Một Số Giải Pháp Hoàn Thiện Quá Trình Cổ Phần Hóa Tại Công Ty Cao Su Bình Long

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Luận văn một số giải pháp hoàn thiện quá trình cổ phần hóa tại công ty cao su bình long thuộc tập, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phan Đình Phúc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Hoàn Thiện Quá Trình Cổ Phần Hóa Tại Công Ty Cao Su Bình Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các biểu đồ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CỔ PHẦN HÓA CÁC DNNN
• 1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.1.1. Công ty cổ phần
• 1.1.2. Cổ phần hóa
• 1.1.3. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (CPH DNNN)
• 1.2. Vai trò của CPH DNNN
• 1.3. Tính tất yếu CPH DNNN
• 1.4. Đặc điểm của Doanh nghiệp cao su ảnh hưởng tới cổ phần hóa
• 1.4.1. Doanh nghiệp kinh doanh cao su gắn với quyền sử dụng đất nông nghiệp
• 1.4.2. Giá trị doanh nghiệp kinh doanh cao su gắn với giá trị vườn cây
• 1.4.3. Chu kỳ kinh doanh cao su dài
• 1.4.4. Năng suất, chất lượng vườn cây phụ thuộc nhiều yếu tố
• 1.4.5. Rủi ro do thiên tai lớn
• 1.5. Quy trình cổ phần hóa
• 1.6. Các bài học kinh nghiệm về cổ phần hóa
• 1.6.1. Kinh nghiệm cổ phần hóa ở Trung Quốc
• 1.6.2. Kinh nghiệm cổ phần hóa ở tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TY CAO SU BÌNH LONG THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP CAO SU VIỆT NAM
• 2.1. Quá trình hình thành và phát triển Công ty
• 2.2. Quy mô doanh nghiệp
• 2.2.1. Mô hình tổ chức
• 2.2.2. Quy mô lao động, đất, năng suất, sản lượng
• 2.2.3. Vốn, doanh thu và lợi nhuận
• 2.3. Hiệu quả kinh doanh
• 2.4. Một số vấn đề đặt ra khi cổ phần hóa Công ty cao su Bình Long
• 2.4.1. Về nhận thức
• 2.4.2. Xử lý tài chính kiểm kê
• 2.4.3. Xác định giá trị doanh nghiệp
• 2.4.4. Bán cổ phần ưu đãi cho CBCNV trong Công ty khi CPH
• 2.4.5. Tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ khi thực hiện CPH
• 2.4.6. Quản lý Công ty cổ phần sau CPH
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TIẾN TRÌNH CỔ PHẦN HÓA CÔNG TY CAO SU BÌNH LONG THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP CAO SU VIỆT NAM
• 3.1. Cơ sở xây dựng các giải pháp
• 3.1.1. Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức tính tất yếu của CPH
• 3.1.2. Lựa chọn phương pháp phù hợp xác định giá trị doanh nghiệp
• 3.1.3. Lựa chọn giá bình quân của chu kỳ phù hợp
• 3.1.4. Xác định giá trị vườn cây cao su loại trừ giá trị thanh lý vườn cây
• 3.1.5. Xác định giá trị vườn cây có tính giá trị quyền sử dụng đất trồng cao su
• 3.1.6. Bán cổ phần ưu đãi cho CBCNV trong Công ty khi CPH
• 3.1.7. Giảm tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ bắt buộc khi thực hiện CPH
• 3.1.8. Nhóm giải pháp xử lý lao động
• Danh mục các tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cổ Phần Hóa tại Công Ty Cao Su Bình Long

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, giải pháp quan trọng trong sắp xếp, đổi mới kinh tế quốc doanh. Từ thí điểm năm 1992, kết quả cổ phần hóa rất lớn. Kinh tế giảm DNNN kém hiệu quả, hình thành loại hình doanh nghiệp đa sở hữu, thu hút vốn và kinh nghiệm nhà đầu tư và người lao động vào sản xuất, tạo động lực mới, phát huy quyền tự chủ, nâng cao hiệu quả và cạnh tranh. Tuy nhiên, tốc độ cổ phần hóa còn chậm. Theo tài liệu gốc, đến hết năm 2010 sẽ cổ phần hóa khoảng 1.500 doanh nghiệp, cả nước còn 554 doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, bao gồm các tập đoàn, tổng công ty lớn, doanh nghiệp an ninh, quốc phòng, nông lâm trường, và các doanh nghiệp thành viên của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Công Ty Cao Su Bình Long

Công ty Cao su Bình Long trải qua quá trình hình thành và phát triển gắn liền với lịch sử ngành cao su Việt Nam. Sự phát triển của công ty chịu ảnh hưởng bởi các giai đoạn kinh tế, chính trị của đất nước. Việc hiểu rõ quá trình này giúp đánh giá đúng thực trạng và đưa ra giải pháp phù hợp cho quá trình cổ phần hóa.

1.2. Vai Trò của Cổ Phần Hóa trong Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp

Cổ phần hóa là một trong những biện pháp tái cấu trúc doanh nghiệp quan trọng. Nó giúp doanh nghiệp huy động vốn, nâng cao hiệu quả quản trị và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Cổ phần hóa đóng vai trò then chốt trong việc chuyển đổi mô hình hoạt động của Công ty Cao su Bình Long.

II. Thách Thức Định Giá Cổ Phần Hóa Cao Su Bình Long

Một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình cổ phần hóa là định giá doanh nghiệp. Định giá chính xác ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của nhà nước, nhà đầu tư và người lao động. Tại Công ty Cao su Bình Long, việc định giá phức tạp do đặc thù của ngành cao su, gắn liền với quyền sử dụng đất nông nghiệp và giá trị vườn cây. Việc xác định giá trị vườn cây cao su cần loại trừ giá trị thanh lý vườn cây và phải tính đến giá trị quyền sử dụng đất trồng cao su.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Định Giá Doanh Nghiệp

Nhiều yếu tố tác động đến định giá doanh nghiệp, bao gồm: tình hình tài chính, hiệu quả kinh doanh, triển vọng phát triển và các yếu tố đặc thù của ngành. Báo cáo tài chính Cao su Bình Long cần được phân tích kỹ lưỡng để đưa ra định giá chính xác.

