phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục; luận văn gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu - Chƣơng 2: Tổ chức và phƣơng pháp nghiên cứu - Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu thực trạng động cơ học tiếng Anh của sinh viên trƣờng Cao đẳng Bình Định. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Vài nét tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu về động cơ 1.
Các nghiên cứu ở nước ngoài - Theo hƣớng tiếp cận phân tâm học: Các đại diện tiêu biểu của hƣớng tiếp cận này là: Sigmund Freud, Alfred Adler, Erick Erikson, Erich Fromm , Heinz Hartmann, Carl Jung…cho rằng: Toàn bộ hành vi đều bắt nguồn từ bản năng, những bản năng này đầu tiên xuất hiện để hoạt động trong một hình thái đơn giản và nguyên thủy…[4; tr 60-71]. Hình thái đơn giản và nguyên thủy này chính là tình dục và vô thức hoạt động dƣới nguyên tắc thỏa mãn. Trong việc đề xƣớng một mô hình nhân cách mới bao gồm các yếu tố xung động bản năng, bản ngã và siêu ngã, các nhà Phân tâm học đã đặc biệt chú ý đến khái niệm động cơ thúc đẩy vô thức. Nhƣ vậy, các nhà Phân tâm học nhấn mạnh đến những yếu tố nằm bên trong bản thân mỗi ngƣời là động lực thôi thúc con ngƣời hành động.
- Theo hƣớng tiếp cận hành vi: Các đại diện tiêu biểu cho hƣớng tiếp cận này là J.Skinner, Clark Hull, J.Dollard, Neal Miller, E.Tolman, Albert Bandura…Họ giải thích động cơ bằng các khái niệm củng cố, phần thƣởng và sự trừng phạt. Với thuyết học tập xã hội thì Bandura đã cho rằng chúng ta thực hiện một hành vi nào đó không chỉ vì cái chúng ta nhận đƣợc mà còn vì sự nhận thức, đánh giá của chúng ta về hậu quả của hành vi mà cá nhân có thể nhận đƣợc khi thực hiện hành vi đó [4; tr 137]. - Theo hƣớng tiếp cận nhân văn: Các đại diện tiêu biểu là Carl Rogers, Abraham Maslow…Cho rằng cái thúc đẩy con ngƣời hoạt động xuất phát từ những nguồn lực bên trong, việc thỏa mãn các nhu cầu của họ [4; tr 213]. Những sức mạnh này là bẩm sinh nhằm thực hiện hóa tiềm năng con ngƣời, làm cho họ trƣởng thành, trở thành ngƣời tốt hơn, có giá trị hơn với đầy đủ chức năng.
- Theo hƣớng tiếp cận hoạt động: Các đại diện tiêu biểu là L.Luria…Họ cho rằng các động cơ đặc trƣng của 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com con ngƣời nảy sinh và hình thành trong quá trình cá nhân tham gia hoạt động, giao tiếp và nhận thức [3; tr 116]. Khi xem xét vấn đề động cơ của cá nhân phải xem xét nó trong mối quan hệ với nhu cầu. Động cơ là sự phản ánh chủ quan của chủ thể về đối tƣợng nào đó có khả năng thỏa mãn nhu cầu cho chủ thể. - Theo hƣớng tiếp cận nhận thức: Đại diện tiêu biểu là J.Piaget…Cho rằng tính định hƣớng tích cực, có chọn lọc của hành vi tạo thành bản chất của hiện tƣợng đƣợc xác định là động cơ; động cơ của hoạt động gắn liền với nhận thức của cá nhân về đối tƣợng của hoạt động [25; tr 170].
