mở đầu cuộc nói chuyên bằng câu hỏi người khác có nhớ mình hay không vì như thế sẽ tạo cho người khác một cảm giác lúng túng và khó chịu. Giới thiệu ngƣời khác nhƣ thế nào Giới thiệu là làm cho những người chưa quen nhau, hoặc chỉ mới biết mặt hiểu nhau hơn. Nguyên tắc khi giới thiệu: Khi giới thiệu phải đứng ngay ngắn giữa người được giới thiệu và người nhận giới thiệu tạo thành một hình tam giác, khi nói miệng mỉm cười, ánh mắt nhìn về người được giới thiệu, tay chìa về người đó, bàn tay ngửa ra, các ngón tay khép chặt, tư thế người nghiêng về phía đó một cách lịch sự, tránh giơ tay quá cao, quá mạnh, hoặc vỗ vào vai người được giới thiệu, cũng không được chỉ họ bằng một ngón tay. Cần lưu ý thêm, ngoài việc nêu tên của hai nhân vật chưa biết nhau, bạn nên giới thiệu vắn tắt về nghề nghiệp của họ để họ có thể trò chuyện dễ dàng với nhau hơn.
Cách giới thiệu trong một số trường hợp điển hình - Giới thiệu hai người bạn khác giới: 18 skkn - Người con trai luôn được giới thiệu với cô gái, bất kể tuổi tác của anh ta. Hãy nhìn vào cô bạn gái của bạn và nói tên cô ta trước, rồi xoay sang người con trai giới thiệu tên anh ta. Ví dụ: "Mai, đây là Sơn. Còn đây là Mai".
- Khi giới thiệu bạn trai với nhau thì họ thường bắt tay nhau. Nhưng nếu là hai người khác phái thì chỉ khi nào người con gái đưa tay ra trước, thì người con trai mới nên bắt tay. Nếu cô ta không tỏ ý muốn bắt tay thì người con trai chỉ nên khẽ cúi đầu thôi. - Giới thiệu hai người bạn cùng giới: Nếu hai người, có một người lớn hơn người kia, thì giới thiệu người nhỏ hơn với người lớn hơn.
Ví dụ: "Anh Nam, đây là Hoa, bạn em. Còn đây là anh Nam, anh tôi". Còn nếu như họ tuổi gần nhau, thì giới thiệu người nào trước cũng được. - Giới thiệu một người bạn của mình với người lớn tuổi hơn: Đứng thật nghiêm chỉnh, đưa tay về phía người cần gới thiệu và nói tên của người lớn tuổi trước Ví dụ: "Con xin giới thiệu với dì, đây là Bằng, bạn của con.
Bằng, đây là dì tôi". Giới thiệu bạn bè với cha mẹ mình: Không nên nêu rõ tên cha mẹ của mình. Câu đúng để nói là: "Con xin giới thiệu với mẹ, đây là anh Quân, người yêu của con". - Giới thiệu cha mẹ bạn với người lớn tuổi: Nên giới thiệu về cha mẹ mình trước.
Chẳng hạn, để giới thiệu mẹ bạn với cô giáo, nên nói " Con xin giới thiệu với cô, đây là mẹ em". - Khi bạn được giới thiệu với người bạn khác: Bạn nên nhìn vào người đó, mỉm cười và nói "Chào bác! bác có khoẻ không ạ?; Chào anh! anh khỏe không?"… Câu hỏi này sẽ tốt hơn nếu bạn muốn tạo sự thân mật, thoải mái giữa bạn và người mới quen. Những câu như "Rất vui mừng được gặp anh!" hay "Chào!" sẽ tạo cảm giác sáo rỗng hoặc đơn điệu… -Khi nào cần giới thiệu 19 skkn Bất cứ lúc nào, nơi đâu khi thấy cần cho những người chưa biết làm quen với nhau, bạn nên giới thiệu để họ tiện xưng hô và dễ dàng trò chuyện. Khi bạn đưa một người bạn đến nhà của người khác thì bao giờ cũng phải giới thiệu người đó với người mà bạn tới nhà.