2.2. Phương Pháp Định Giá Phù Hợp Cho Công Ty Cao Su

Có nhiều phương pháp định giá doanh nghiệp, như: phương pháp tài sản, phương pháp thu nhập và phương pháp so sánh. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của doanh nghiệp và dữ liệu sẵn có. Cần xem xét kỹ lưỡng để chọn phương pháp định giá doanh nghiệp cổ phần hóa Cao su Bình Long chính xác nhất.

2.3. Rủi Ro và Giải Pháp Trong Định Giá Cổ Phần Hóa

Rủi ro cổ phần hóa công ty cao su là việc định giá doanh nghiệp không chính xác dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước hoặc làm giảm sự hấp dẫn của cổ phiếu đối với nhà đầu tư. Các giải pháp bao gồm: sử dụng tư vấn định giá độc lập, minh bạch thông tin và tăng cường kiểm soát.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quy Trình Cổ Phần Hóa Cao Su

Để hoàn thiện quá trình cổ phần hóa, cần có giải pháp đồng bộ trên nhiều mặt. Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về tính tất yếu của cổ phần hóa, lựa chọn phương pháp phù hợp xác định giá trị doanh nghiệp, lựa chọn giá bình quân của chu kỳ phù hợp. Việc bán cổ phần ưu đãi cho CBCNV và giảm tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ bắt buộc cũng cần được xem xét.

3.1. Tăng Cường Tuyên Truyền và Nâng Cao Nhận Thức

Tuyên truyền sâu rộng về lợi ích của cổ phần hóa giúp cán bộ công nhân viên (CBCNV) hiểu rõ và ủng hộ quá trình này. Cần nhấn mạnh vai trò của cổ phần hóa trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện đời sống người lao động. Cơ chế cổ phần hóa cần được giải thích rõ ràng.

3.2. Xử Lý Tài Chính Kiểm Kê và Đảm Bảo Minh Bạch

Việc xử lý tài chính và kiểm kê tài sản cần được thực hiện một cách minh bạch và chính xác. Điều này giúp xác định giá trị doanh nghiệp một cách khách quan và tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Báo cáo tài chính cần được công khai và kiểm toán độc lập.

3.3. Bài Học Kinh Nghiệm Cổ Phần Hóa Doanh Nghiệp Cao Su

Nghiên cứu kinh nghiệm cổ phần hóa ở các doanh nghiệp cao su khác (ví dụ, kinh nghiệm cổ phần hóa doanh nghiệp cao su ở Đồng Phú, Tây Ninh, Phước Hòa) giúp tránh các sai sót và áp dụng các biện pháp thành công. Phân tích điểm mạnh và điểm yếu của các mô hình cổ phần hóa trước đó.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Cổ Phần Hóa

Việc ứng dụng các giải pháp trên thực tế cần được triển khai từng bước, có đánh giá và điều chỉnh phù hợp. Cần theo dõi sát sao tình hình sau cổ phần hóa, đánh giá hiệu quả hoạt động và có biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời. Đánh giá hiệu quả cổ phần hóa cần dựa trên các tiêu chí khách quan và toàn diện.

4.1. Theo Dõi và Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Doanh Sau Cổ Phần Hóa

Theo dõi các chỉ số tài chính, hiệu quả kinh doanh và sự thay đổi trong quản trị doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Đánh giá mức độ cải thiện về năng suất, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Cần có hệ thống đánh giá hiệu quả cổ phần hóa rõ ràng.

4.2. Phân Tích Tác Động Đến Người Lao Động và Cộng Đồng

Đánh giá tác động của cổ phần hóa đến việc làm, thu nhập và đời sống của người lao động. Cần có chính sách hỗ trợ người lao động bị ảnh hưởng bởi quá trình này. Xem xét ảnh hưởng đến cộng đồng địa phương, đặc biệt là các vấn đề xã hội và môi trường.

V. Đầu Tư Cổ Phiếu Cao Su Bình Long Sau Cổ Phần Hóa

Sau cổ phần hóa, đầu tư cổ phiếu công ty cao su sau cổ phần hóa có thể mang lại lợi nhuận tiềm năng cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần phải đánh giá kỹ lưỡng tình hình tài chính, tiềm năng tăng trưởng và rủi ro của công ty. Thông tin về cổ tức Cao su Bình Long và cổ đông chiến lược Cao su Bình Long có thể hỗ trợ quyết định đầu tư.

5.1. Phân Tích Rủi Ro và Cơ Hội Đầu Tư Cổ Phiếu

Đánh giá các yếu tố rủi ro như biến động giá cao su, rủi ro thị trường và rủi ro quản trị. Đồng thời, nhận diện các cơ hội tăng trưởng như mở rộng thị trường, cải tiến công nghệ và phát triển sản phẩm mới. Thị trường chứng khoán cần được theo dõi sát sao.

5.2. Chiến Lược Đầu Tư Dài Hạn Vào Ngành Cao Su

Xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn dựa trên tiềm năng phát triển của ngành cao su và vị thế của Công ty Cao su Bình Long trên thị trường. Luật doanh nghiệp và các quy định liên quan cần được tuân thủ.

VI. Phát Triển Bền Vững Sau Cổ Phần Hóa Cao Su Bình Long

Sau cổ phần hóa và phát triển bền vững phải song hành. Công ty cần chú trọng đến các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Phát triển bền vững không chỉ giúp công ty tăng trưởng mà còn tạo dựng uy tín và thu hút đầu tư.

6.1. Quản Lý Môi Trường và Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Áp dụng các phương pháp canh tác bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Đầu tư vào công nghệ xanh và các giải pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Giảm thiểu rủi ro cổ phần hóa công ty cao su.