Tóm lại, qua việc tìm hiểu về các nghiên cứu của các tác giả ở nƣớc ngoài cho thấy, động cơ là vấn đề trung tâm của khoa học Tâm lý và đã đƣợc đông đảo các nhà khoa học tâm lý quan tâm nghiên cứu từ rất sớm. Các nghiên cứu ở trong nước về động cơ Ơ Việt Nam, các nhà tâm lý học chủ yếu nghiên cứu động cơ theo quan điểm của trƣờng phái hoạt động, với các hƣớng nghiên cứu cơ bản nhƣ sau: - Hƣớng nghiên cứu về động cơ nói chung, bao gồm các tác giả tiêu biểu nhƣ: Phạm Minh Hạc, Ngô Công Hoàn, Nguyễn Quang Uẩn, Lê Đức Phúc, Trần Trọng Thủy …đều nghiên cứu vấn đề động cơ chủ yếu theo hƣớng tiếp cận hoạt động, đều cho rằng động cơ đƣợc hình thành, phát triển trong quá trình con ngƣời tham gia vào các hoạt động và giao tiếp đa dạng và phong phú, trong các mối quan hệ xã hội mà cá nhân đó là thành viên [dẫn theo 23; tr 12]. - Hƣớng nghiên cứu về các yếu tố tác động đến động cơ học tập, bao gồm các tác giả Nguyễn Kế Hào, Phan Trọng Ngọ, Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị, Nguyễn Hồi Loan, Bùi Minh Huệ, Lý Minh Tiên…Họ cho rằng các yếu tố bên ngoài và bên trong có ảnh hƣởng nhất định đến động cơ học tập của ngƣời học. Vì vậy, muốn hình thành động cơ học tập cho học sinh, sinh viên cần chú trọng đến các yếu tố này [12, 25, 29, 22,13].
- Hƣớng nghiên cứu về mối quan hệ giữa động cơ học tập và xu hƣớng nhân cách, bao gồm các tác giả Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thàng, Lê Thanh Hƣơng Đặng Xuân Hoài, Phạm Thị Đức, Khampan Khăm On… Các tác giả 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com đều thống nhất cho rằng động cơ có mối liên hệ chặt chẽ tới xu hƣớng nhân cách của mỗi cá nhân. Động cơ có mối quan hệ với nhiều yếu tố tâm lý, tuy nhiên mối quan hệ mật thiết nhất là giữa động cơ với nhu cầu [15,17,8,28]. - Hƣớng nghiên cứu về các giải pháp nâng cao động cơ học tập cho ngƣời học, bao gồm các tác giả: Vũ Thị Nho, Dƣơng Thị Kim Oanh, Đặng Thị Lan, Trần Thị Thìn….Các tác giả cho rằng cần nâng cao nhận thức, đặt ra mục tiêu cụ thể, cải tiến phƣơng pháp giảng dạy nhằm nâng cao động cơ học tập cho ngƣời học [24,29,21,31]. Tóm lại, vấn đề động cơ đƣợc các tác giả trong nƣớc quan tâm nghiên cứu theo các mức độ và khía cạnh khác nhau.
Tuy nhiên, điểm chung là các tác giả đều cho rằng động cơ có vai trò rất quan trọng, tạo động lực thúc đẩy tính tích cực hoạt động của con ngƣời. Các nghiên cứu về động cơ học tiếng Anh 1. Các nghiên cứu nước ngoài về động cơ học tiếng Anh - Hƣớng nghiên cứu về thực trạng động cơ học tiếng Anh: Tác giả Zoltal Dornyei, (2001) với công trình nghiên cứu “Động cơ học tập ngôn ngữ thứ 2 của sinh viên đại học” đã tiến hành khảo sát nghiên cứu 8 loại động cơ học tiếng Anh - ngôn ngữ thứ 2 của các sinh viên đại học và cho rằng 3 yếu tố tác động đến việc học ngôn ngữ thứ 2 là: thái độ, tính tích cực và lòng mong muốn hội nhập [47]; Tác giả John Body & Huit. - Hƣớng nghiên cứu về các yếu tố tác động đến động cơ học tiếng Anh: Ames & Ames (1989) với công trình nghiên cứu “Những yếu tố thúc đẩy hoạt động học 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ngôn ngữ thứ 2”, cho rằng động cơ học ngôn ngữ thứ hai là sự thúc đẩy để tạo ra và duy trì những ý định và các hành động tìm kiếm mục tiêu.
