đặt vấn đề về tự quản địa phương trong lịch sử xã hội Việt Nam và những thành tựu sau hon 20 năm đôi mới của đất nước thì việc thiết lập một hệ thống tự quản xã hội trong đó có tự quản địa phương là một tất yếu. Đồng thời, bài báo đưa ra khái niệm và các mô hình tự quản địa phương: van đề tô chức chính quyền tự quản địa phương trong giai đoạn hiện nay, cũng như thử đề xuất một mô hình tổ chức chính quyền tự quản địa phương theo hướng xác định lãnh thé hành chính tự quan, cơ cấu tô chức của chính quyền tự quản góp phan nâng cao hiệu quả QLNN, quản lý xã hội ở nước ta hiện nay. Bên cạnh các công trình nêu trên, còn nhiều chuyên đề Hội thảo khoa học có liên quan đến nội dung đề tài luận án, như chuyên đề: Phân cấp quản lý giữa các cấp chính quyên địa phương, do Bộ Nội vụ tổ chức tại thành phố Điện Biên Phủ từ ngày 09 đến 10/7/2004 với sự tham gia của một số bộ, ngành có liên quan ở trung ương và 06 tỉnh khu vực Tây Bắc, 02 tỉnh trung du. Với 28 bài viết, báo cáo, tham 15 luận, hội thảo đã tập trung trao đồi, phân tích, đánh giá về thực trạng phân cấp quản lý giữa các cấp chính quyền địa phương, thành tựu và hạn chế.
Trên cơ sở đó đưa ra một số đề xuất, kiến nghị về những quy định của pháp luật trong phân cấp cần cụ thể hơn. Những công việc, nhiệm vụ cần phân cấp trong các lĩnh vực QLNN ở chính quyền cấp tỉnh, cấp huyện dé chi đạo các CQCM thực hiện phù hợp và hiệu quả hơn. Hội thảo khoa học: Chính quyên địa phương trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam hiện nay, được tổ chức ngày 20/12/2008 tại Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội. Với 19 bài viết các tác giả đã tập trung phân tích ở những góc độ khác nhau về lý luận và thực tiễn của chính quyền địa phương ở nước ta hiện nay.
Kinh nghiệm của một số nước trong khu vực và trên thế giới. Qua đó đánh giá thực trạng và đưa ra những phương hướng, giải pháp góp phần đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong thời gian tới, đáp ứng với yêu cầu đổi mới và hội nhập quôc tê đang đặt ra đôi với nước ta. Cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam dưới góc nhìn của các nhà khoa học, do Học viện Chính tri - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh tô chức ngày 28/6/2011 tại Hà Nội. Với 81 bài viết tập trung vào 6 van đề lớn đó là: Van dé chung về cải cách hành chính nhà nước; cải cách thé chế hành chính nhà nước; cải cách tổ chức bộ máy nhà nước; cải cách công vụ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách quản lý tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính nhà nước.
Hội thảo đã trao đôi những vấn đề lớn về cải cách hành chính sau 10 năm thực hiện Quyết định số 136/2001QD-TTg ngày 17/9/2001 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình tổng thé cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Nước Pháp là một nước Âu châu có nền hành chính tiên tiến, có thể cung cấp cho chúng ta những bài học bé ích. Cuốn Pháp luật hành chính của Cộng hòa Pháp, của Martine Lombard, Giáo sư Trường Dai học Tổng hợp Panthéo-Assas (Paris II) va Gilles Dumont, Giáo su Trường Đại học Luật và Kinh tế Limoges, gom 832 trang, do Dao Nguyét Anh, Nguyễn Thị Việt Hà, Trần Quang Hiếu, Đoàn Thanh Loan và Hồ Thu Phương dịch, Nguyễn Văn Bình hiệu đính, Nhà xuất bản Tư 16 pháp xuất ban năm 2007 có thé dap ứng được phan nào nhu cau nói trên của Việt Nam. Các tác giả cuốn sách đã phân tích sự hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật hành chính của Cộng hòa Pháp, những thay đổi mới được cập nhật cũng như sự ảnh hưởng của nó đối với pháp luật Liên minh châu Âu; nguồn luật và trật tự thứ bậc giữa các nguồn của pháp luật hành chính, cơ chế kiểm tra; cơ cấu và nguyên tắc tổ chức của hệ thống các cơ quan hành chính.
Từ những góc độ tiếp cận khác nhau của mỗi tác giả, mỗi nội dung trong cuốn sách được nghiên cứu, phân tích dưới nhiều góc độ khác nhau như: góc độ lý luận, thực tiễn, luật thực định, chính trị, xã hội. Các tác giả có những so sánh, đánh giá, đưa ra nhận định của mình giữa cái mới với cái cũ, giữa pháp luật hành chính của Cộng hòa Pháp với Liên minh châu Âu. Tiếp đó là cuốn Luật hành chính, Văn bản hành chính; Tổ chức hành chính; Cảnh sát, Cơ quan, Trách nhiệm tài phán hành chính, của Giáo su Gustave Peiser, Sách gồm 274 trang, do Nhà xuất bản DalloZ, 11, phố Soufflot, 75240 Paris, Cedex 05 France xuất bản. Sách được Phòng Quan hệ Quốc tế, Học viện Hành chính Quốc gia dịch và hiệu đính; Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội xuất bản năm 1994.