6.2. Đảm Bảo Quyền Lợi Người Lao Động và Phát Triển Cộng Đồng

Tạo môi trường làm việc tốt, đảm bảo quyền lợi của người lao động và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng địa phương. Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các bên liên quan và tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp uy tín. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước Cao su Bình Long cần hướng đến lợi ích chung.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo định hướng đổi mới và sắp xếp doanh nghiệp nhà nước của Chính phủ, đến cuối năm 2010 cả nước thực hiện cổ phần hóa khoảng 1.500 doanh nghiệp, thu hẹp quy mô khu vực kinh tế quốc doanh chỉ còn 554 doanh nghiệp nắm giữ 100% vốn nhà nước. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tiến trình chuyển đổi sở hữu không chỉ giúp xóa bỏ những yếu kém cố hữu về công nghệ lạc hậu và năng suất lao động thấp của khu vực kinh tế nhà nước mà còn tái phân bổ nguồn vốn xã hội hiệu quả hơn. Công ty Cao su Bình Long là đơn vị thành viên nòng cốt trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG), thực hiện nhiệm vụ quản lý 16.000 ha vườn cây cao su tại tỉnh Bình Phước với lực lượng lao động lên tới 6.300 cán bộ công nhân viên. Dù đạt quy mô tổng tài sản thực tế xác định lại trên 1.991 tỷ đồng, công tác cổ phần hóa tại công ty gặp phải nhiều khó khăn đặc thù: giá trị vườn cây cao su chiếm tới 90% tổng tài sản, chu kỳ kinh doanh sinh học kéo dài từ 25 đến 27 năm, thị trường mủ cao su biến động phức tạp và quyền sử dụng đất nông nghiệp gắn liền tài sản chưa có phương pháp định giá chuẩn xác. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh với đề tài "Một số giải pháp hoàn thiện quá trình cổ phần hóa tại Công ty Cao su Bình Long thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam" do tác giả Phan Đình Phúc thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Văn Dũng tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu nghiên cứu tập trung nhận diện những bất cập phát sinh trong thực tiễn đến hết quý 4 năm 2007, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp tài chính và quản trị để bảo toàn phần vốn nhà nước trị giá 1.183 tỷ đồng, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho 6.300 người lao động và đẩy nhanh tiến độ tái cấu trúc doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết đổi mới doanh nghiệp nhà nước kết hợp với lý thuyết quản trị tài chính doanh nghiệp và định giá tài sản. Theo các nguyên lý quản trị kinh doanh hiện đại, việc chuyển đổi từ sở hữu nhà nước đơn nhất sang mô hình công ty cổ phần đa sở hữu giúp tách bạch quyền sở hữu và quyền quản lý, tạo quyền tự chủ kinh doanh và liên kết sát sườn quyền lợi vật chất của người lao động với kết quả sản xuất. Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện chuỗi giá trị nông nghiệp kết hợp công nghiệp chế biến mủ cao su, trong đó nhấn mạnh 5 khái niệm cốt lõi:

• Công ty cổ phần: Doanh nghiệp có vốn điều lệ chia thành các phần bằng nhau gọi là cổ phần, các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài sản trong phạm vi vốn góp và có quyền chuyển nhượng tự do.
• Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước: Biện pháp chuyển đổi hình thức sở hữu nhằm huy động các nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội để đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh và lành mạnh hóa tài chính quốc gia.
• Giá trị thực tế của doanh nghiệp: Tổng giá trị toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp tại thời điểm chuyển đổi sau khi tính đến khả năng sinh lời được các bên mua và bán chấp thuận.
• Chu kỳ kinh doanh cây cao su: Quá trình sản xuất mang tính sinh học dài ngày với thời gian kiến thiết cơ bản từ 6 đến 7 năm và chu kỳ khai thác mủ từ 20 đến 25 năm.
• Quyền sử dụng đất nông nghiệp trong định giá: Giá trị quyền khai thác quỹ đất gắn liền mật thiết với tài sản đầu tư trên đất trong toàn bộ vòng đời của vườn cây.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong giai đoạn từ năm 2001 đến quý 4 năm 2007. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2001-2006 của Công ty Cao su Bình Long, báo cáo hợp nhất của Tập đoàn VRG, cùng các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định 44/CP, Nghị định 109/2007/NĐ-CP và Thông tư 146/2007/TT-BTC của Bộ Tài chính. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp cán bộ điều hành và khảo sát tình hình triển khai cổ phần hóa thực tế tại cơ sở. Về cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích chuyên gia đối với 89 cán bộ quản lý tại 10 phòng ban văn phòng công ty và 120 cán bộ điều hành tại 8 nông trường trực thuộc cùng 2 nhà máy chế biến, đại diện cho tập thể 6.300 cán bộ công nhân viên. Toàn bộ 14.530 ha diện tích cao su đang khai thác và 1.470 ha cao su kiến thiết cơ bản đều được đưa vào diện khảo sát, phân tích định lượng. Phương pháp phân tích được lựa chọn là phương pháp định giá theo tài sản thuần kết hợp phân tích tài chính so sánh, thống kê mô tả chuỗi thời gian và mô hình hóa nhân quả. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì tài sản vườn cây cao su chiếm tới 90% tổng tài sản của Công ty Cao su Bình Long. Do đó, việc định giá độc lập từng thành phần tài sản gắn với chiết khấu dòng tiền kỳ vọng là phương pháp khoa học duy nhất giúp phản ánh chính xác giá trị thực tế, ngăn ngừa nguy cơ thất thoát vốn nhà nước trong quá trình thẩm định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng sản xuất kinh doanh và hồ sơ định giá doanh nghiệp tại Công ty Cao su Bình Long đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, hiệu quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2001-2006 tăng trưởng vượt bậc: Tổng doanh thu tăng hơn 2 lần từ mức 525,7 tỷ đồng năm 2001 lên 1.076 tỷ đồng năm 2006. Lợi nhuận trước thuế tăng từ 100,2 tỷ đồng lên 415 tỷ đồng (tăng thêm 314,8 tỷ đồng, tương ứng gấp 4,14 lần). Tỷ suất lợi nhuận trên vốn nhà nước tăng mạnh từ 32% lên 115%. Mức độ hoàn thành vượt kế hoạch sản xuất kinh doanh được giao tăng liên tục từ 11% năm 2001 lên 32% năm 2006.
• Thứ hai, năng suất vườn cây và thu nhập của người lao động được nâng cao rõ rệt: Năng suất vườn cây bình quân tăng từ 1,7 tấn/ha năm 2001 lên 2,016 tấn/ha năm 2006. Năng suất lao động tăng từ 4,481 tấn/người/năm lên 5,345 tấn/người/năm (tăng 19,3%). Thu nhập bình quân hàng tháng của 6.300 công nhân viên tăng từ 1,30 triệu đồng/tháng năm 2001 lên 5,64 triệu đồng/tháng năm 2006, tức tăng gấp 4,34 lần.
• Thứ ba, phương pháp định giá tài sản vườn cây bộc lộ sự bất hợp lý lớn: Tổng tài sản xác định lại đạt 1.991 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế vốn nhà nước là 1.183 tỷ đồng. Việc tính giá trị thanh lý vườn cây theo giá bán bình quân của năm trước đó (207.000 đồng/cây tại Bình Long so với 134.000 đồng/cây tại Công ty Cao su Đồng Phú, mức chênh lệch 73.000 đồng/cây trên 3,5 triệu cây kinh doanh) đã làm giá trị doanh nghiệp bị đội lên tới 255,5 tỷ đồng. Khi so sánh giá trị còn lại bình quân trên 1 ha vườn cây khai thác, Bình Long bị định giá ở mức 46,02 triệu đồng/ha, cao hơn Công ty Cao su Phước Hòa (43,10 triệu đồng/ha) tới 2,92 triệu đồng/ha, tạo ra khoản chênh lệch lên tới hơn 41,8 tỷ đồng trên diện tích 14.274,55 ha.
• Thứ tư, việc xác định lợi thế kinh doanh dựa trên chu kỳ 5 năm chưa phản ánh đúng bản chất: Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn nhà nước bình quân 5 năm (2003-2007) của công ty đạt 58,37%, cao hơn nhiều so với lãi suất trái phiếu chính phủ 10 năm phát hành năm 2007 là 7,95%/năm. Việc lấy chu kỳ 5 năm đỉnh giá của thị trường cao su thế giới (khoảng 12 đến 15 triệu đồng/tấn) để tính giá trị vô hình khiến mức định giá bị thổi phồng, tạo rủi ro gánh nặng chi phí khấu hao lớn cho công ty cổ phần sau này.

