chốt trong vấn đề này. Vai trò đối với Ngân hàng Một Ngân hàng muốn tồn tại và phát triển tốt phải luôn nỗ lực tìm kiếm và huy động được những nguồn vốn trong xã hội, rồi từ đó đẩy mạnh cho vay và đầu tư kiếm lời.
Việc sử dụng vốn có hiệu quả hay không quyết định sự thành bại trong hoạt động của Ngân hàng. 14 Hiện nay, điều kiện kinh tế đang ngày càng phát triển, chất lượng cuộc sống của người dân cũng dần được nâng lên. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều cá nhân, hộ gia đình đang gặp khó khăn trong quá trình vươn lên làm giầu, những sinh viên cũng không có nhiều cơ hội để có thể tiếp cận với những nguồn vốn để có thể kinh doanh hoặc trang trải các khoản chi phí học tập. Nếu biết khai thác thị trường tín dụng đối với khách hàng cá nhân, thì các Ngân hàng có thể thu được một nguồn lợi không nhỏ.
Vai trò đối với nền kinh tế Có thể nói rằng trong tình hình nền kinh tế nước ta hiện nay thì tín dụng Ngân hàng là một nguồn vốn vô cùng quan trọng giúp thúc đẩy phát triển nền kinh tế. Có rất nhiều yếu tố, nhân tố trong nền kinh tế chịu sự ảnh hưởng và tác động qua lại với tín dụng Ngân hàng. Trong số các loại hình tín dụng Ngân hàng thì tín dụng đối với khách hàng cá nhân có vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giúp chu chuyển, lưu thông lượng vốn dư thừa trong xã hội vào sản xuất, nâng cao mức sống của người dân. Một nền kinh tế vững mạnh thì mỗi cá thể trong đó cũng cần phải tốt.
Các cá nhân có khả năng tiếp cận với các nguồn vốn lớn như tín dụng Ngân hàng có nhiều điều kiện hơn để sản xuất kinh doanh, trang trải các khoản chi phí, nâng cao mức sống, góp phần thúc đẩy tiêu dùng, từ đó cũng góp phần phát triển kinh tế.