Nhƣ vậy, động cơ rất quan trọng vì nó quyết định mức độ tham gia và thái độ tích cực của sinh viên đối với việc học. Họ đã xem động cơ là một trong những yếu tố chính quyết định sự thành công trong sự phát triển ngôn ngữ thứ hai/ngoại ngữ [dẫn theo 1; tr 28]; Oxford và Shearin (1994) với công trình nghiên cứu “Mối quan hệ giữa động cơ và tính tích cực trong việc học ngoại ngữ” và cho rằng động cơ (motivation) quyết định mức độ tích cực tham gia của cá nhân vào việc học ngôn ngữ thứ hai [46]; Tác giả Nada Alrifai (2009) với công trình nghiên cứu “Sự khác biệt về trình độ khi học Tiếng Anh - những yếu tố ảnh hƣởng đến động cơ học tiếng Anh”. Tác giả cho rằng sự khác biệt về trình độ là một trong những yếu tố cơ bản tạo sự khác biệt khi học tiếng Anh [48]. - Hƣớng nghiên cứu về các giải pháp tạo động lực cho ngƣời học tiếng Anh: Frederick (1989), có công trình nghiên cứu “Học tiếng Anh - động lực để làm việc” cho rằng chính nhu cầu, mong muốn tìm đƣợc việc làm sau khi ra trƣờng chính là một trong những giải pháp quan trọng để ngƣời học tích cực nỗ lực hơn khi học tiếng Anh [40]; Djigunovie, J.
Thực tế, có rất nhiều các nghiên cứu về vai trò của động cơ trong việc học tiếng Anh và hầu hết những nghiên cứu này cho thấy thái độ tích cực và động cơ học tập của ngƣời học có liên quan đến sự thành công trong quá trình học tiếng Anh. Các nghiên cứu trong nước về động cơ học tiếng Anh Động cơ học ngoại ngữ đƣợc coi nhƣ một loại động cơ đặc trƣng, có tác dụng thúc đẩy con ngƣời hoạt động để vƣơn tới mục đích học tập. Ở Việt Nam, đã có 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com những công trình nghiên cứu vấn đề động cơ học tiếng Anh đƣợc đề cập ở một số khía cạnh khác nhau. Cụ thể nhƣ sau: - Hƣớng nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến việc học tiếng Anh.
Bao gồm các tác giả nhƣ : Vũ Mai Giang (2009) có công trình nghiên cứu “Môi trƣờng làm việc với vai trò là yếu tố thúc đẩy tự hoàn thiện học tiếng Anh”; Vũ Thị Hiền (2010) có công trình nghiên cứu “Yếu tố xã hội- giáo dục ảnh hƣởng đến động cơ học tiếng Anh của học sinh trƣờng THPT Sơn Thịnh, Văn Chấn, Yên Bái”; Nguyễn Thị Tuyến (2012) có công trình nghiên cứu “Những nhân tố ảnh hƣởng đến động lực học kỹ năng nghe tiếng Anh của học sinh THPT An Lão”. Các tác giả đều có điểm chung khi cho rằng các yếu tố chủ quan và khách quan có tác động đến động cơ học tiếng Anh của ngƣời học. - Hƣớng nghiên cứu về hứng thú khi học ngoại ngữ bao gồm các tác giả: Trịnh Phƣơng Linh (2010) có công trình nghiên cứu “Nghiên cứu các hoạt động nhằm tăng cƣờng hứng thú học phát âm tiếng Anh cho sinh viên năm thứ nhất hệ cao đẳng tiếng Anh tại trƣờng Cao đẳng sƣ phạm Hà Nam”; Vũ Thị Huyền (2011) có công trình nghiên cứu “Sự mất hứng thú học tiếng Anh của học sinh THPT Lý Thái Tổ, Bắc Ninh”; Nguyễn Thị Hạnh (2012) có công trình nghiên cứu “Sử dụng phƣơng pháp đánh giá tuyển tập bài làm nhằm tăng hứng thú cho học sinh khối lớp 9 trƣờng THPT Nam Hải học môn tiếng Anh”… Các tác giả đều thống nhất khi cho rằng hứng thú đóng vai trò rất quan trọng giúp việc học tiếng Anh trở nên hiệu quả hơn.