Thảo luận kết quả

Khi đối chiếu với các đơn vị đã cổ phần hóa thành công trong Tập đoàn VRG như Công ty Cao su Hòa Bình (giá cổ phiếu HRC đạt 63.000 đồng, gấp 6,3 lần mệnh giá năm 2007), Công ty Cao su Đồng Phú (mã DPR đạt 70.500 đồng) và Công ty Cao su Tây Ninh (mã TRC đạt 77.000 đồng), kết quả cho thấy doanh nghiệp cao su sau chuyển đổi sở hữu luôn có sức hấp dẫn rất lớn trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, rào cản nhận thức tại Bình Long vẫn tồn tại khi một số cán bộ e ngại mất đi các ưu đãi độc quyền của doanh nghiệp nhà nước hoặc lo ngại thị trường chứng khoán suy giảm. Để làm rõ bức tranh tài chính, các dữ liệu được luận văn trực quan hóa qua hệ thống bảng và biểu đồ chuyên sâu:

• Biểu đồ đường kết hợp cột mô tả tốc độ tăng trưởng doanh thu (từ 525,7 tỷ lên 1.076 tỷ đồng) và lợi nhuận (từ 100,2 tỷ lên 415 tỷ đồng), chứng minh hiệu quả vận hành tối ưu của mô hình 8 nông trường và 2 nhà máy chế biến.
• Bảng so sánh đối sánh đa chiều giữa 4 công ty (Bình Long, Đồng Phú, Tây Ninh, Phước Hòa) vạch rõ sự bất cập khi Bình Long gánh mức định giá 46,02 triệu đồng/ha, cao hơn mức bình quân toàn ngành 43,5 triệu đồng/ha. Sự chênh lệch này xuất phát từ việc chưa tính đúng chu kỳ giá 10 năm của cao su thiên nhiên và chưa tách giá trị gỗ thanh lý ra khỏi giá trị khai thác mủ. Phát hiện này củng cố các cảnh báo của Thanh tra Chính phủ về 3 dạng sai phạm trọng yếu: kiểm kê sai hiện trạng, định giá tài sản không đúng và phân phối cổ phần ưu đãi sai đối tượng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực chứng, luận văn đưa ra 4 giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tiến trình cổ phần hóa tại Công ty Cao su Bình Long:

