BỘ GIAO DỤC VÀ Â0 TAO TRUNG TAM KHOA HOC XÃ HỘI VA NHÂN VN QUỦP GIA VIỆN NGHIÊN CỨU NHÀ N¯ỚC VÀ PHÁP LUẬT LE THÀNH D¯ NG 01 MG)Tổ PIỨP vAOAT DONE eUAÌn tôn ANi NHIÂM DÂM Ủ N¯ỚC TA TRONG GIA) DOAN MEN MAY wi _ Chuyen ngành : Luật Nita n°ớc Md sở : 5.03 TH¯ VIỆN TRUONG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHÒNG ỌC awh LUẬN ÁN TIẾN S( LUẬT HỌC Nevsi hứng dén Enos học: E.'S, Trịnh Mông °¡ng vy weg a Wome, r1! hú 2. ton LG Elitu Phe HA NỘI - 2002 LOI CAM DOAN Tôi xin cain doan dav la công trình nghiên cứu của riéng tôi Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Vhững kết luận khoa học cua luận án ch°a ting °ợc at công bố trong bất kỳ công trình nào khác. - TÁC GIA LUẬN AN Lẻ Thành D°¡ng MUC LUC Trang MO DAU Chitong 1: MOT SO VẤN Ề LÝ LUẬN CHUNG VỀ TO CHỨC VA HOAT DONG CUA TOA AN Le hs Mot số vấn dé lý luận vẻ Tòa án trong bộ máy nhà n°ớc io Tòa án nhân dân trong c¡ cấu bộ may nha n°ớc n°ớc Công hòa xã hội chủ ngh)a Việt Nam Ch°¡ng 2: THỤC TRANG VỀ TO CHỨC VÀ HO.VF DONG CUA 60 TOA AN NHAN DAN N¯ỚC TA Qu trình hình thành và phát triển của Toa án nhân dan ở n°ớc ta 60 ih)o to qua các giai doan Những kết quả ạt °ợc và những tồn tại về tổ chức và hoạt ộng của Tòa án nhân dân ở n°ớc ta 59 Ch°¡ng 3: NHhNG NỘI DUNG C BẢN VỀ ỐI MỚI TỔ CHỨC VA 126 HOAT ỘNG CUA TOA AN NHAN DAN es) Những yêu cầu của việc ổi mới tổ chức và hoạt ộng của Tòa án 126 nhân dan ở n°ớc ta hiện nay G2 Các nguyên tic bảo ảm cho quá trinn ãi mới Tòa án nhân dia ở n°ớc ta sở và Am ee TT 1 Án pte vite thủ! ind’ Kế chats wh Enet tee SY AG! Gui CAI T WEL CHẾ VIỆC Con i.
G2 Cale Va Moet CONT ee BES, Lyrae care fs pede Ket LUGS NOUNG CONG TRINH LEEN QUAN BEN LUẬN AN DA BVOC CONG BO DANTE MỤC TẠI LIỀU THYM RU SO 201 MO ẦU 1. Tính cấp bách của ề tài Cùng với sự ối mới mạnh mẽ bộ máy nhà n°ớc, vấn dé ổi mới to chức và hoạt ộng của c¡ quan t° pháp luôn °ợc Dang và Nha n°ớc ta quan tâm. °ợc phản ảnh trong các vn kiện ại hội của ảng Cộng sản Việt Nam (ÐCSVN) qua các kỳ ại hội. Thực hiện chủ tr°¡ng của Dang những nm qua trên thực tế, việc ổi mới tổ chức và hoạt ộng của hệ thống Tòa án nhân dan (TAND) ã d°ợc tiến hành khá nhiều lần trong lịch sử lập pháp n°ớc ta.
Nhất là từ sau Hiến pháp 1992 Luật tổ chức TAND ã °ợc Quốc hội liên tục sửa ổi bổ sung dé áp ứng yêu cầu ổi mới của ất n°ớc. Thông qua việc sửa ổi bd sung, ó mà TAND tùag b°ớc °ợc nâng cao về vị trí, cùng với các c¡ quan trong hệ thống các c¡ quan Tu phd. Tại Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị Trung °¡ng DCSVN Khóa IX ã khang ịnh: Trong những nm qua. công tác t° pháp ã ạt °ợc nhiều kết qua, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị.