Sách trình bày những nội dung tóm tắt những nội dung cơ bản của Luật hành chính, những nội dung cơ bản của nền hành chính Pháp. Đặc biệt là những nội dung về tổ chức bộ máy nhà nước ở trung ương: tổ chức bộ máy nhà nước ở địa phương; thẩm quyền của các CQHCNN; quy trình hoạt động của bộ máy hành chính và mỗi quan hệ giữa cơ quan nhà nước với công dân và nội bộ các cơ quan nhà nước với nhau cũng như trách nhiệm của công chức trong thi hành nhiệm vụ, công vụ của mình. Luận án của Pathana Souk Aloun: Đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay, có thê đáp ứng phần nào yêu cầu về đổi mới tổ chức và hoạt động của các CQHCNN, góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan trong bộ máy hành chính nói riêng cũng như các cơ quan của bộ máy nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân Lào trong giai đoạn hiện tại (luận án gồm 176 trang, bảo vệ năm 2007), tac giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận về tô chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước Lào; phân tích quá trình hình thành và phát triển, thực tiễn tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước Lào hiện nay. 17 Local Government and Urban Affairs in International Perspective.
Edition by Joachim Jens Hesse, Published Nomos verlagsgesellschaft, Postfach 610. Sách chính quyền dia phương và các van dé đô thi trong viễn cảnh quốc tế (Local Government and Urban Affairs in International Perspective) của tac gia, Joachim Jens Hesse (Chu bién - bién tap), Nxb Nomos Verlagsgesellschaft Baden-Baden, năm 1991. Cuốn sách được nghiên cứu bởi nhiều tac giả (gồm 623 trang). Các tác giả đã tập trung phân tích chính quyền địa phương và các vấn đề đô thị trong viễn cảnh quốc tế của 20 quốc gia công nghiệp phát triển trên thế giới như Mỹ, Anh, Pháp.
Trong đó, các tác giả tập trung phân tích sự hình thành, phát triển của các chính quyền địa phương, các van đề đặt ra đối với đô thị trong viễn cảnh quốc tế. Những nội dung về CQCM ít được dé cập đến trong các bài viết. Tuy nhiên, chính quyền địa phương và các CQCM luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau nên trong quá trình nền công nghiệp phát triển, sự đô thị hóa diễn ra nhanh chóng đã đặt ra van đề phải tổ chức các chính quyền đô thị với tính đặc thù của nó. Vì vậy, cần phải tô chức các CQCM thuộc chính quyền địa phương ở mỗi loại, mỗi cấp cho hợp lý là rat cân thiệt nhắm nang cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả QLNN.
Qua tham khảo các công trình nghiên cứu nêu trên, tôi thấy các công trình nghiên cứu này thể hiện ở những góc độ khác nhau, nhiều quan điểm được các tác giả nghiên cứu có liên quan quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề tô chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND ở Việt Nam hiện nay. Nhưng nhìn chung, các công trình đó chủ yếu nghiên cứu về chính quyền địa phương, song ít nhiều có đề cập đến CQCM trong mô hình tổng thé của chính quyền đô thị, chính quyền nông thôn mỗi cấp ở địa phương. Nên có những nội dung, quan điểm trong các công trình là những tài liệu có giá tri cả về lý luận và thực tiễn dé tôi chọn lọc, kế thừa, phát triển trong quá trình nghiên cứu đề tài luận án của mình. NHỮNG NOI DUNG CƠ BAN CUA CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CUU CÓ NỘI DUNG LIEN QUAN TRỰC TIẾP DEN DE TÀI LUẬN ÁN Trên cơ sở nội dung của đê tài Đổi mới tô chức và hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân ở Việt Nam hiện nay.
Các công trình nghiên 18 cứu có nội dung liên quan trực tiêp đên đê tài luận án được xêp theo các nhóm vân đề cụ thể sau đây. Nhóm các công trình dé cập vê khái niệm "co quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân" Đến nay, vẫn còn những quan niệm, tranh luận khác nhau về các thuật ngữ này. Phần lớn các công trình nghiên cứu đều không đưa ra được định nghĩa về các khái niệm "co quan chuyên môn", "co quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân", "co quan có thâm quyền chuyên môn" hoặc "cơ quan có thâm quyền riêng". Trong khá nhiều công trình nghiên cứu thuật ngữ này thường được sử dụng theo nghĩa được quy định trong các VBQPPL hiện hành ở thời điểm nghiên cứu hoặc theo nghĩa là một loại cơ quan có thâm quyền QLHCNN đối với một ngành, một lĩnh vực hay một số ngành lĩnh vực.
Tựu trung lại, có một số quan niệm sau đây về CQCM thuộc UBND hay cơ quan có thâm quyền chuyên môn: Mot là, theo Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Trường Dai học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 2013, thì CQCM thuộc UBND không thực hiện chức năng QLHCNN, các cơ quan này là: "Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện. không phải là cơ quan hành chính nhà nước mà chỉ là các cơ quan thực hiện hoạt động chấp hành - điều hành giup Uy ban nhan dan thuc hién chức năng QLNN" [98, tr. Thực tế, các CQCM thuộc UBND không có vi trí như các bộ, cơ quan ngang bộ. Nếu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ ở trung ương đều là thành viên của Chính phủ, chịu trách nhiệm báo cáo hoạt động của mình trước Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ thì có nhiều thủ trưởng CQCM thuộc UBND không phải là thành viên của UBND.