• Hoàn thiện phương pháp định giá vườn cây cao su và tách trừ giá trị thanh lý: Điều chỉnh phương pháp định giá bằng cách loại bỏ giá bán gỗ thanh lý đơn lẻ của năm trước ra khỏi nguyên giá vườn cây khai thác, áp dụng đơn giá suất đầu tư thực tế bình quân vùng. Mục tiêu hạ mức định giá bình quân vườn cây từ 46,02 triệu đồng/ha xuống mức hợp lý từ 43,0 đến 44,0 triệu đồng/ha, loại bỏ khoản chênh lệch ảo hơn 41,8 tỷ đồng trên 14.274,55 ha đất khai thác. Thời hạn thực hiện trong 30 ngày kể từ khi rà soát phương án tài chính do Ban Chỉ đạo Cổ phần hóa và Đơn vị tư vấn định giá chịu trách nhiệm.
• Áp dụng chu kỳ 10 năm để tính giá cao su bình quân và lợi thế kinh doanh: Chuẩn hóa việc xác định tỷ suất sinh lời kỳ vọng dựa trên chu kỳ giá mủ 10 năm (thay vì 5 năm đỉnh điểm) với biên độ giá từ 12 đến 15 triệu đồng/tấn. Mục tiêu đưa tỷ suất chiết khấu dòng tiền về đúng quy luật vận động 25 năm của cây cao su, tránh nguy cơ công ty bị thua lỗ khấu hao khi giá mủ thế giới sụt giảm. Thời hạn hoàn thành trong Quý I năm 2008 do Bộ Tài chính và Tập đoàn VRG trực tiếp chỉ đạo.
• Triển khai chính sách bán cổ phần ưu đãi minh bạch cho 6.300 người lao động: Rà soát chính xác danh sách cán bộ công nhân viên tại 8 nông trường và 2 nhà máy, bảo đảm người lao động được mua cổ phần ưu đãi giảm 40% so với giá đấu thành công theo đúng số năm công tác thực tế. Thành lập quỹ tín dụng nội bộ hỗ trợ công nhân vay vốn mua cổ phần. Thời hạn hoàn tất trong vòng 45 ngày trước Đại hội đồng cổ đông lần đầu do Công đoàn và Ban Giám đốc phối hợp thực hiện.
• Tái cơ cấu tỷ lệ vốn nhà nước và phân định quyền sử dụng 16.000 ha đất nông nghiệp: Đề xuất hạ tỷ lệ nắm giữ vốn nhà nước bắt buộc từ mức trên 65% xuống khoảng 51% đến 60% để thu hút các nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực công nghệ. Hoàn tất thủ tục chuyển toàn bộ diện tích 16.000 ha sang hình thức thuê đất trả tiền hàng năm theo Luật Đất đai. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2008-2010 do UBND Tỉnh Bình Phước và Tập đoàn VRG đồng chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Ban lãnh đạo, Hội đồng thành viên và Ban chỉ đạo cổ phần hóa tại các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước ngành nông - lâm nghiệp (như Tập đoàn VRG, Tổng công ty Cà phê, Tổng công ty Lâm nghiệp): Tài liệu cung cấp quy trình chuẩn hóa định giá tài sản sinh học trên quỹ đất quy mô lớn từ 10.000 ha trở lên và quản trị biến động nhân sự cho hơn 5.000 lao động.
• Chuyên gia tư vấn tài chính, định giá doanh nghiệp và các tổ chức phát hành chứng khoán: Công trình cung cấp giải pháp khắc phục sự sai lệch giữa giá trị sổ sách và giá trị thị trường của vườn cây công nghiệp dài ngày, phương pháp tính lợi thế kinh doanh theo chu kỳ 10 năm.
• Nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và chuyên viên phân tích tài chính: Luận văn cung cấp phương pháp phân tích cơ bản toàn diện đối với các mã cổ phiếu ngành cao su (như DPR, TRC, PHR, HRC), đặc biệt là mối tương quan giữa tỷ suất sinh lời trên vốn nhà nước (58,37%) với tiềm năng khai thác quỹ đất.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu là một nghiên cứu tình huống điển hình về tái cơ cấu và cổ phần hóa doanh nghiệp quy mô lớn trong giai đoạn kinh tế chuyển đổi tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Tại sao việc định giá vườn cây cao su lại quyết định thành bại của quá trình cổ phần hóa Công ty Cao su Bình Long? Trả lời: Vườn cây cao su chiếm tới 90% tổng tài sản của công ty trên diện tích 16.000 ha. Việc định giá sai lệch chỉ 2,92 triệu đồng/ha đã làm sai lệch giá trị doanh nghiệp hơn 41,8 tỷ đồng. Định giá quá cao sẽ tạo gánh nặng chi phí khấu hao lớn sau chuyển đổi, trong khi định giá thấp sẽ gây thất thoát nghiêm trọng phần vốn nhà nước trị giá 1.183 tỷ đồng.

Câu hỏi 2: Vì sao không nên áp dụng chu kỳ 5 năm để tính giá cao su khi xác định lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp? Trả lời: Chu kỳ khai thác cây cao su kéo dài từ 20 đến 25 năm trong khi chu kỳ biến động giá cao su thế giới khoảng 10 năm. Giai đoạn 5 năm trước cổ phần hóa có giá mủ đạt đỉnh cao (lợi nhuận 12 đến 15 triệu đồng/tấn), đẩy tỷ suất lợi nhuận sau thuế lên 58,37%. Tính lợi thế trên chu kỳ ngắn 5 năm sẽ phản ánh sai lệch kỳ vọng dòng tiền dài hạn.

Câu hỏi 3: Những kết quả kinh doanh nổi bật nào tạo tiền đề thuận lợi cho Công ty Cao su Bình Long cổ phần hóa? Trả lời: Giai đoạn 2001-2006, doanh thu công ty tăng từ 525,7 tỷ lên 1.076 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế tăng gấp 4,14 lần từ 100,2 tỷ lên 415 tỷ đồng. Năng suất vườn cây đạt 2,016 tấn/ha, năng suất lao động đạt 5,345 tấn/người/năm và thu nhập của 6.300 cán bộ công nhân viên tăng từ 1,30 triệu lên 5,64 triệu đồng/tháng.

Câu hỏi 4: Bài học kinh nghiệm lớn nhất rút ra từ các doanh nghiệp cao su đã cổ phần hóa trước đó là gì? Trả lời: Điển hình từ Công ty Cao su Hòa Bình, Đồng Phú và Tây Ninh cho thấy doanh nghiệp phải gắn liền vườn cây với nhà máy chế biến công suất 14.500 đến 30.000 tấn/năm. Sau cổ phần hóa, thị giá cổ phiếu các đơn vị này đều tăng gấp 6 đến 7 lần mệnh giá (HRC đạt 63.000 đồng, DPR đạt 70.500 đồng, TRC đạt 77.000 đồng), tạo kênh huy động vốn rất mạnh mẽ.