trật tự an toàn xã hội, bảo vệ pháp chế xã hội chủ ngh)a, phục vụ tích cực cho công cuộc «loi mới, phần lớn cán bộ làm công tác t° pháp giữ vững phẩm chất chính trị, có tinh thần trách nhiệm và hoàn thành nhiệm vu. Tuy nhiên, so với nhiệm vụ ểi mới hoạt ộng lập pháp và nhiệm vụ cải cách hành chính thì tiến ộ thực hiện ổi mới trên l)nh vực t° pháp còn chậm và kết quả ch°a ápứng vêu ci.Chat l°ợng xế: xứ của TAND các cấp ã có thei gián còn ueStn trạng oan, sa, tên ộng kéo GAL tổ chức hộ máy TAND các cấp chậm d°ợu imới, ội ngi cán bẻ nhấtlà ội ngữ Tham phía vừa thiếu VỀ số t°ợng vều yếu Ve at ~ tak ộ chuyên môn nên nh h°ởng nhiều ến chất l°ợng xé: xử, BD. + ó °ợc phản ảnh trong Nahi q yết 05-NQ/TW của Bộ Chính trị Trung °¡ng DCSVN khóa UX nh° sau: ”. Chất l°ợng cong tác t° pháp nói ccau chungch°a ngang tầm với yêu và ồi hỏi của nhân dân.
con nhiều tr°ờng sop bob lọt tội phạm, làm oun ng°ời vo Se L2 -oi, Vi phạm các quyền tự do dân chủ của công dan. làm giảm sút lòng tín của nhân ân ối với Dang, Nhà n°ớc và các c¡ quan t° pháp” [20, tr. công tác t° pháp trong thời gian tới phải có những biến chuvén mạnh Z abe Pr) wt 3 ` R ” ` a mẽ, trong ó ôi mdi to chức và hoạt ộng của TAND là một khâu quan trọng. ˆ | ể áp ứng yêu cầu ó Hiến pháp n°ớc CHXHCN Việt Nam ã °ợc sửa doi bộ sung theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25/12/2001 của Quốc hội khóa X, tại kỳ họp thứ 10.
Trên c¡ sở ó Luật tổ chức TAND ã °ợc Quốc hội n°ớc CHXHCN Viet Nam thông qua ngày 02/4/2002. so với Luật tổ chức TAND nm 1992 ã có những doi mới nhất ịnh nh°: về c¡ cấu của TANDTC ã bỏ Ủy ban Thẩm phán TANDTC thay doi về thành phần và số l°ợng Hoi ồng Tham phán TANDTC và Ủy ban Thẩm phán TAND cấp tinh. giao TAND dia ph°¡ng cho TANDTC quản lý. Tuy nhiên, sự thay ôi trên cing mới chỉ ừng lại ở một số vn dé nhat ịnh.
Những vấn dé rất co bản nh° thấm quyền của Tòa dn (TA) các cấp, về c¡ cấu tô chức bộ máy của TAND nh° thế nào cho hợp lý. về các biện pháp bao ảm các neuyén tắc tổ chức và hoạt ộng của TAND. ch°a d°ợc xem xét day du, và ngày ca các vấn dé ã sửa ối cing chỉ mới dùng lạt ở tính chung nhất, làm cho việc nhận thức và thực hiện gặp khó khan nh°: vấn dé quan lý TA ịa ph°¡ng kết hợp chặt chế vớt Hội ồng nhân dân (HND) ịa ph°¡ng nh° thế nào, và kết hợp ến âu, việc bỏ Ủy ban Thẩm phán TANDTC, vậy tế chức hoạt ộng của Hệi déng Thẩm phán TANDTC nh° thế nào dé có hiệu quả, và dé không còn án tồn ọng. toate phan « Co vay, raặc ai ã có nutng do.
mái nhất cịnh trong10 chức và neat dàng Hà er sen tN, mL meee .ẼẰa ni Pid POR we LyXS tas TaVNI XINaren untế St Laeaat Ciuc mứngg 3 CntiE asic tad Dee We tần ek ứ _ : aun TA ee TàMt eee. 3M ke) Cấu he Pe MT sae 4 tủ tPó MA hiền Gee ais tàiborn ã dat ERM Gd tần lệvà oe ce4 ^^“ © eran AD u qs 2eligaie `. vêu onus Tà. hỘi của công cute cải cách tự nhấp linea các mục tiêu của vite xô;dựng NHÀ Hiếu Lên ’ h pháp quyần AHCN ở n°ớc ta.