Nếu gặp người nào đó ngoài đường phố, mà người đó dừng lại nói chuyện khá lâu thì người đó cần phải được giới thiệu với bất kỳ ai đang đi cùng bạn. Bất kỳ người bạn nào mà bạn dẫn về nhà cũng phải được giới thiệu với các thành viên của gia đình mình. Không nên để một người đứng chờ trong khi bạn nói chuyện với người trong nhà mà anh/cô ấy không quen biết. Không nên giới thiệu những người gặp nhau ngắn ngủi, chẳng hạn như người chỉ gặp nhau qua đường mà bạn chỉ có đủ thời gian để nói lời chào vui vẻ… 3.
Trình tự giới thiệu Trong trường hợp cần giới thiệu một số khá đông người (ba, bốn, năm. người), cần giới thiệu theo nguyên tắc người dưới luôn cần quen biết người trên, nam giới cần quen nữ giới. Chính vì vậy cần giới thiệu theo trình tự sau: Giới thiệu người nhỏ tuổi cho người lớn tuổi; Giới thiệu người có chức thấp cho người chức cao; Giới thiệu nam giới cho nữ giới; giới thiệu người thân với người khách. Giới thiệu bạn cho bố mẹ và không phải giới thiệu ngược lại 4.
Những điểm cần lƣu ý khi giới thiệu - Với những người lớn tuổi hoặc người phụ nữ mới quen bạn hãy dùng cách xưng hô chung như: ông, bà, cô … cho đến lúc họ tỏ ý muốn xưng bằng tên riêng của họ. - Nếu một người có chức vụ, học vị, bạn hãy xưng hô theo chức vị của họ. Người phụ nữ có học vị, chức vụ dùng kèm tên riêng trong giao dịch nhưng trong sinh hoạt đời thường, thông thường gọi theo tên chồng. PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH Chuẩn bị: - Học sinh chuẩn bị trước tài liệu về giới thiệu - Lớp (hoặc khối lớp) cử một (hoặc một số) học sinh dẫn chương trình.
20 skkn - Giáo viên chọn 3 học sinh (2 nữ, 1 nam) hoặc cho học sinh xung phong. Thực hiện: Bước 1: - Cho học sinh xem video giới thiệu một học sinh mới chuyển vào lớp mình. - 3 học sinh được chọn thực hành giới thiệu theo tình huống do người dẫn chương trình nêu ra, thực hiện một cách tự do theo suy nghĩ của các em. - Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét cách thức thực hiện của bạn nào trong 3 bạn là phù hợp với lễ nghi.
Bước 2: Gv nhận xét và nêu những quy tắc chung trong giới thiệu. Bước 3: Cả lớp ( nếu tổ chức cho cả khối lớp thì chọn một số học sinh chia làm 3 nhóm) chia thành 3 nhóm thực hành giới thiệu theo lễ nghi. Tổng kết: Giáo viên nhận xét việc thực hiện giới thiệu của cả lớp, nhắc lại một số điểm đáng lưu ý trong giới thiệu. NHỮNG CÂU NÓI THÔNG DỤNG TRONG GIAO TIẾP A.
MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU 1.Kiến thức: Học sinh nắm được một số câu nói thông dụng trong giao tiếp hàng ngày: Xin lỗi - Xin phép – Xin mời - Cảm ơn 2. Năng lực: Học sinh vận dụng một cách linh hoạt một số câu nói thông dụng trong giao tiếp vào cuộc sống hàng ngày phù hợp với từng tình huống. Phẩm chất Hình thành tình cảm và nhận thức đúng đắn cho học sinh khi thực hành vận dụng các câu nói thông dụng trong giao tiếp. NỘI DUNG 21 skkn 1.