Câu hỏi 5: Giá trị quyền sử dụng 16.000 ha đất nông nghiệp được xử lý như thế nào trong phương án cổ phần hóa? Trả lời: Theo quy định tại Thông tư 146/2007/TT-BTC, toàn bộ diện tích 16.000 ha đất nông nghiệp được chuyển sang hình thức thuê đất trả tiền hàng năm với Nhà nước. Tiền thuê đất không tính gộp vào giá trị phần vốn nhà nước để tránh làm tăng vốn điều lệ ảo, bảo đảm tính hấp dẫn cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu đề ra thông qua 5 kết luận cốt lõi:

• Cổ phần hóa là giải pháp tất yếu giúp Công ty Cao su Bình Long chuyển đổi mô hình quản trị sang công ty đa sở hữu năng động và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
• Nền tảng tài chính vững chắc giai đoạn 2001-2006 với doanh thu 1.076 tỷ đồng và lợi nhuận 415 tỷ đồng là động lực then chốt bảo đảm sức hút cho đợt phát hành cổ phiếu.
• Thẩm định giá tài sản sinh học chiếm 90% giá trị doanh nghiệp phải dựa trên chu kỳ 10 năm, loại bỏ khoản chênh lệch thanh lý ảo hơn 41,8 tỷ đồng để bảo toàn phần vốn nhà nước 1.183 tỷ đồng.
• Chính sách phân phối cổ phần ưu đãi minh bạch và chuyển đổi phương thức quản lý 16.000 ha đất nông nghiệp là điều kiện tiên quyết bảo đảm quyền lợi cho 6.300 người lao động.
• Lộ trình triển khai giai đoạn 2008-2010 với sự phối hợp chặt chẽ giữa Tập đoàn VRG và Tỉnh Bình Phước sẽ đưa doanh nghiệp vận hành hiệu quả theo chuẩn mực thị trường chứng khoán.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là việc hoàn thiện phương pháp luận và công thức thực chứng định giá tài sản vườn cây công nghiệp dài ngày, giải quyết dứt điểm vướng mắc trong cổ phần hóa các nông lâm trường quốc doanh. Bước đi tiếp theo là áp dụng phương án định giá điều chỉnh vào hồ sơ chào bán và tổ chức Đại hội đồng cổ đông thành lập. Quý cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu có thể khai thác các luận cứ của công trình để áp dụng vào thực tiễn tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LYÙ LUAÄN VEÀ COÅ PHAÀN HOÙA CAÙC DNNN 1.1 Moät soá khaùi nieäm lieân quan 1.1 Coâng ty coå phaàn Coâng ty coå phaàn laø doanh nghieäp trong ñoù: - Voán ñieàu leä ñöôïc chia thaønh nhieàu phaàn baèng nhau goïi laø coå phaàn. - Coå ñoâng coù theå laø toå chöùc, caù nhaân, soá löôïng coå ñoâng toái thieåu laø ba vaø khoâng haïn cheá soá löôïng toái ña. - Coå ñoâng chæ chòu traùch nhieäm veà caùc khoaûn nôï vaø nghóa vuï taøi saûn khaùc cuûa doanh nghieäp trong phaïm vi soá voán ñaõ goùp vaøo doanh nghieäp. - Coå ñoâng coù quyeàn töï do chuyeån nhöôïng coå phaàn cuûa mình cho ngöôøi khaùc tröø tröôøng hôïp quy ñònh taïi khoaûn 3 ñieàu 81 vaø khoaûn 5 ñieàu 84 cuûa Luaät doanh nghieäp naêm 2005.

Coâng ty coå phaàn coù tö caùch phaùp nhaân keå töø ngaøy ñöôïc caáp Giaáy chöùng nhaän ñaêng kyù kinh doanh. Coâng ty coå phaàn coù quyeàn phaùt haønh chöùng khoaùn caùc loaïi ñeå huy ñoäng voán.2 Coå phaàn hoùa Coå phaàn hoùa (CPH) laø moät quaù trình chuyeån ñoåi voán sôû höõu cuûa doanh nghieäp sang hình thöùc coå phaàn, nhö hình thöùc chuyeån ñoåi doanh nghieäp töø DNNN-sôû höõu nhaø nöôùc, Coâng ty TNHH-sôû höõu caù nhaân hoaëc cuûa moät soá thaønh vieân sang Coâng ty CP nhaèm muïc ñích ña daïng hoùa sôû höõu cuûa doanh nghieäp.3 Coå phaàn hoùa doanh nghieäp nhaø nöôùc (CPH DNNN) Coå phaàn hoùa doanh nghieäp nhaø nöôùc laø bieän phaùp chuyeån DNNN sang coâng ty sôû höõu hoãn hôïp nhieàu thaønh phaàn, nhaèm huy ñoäng roäng raõi caùc nguoàn voán cho ñaàu tö, phaùt trieån SXKD, thuùc ñaåy quaù trình xöû lyù, khaéc phuïc nhöõng toàn taïi cuûa DNNN, taïo ñieàu kieän cho ngöôøi lao ñoäng thöïc söï laøm chuû doanh nghieäp vaø naâng cao hieäu quaû hoïat ñoäng, ñoàng thôøi phuïc vuï nhu caàu chuyeån dòch cô caáu laïi neàn kinh teá hôïp lyù ñeå phaùt trieån. CPH caùc DNNN veà thöïc chaát laø moät quaù trình, goàm 2 giai ñoaïn: ™ Giai ñoaïn 1: Voán hoùa DNNN döôùi hình thöùc CP. ™ Giai ñoaïn 2: Baùn moät phaàn hoaëc toaøn boä voán cuûa Nhaø nöôùc cho caùc caù nhaân, hay caùc phaùp nhaân khaùc.

Nhö vaäy, CPH caùc DNNN laø moät bieän phaùp chuyeån ñoåi hình thöùc sôû höõu trong DNNN, töø sôû höõu duy nhaát laø Nhaø nöôùc sang sôû höõu cuûa caùc coå ñoâng (Nhaø nöôùc coù theå vaãn tham gia vôùi tö caùch coå ñoâng hoaëc khoâng tham gia), ñoàng thôøi chuyeån DNNN sang Coâng ty CP, toå chöùc hoaït ñoäng theo quy ñònh trong Luaät doanh nghieäp. CPH caùc DNNN laø xu höôùng chung phoå bieán treân theá giôùi, nhaát laø ôû caùc nöôùc ñang chuyeån töø neàn kinh teá chæ huy taäp trung sang neàn kinh teá thò tröôøng.2 Vai troø cuûa CPH DNNN - Tạo thị trường vốn, thuùc ñaåy quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa TTCK nhaèm töøng böôùc hoaøn thieän thò tröôøng voán ña daïng vaø phong phuù ôû nöôùc ta. Vieäc baùn CP cho ngöôøi nöôùc ngoaøi seõ taïo ñieàu kieän quoác teá hoùa doanh nghieäp, giuùp neàn kinh teá nöôùc ta nhanh choùng tieáp caän vôùi kinh teá theá giôùi. Trang 5 - Huy động nguồn vốn nhàn rỗi.