Hàng loạt win dé lý luận. thực ten trong to chức và hoạt ộng của hệ thong TAND ở n°ớc ta vẫn dang tiếp tục duce ặt ra và cangiai áp, Nến việc nghiên cứu tad inh vực ối mới tô chức và hoạt ộng của TAND ở n°ớc ta hiện nay van là yêu cau toi hỏi bức thiết cả về lý luận và thực tiến. Tinh hình nghiên cứu ề tài TAND với vị trí là bộ phan quan trọng trong bộ máy nhà n°ớc và là c¡ quan vai trò to lớn trong việc bảo vệ pháp luật, bao vẻ các quyền dân chủ và duy trì ông lý, nên °ợc Dang và Nhà n°ớc ta coi trọng và luôn chủ tr°¡ng cái cách ối mới. Dé áp ting yêu cầu ó của Dang và Nhà n°ớc, những nm gần ây ã có nhiều công trình nghiên cứu nhằm góp phần thực hiện việc ổi mới TAND.
Có thể chia các công trình theo các nhóm sau day: Nhom thứ nhất: Những cong trình nghiên cứu về hệ thống t° pháp Việt Nam có liên quan ến TAND. Bao gỏm những cong trình nghiên cứu về thực trạng và ph°¡ng h°ớng cai cách hệ thống t° pháp n°ớc ta. Có thể kẻ ến những công trình khoa học sau: Caf cách hệ thông ne phep Việt Nam, Dé tal cấp Nha n°ớc, mã số 92-98-353. Chủ nhiệm dẻ tài: Nguyễn Van Yếu và Nguyễn ình Lộc (dé tài ch°a bảo vệ); Xây dựng md hình quan lý ngành tu pháp, ề tài cấp Bộ, mã số 96-98-028, Chủ nhiệm ẻ tài: Tiến S) Nguyễn Ngọc Hiến (dẻ tài ch°a bảo vệ); Mm m°¡i nm ngành tu pháp Việt Nam, Mã số 96-98-035, ề tài cấp Bộ, Chủ nhiệm dé tài: Nguyễn Vn Thảo, nm 1996; Dai hội VIL CSVN và những vấn dé cấp bách của khoa học về nhà n°ớc và pháp luật, Giáo su Tiến s) khoa học ào Trí Úc, Nxb khoa học xã hội, Hà Nội, nm 1997; C¡ sở lý luận và hụt tiên ớimdi tô chức ¥ i la ding của các c¡ quan từ phá? (góp phản suc `.ự Niớn phế"nm 1992),à tài cấp Bộ.
Chủ nhiệm dé Gi: Hoàng Thể Lisa, lam yvs GOL 009 NS Cid sa. ẤS ite QUẬ THY BO oly is PGCE (xi) ALN. TT SO UI 2 rVO 7?FO Bot Re oS es. oS Sow EGR ESC tát fs pags Se ts vui CÀv Am.
WOE Nay PDAS TT sty Tiss TOEeT 1,01 MT TXTT u PESO Cut: T5 COUR N¯ỚC TAL PS ue it dD HNde r0 CHE óchGs INOUE, TAUl Gorey, fh AGC Ma Mot, i fNOL, nor 2 "nà ling Vel "J dé ứ tH I ing (OED tt nháp CF PLLC nar wh hAL £ TA “SN > , t), „ "- Oeay pate te.TS Phạm HồngHat. Tap eri TAND, sẻ C4 nm 1999; Àh°ng van de a! met các c¡ quan tu pháp trong bộ cây nhà neice Việt Nam, Luận vn Thạc st của Lê Thành D°¡ng (1996). Nhóm thứ hai: Những công trình nghiên cứu về TAND ở những góc ộ khác nhau. Có thể kể ến những công trình c¡ bản sau: Cai cách t° pháp, Phan: ổi mới tổ chức hoạt ộng của TA, ề tài cấp Bộ.1, Chủ nhiệm dé tài: Nguyễn Tất Viễn, tháng 12/1990; Vi wi vai trò và chức nng của TAND trong bộ máy nhà n°ớc qua các thời kỳ cách mạng Việt Nam, Dé tài cấp Bộ, mã số 95-98-048/DT nm 1996, Chủ nhiệm ẻ tài: TS.
Trịnh Hồng D°¡ng: Xdy dựng va hoàn thiện c¡ chế quan lý Thẩm phán TA dia ph°¡ng, ề tài cấp Bộ, Mã số 96-98-029, Chủ nhiệm: Nguyễn Vn Sáu, nm 1996; Vai trò của TA trong hệ thống các c¡ quan t° pháp, PGS.TS Pham Hong Hai, Tạp chí TAND, số 05 nim 2001; C¡ sở lý luận và thực tiễn tng c°ờng nng lực xét xứ của TAND cấp huyện, Chủ nhiệm: TS.