Xin mời – Xin phép: - Khi qua chổ đông người, chúng ta có việc cần đi lên trước thì nên nói “Xin phép ông (bà); anh (chị). - Nếu người khác xin phép mình để đi qua thì chúng ta sẽ nhường bước và trả lời “Vâng, xin mời”. - Nếu là nữ cùng đi với một người nam qua chỗ hẹp hay lên cầu thang, người đàn ông phải mời người phụ nữ đi trước, người phụ nữ nên vui vẻ bước ngay và nói: “xin phép ông (anh)”. - Nếu chúng ta nhường bước cho ai nhưng vì lí do nào đó người ấy nhường lại cho chúng ta thì chúng ta cứ bước đi trước và nói: “xin phép” 2.
Xin lỗi : - Tiếng “xin lỗi” được dùng trong rất nhiều trường hợp bạn gây ra lỗi và ngay cả khi bạn không có lỗi. Thật sự không phải đợi đến lúc bạn gây điều phiền hà cho người khác thì mới nói tiếng xin lỗi. Chẳng hạn như trên đường phố đông đúc, một người nào đó vô tình chạm phải bạn, bạn là người lịch sự sẽ không cần tìm xem lỗi của ai mà cần nhã nhặn nói tiếng “xin lỗi” ngay lúc ấy. Nếu người ấy là người có lễ độ dĩ nhiên sẽ nói xin lỗi bạn.
- Tiếng xin lỗi không chỉ dành riêng cho những người trên trước mà ngay cả những người nhỏ hơn mình hay một đứa trẻ, khi bạn chạm phải bạn cũng nên xin lỗi. - Khi cần hỏi thăm người nào đó một việc gì (hỏi nhà, hỏi đường), bạn cần nói trước bằng câu “xin lỗi anh, chị.” rồi mới vào vấn đề cần hỏi. - Vào rạp hát, bạn cần đi qua mặt một ai đó để vào phía trong thì cũng cần phải lễ độ nói “ xin lỗi anh, chị … cho phép tôi vào trong”. - Tương tự khi có việc khẩn cấp bạn cần lên cầu thang, lúc vượt qua người đi trước thì bạn nên hơi cúi đầu và nói “xin lỗi anh chị , cho phép tôi …”.
Trong trường hợp bạn nhường bước cho ai, nhưng vì một lí do nào đó người ta lại nhường lại bạn thì bạn chẳng nên khách sáo gì nữa mà cứ đi trước và nói “xin lỗi, tôi đi trước nhé!” 22 skkn - Trong lớp học, khi chúng ta quên mang theo một vật dụng nào đó mà muốn mượn bạn mình để sử dụng thì bạn cũng nên nói: “xin lỗi, làm phiền bạn cho mình mượn …” - Có thể nói “xin lỗi” là câu nói rất thông dụng, tuy nó ngắn gọn nhưng nó biểu hiện phép lịch sự của con người, giúp con người rất nhiều trong việc gây thiện cảm với mọi người và trong chừng mực nào đó, có thể tránh cho chúng ta nhiều rắc rối hoặc xích mích không đáng có. Hơn hết “xin lỗi” có thể giúp chúng ta nhận biết được việc mình đã làm và ngày càng hoàn thiện bản thân. “Cảm ơn” dùng trong trường hợp nào. Từ “cảm ơn” không chỉ được dùng trong trường hợp tỏ lòng biết ơn người nào đó giúp đỡ mình, mà còn được dùng trong những trường hợp khác như: - Khi ta vào cửa hàng, người bán hàng trao cho ta một gói hàng ta là người lịch sự, tất nhiên ta sẽ nói cảm ơn - Còn ngược lại, khi ta là người bán hàng, khi nhận tiền từ tay người mua hàng thì ta cũng nên nói từ “cảm ơn” - Đối với người dưới, khi dùng từ cảm ơn cũng không phải là thừa.