Huy ñoäng caùc nguoàn voán trong xaõ hoäi, bao goàm voán cuûa caù nhaân, caùc toå chöùc kinh teá - xaõ hoäi trong vaø ngoaøi nöôùc ñeå ñaàu tö ñoåi môùi coâng ngheä, taïo theâm coâng aên vieäc laøm, taêng söùc caïnh tranh, môû roäng quy moâ hoaït ñoäng doanh nghieäp. - Taïo ñieàu kieän môû roäng hoaït ñoäng vaø phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn. Neáu tieán trình CPH dieãn ra moät caùch maïnh meõ seõ taïo nhieàu haøng hoùa cho TTCK. Ngöôïc laïi, TTCK caøng phaùt trieån, giao dòch treân TTCK caøng soâi ñoäng thì caøng taïo ñoäng löïc thuùc ñaåy CPH.

- Tạo việc làm, điều kiện để người lao động làm chủ doanh nghiệp thực sự. Taïo ñieàu kieän cho ngöôøi lao ñoäng coù CP vaø nhöõng ngöôøi goùp voán ñöôïc laøm chuû thaät söï laø ñoäng löïc phaùt trieån doanh nghieäp. Ngöôøi lao ñoäng ñöôïc tham gia vaøo quaù trình quaûn lyù vaø hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp. - Tăng hiệu quả đầu tư cho nền kinh tế nhờ tăng hiệu quả kinh doanh các DN.

Laønh maïnh hoùa neàn taøi chính quoác gia laø nhöõng nhieäm vuï caáp baùch cuûa ñaát nöôùc hieän nay. CPH seõ giuùp nhaø nöôùc ruùt bôùt voán ñaàu tö töø DNNN, giaûm bôùt gaùnh naëng do phaûi taøi trôï cho khu vöïc kinh teá nhaø nöôùc quaù lôùn nhöng laøm aên keùm hieäu quaû ñeå ñaàu tö vaøo caùc lónh vöïc caàn thieát cho neàn kinh teá maø khoâng haáp daãn ñaàu tö tö nhaân. - Naâng cao tính naêng ñoäng vaø töï chuû trong hoaït ñoäng SXKD cuûa doanh nghieäp, haïn cheá nhöõng can thieäp tröïc tieáp cuûa Nhaø nöôùc vaøo coâng vieäc cuûa doanh nghieäp, goùp phaàn naâng cao naêng suaát lao ñoäng, haï giaù thaønh saûn phaåm vaø taêng khaû naêng caïnh tranh treân thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc. - Laønh maïnh hoùa moâi tröôøng kinh doanh, taïo moâi tröôøng hoaït ñoäng bình ñaúng giöõa caùc thaønh phaàn kinh teá, ñöa hoaït ñoäng cuûa doanh nghieäp vaøo khuoân khoå phaùp luaät vaø Trang 6 chòu söï chi phoái cuûa thò tröôøng, töø ñoù naâng cao hieäu quaû kinh doanh cuûa töøng doanh nghieäp noùi rieâng vaø toaøn boä neàn kinh teá ñaát nöôùc noùi chung.

- Naâng cao hieäu löïc quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc treân lónh vöïc kinh teá, chính trò xaõ hoäi. Töø ñoù, Nhaø nöôùc taäp trung giaûi quyeát caùc chính saùch xaõ hoäi vaø phuùc lôïi coâng coäng, thöïc hieän caùc chöông trình kinh teá lôùn vaø mang tính troïng ñieåm cuûa quoác gia, nhaèm taïo ra moät keát caáu cô sôû haï taàng toát ñaùp öùng nhu caàu phaùt trieån kinh teá ñaát nöôùc.3 Tính taát yeáu CPH DNNN Khu vöïc hoùa vaø toaøn caàu hoùa laø xu theá phaùt trieån taát yeáu cuûa neàn kinh teá theá giôùi. Vieäc gia nhaäp caùc toå chöùc kinh teá cuûa khu vöïc vaø theá giôùi laø mong muoán cuûa haàu heát caùc quoác gia treân theá giôùi. Xu theá hoäi nhaäp naøy taïo cô hoäi caïnh tranh bình ñaúng cho taát caû caùc doanh nghieäp, song noù cuõng ñaët caùc doanh nghieäp vaøo cuoäc chôi khaéc nghieät vôùi quy luaät “maïnh thaéng, yeáu thua”.

Haøng raøo thueá quan maø caùc Chính phuû caùc nöôùc ñöôïc söû duïng ñeå baûo veä saûn phaåm do doanh nghieäp trong nöôùc ñaõ giaùm daàn theo tieán trình hoäi nhaäp. Vì vaäy, bieän phaùp duy nhaát ñeå caùc doanh nghieäp khoâng bò loaïi khoûi “cuoäc chôi” laø phaûi taêng cöôøng khaû naêng caïnh tranh ñeå chieám lónh vaø taïo theá ñöùng treân thò tröôøng. Maët khaùc caùc DNNN coù nhöõng haïn cheá maø chæ coù quaù trình coå phaàn hoaù, bieán noù thaønh doanh nghieäp ña sôû höõu môùi coù theå loaïi ñi nhöõng haïn cheá mang tính coá höõu cuûa noù. Nhöõng haïn cheá laø: (1) DNNN chuû yeáu thöïc hieän söù meänh theo chöùc naêng ñöôïc ñònh tröôùc vì vaäy khoù thöïc hieän chieán löôïc ña daïng hoùa hay hoäi nhaäp doïc khi coù cô hoäi; (2)Haàu heát caùc DNNN coù coâng ngheä thieát bò saûn xuaát laïc haäu.

Theo Tieán só Leâ Baù Xuaân coù 76% maùy moùc thieát bò vaø daây chuyeàn saûn xuaát cuûa caùc doanh nghieäp trong nöôùc thuoäc theá heä nhöõng naêm 50 – 60 cuûa theá kyû tröôùc, 75% thieát bò ñaõ heát khaáu hao vaø 50% ñoà taân trang. Thieát bò hieän ñaïi chæ coù 10%, trung bình 38% coøn laïc Trang 7 haäu vaø raát laïc haäu laø 52%. Trong soá 10% thieát bò hieän ñaïi thì caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc chieám moät tyû leä raát nhoû phaàn lôùn thuoäc caùc doanh nghieäp tö nhaân, caùc coâng ty vaø taäp ñoaøn lôùn. Do ñoù khaû naêng caïnh tranh cuûa caùc saûn phaåm haøng hoùa thuoäc caùc DNNN trong neàn kinh teá thò tröôøng laø raát thaáp.

(3)Tinh thaàn vaø thaùi ñoä laøm vieäc cuûa CBCNV trong caùc DNNN chöa cao, chöa phaùt huy ñöôïc naêng löïc vaø tính saùng taïo cuûa moãi caù nhaân, söùc maïnh ñoaøn keát taäp theå. Do chöa gaén ñöôïc quyeàn lôïi saùt söôøn cuûa CBCNV vôùi quyeàn lôïi cuûa doanh nghieäp maët khaùc cuõng do cheá ñoä ñaõi ngoä chöa thoûa ñaùng cuûa caùc DNNN vôùi CBCNV. (4)Töø keát quaû cuûa ba yeáu toá treân daãn ñeán hieäu quaû hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa caùc DNNN laø raát thaáp (coù moät soá doanh nghieäp nhaø nöôùc coøn phaûi buø loã) so vôùi caùc doanh nghieäp ñaõ CPH vaø caùc doanh nghieäp tö nhaân. Moãi ñoàng voán chæ taïo ra 2,3 ñoàng doanh thu vaø 0,1 ñoàng lôïi nhuaän.

Taøi saûn coá ñònh trong caùc DNNN chieám töø 70-80% nhöng chæ cung caáp ñöôïc 44% toång saûn phaåm xaõ hoäi. Nhieàu chuyeân gia kinh teá cho raèng vôùi thöïc traïng naøy, caùc DNNN khoâng ñuû söùc caïnh tranh khi VN gia nhaäp WTO. Vì vaäy, ñeå taïo ñöôïc choã ñöùng treân thò tröôøng, VN caàn phaûi caûi caùch DNNN ñeå tìm ra con ñöôøng môùi cho söï phaùt trieån. Nhieàu giaûi phaùp ñaõ ñöôïc ñöa ra nhö taùi cô caáu laïi voán; saùp nhaäp caùc doanh nghieäp coù voán nhoû; lieân doanh, lieân keát vôùi nöôùc ngoaøi.

Song nhöõng giaûi phaùp naøy vaãn chöa taïo ñöôïc söï thay ñoåi cô baûn veà chaát, hieäu quaû SXKD cuûa ña soá doanh nghieäp vaãn thaáp, söùc caïnh tranh yeáu, chöa coù söï chuyeån ñoåi mang tính böôùc ngoaët. Tröôùc thöïc traïng naøy, Nhaø nöôùc ñaõ ñöa ra giaûi phaùp quan troïng ñeå caûi caùch DNNN laø chuyeån caùc DNNN thaønh Coâng ty CP, ñaây laø giaûi phaùp phuø hôïp vôùi tình hình vaø xu theá chung hieän nay nhaèm naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng, goùp phaàn taêng söùc caïnh tranh vaø khaû naêng hoäi nhaäp kinh teá quoác teá cuûa caùc doanh nghieäp VN. Trang 8 Thöïc tieãn thöïc hieän thí ñieåm coå phaàn hoaù 11 coâng ty tröôùc khi coù nghò ñònh 44/CP cho thaáy: (1)Khaû naêng huy ñoäng voán taêng leân roõ reät. Tröôùc khi CPH, toång voán nhaø nöôùc cuûa 11 doanh nghieäp naøy laø 26,3 tyû ñoàng, voán ñieàu leä khi chuyeån thaønh Coâng ty CP laø 75,1 tyû ñoàng, taêng 2,8 laàn.

Hôn nöõa, sau töø 1 ñeán 3 naêm ñi vaøo hoaït ñoäng, caùc Coâng ty CP ñaõ boå sung voán töø lôïi nhuaän sau thueá laø 157 tyû ñoàng, taêng gaáp 2,1 laàn voán ñieàu leä ban ñaàu. (2)Vaán ñeà vieäc laøm vaø thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng cuõng ñöôïc thöïc hieän khaù thaønh coâng. Soá lao ñoäng sau khi CPH laø 4. (3) Hieäu quaû hoaït ñoäng SXKD cuûa caùc Coâng ty CP cuõng taêng leân roõ reät: doanh thu taêng 3,1 laàn, lôïi nhuaän taêng 6,2 laàn, noäp ngaân saùch taêng 6,3 laàn, tyû suaát lôïi nhuaän treân voán chuû sôû höõu taêng töø 27% leân 52,5%.

Thu nhaäp coå töùc treân voán goùp bình quaân ñaït töø 2-3% / thaùng. Maët khaùc, quaù trình coå phaàn hoùa cuõng ñöa laïi nhöõng lôïi ích thieát thöïc. (1)Huy ñoäng caùc nguoàn voán nhaøn roãi trong xaõ hoäi; (2)Laønh maïnh hoaù neàn taøi chính quoác gia nhôø nguoàn voán thu ñöôïc töø quaù trình coå phaàn hoùa, goùp phaàn thöïc hieän chöùc naêng quaûn lyù kinh teá cuûa Nhaø nöôùc.4 Ñaëc ñieåm cuûa Doanh nghieäp cao su aûnh höôûng tôùi coå phaàn hoùa 1.